Jaarstukken 2025 inclusief controleverklaring - gewaarmerkt
Tekst van het document
Jaarstukken 2025 25 juni 2026
Gemeente Culemborg
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Inhoudsopgave Voorwoord ................................................................................................................................. 3 Leeswijzer ................................................................................................................................... 6 Financiële samenvatting............................................................................................................. 8 Programma's ............................................................................................................................ 18 Programma 1. Bestuur en Ondersteuning............................................................................ 19 Programma 2. Veiligheid ...................................................................................................... 35 Programma 3. Verkeer, Vervoer en Waterstaat .................................................................. 43 Programma 4. Economie ...................................................................................................... 51 Programma 5. Onderwijs ...................................................................................................... 57 Programma 6. Sport, Cultuur en Recreatie .......................................................................... 65 Programma 7.
Sociaal domein en Gezondheid .................................................................... 77 Programma 8. Duurzaamheid............................................................................................. 103 Programma 9. Wonen, Stedelijke vernieuwing en Ruimte ................................................ 112 Programma 99. Financiering en Algemene dekkingsmiddelen .......................................... 125 Paragrafen .............................................................................................................................. 132 Bedrijfsvoering .................................................................................................................... 133 Lokale heffingen ................................................................................................................. 145 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ........................................................................ 152 Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................ 167 Financiering ........................................................................................................................ 174 Verbonden partijen ............................................................................................................
183 Grondbeleid ........................................................................................................................ 200 Subsidieplafonds ................................................................................................................. 207 Wet open overheid ............................................................................................................. 208 Jaarrekening ........................................................................................................................... 210 Overzicht van baten en lasten ............................................................................................ 211 Balans.................................................................................................................................. 220 Rechtmatigheidsverantwoording ....................................................................................... 245 Overzicht van taakvelden ................................................................................................... 247 Verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen (SiSa) ........................................ 250 Overige Gegevens...................................................................................................................
257 Bijlage Financiële Spelregels .................................................................................................. 266
Jaarstukken 2025
2 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Voorwoord
Terwijl de temperaturen stijgen en de zomer zich aandient, presenteren wij u de Jaarstukken 2025 van de gemeente Culemborg. Traditiegetrouw leggen wij halverwege het nieuwe begrotingsjaar verantwoording af over het afgelopen jaar. Met deze jaarstukken sluiten wij tevens de planning- en controlcyclus 2025 af. In deze stukken legt het college verantwoording af over het gevoerde beleid en de uitvoering daarvan. In het jaarverslag leest u in hoeverre de beleidsdoelen uit de begroting 2025 zijn gerealiseerd en op welke wijze hier invulling aan is gegeven. De jaarrekening bevat de financiële verantwoording en geeft inzicht in de besteding van de beschikbare middelen.
Bestuurlijke context De resultaten over 2025 kunnen niet los worden gezien van de context waarin zij tot stand zijn gekomen. Op landelijk niveau werd het jaar gekenmerkt door bestuurlijke instabiliteit, waaronder de (dubbele) val van het kabinet. Dit leidde tot onzekerheid over afspraken tussen Rijk en gemeenten en de beschikbaarheid van financiële middelen. Pas in de loop van het jaar werd duidelijk of en in hoeverre gemeenten hiervoor gecompenseerd zouden worden. In deze omstandigheden heeft het college samen met de raad en partners in de stad koers gehouden. De samenwerking binnen Culemborg bleef constructief en gericht op het realiseren van maatschappelijke opgaven. Daar zijn wij trots op. Wie de situatie en het politiek bestuurlijke samenspel in Den Haag vergeleek met Culemborg kon niet anders dan concluderen dat het in ons stadhuis nog lukt om samen te werken en elkaar te overtuigen. Voor Culemborg was 2025 in nog een ander opzicht bestuurlijk bijzonder. In het begin van het jaar namen we afscheid van burgemeester Van Grootheest. Na twee waarnemend burgemeesters, Jaco Geurts en aansluitend Gerard Renkema, verwelkomde Culemborg op 3 december 2025 Marinka Mulder als kroonbenoemde burgemeester.
Financiële positie en ombuigingen De begroting 2025 werd gekenmerkt door de financiële situatie van de gemeente, die onder druk staat. Enerzijds door de financiële kortingen op het gemeentefonds en anderzijds door de grote opgaven waarvoor Culemborg staat, zoals de huisvesting van scholen, de duurzaamheidsambities en onze vastgoedopgave. De ombuigingsoperatie die raad en college in 2024 hebben ingezet, heeft in 2025 zichtbaar effect gehad. Het merendeel van de maatregelen is gerealiseerd en draagt bij aan het versterken van de structurele financiële positie.
Jaarstukken 2025
3 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Tegelijkertijd zien we ook dat we er nog niet zijn en dat er nog verschillende maatregelen te nemen zijn voor de opgaven die op ons af komen.
Financieel resultaat De jaarrekening 2025 sluit met een positief bruto resultaat van € 8,3 miljoen. Na verwerking van de voorgestelde bestemmingen resteert een netto resultaat van € 4,4 miljoen. Dit resultaat wordt grotendeels verklaard door vier factoren: •
• •
•
Rijksmiddelen: aanvullende bijdragen en compensaties vanuit het Rijk van € 2,8 miljoen, die laat in het jaar beschikbaar kwamen en daardoor niet volledig konden worden ingezet; Grondexploitaties: tussentijdse winstnemingen van ongeveer € 2,6 miljoen, die conform beleid worden toegevoegd aan bestemmingsreserves; Verbeterde sturing op budgetten en prestaties: met name binnen het sociaal domein hebben gerichte maatregelen in het tweede halfjaar geleid tot lagere uitgaven, vooral in de jeugdzorg; Planning en uitvoering: een deel van de voorgenomen activiteiten is later in uitvoering gekomen dan vooraf voorzien. Dat komt onder andere doordat steviger is gestuurd op inhuur. Omdat medewerkers bij ziekte of vertrek niet altijd tijdelijk vervangen werden, zijn bepaalde middelen nog niet in 2025 besteed en worden deze doorgeschoven naar 2026.
Hoewel het resultaat positief is, blijft de structurele druk op de gemeentelijke begroting onverminderd aanwezig. Daarom stellen we voor een belangrijk deel van het resultaat doelgericht te bestemmen voor reeds aangegane verplichtingen en lopende trajecten. Voor het resterende deel stellen we voor dit toe te voegen aan de algemene reserve. Hiermee versterken wij de financiële robuustheid van de gemeente en creëren wij een buffer voor toekomstige onzekerheden en opgaven.
Bereikte resultaten In 2025 zijn op uiteenlopende beleidsterreinen resultaten geboekt. Zo is onder meer invulling gegeven aan de opvang van vluchtelingen en ontheemden, waarbij de gemeente haar verantwoordelijkheid heeft genomen in deze complexe maatschappelijke opgave. Daarnaast zijn stappen gezet binnen het sociaal domein, ruimtelijke ontwikkeling en duurzaamheid. Zo werkten we intensief samen met ondernemers rond netcongestie, dat in 2025 een urgenter vraagstuk bleek dan bij de begroting was voorzien. Voor de Brede School West is gewerkt aan een oplossing om het groeiende aantal leerlingen een plek te geven: eind 2025 heeft de raad besloten om het gebouw te laten 'optoppen'. De eerste stappen op weg naar levendige wijkcentra is gezet met de vaststelling van het beleidsplan hiervoor. En op verschillende locaties zijn nieuwe woningen gerealiseerd of in voorbereiding. In de jaarstukken is onder elk programma uitgebreid aangegeven wat we wilden bereiken, wat daarvoor is gedaan en wat dit heeft gekost.
