CConstaterende datCulemborg
Koppel je AI →
Document · PDF

Leeswijzer rechtmatigheidsverantwoording - 1503016

Commissie Stadszaal 17 juni 2024, gemeente CulemborgBij agendapunt: Jaarrekening 20231.482 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

LEESWIJZER

De leden van de Gemeenteraad College van Burgemeester en Wethouders Leeswijzer Rechtmatigheidsverantwoording 6 juni 2024

AAN VAN ONDERWERP DATUM BIJLAGE REGISTRATIENUMMER

GZDGCB748230/1503016

Aanleiding Met ingang van boekjaar 2023 moet het college een Rechtmatigheidsverantwoording aan de jaarstukken toevoegen en deze in de paragraaf Bedrijfsvoering toelichten. Hiervoor hebben wij de VNG-modellen gevolgd. In de tabellen van de Rechtmatigheidsverantwoording zijn cijfers opgenomen die toe nu toe niet eerder op deze manier in een jaarrekening hebben gestaan. Hetzelfde geldt voor de relaties tussen de cijfers. In deze leeswijzer willen wij laten zien hoe deze cijfers over de voorgaande jaren zouden zijn geweest, de gepresenteerde cijfers duiden en hun onderlinge relatie toelichten.

Wat wil de Rechtmatigheidsverantwoording laten zien? Rechmatigheidsverantwoording wil, op basis van 3 criteria, alles wat afwijkt van ‘handelen in overeenstemming met alle wetten en regels’ zichtbaar maken. In Notitie Rechtmatigheidsverantwoording gemeente Culemborg20231, is dit uitgelegd. De 3 criteria zijn: 1. Begrotingscriterium: grenzen van de baten en lasten in de door de raad geautoriseerde begroting van exploitatie en investeringskredieten 2. Voorwaardencriterium: eisen die worden gesteld bij de uitvoering van de financiële beheershandelingen 3. Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium: voorkomen, detecteren en corrigeren van misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsgelden en eigendommen van de gemeente bij financiële beheershandelingen.

Wat is een afwijking? Tot jaarrekening 2022 was, op programmaniveau, alleen een overschrijding van lasten onrechtmatig. Vanaf 2023 is dit uitgebreid met: • • •

Onderschrijding van lasten (minder uitgegeven dan begroot), Onderschrijding van baten (minder ontvangen dan begroot) en Overschrijding van baten (meer ontvangen dan begroot).

Wat betekent dit?

1 GZDGCB[748230/1125045] Bijlage 4 bij het raadsvoorstel Implementatie van de rechtmatigheidsverantwoording p. 4-5

[GZDGCB748230/1177751]

Aan de hand van een voorbeeld laten we zien wat dit betekent: In de onderstaande tabel staan 3 afwijkingen op het programma Onderwijs. Dit zijn hogere lasten dan in de begroting opgenomen. Programma Overschrijding lasten van het programma Onderwijs

Bedrag Toelichting afwijking € 1.610.000 De belangrijkste afwijkingen (deze tellen dus niet op tot € 1,61mln) betreffen: 1) Hogere lasten inzake ventilatie scholen (SISA C32 SUVIS) € 806.000. Dit bedrag is 1:1 doorbetaald aan Lek en Linge college. 2) Hogere lasten inzake onderwijsachterstandenbeleid (SISA D8) € 685.000. Dit bedrag is 1:1 uitgegeven op deze regeling. 3) Hogere lasten inzake nationaal programma onderwijs (SISA D14) € 203.000. Dit bedrag is 1:1 uitgegeven op deze regeling.

In de onderstaande tabel staan 3 afwijkingen op het programma Onderwijs. Dit zijn hogere baten dan in de begroting opgenomen. Overschrijding baten van het programma Onderwijs

€ 1.731.000 De belangrijkste afwijkingen (deze tellen dus niet op tot € 1,731mln) betreffen: 1) Hogere doeluitkering inzake ventilatie scholen (SISA C32 SUVIS) € 806.000 ontvangen. 2) Hogere doeluitkering inzake onderwijsachterstandenbeleid (SISA D8) € 685.000 ontvangen. 3) Hogere doeluitkering inzake nationaal programma onderwijs (SISA D14) € 203.000 ontvangen.