Jaarstukken 2025
4 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Tot slot Met het vaststellen van de Jaarstukken 2025 wordt ook de bestuursperiode 2022–2026 afgesloten. Vier jaren die voorbij gevlogen zijn. En vier jaren waarin raad en college samen vorm en inhoud hebben gegeven aan het bestuur van onze mooie stad. Vaak door samen op te trekken en elkaar te versterken, soms door elkaar te confronteren ter verbetering. Maar altijd in het volle besef dat we werken voor de stad en haar inwoners. Het college kijkt daar met veel voldoening op terug en dankt uw raad voor het samenspel. Het college van burgemeester en wethouders
Jaarstukken 2025
5 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Leeswijzer
De wettelijke basis voor het samenstellen van de jaarstukken ligt in artikel 197 van de Gemeentewet: 'Het college legt aan de gemeenteraad over elk begrotingsjaar verantwoording af over het door hem gevoerde bestuur, onder overlegging van de jaarrekening en het jaarverslag.' Wet- en regelgeving schrijft voor dat de opzet van de jaarstukken gelijk moet zijn aan die van de bijbehorende begroting. Deze jaarstukken hebben dus eenzelfde opzet als de Programmabegroting 2025.
Jaarverslag Het jaarverslag bestaat uit de programmaverantwoording en de paragrafen.
Programmaverantwoording Dit hoofdstuk bevat dus van de verschillende programma's een verantwoording van het beleid dat wij in 2025 uitvoerden. De programma’s zijn verdeeld in taakvelden. Deze indeling in taakvelden is voor iedere gemeente in Nederland gelijk. Bij de begroting is aangegeven welke prestaties wij willen gaan leveren om de doelen binnen een taak te gaan realiseren. Bij de jaarrekening geven wij per voorgenomen prestatie aan: Gerealiseerd In uitvoering/ volgens plan Gedeeltelijk gerealiseerd/ vertraagd Niet gerealiseerd Als prestaties gedeeltelijk of niet zijn gerealiseerd − en dus een oranje of rood symbool hebben − dan wordt hierop een toelichting gegeven. Prestaties die gerealiseerd zijn of in uitvoering volgens plan, hebben geen toelichting gekregen. Om de effecten van beleid op de programma’s toe te lichten gebruiken gemeenten de zogeheten beleidsindicatoren. Sinds 2017 zijn alle gemeenten verplicht dit in ieder geval te doen aan de hand van een vaste set beleidsindicatoren (verplichte indicatoren). Door deze vaste set is het eenvoudiger om gemeenten te vergelijken met andere gemeenten. Zie ook de website: www.waarstaatjegemeente.nl. Omdat in de programmabegroting 2025 ook enkele aanvullende indicatoren waren opgenomen, zijn deze ook verantwoord in deze jaarstukken.
Ten slotte is per programma een financiële verantwoording opgenomen, waaronder een overzicht van gerealiseerde baten en lasten, een verschillenanalyse en de reservemutaties.
Jaarstukken 2025
6 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Bij de verschillenanalyse worden alleen afwijkingen toegelicht als er meer dan € 50.000 verschil is tussen de bijgestelde begroting en de realisatie. Alle getallen in deze jaarstukken zijn afgerond op duizendtallen. Dat brengt met zich mee dat er afrondingsverschillen kunnen ontstaan: in sommige optellingen kan een verschil van duizend, tweeduizend of drieduizend euro zitten. De totaalbedragen kloppen echter wel altijd.
Paragrafen In dit hoofdstuk is de verantwoording van de paragrafen uit de programmabegroting terug te vinden. De paragrafen geven een dwarsdoorsnede door alle programma’s van bepaalde beleids- en beheersaspecten.
Jaarrekening Overzicht van baten en lasten 2025 Dit hoofdstuk bevat het totaaloverzicht van de baten en lasten op programmaniveau, de mutaties op de reserves en de gegevens voor de Wet normering topinkomens (Wnt).
Balans In de balans met de bijbehorende toelichting op hoofdlijnen zijn onder meer weergegeven: de bezittingen, de schulden en de reserves en voorzieningen. Ook zijn hier de algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening opgenomen.
Overzicht naar taakvelden De jaarrekening omvat ook een overzicht waarin alle baten en lasten zijn uitgesplitst naar taakvelden.
Verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen (SiSa) Bij de jaarrekening hoort de bijlage met de 'single informatie, single audit' (SISA). Hierin verantwoordt de gemeente de besteding van specifieke uitkeringen van het Rijk op de voorgeschreven manier.
Bijlage: Financiële spelregels De jaarstukken worden afgesloten met een herhaling van de financiële spelregels die we sinds de Programmabegroting 2025 hanteren.
Jaarstukken 2025
7 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Financiële samenvatting
Dit hoofdstuk geeft een beknopt en samenhangend inzicht in de financiële uitkomsten over 2025. De focus ligt op het gerealiseerde resultaat, de belangrijkste afwijkingen ten opzichte van de begroting en de bestuurlijke duiding daarvan.
Saldoverloop begroting 2025 De raad stelde in oktober 2024 de Programmabegroting 2025 vast met een nagenoeg sluitend saldo van € 6.000 positief. Gedurende het jaar is de begroting tweemaal bijgesteld: in de voorjaarsrapportage (juli) en de najaarsrapportage (november). Hiermee kwam het gewijzigde begrotingssaldo uit op € 66.000 positief. (Bedragen x € 1.000) Primitieve begroting 2025 Voorjaarsrapportage 2025 Najaarsrapportage 2025
Saldo 6 291 -230
Gewijzigde begroting 2025
66
Realisatie 2025 De jaarrekening 2025 sluit uiteindelijk met een positief bruto resultaat van € 8.296.734. Dit betekent een voordeel ten opzichte van de gewijzigde begroting.
(Bedragen x € 1.000) Lasten Baten Saldo van baten en lasten Stortingen in reserves Onttrekkingen aan reserves Mutatie reserves Resultaat
Jaarstukken 2025
Primitieve begroting 2025 -104.617 103.674
Voorjaars rapportage 2025 -110.277 109.526
Najaars rapportage 2025 -118.119 116.357
Gewijzigde Rekening begroting 2025 2025 -118.119 -107.401 116.357 114.384
-944
-751
-1.762
-1.762
6.983
8.745
-30
-1.570
-2.002
-14.602
-14.602
0
980
2.618
3.830
16.430
15.915
-515
950
1.048
1.828
1.828
1.314
-515
6
291
-230
66
8.297
8.230
Verschil 2025 10.718 -1.973
8 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Bestuurlijke en financiële context De uitkomsten over 2025 zien wij nadrukkelijk in hun bestuurlijke en financiële context. Het jaar werd landelijk gekenmerkt door bestuurlijke instabiliteit, waaronder de (dubbele) val van het kabinet. Dit leidde tot onzekerheid over afspraken tussen Rijk en gemeenten en de beschikbaarheid van financiële middelen. Gedurende het jaar bestond bovendien onduidelijkheid over de omvang en timing van rijksbijdragen. Compensaties vanuit het Rijk (zowel via circulaires als via specifieke toezeggingen over onder meer de jeugdzorg) zijn grotendeels pas in de loop van het jaar beschikbaar gekomen. Hierdoor waren de sturingsmogelijkheden binnen het begrotingsjaar beperkt en zijn timingsverschillen ontstaan tussen ontvangst en besteding van middelen.
Ombuigingsoperatie In het najaar van 2023 zijn raad en college gestart met meerjarig ‘ombuigen’. Dat is meer dan bezuinigen: het gaat om besparen op uitgaven, vergroten van inkomsten en vooral: keuzes maken. De maatregelen die zijn ingezet, zorgden ervoor dat het saldo van de gemeentelijke begroting voor de komende jaren weer boven nul is. In totaal omvat het pakket dat de raad in de Kadernota 2025 heeft vastgesteld en in de Programmabegroting 2025 heeft aangevuld ruim € 2,5 miljoen in 2025, oplopend naar bijna € 4,5 miljoen structureel vanaf 2028. Niet alle ombuigingen bleken (volledig) realiseerbaar. In de Najaarsrapportage 2025 en de Programmabegroting 2026 heeft het college hierover uitgebreid gerapporteerd. Daarin is toegelicht dat de raad in 2025 vier ombuigingen gedeeltelijk heeft teruggedraaid en dat de start van een aantal ombuigingen wordt uitgesteld. In de najaarsrapportage is ook becijferd dat het totaalbedrag aan niet (volledig) realiseerbare of uitgestelde ombuigingen € 150.000 bedraagt. Dit betekent dat circa € 2,3 miljoen (94%) van de geraamde ombuigingen en maatregelen in 2025 wel is gerealiseerd. Deze structurele maatregelen zien wij overigens los van het resultaat van deze jaarstukken.
Factoren zoals aankomende kortingen op het gemeentefonds en omvangrijke maatschappelijke opgaven (zoals onderwijshuisvesting, duurzaamheid en vastgoed) vragen blijvend om financiële ruimte. Met andere woorden: de structurele druk op de gemeentelijke begroting blijft onverminderd groot.
Belangrijkste financiële ontwikkelingen Voor het totaalbeeld zijn de belangrijkste financiële afwijkingen hieronder gecategoriseerd weergegeven.
Jaarstukken 2025
9 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Het brutoresultaat over 2025 bedraagt € 8,3 miljoen. Na verwerking van voorgestelde bestemmingen resteert een netto resultaat van € 4,4 miljoen.
Afwijkingen per categorie (Bedragen x € 1.000) A. In het najaar hebben we niet-geraamde extra rijksmiddelen ontvangen; een deel van de besteding loopt door in 2026 B. Ook dit jaar waren er verschillende ontwikkelingen in grondexploitaties, die conform afspraak volledig worden toegevoegd aan de bestemmingsreserves grondexploitaties C. Met de Hervormingsagenda hebben we (met name in het tweede halfjaar) stevig gestuurd op uitgaven voor jeugd D. De uitgaven en inkomsten voor Wmo, armoedebeleid en inkomensvoorzieningen vielen mee t.o.v. de ramingen E. Onze gemeentelijke inkomsten vielen per saldo hoger uit dan begroot (en daarvan analyseren we nog de structurele effecten) F. Uitvoering van eerder besloten trajecten die doorlopen in 2026 (netto budgettair neutraal) G. Overig mee- en tegenvallers leveren per saldo een voordeel op
Bruto BestemmingsResultaat voorstel 2025 2026
Netto resultaat 2025
2.778
453
2.325
2.628
2.628
0
1.556
26
1.530
341
76
265
392
0
392
474
474
0
127 8.297
258 3.915
-131 4.382
Deze ontwikkelingen lichten we hierna toe. A. In het najaar hebben we niet-geraamde extra rijksmiddelen ontvangen; een deel van de besteding loopt door in 2026 (€ 2,3 miljoen netto) In 2025 heeft het Rijk via de september- en decembercirculaire alsnog aanvullende middelen beschikbaar gesteld. Deze middelen volgden laat in het jaar, waardoor gerichte inzet binnen het begrotingsjaar beperkt mogelijk was. Dit gaat onder meer over middelen voor opvang (waaronder de Hotel- en Accommodatieregeling, HAR), de definitieve vaststelling van de BUIG-middelen en ontvangen IZA-gelden. Met deze IZA-middelen is onder andere preventieve inzet gefinancierd van bijvoorbeeld de gezondheidsmakelaar, waardoor minder aanspraak hoefde te worden gemaakt op gemeentelijke middelen. Daarnaast heeft het kabinet-Schoof in 2025 een toezegging gedaan om gemeenten tegemoet te komen in tekorten op de jeugdzorg over 2023 en 2024. De financiële verwerking van deze compensatie – die in de septembercirculaire was meegenomen – kon niet eerder in de p&c-cyclus worden meegenomen.
Jaarstukken 2025
10 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
B. Ook dit jaar waren er verschillende ontwikkelingen in grondexploitaties, die conform afspraak volledig worden verrekenend met bestemmingsreserves (budgettair neutraal) De tussentijdse winstnemingen binnen de grondexploitaties leveren een substantiële bijdrage aan het brutoresultaat (circa € 2,6 miljoen). Deze winsten zijn onder andere gerealiseerd op projecten zoals Pavijen, Lanxmeer en Parijsch. Conform het geldende beleid worden deze middelen niet vrij besteedbaar ingezet, maar toegevoegd aan de daarvoor bestemde reserves voor grondexploitaties en woningbouw. Hiermee blijven deze middelen beschikbaar voor toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen. Specifiek voor 2025 is dat ook de (verwachte) opbrengst uit de realisatiestimulans samenhangt met het realiseren van gewenste woningbouwprojecten. C. Met de Hervormingsagenda hebben we (met name in het tweede halfjaar) stevig gestuurd op uitgaven voor jeugd (€ 1,5 miljoen netto) Binnen de jeugdzorg is in 2025 zichtbaar effect bereikt door intensievere sturing, mede in het kader van de Hervormingsagenda Jeugd. Deze sturing heeft zich met name in de tweede helft van het jaar vertaald in lagere uitgaven. Concreet zien we: •
• •
een verschuiving in verwijzingen: waar de huisarts eerder de primaire verwijzer was, verloopt een groeiend deel van de instroom via de gemeentelijke toegang. In 2025 zijn voor het eerst meer cliënten via de gemeente verwezen dan via de huisarts; een daling van het aantal jeugdigen in verblijfszorg (voor het derde jaar op rij); een beweging richting kleinschalige en gezinsgerichte oplossingen dichtbij huis. Binnen deze ontwikkeling neemt het gebruik van pleegzorg af, terwijl het aantal plaatsingen in gezinshuizen licht groeit. Gezinshuizen bieden een stabielere en meer duurzame woonomgeving dan residentiële opvang en sluiten beter aan bij de beleidslijn om uithuisplaatsingen waar mogelijk te voorkomen. Een deel van deze ontwikkeling is direct toe te schrijven aan de ingezette hervormingsagenda.
D. De uitgaven en inkomsten voor Wmo, armoedebeleid en inkomensvoorzieningen vielen mee t.o.v. de ramingen (€ 0,3 miljoen netto) De uitgaven binnen de Wmo vallen lager uit dan begroot. Dit komt enerzijds door aanpassingen in langlopende onderhoudscontracten, die hebben geleid tot lagere lasten. Anderzijds is de verwachte volumegroei achtergebleven, waardoor minder beroep is gedaan op voorzieningen dan vooraf geraamd. Het beperkt positief resultaat voor armoedebeleid en inkomensvoorzieningen hangt deels samen met het tempo waarin middelen zijn ingezet en de mate waarin regelingen zijn benut. Voorgesteld wordt een deel van de middelen door te schuiven om ook in 2026 beschikbaar te blijven voor deze doelgroep.
Jaarstukken 2025
11 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
E. Onze gemeentelijke inkomsten vielen per saldo hoger uit dan begroot (en daarvan analyseren we nog de structurele effecten) (€ 0,4 miljoen netto) De hogere inkomsten zijn met name het gevolg van incidenteel hogere legesopbrengsten. Het gaat daarbij onder andere om: • • •
leges voor zonneparken, waarbij sprake was van omvangrijke en complexe vergunningprocedures; bijzondere vergunningaanvragen, waaronder ook geweigerde aanvragen met substantiële legesbedragen (waartegen momenteel bezwaarprocedures lopen); extra inkomsten uit opstalrechten, met name in de laatste maanden van het jaar (o.a. Liander). Deze opbrengsten hebben een incidenteel karakter en zijn niet structureel van aard.
F. Uitvoering van eerder besloten trajecten die doorlopen in 2026 (netto budgettair neutraal) Een aantal projecten en implementatietrajecten waarvoor eerder al middelen beschikbaar zijn gesteld worden grotendeels na 2025 uitgevoerd. Het gaat onder meer om SMVC Fair Play, de padelbaan op sportpark Terweyde en de implementatie van de Omgevingswet. Daarom wordt voorgesteld de resterende budgetten over te hevelen naar 2026 G. Overige mee- en tegenvallers (- € 0,1 miljoen netto) Onder deze categorie vallen diverse kleinere afwijkingen. Per saldo is sprake van een licht negatief effect op het resultaat.