In dit geval gaat het over een Sisa-regeling die budgetneutraal in de begroting opgenomen. Tot en met boekjaar 2022 vond de accountant hier helemaal niets van met het oog op rechtmatigheid; de hogere lasten werden immers direct met hogere baten gecompenseerd. Nu, bij de rechtmatigheidsverantwoording moeten we beide afwijkingen gesplitst opnemen en telt iedere individuele afwijking mee. Dat betekent dat wij op de lasten een afwijking hebben van € 1.610.000 én op de baten een afwijking hebben van € 1.731.000, per saldo een afwijking van € 3.341.000.

Situatie vóór 2023 Bruto onrechtmatigheid op het programma Onderwijs

€0

Situatie vanaf 2023 (Rechtmatigheidsverantwoording) € 3.341.000 (€ 1.610.000 + € 1.731.000)

Het gaat dus om de Bruto onrechtmatigheid Pagina 2 van 6

Uit de bovenstaande tabel blijkt dus dat we in dit voorbeeld in 2023 ineens een onrechtmatigheid van € 3.341.000 hebben, terwijl we tot en met 2022 in dezelfde situatie een onrechtmatigheid van € 0 hadden. Om inzicht te krijgen hoe het getal bij Bruto onrechtmatigheid 2023 geduid moet worden, staat in de tabel hieronder wat de Bruto onrechtmatigheid in de vorige jaren is geweest. In de bijlage 1 staat hoe de onrechtmatigheid is opgebouwd. Totaal begrotingsafwijkingen (Bruto onrechtmatigheid)

2023

2022

2021

2020

2019

22.928

24.362

20.486

28.039

21.714

Als er Bruto onrechtmatigheid is, is er dan ook een Netto onrechtmatigheid? Ja. De Bruto onrechtmatigheid gaat uit van alle afwijkingen. Er zijn echter ook afwijkingen die volgens de Financiële verordening Culemborg zijn toegestaan: Artikel 18. Rechtmatigheidsverantwoording Lid 3. Begrotingsafwijkingen betreffen rechtmatigheidsfouten, tenzij deze betrekking hebben op: a. hogere uitgaven waarbij sprake is van compenserende inkomsten; b. hogere uitgaven binnen bestaand beleid voor open einderegelingen; c. hogere uitgaven in de jaarschijf van een meerjaren-investeringsplan of beheerplan die niet leiden tot een overschrijding van de totale uitgaven van het investeringsplan of beheerplan; d. hogere inkomsten In de jaarrekening is in de tabel op pagina 81 terug te vinden dat dit voor 2023 om een bedrag van € 7.785.000 gaat (p.81, punt 4, kolom 3). Hiernaast zijn er afwijkingen die door middel van de vaststelling van een (tussentijdse) rapportage in de raad acceptabel en tijdig zijn. Dit zijn afwijkingen van baten en/of lasten die niet via de raad tot een begrotingswijziging hebben geleid. Tot vorig jaar waren deze niet van belang in het kader van rechtmatigheid. In de jaarrekening is in de tabel op pagina 81 terug te vinden dat dit voor 2023 om een bedrag van € 14.988.000 gaat (p.81, punt 3, kolom 1 en punt 4, kolom 4).

De Netto begrotingsonrechtmatigheid is daarmee in 2023 is € 4.113.000 (p.81, punt 5, kolom 5). Is Culemborg in 2023 rechtmatig? In de rechtmatigheidsverantwoording op pagina 203 staat bij Bevinding: Op basis van het standpunt van de Commissie BBV komt volgens de Kadernota Rechtmatigheid 2023 de bruto begrotingsafwijking boven de verantwoordingsgrens uit en zijn volgens dit standpunt van de Commissie BBV de verantwoorde baten, lasten en balansmutaties niet rechtmatig tot stand gekomen. De geconstateerde afwijkingen betreffen: • Bruto begrotingsoverschrijdingen op baten en lasten voor een bedrag van € 22.928.000 (tabel p.93, regel 1A + regel 3) • Onrechtmatige onttrekking aan de bestemmingsreserves voor een bedrag van € 1.748.000 (tabel p.93, regel 2) • Overschrijding van investeringskredieten voor een bedrag van € 231.000 (tabel p.93, regel 1B) • Niet naleven van Europese aanbestedingsregels voor een bedrag van € 1.139.000 Pagina 3 van 6