Resultaat per programma Onderstaand het overzicht per programma. Programma (Bedragen x € 1.000) 01 Bestuur en Ondersteuning Nr
Primitief Begrotings2025 wijzigingen -15.433 -1.676
Begroot Werkelijk 2025 2025 -17.109 -16.098
Resultaat 2025 1.011
02 Veiligheid Verkeer, Vervoer en 03 Waterstaat 04 Economie
-3.913
-34
-3.947
-3.914
33
-3.881
-685
-4.566
-4.438
128
-759
-70
-829
-563
267
05 Onderwijs
-3.990
-53
-4.043
-3.809
234
06 Sport, Cultuur en Recreatie
-4.861
-327
-5.188
-4.634
555
07 Sociaal domein en Gezondheid
-39.031
71
-38.960
-36.263
2.697
08 Duurzaamheid Wonen, Stedelijke vernieuwing 09 en Ruimte Financiering en Algemene 99 dekkingsmiddelen Totaal
1.701
-664
1.037
786
-251
-5.534
-38
-5.572
-2.361
3.211
75.708
3.537
79.244
79.590
346
6
60
66
8.297
8.230
Jaarstukken 2025
12 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Voorstellen voor resultaatbestemming Op basis van het gerealiseerde resultaat wordt voorgesteld om het saldo doelgericht te bestemmen, conform de geldende financiële spelregels en met oog voor zowel lopende verplichtingen als toekomstige opgaven. Samengevat is het voorstel als volgt. Resultaatbestemming Jaarrekening 2025 (Bedragen x € 1.000) Saldo 1 Toevoegen aan bestemmingsreserve resultaatbestemmingen 2025 ten behoeve van overheveling 2026 2 Toevoegen aan Bestemmingsreserve grondexploitaties 3 Toevoegen aan Bestemmingsreserve bovenwijkse voorzieningen 4 Toevoegen aan Bestemmingsreserve vereveningsfonds volkshuisvesting Jaarresultaat 2025 netto, na resultaatbestemming (algemene reserve)
8.297 1.287 2.198 178 252 4.382
1. Bestemmingsreserve resultaatbestemmingen 2025 ten behoeve van overheveling 2026 In 2025 is een deel van de beschikbare budgetten nog niet volledig tot besteding gekomen. Voor de betreffende middelen geldt dat deze samenhangen met vastgestelde beleidsvoornemens en veelal reeds in uitvoering zijn genomen. Om continuïteit in de uitvoering te waarborgen, wordt voorgesteld deze middelen over te hevelen naar 2026 via de bestemmingsreserve resultaatbestemmingen. Zonder deze overheveling ontbreekt in latere jaren het budgettaire kader voor afronding van deze activiteiten. De omvang van de voorgestelde resultaatbestemmingen ligt hoger dan in voorgaande jaren. Dit hangt samen met het feit dat in 2025 relatief veel aanvullende rijksmiddelen beschikbaar zijn gekomen, grotendeels laat in het jaar. Hierna is een overzicht weergegeven van de budgetten waar dit over gaat. 2. Toevoegen aan Bestemmingsreserve grondexploitaties: Conform het vastgestelde financiële beleid worden tussentijdse resultaten binnen de grondexploitaties verrekend met de bestemmingsreserve grondexploitaties. Positieve en negatieve resultaten worden daarmee niet vrij besteedbaar, maar blijven beschikbaar voor toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen. De specificatie van deze mutaties is opgenomen in de tabel onder het onderdeel grondexploitaties. 3.
Toevoegen aan Bestemmingsreserve bovenwijkse voorzieningen: In het kader van het Stationskwartier zijn substantiële subsidies ontvangen, die conform de regels van schatkistbankieren tijdelijk bij het Rijk zijn ondergebracht. De hieruit voortvloeiende renteopbrengsten houden direct verband met deze middelen. Gelet op deze samenhang en de omvang wordt voorgesteld de renteopbrengsten toe te voegen aan de bestemmingsreserve bovenwijkse voorzieningen, zodat deze beschikbaar blijven voor het beoogde doel.
Jaarstukken 2025
13 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
4. Toevoegen aan Bestemmingsreserve vereveningsfonds volkshuisvesting: De gemeente komt naar verwachting in aanmerking voor een bijdrage uit de regeling realisatiestimulans, waarmee het Rijk gemeenten ondersteunt bij het realiseren van betaalbare woningbouw. Op grond van de geldende verslaggevingsregels dient de verwachte opbrengst reeds in de jaarrekening 2025 te worden verwerkt. Voorgesteld wordt deze middelen toe te voegen aan de bestemmingsreserve vereveningsfonds volkshuisvesting, zodat zij gericht kunnen worden ingezet voor het bevorderen van betaalbare woningbouw binnen de gemeente. Na definitieve beschikking zal een nadere uitwerking plaatsvinden in de vorm van een bestedingsplan, dat ter besluitvorming aan de raad wordt voorgelegd. We stellen voor om het overschot conform onze financiële uitgangspunten te storten in de algemene reserve. Bij de besluitvorming over de Programmabegroting 2027 dit najaar kan de raad vervolgens bezien of een deel van deze middelen aan de reserve Grote opgaven wordt toegevoegd. Voorstellen voor resultaatbestemming 2025 (Bedragen x € 1.000) 1. Organisatieontwikkeling 2. Aanvullende ondersteuning lokale energiehulp 3. Septembercirculaire/ Rijksvaccinatieprogramma
116 10 4
4. Septembercirculaire / Implementatie Participatiewet in balans 5. Decembercirculaire / Kinderopvang pleegouders 6. Decembercirculaire / Vreemdelingen (inburgering): implementatieniveau 2 7. Transitie 0-4 jarige naar GGD 8. Decentralisatiemiddelen bibliotheken 9. Opstellen cultuurvisie 10. UPV zwerfafvalvergoeding 11. Klein materieel Buitendienst < 10.000 12. Bijdrage aan SMVC Fair Play o.b.v. vaststellingsovereenkomst 13. Realisatie padelbaan drie en vier op sportpark Terweyde
46 20 13 26 26 15 60 50 114 40
14. Cultuureducatie met Kwaliteit 15. Zwembad de Waterlinie – herstel ventilatieprobleem
28 15
16. Decembercirculaire: Wet versterking Regie VHV 17. HAR-regeling
67 200
18. Wijkbudget 19. Omgevingswet
8 320
20. Wet Betaalbare huur 21. Alleen verdienersproblematiek
33 53
22. Problematische schulden
23
Totaal
Jaarstukken 2025
1.287
14 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Toelichtingen op deze voorstellen voor budgetoverhevelingen 1. Organisatieontwikkeling (€ 116.000) Het budget bestaat uit een incidenteel en een structureel deel. In 2025 zijn verplichtingen aangegaan (waaronder het Preventief Medisch Onderzoek) waarvan de uitvoering in 2026 plaatsvindt. Daarnaast kent het organisatieontwikkelingstraject een niet-lineaire fasering, waardoor de benodigde inzet in 2026 hoger is dan de beschikbare jaarschijf. Overheveling is noodzakelijk om het traject integraal en conform planning voort te zetten. 2. Aanvullende ondersteuning lokale energiehulp (€ 10.000) Deze middelen zijn via een late decentralisatie-uitkering beschikbaar gesteld voor de aanpak van energiearmoede. Door het moment van ontvangst konden deze in 2025 niet meer doelmatig worden ingezet. In 2026 worden de middelen benut voor verdere uitwerking en uitvoering van een gerichte aanpak, mede gericht op het beter bereiken van de doelgroep. 3. Septembercirculaire / Rijksvaccinatieprogramma (€ 4.000) De middelen zijn beschikbaar gesteld voor uitvoering van het Rijksvaccinatieprogramma. Gelet op het moment van beschikbaarstelling en uitvoeringsplanning worden deze middelen, conform advies van de VNG, ingezet in 2026. 4.
Septembercirculaire / Implementatie Participatiewet in balans (€ 46.000) De middelen zijn bedoeld voor de implementatie van een omvangrijk pakket aan wetswijzigingen binnen de Participatiewet. De uitvoering hiervan is meerjarig en loopt door in 2026. De middelen worden ingezet voor aanpassing van beleid, werkprocessen, samenwerking met uitvoeringspartners en communicatie richting inwoners. 5. Decembercirculaire / Kinderopvang pleegouders (€ 20.000) De middelen zijn beschikbaar gesteld als bijdrage in de kosten van kinderopvang voor pleegouders. De nadere uitwerking en uitvoering van deze regeling vindt plaats in 2026, in afstemming met betrokken partners. 6. Decembercirculaire / Inburgering implementatieniveau 2 (€ 13.000) Deze middelen zijn bestemd voor regionale implementatie van gegevensuitwisseling binnen het inburgeringsstelsel. De uitvoering vindt plaats in 2026 via regionale samenwerking. Overheveling is noodzakelijk om aan deze verplichting bij te dragen. 7. Transitie jeugdgezondheidszorg 0–4 jaar (€ 26.000) De transitie naar de GGD is grotendeels in 2025 gerealiseerd, maar wordt in 2026 afgerond. De resterende middelen zijn nodig voor afronding van de implementatie en financiële afwikkeling.
Jaarstukken 2025
15 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
8. Decentralisatiemiddelen bibliotheken (€ 26.000) De middelen maken onderdeel uit van een meerjarige aanpak gericht op versterking en toekomstbestendigheid van de bibliotheekvoorziening. In 2026 worden deze middelen ingezet voor onder meer doorontwikkeling van functies, uitbreiding van doelgroepen en onderzoek naar huisvesting. 9. Opstellen cultuurvisie (€ 15.000) De ontwikkeling van de cultuurvisie is in 2025 gestart en wordt in 2026 afgerond. De middelen worden ingezet voor participatie, inhoudelijke uitwerking en besluitvorming. 10. UPV zwerfafvalvergoeding (€ 60.000) De middelen zijn laat in 2025 beschikbaar gekomen en deels ingezet. Het restant wordt in 2026 benut voor de verdere uitvoering van het zwerfafvalbeleid, waaronder beheer, preventie, educatie en inzet van uitvoerende capaciteit. 11. Klein materieel buitendienst (€ 50.000) Door doelmatig beheer en reparaties is vervanging in 2025 beperkt gebleven. In 2026 is vervanging noodzakelijk om de continuïteit van de buitendienst te waarborgen. Overheveling voorkomt onnodige vervanging en sluit aan bij het vervangingsritme. 12. Bijdrage SMVC Fair Play (€ 114.000) De bijdrage vloeit voort uit een vaststellingsovereenkomst. De resterende tranches worden in 2026 uitgekeerd, afhankelijk van de voortgang van de realisatie. Overheveling is noodzakelijk om aan deze contractuele verplichting te voldoen. 13.
Realisatie padelbanen Terweijde (€ 40.000) De uitvoering is vertraagd door vergunningprocedures en nadere planvorming, waaronder afstemming over ruimtelijke en geluidstechnische aspecten. Realisatie vindt plaats in 2026. 14. Cultuureducatie met Kwaliteit (€ 28.000) De regeling kent een meerjarige uitvoering. De niet-bestede middelen uit 2025 worden in 2026 ingezet voor voortzetting en afronding van lopende activiteiten binnen het programma. 15. Zwembad De Waterlinie – herstel ventilatieprobleem (€ 15.000) De werkzaamheden zijn in 2025 gestart, maar een deel van de voorbereiding en uitvoering loopt door in 2026. De middelen zijn nodig voor afronding van het traject en het duurzaam oplossen van de problematiek. 16. Decembercirculaire / Wet versterking regie volkshuisvesting (€ 67.000) De middelen zijn bestemd voor de voorbereiding en uitvoering van nieuwe wettelijke taken, waaronder het opstellen van een volkshuisvestingsprogramma en regionale afstemming over doelgroepen. De uitvoering vindt plaats in 2026.
Jaarstukken 2025
16 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
17. HAR-regeling (€ 200.000) De Hotel- en accommodatieregeling (HAR) voor huisvesting van hervestigde vluchtelingen is in 2025 gestart en loopt door in 2026. De middelen worden ingezet voor tijdelijke huisvesting en aanvullende begeleiding, gericht op integratie en participatie. Overheveling is noodzakelijk om deze inzet te continueren. 18. Wijkbudget (€ 8.020) De uitvoering (plaatsing voorzieningen bij het skatepark) is vertraagd door uitvoeringsomstandigheden, met name in de voorbereiding van het terrein. Realisatie vindt plaats in 2026. 19. Omgevingswet (€ 320.000) De implementatie van de Omgevingswet is een meerjarig traject. In 2026 wordt gestart met het opstellen van het gemeentebrede omgevingsplan. Dit is een wettelijke verplichting die meerdere jaren doorloopt. 20. Wet betaalbare huur (€ 33.000) De middelen zijn bestemd voor de implementatie van nieuwe regelgeving rondom betaalbare huur. De uitvoering, waaronder beleidsuitwerking en eventuele uitvoeringsmaatregelen, vindt plaats in 2026. 21. Alleenverdienersproblematiek (€ 53.000) De middelen zijn in 2025 beschikbaar gesteld, maar door capaciteitsbeperkingen nog niet volledig ingezet. In 2026 worden deze middelen benut voor aanvullende ondersteuning, onder andere via een pilot met sociaal raadslieden. 22. Problematische schulden (€ 23.000) De inzet van deze middelen is in 2025 vertraagd door personele wisselingen.
In 2026 worden deze middelen ingezet voor ondersteuning van inwoners met schuldenproblematiek, in samenhang met andere armoedemaatregelen.
Grondexploitaties Het saldo van de grondexploitaties is als volgt tot stand gekomen Grondexploitaties (Bedragen x € 1.000) Winstneming CV Parijsch Verlagen voorziening Lanxmeer Tussentijdse winst Pavijen Exploitatie Gispen Exploitatie Carrier Project Driehoek/Honddijk Vennootschapsbelasting Totaal
Jaarstukken 2025
Werkelijk 2025 1.125 663 256 389 97 75 256 2.198
N/V V V V V V N N V
17 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Programma's
Jaarstukken 2025
18 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Programma 1. Bestuur en Ondersteuning Visie Om de plannen die we met elkaar hebben waar te kunnen maken, is het van belang dat Culemborg goed bestuurd wordt, op een wijze die past bij de stad en aansluit op het ritme van de samenleving. Met een dienstbaar gemeentebestuur dat werkt voor Culemborg en bijdraagt aan een stevige regionale positie om de Culemborgse belangen ook daar naar voren te brengen. Inwoners, bedrijven en maatschappelijke partners kunnen de gemeente benaderen zoals dat hen het beste past. Als iemand persoonlijk contact zoekt, wordt hij of zij ook persoonlijk geholpen. Mensen voelen zich welkom bij de gemeente, in het stadhuis, het stadskantoor, de gemeentewerf en in de voorzieningen waar de gemeente voor zorgt.
Wat wilden we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan? Binnen dit programma streven we verschillende doelen na, waaraan we in 2025 (verder) hebben gewerkt. Hieronder volgen die doelen en de activiteiten, verdeeld over zes thema’s: 1. 2. 3. 4. 5. 6.