De grens voor de rechtmatigheid is door de raad in de Financiële verordening artikel 18, lid 1, bepaald op 3% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves. Voor de jaarrekening 2023 is dit € 3.194.000.

Hoe zorgen we er voor dat we in 2024 wel rechtmatig zijn? Boekjaar 2023 is de eerste keer dat we met de rechtmatigheidsverantwoording te maken hebben. Eind 2023 is de wetgeving op het laatste moment niet doorgegaan. Gemeente Culemborg moet, net als alle andere gemeenten, toch de rechtmatigheidsverantwoording opnemen omdat we, net als alle gemeenten, als voorbereiding op de wetgeving alle eigen verordeningen al hebben aangepast. Voor 2024 en verder gaan we dit voorkomen. De onderschrijving van lasten en over- en onderschrijding van baten melden we met een begrotingswijziging in het lopend boekjaar. Deze zijn dan gewoon rechtmatig. We leggen een aangepaste Financiële verordening voor, zodat we tot de behandeling van de jaarrekening afwijkingen met de raad kunnen afstemmen. Het proces dit jaar zullen we vanzelfsprekend met de auditcommissie evalueren.

Pagina 4 van 6

Bijlage 1 In de tabel is kijkt een aantal jaren terug naar de jaarlijkse totale begrotingsafwijkingen. Tot 2023 kende Culemborg programma’s als Social-, Zorgzame-, etc. stad. Vanaf 2023 heeft Culemborg de indeling zoals nu in de begroting Veiligheid, Economie, Onderwijs, etc.

Totaal begrotingsafwijkingen Per programma gesplitst OVERSCHRIJDING LASTEN Veiligheid Economie Onderwijs Sport, Cultuur en recreatie Sociaal domein en gezondheid Duurzaamheid Financiering en algemene dekkingsmiddelen Sociale stad Zorgzame stad Groene stad ONDERSCHRIJDING LASTEN Bestuur en ondersteuning Verkeer, vervoer en waterstaat Wonen, stedelijke vernieuwing en ruimte Financiering en algemene dekkingsmiddelen Zorgzame stad Groene stad Leefbare stad Ondernemende stad Sociale stad OVERSCHRIJDING BATEN Onderwijs Veiligheid Verkeer, vervoer en waterstaat Sport, Cultuur en recreatie Duurzaamheid Bestuur en ondersteuning Sociaal domein en gezondheid Financiering en algemene dekkingsmiddelen

2023

2022

2021

2020

2019

40 12 1.610 198 4.471 902

-

-

-

-

707

-

-

-

-

2.433 -

313

183 2.815 391

-

202 775 2.967

-

-

-

-

-

4.535

-

1.806

1.355

-

349 855 5.757 159 -

1.428 3.299 5.086 1.529

3.495 7.140 -

89 5.123 4.637 379

-

-

412

-

-

1.731 26 44 472 1.538 1.214 4.368 958

117

623

Pagina 5 van 6

Sociale stad Zorgzame stad Groene stad ONDERSCHRIJDING BATEN Economie Financiering en algemene dekkingsmiddelen Wonen, stedelijke vernieuwing en ruimte Zorgzame stad Groene stad Leefbare stad Ondernemende stad Totaal begrotingsafwijkingen

-

201

4.528 -

862 238 712

704 3.215 538

591 -

-

-

-

631

567

36

-

-

1.197 245 3.658 79

1.728 5.155

503 6.837

2.905 4.705

22.928

24.362

20.486

28.039

21.714

492

559

Pagina 6 van 6

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Culemborg&id=fb3253b3-ddd3-41d4-81bf-b77057ba45bf