Participatie Communicatie Wijkgericht werken Bestuurlijke samenwerking Personeel & organisatie Dienstverlening
Jaarstukken 2025
19 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
1. Participatie Wat wilden we bereiken? Wat hebben we daarvoor gedaan? We versterken de rol van de Kinderraad door een nieuwe werkwijze. Daarbij is de zittingsduur verlengd naar een heel schooljaar. En worden kinderen beter betrokken bij wat de gemeente doet. (Ontwikkeling) We geven uitvoering aan de participatievisie en verordening. Per project en traject onderzoeken we welke vorm van participatie het beste past. Onze participatie past bij de vraag die voorligt en de doelgroepen die we willen bereiken. Daardoor kunnen meer Culemborgers meedenken en Inwoners oefenen invloed meebeslissen over hun eigen leefomgeving en wordt hun kracht en kennis beter benut. (Doorlopend) uit op gemeentelijke plannen en beleid in hun We versterken online participatie via het Platform buurt, wijk of stad Culemborg en breiden het huidige aanbod op ons digitale platform verder uit. Inwoners kunnen via het platform hun mening laten horen waar en wanneer hen dat het beste uitkomt. Daarmee verlagen we voor veel inwoners de drempel om mee te denken en doen. (Doorlopend) We zetten online én fysieke participatievormen in, zodat iedereen mee kan doen. (Doorlopend) We werken volgens het Culemborgs Stappenplan Participatie en ontwikkelen onze medewerkers op het gebied van participatie door trainingen, advies en kennisbijeenkomsten. (Doorlopend)
Jaarstukken 2025
20 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
2. Communicatie Wat wilden we bereiken? Wat hebben we daarvoor gedaan?
We zorgen dat we inwoners beter bereiken met doel- en doelgroepgerichte communicatie
We versterken onze kanalenstrategie. In 2024 brachten we de gemeentepagina’s in het Kontakt terug tot één, krachtige en herkenbare pagina mét nieuwsrubrieken en zonder bekendmakingen, en met minder kosten. In 2025 ligt de focus op de ontwikkeling van onze online kanalen (websites, socials) vanuit de uitgangspunten effectief, doelgroepgericht, inclusief, toegankelijk en beeldend. (Ontwikkeling) We intensiveren het (online) gesprek met inwoners. Zo kunnen we nog beter wensen en behoeften van inwoners en ondernemers ophalen en beter inspelen op de actualiteit. (Ontwikkeling) In 2025 willen we meer visuele communicatie inzetten om onze boodschap over te brengen. Denk hierbij aan video's, foto’s en infographics. Zo kunnen we andere, minder talige doelgroepen beter bereiken. (Ontwikkeling) Al onze communicatie, zoals brieven en e-mails zijn in begrijpelijke taal geformuleerd. (Doorlopend) In 2025 plaatsen we meer digitale formulieren op de website om de digitale dienstverlening verder uit te breiden en voor iedereen toegankelijk te maken. (Ontwikkeling)
We zorgen voor een betere aansluiting tussen inwoners/ ondernemers en de overheid
We maken in onze communicatie zichtbaar dat Culemborg een gemeente is waar iedereen welkom is, een stad die we samen maken en een stad die samenwerkt in de regio. (Doorlopend) We blijven onderzoeken via welke kanalen en netwerken we de verschillende inwoners en ondernemers kunnen bereiken. En we vertellen waar we mee bezig zijn. (Doorlopend)
Jaarstukken 2025
21 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Wat wilden we bereiken? Wat hebben we daarvoor gedaan? We zorgen voor kennisdeling en verbinding binnen de organisatie om de organisatie naar buiten toe te verstevigen
Jaarstukken 2025
We ontwikkelen in 2025 een communicatievisie die al onze werkterreinen omvat, en dragen deze uit. (Ontwikkeling) Door de nieuwe teamindeling en de komst van meerdere nieuwe collega’s lag de focus in 2025 vooral op het inwerken en stabiliseren van het team. Daardoor was er onvoldoende ruimte om een goed onderbouwde en breed gedragen communicatievisie te ontwikkelen en uit te dragen. We faciliteren de organisatie in de (interne) communicatie door onder meer kennissessies te organiseren en (nieuwe) communicatiekanalen en middelen te (door)ontwikkelen. (Ontwikkeling)
22 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
3. Wijkgericht werken Wat wilden we bereiken? Wat hebben we daarvoor gedaan?
Leefbare, veerkrachtige en toekomstbestendige buurten en wijken.
We actualiseren de wijkprofielen aan de hand van de uitkomsten van de Gemeentelijke Beleidsmonitor (GBM) 2024. (Ontwikkeling) Door beperkte capaciteit is dit niet voor alle wijken in Culemborg gelukt. We continueren de huidige structuur van de wijkteams en werken volgens de integrale wijkplannen Oost en West. (Doorlopend) De wijkplannen zijn nog in ontwikkeling. Hierin nemen we de nieuwe resultaten van de Gemeentelijke Belevingsmonitor mee. We werken met onze maatschappelijke partners volgens het in 2023 ondertekende convenant. (Doorlopend) De wijkplannen zijn nog in ontwikkeling vanwege beperkte capaciteit. We monitoren tweejaarlijks de beleving van de leefbaarheid in de wijken met de Gemeentelijke Beleidsmonitor (GBM) en integreren de resultaten in de p&c-cyclus en nieuw beleid. De nieuwe meting is in 2026. (Doorlopend) We zorgen dat de programma in de wijkcentra (Salaamander en Bonvie) aansluit op de behoeften en wensen van de wijk. (Doorlopend)
We zetten het wijkactiebudget (voorheen het budget Buurt Bestuurt) in voor kleinschalige acties en maatregelen in de buurt(en)/wijken ter verbetering van de leefbaarheid, dit is gekoppeld aan de wijkplannen. (Ontwikkeling) De wijkplannen zijn nog in ontwikkeling. We organiseren een keer per jaar een wijkschouw in Signalen, wensen en Oost en West. (Ontwikkeling) behoeften uit de wijk worden meegenomen in Door capaciteitstekort is dit niet gelukt. gemeentelijk beleid en Leefbaarheid en kennis van de buurt zijn onderdeel uitvoeringsplannen. van beleidsafwegingen in het ruimtelijke domein. (Doorlopend) We introduceren de wijkprofielen als basis voor alles wat we in de wijk doen. (Doorlopend) We gebruiken het Buurtpanel en de wijkteams als klankbordgroep voor leefbaarheidsvraagstukken. (Doorlopend)
Jaarstukken 2025
23 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
We faciliteren inwoners en organisaties bij hun initiatieven in buurt, wijk of stad met een laagdrempelige toegang tot ondersteuning. Door de heroriëntatie1 hebben we een nieuwe ingang voor initiatieven. Met het nieuwe loket stimuleren we mensen om zich vrijwillig in te zetten voor elkaar en de directe leefomgeving. Eigen inzet en eigenaarschap zijn daarbij belangrijke pijlers. (Ontwikkeling) We versterken de rol van het buurtpanel door een nieuwe werkwijze voor het loket. Het buurtpanel Inwoners zijn betrokken bepaalt voor welke plannen en ideeën budget bij elkaar en de eigen beschikbaar is. De gemeente adviseert over leefomgeving door actief uitvoerbaarheid en controleert of initiatieven niet in te zijn in hun buurt, wijk strijd zijn met gemeentelijk beleid. (Ontwikkeling) of stad. We zorgen ervoor dat inwoners bekend zijn met het nieuwe loket en weten waar zij terecht kunnen met hun initiatief. We richten een nieuwe webpagina in en zetten verschillende communicatiemiddelen in om de zichtbaarheid van het nieuwe loket te vergroten. (Ontwikkeling) We monitoren de werkwijze van het nieuwe loket, de samenwerking tussen de gemeente en het buurtpanel en voeren tussentijds verbeteringen door waar nodig. (Ontwikkeling)
Jaarstukken 2025
24 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
4. Bestuurlijk samenwerking Wat wilden we bereiken? Wat hebben we daarvoor gedaan?
Een stevige regionale positie om de Culemborgse belangen ook daar naar voren te brengen.
Jaarstukken 2025
We gaan verder met het versterken van onze grip op de samenwerkingsverbanden. Onze basisafspraken en uitgangspunten voor regionale samenwerking zijn vastgelegd in de nota verbonden partijen. Deze nota herijken we in 2025 en wordt ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraad. (Ontwikkeling) Er wordt gewerkt aan een regionale nota van uitgangspunten die aan het nieuwe bestuur wordt voorgelegd in 2026. We werken waar mogelijk met gemeenten in de regio's Utrecht en Rivierenland aan gezamenlijke projecten en wisselen kennis uit over diverse onderwerpen. (Doorlopend) We hebben een pro-actieve rol en behartigen de belangen van Culemborg in regionale verbanden, de provincie, de VNG en het platform van middelgrote gemeenten (M50). (Doorlopend)
25 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
5. Personeel en Organisatie Wat wilden we bereiken? Wat hebben we daarvoor gedaan? We ontwikkelen een programma voor alle medewerkers in de organisatie om de onderlinge verbinding en samenwerking te versterken. (Ontwikkeling) Deze ontwikkeling is vertraagd, door het project 'taken en personeel in balans'. Dit project was nodig om de werkdruk en capaciteitsknelpunten bij (uitvoerende) teams te verlichten door herschikking binnen de beschikbare formatie. Gezien de krappe financiële situatie in de komende jaren zijn formatieuitbreidingen niet/nauwelijks ingediend. In de teamplannen voor 2025 geven we richting aan de ontwikkeling van de teams en de individuele medewerkers. En maken we inzichtelijk op welke manier we in het aankomend jaar bijdragen aan de uitvoering van het bestuursakkoord 2022- 2026. (Ontwikkeling) De werkorganisatie is een Medio 2024 zijn zes nieuwe teamleiders begonnen en in 2025 professionele, lerende en nog drie. Het jaar 2025 is besteed aan kennismaking, oriëntatie aantrekkelijke en het project 'taken en personeel in balans'. Er zijn teamplannen organisatie. gemaakt voor 2026, die begin van het jaar 2026 zijn gepresenteerd. In deze krappe arbeidsmarkt blijven we ons inspannen om vacatures snel in te vullen, waardoor we minder gebruik hoeven te maken van externe inhuur. In 2025 brengen we de inhuur terug, waarbij we streven naar het landelijk gemiddelde.
(Ontwikkeling) Ondanks onze inspanningen is het niet gelukt om het aantal vacatures substantieel terug te dringen ten opzichte van eind 2024 (ca. 9%). Voor een deel werd dit veroorzaakt door de krappe arbeidsmarkt maar ook het project 'taken en personeel in balans' speelde een rol. Voordat vacatures werden opengesteld is steeds kritisch gekeken naar de taken en de benodigde capaciteit. Hierdoor nam de doorlooptijd van uit- en instroom toe. Verder is er ingehuurd voor projecten zoals het stationskwartier en opvang, waarvoor extra budgetten beschikbaar waren. We verbeteren in 2025 ons onboardingsprogramma, zodat nieuwe medewerkers zich snel thuis voelen. (Ontwikkeling)
Jaarstukken 2025
26 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Wat wilden we bereiken? Wat hebben we daarvoor gedaan? Bij de doorontwikkeling van de organisatie bewaken we de cultuur van de organisatie, zodat we een herkenbare organisatie zijn en blijven, waar (vervolg) De werkorganisatie is een medewerkers zich prettig en veilig voelen. professionele, lerende en (Doorlopend) aantrekkelijke organisatie. Bij het uitzetten en invullen van vacatures is diversiteit van personeel een belangrijk speerpunt. (Doorlopend) We stellen in 2025 een vitaliteitsplan op. Gericht op een prettige werkomgeving voor medewerkers met verschillende achtergronden en levensfasen en aandacht voor weerbaarheid en veiligheid. Dit moet bijdragen aan het verminderen van het ziekteverzuim. (Ontwikkeling)
Medewerkers zijn betrokken en werken gezamenlijk vanuit strategische doelen aan We faciliteren ontmoeting, reflectie, feedback en de taken en ambities van (immateriële) waardering. (Doorlopend) de gemeente. We binden en boeien de medewerkers door duidelijke kaders te stellen waarbinnen wij onze werkzaamheden verrichten. En stellen daarbij haalbare doelen op. (Doorlopend)
6. Dienstverlening Wat wilden we bereiken? Wat hebben we daarvoor gedaan?
Toegankelijke en gebruikersvriendelijke dienstverlening.
Jaarstukken 2025
We ontwikkelen een visie op de dienstverlening van de gemeente Culemborg. Daarna werken we de principes van dienstverlening verder uit zodat duidelijk wordt wat er nodig is om de principes uit te voeren. (Ontwikkeling) We vragen inwoners en partners welke verbeteringen in de dienstverlening als eerste doorgevoerd moeten worden. (Ontwikkeling) In 2025 stelden we de visie op dienstverlening vast. In de uitvoeringsagenda 2026-2027 staat omschreven wat we gaan doen. Gebruikersonderzoek is daar een onderdeel van. We communiceren persoonlijk, laagdrempelig en in eenvoudige taal en handelen aanvragen snel af. (Doorlopend)
27 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Welke ontwikkelingen waren er verder in 2025? In dit programma waren er in 2025 verder geen ontwikkelingen.
Welke verbonden partijen leverden een bijdrage aan dit programma? Regio Rivierenland Regio Rivierenland is een samenwerkingsverband van acht gemeenten in de Betuwe, Bommelerwaard, Culemborgerwaard, Tielerwaard en het westen van het Land van Maas en Waal. De gemeenten die in de gemeenschappelijke regeling (GR) deelnemen zijn Buren, Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal en Zaltbommel.
Betrokkenheid bij doelen uit dit programma
Regio Rivierenland is opgericht om gemeenschappelijke belangen van gemeenten op diverse gebieden te behartigen, onder andere op het gebied van verkeer & vervoer, economische zaken, ruimtelijke ordening, volkshuisvesting en onderwijs. Daarnaast voert Regio Rivierenland via dienstverleningsovereenkomsten voor de gemeenten taken uit die door samenwerking effectiever, efficiënter en/of minder kwetsbaar uitgevoerd kunnen worden. Voorbeeld daarvan zijn leerplichttaken, sociale recherche, leerlingenvervoer, Wmo vervoer, inkoopondersteuning (in het algemeen en specifiek voor de uitvoering van de Wmo en Jeugdwet) en inburgering. Regio Rivierenland is het overheidsonderdeel van FruitDelta Rivierenland, een overkoepelende samenwerking tussen overheid, ondernemers, onderwijs/onderzoek, organisaties en ondernemende inwoners. FruitDelta Rivierenland heeft als doel om de economische speerpunten Agribusiness, Economie & Logistiek en Recreatie & Toerisme te stimuleren en te versterken.
Jaarstukken 2025
28 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Belangrijkste ontwikkelingen in 2025
In 2025 zijn verdere stappen gezet in de doorontwikkeling van de gemeenschappelijke regeling, met als doel te komen tot een meer samenhangende regionale koers. Deze ontwikkeling is nog gaande, maar door scherpere prioritering en gerichtere inzet wordt toegewerkt naar een regio die sterker en eenduidiger optreedt. Dit is van belang voor het vergroten van de slagkracht en het effectief aanpakken van opgaven zoals de energietransitie, arbeidsmarkt en een klimaatbestendige leefomgeving. De regio heeft zich daarbij actief gepositioneerd richting Rijk, provincie en andere partners, wat heeft geleid tot versterkte samenwerking en benutting van kansen, onder meer via het Regionaal Stimuleringsfonds en de energietransitie. Ook op het gebied van arbeidsmarkt en talentontwikkeling zijn stappen gezet, onder andere met het Doorstroompunt en intensievere samenwerking tussen onderwijs, werkgevers en gemeenten. Binnen het ruimtelijk domein is gestart met het voorbereiden van keuzes die bijdragen aan een toekomstbestendige inrichting van de regio. Financieel wordt positief afgesloten en blijven middelen doelgericht ingezet worden, mede dankzij externe financiering zoals de Regio Deal van € 45 miljoen, gericht op het versterken van de brede welvaart.
Bedrijfsvoeringsorganisatie West Betuwe (BvoWB)
Betrokkenheid bij doelen uit dit programma
Jaarstukken 2025
De Bedrijfsvoeringsorganisatie West Betuwe voert een groot deel van de bedrijfsvoeringstaken van de gemeente Culemborg uit. Daarmee ondersteunt ze de gemeente om haar maatschappelijke doelen te bereiken. De financiële administratie en interne controle zijn essentieel voor het verbeteren van de grip op financiën. Informatiemanagement zorgt voor een goede uitvoering van de digitalisering, en daarnaast goede archivering en beheer van onze relevante dossiers. Een goede huisvesting van de gemeentelijke organisatie en arbozorg zorgen voor het welbevinden van onze medewerkers en bezoekers van onze accommodaties. Met juridisch advies zorgen we voor een goede, objectieve klachten- en bezwarenprocedure. Dat draagt bij aan de betrouwbaarheid van onze gemeente, en aan het vertrouwen dat de bewoners daarin hebben.
29 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Belangrijkste ontwikkelingen in 2025
2025 was voor de Bedrijfsvoeringsorganisatie West Betuwe een jaar met verschillende interne en externe ontwikkelingen. Een belangrijk deel van het jaar stond in het teken van de voorbereidingen op het definitieve besluit omtrent de voorgenomen uittreding van Tiel, terwijl de dienstverlening aan de deelnemende gemeenten onverminderd is gecontinueerd. Daarnaast is ingezet op de verdere professionalisering van de digitale dienstverlening, de introductie en verkenning van AI-toepassingen – waaronder de pilot Copilot Pro – en de versterking van de informatieveiligheid. Landelijke vertragingen in wet- en regelgeving, waaronder de uitgestelde implementatie van de NIS2-richtlijn, hebben ertoe geleid dat diverse projecten zijn doorgeschoven naar 2026.
Rekenkamer Rivierenland Betrokkenheid bij doelen uit dit programma
Belangrijkste ontwikkelingen in 2025
Jaarstukken 2025
De Rekenkamer Rivierenland heeft tot taak de doelmatigheid, de doeltreffendheid en de rechtmatigheid van het door het bestuur van de deelnemende gemeenten gevoerde beleid te onderzoeken. In 2025 zijn een aantal onderzoeken voor een groot deel afgerond in de vier deelnemende gemeenten, zoals een onderzoek naar de energiebesparingsplicht en de informatieplicht energiebesparing. Dit onderzoek is gehouden in samenwerking met de Vereniging van Rekenkamers en de Algemene Rekenkamer. Daarnaast is een onderzoek naar de toegankelijkheid van stemlokalen in 2025 afgerond en aangeboden aan de gemeenteraad. Naast een aantal andere onderzoeken in andere gemeenten is in Culemborg in 2025 gestart met een onderzoek naar Brede Welvaart evenals een DoeMee onderzoek in samenwerking met de Vereniging van Rekenkamers over onderbesteding. Dit laatste onderzoek wordt in alle vier de gemeenten uitgevoerd. Behalve aan onderzoeken heeft de Rekenkamer contacten onderhouden met de gemeenteraden en in april 2025 was men in Culemborg en is gesproken over de voortgang van de onderzoeken en de longlist van mogelijke onderwerpen. Tevens is gedurende 2025 een lid van de Rekenkamer vertrokken, maar daarvoor in de plaats is een nieuw lid van de Rekenkamer Rivierenland geworven, te weten mevrouw Donatz-Fest.
30 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Beleidsindicatoren Indicator Verplichte indicatoren Zie paragraaf Bedrijfsvoering Aanvullende indicatoren Percentage digitale aangifte geboorte, huwelijk en Overlijden Voldoen aan normen BRP en BIG
Voldoen aan normen PUN en BIG
Werkelijk 2024
Begroot 2025
Werkelijk Meetinstrument 2025
80%
85%
93,3% Geautomatiseerd systeem
97,2%
95%
94%
95%
98,7% Kwaliteitsmonitor BRP van Ministerie van Binnenlandse zaken RvIG interne audits 99,7% Kwaliteitsmonitor BRP van Ministerie van Binnenlandse zaken RvIG interne audits
Actueel beleid en regelgeving • • • • • • • • • • • • • • •
Gemeentewet Wet gemeenschappelijke regelingen Nota verbonden partijen Reglement van Orde raad en commissies 2021 Participatieverordening 2022 Participatievisie gemeente Culemborg (2022) Visie op Wijkgericht Werken 2021 Visie op dienstverlening Wet- en regelgeving op het gebied van burgerlijke stand (Burgerlijk wetboek 1 BRP) Reisdocumenten, rijbewijzen, Kieswet, Wmo, minima PUN: Paspoortuitvoeringsregeling Nederland. Regeling beheer en toezicht BRP Verordening BRP Reglement BRP Kieswet Wet op de lijkbezorging
Jaarstukken 2025
31 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Wat heeft het gekost? Onderstaande tabel laat het resultaat van dit programma zien over het jaar 2025.
(Bedragen x € 1.000)
Primitieve Gewijzigde Rekening begroting begroting 2025 2025 2025
Verschil 2025
Lasten
-16.574
-18.693
-17.463
1.230
Baten
1.060
1.153
1.176
24
-15.514
-17.540
-16.287
1.254
Stortingen in reserves
0
0
0
0
Onttrekkingen aan reserves
81
431
189
-242
Mutaties reserves
81
431
189
-242
-15.433
-17.109
-16.098
1.011
Saldo van baten en lasten
Totaal resultaat
Toelichting op de afwijkingen Wet toekomst pensioenen (Wtp) (tekort van € 121.000) De Commissie BBV heeft in december 2025 een uitspraak gedaan over de uitgangspunten en het Appa-fonds. Vervolgens heeft het Ministerie van BZK een circulaire gepubliceerd gebaseerd op deze uitspraak. Het resultaat is dat de gemeente een voorziening op basis van grondslagen voor individuele waardeoverdrachten én aanvullend een voorziening voor het Appa-fonds dient aan te houden. De redenering is dat de gemeente tot de overdrachtsdatum van het Appa-fonds individuele waardeoverdracht moet blijven faciliteren. Tegelijkertijd dient de gemeente rekening te houden met opslagen die horen bij een collectieve overdracht naar het Appa-fonds. In de najaarsrapportage 2025 is hiervoor een bijstelling gedaan. Op basis wettelijke kader en de rekenmethodes is er een aanvullende dotatie noodzakelijk voor de opgebouwde pensioenrechten per 31 december2025. Bedrijfsvoering en overhead (overschot van € 1.300.000) Binnen de bedrijfsvoering en overhead doen zich meerdere positieve ontwikkelingen voor. Op de personele lasten, inclusief inhuur, is een voordeel gerealiseerd van € 420.000. In de najaarsrapportage 2025 werd op basis van de cijfers over het eerste halfjaar nog een nadeel verwacht. In de tweede helft van het jaar is echter nadrukkelijk gestuurd op het beperken van inhuurkosten.
Dit is onder andere gerealiseerd door inhuur primair te richten op uitvoerende functies en door scherp te onderhandelen over zowel het aantal uren als de gehanteerde tarieven. Hierdoor zijn de uiteindelijke inhuurkosten lager uitgevallen dan begroot. Daarnaast zijn een aantal vacatures nog niet ingevuld. Dit heeft geleid tot een voordeel, doordat de begrote salarislasten niet volledig tot besteding zijn gekomen. Tevens is vanuit het UWV compensatie ontvangen voor een aantal transitievergoedingen.
Jaarstukken 2025
32 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Het positieve resultaat hangt mede samen met het organisatieontwikkelingstraject dat in 2024 is gestart, gebaseerd op het eerder uitgebrachte advies van Rijnconsult. In dit traject is gewerkt aan de invoering van een nieuw sturingsconcept en een aangepaste managementstructuur. Deze structuur is grotendeels gerealiseerd binnen de bestaande budgetten voor bedrijfsvoering en overhead. In de begroting 2025 was incidenteel budget beschikbaar gesteld voor organisatieontwikkeling. Aangezien organisatieontwikkeling een meerjarig proces is en ook in de komende periode verdere stappen noodzakelijk zijn, wordt voorgesteld een deel van het overschot (€ 116.000) over te hevelen naar 2026. Een deel van het voordeel heeft daarnaast een technisch karakter. De doorbelasting van salarislasten aan andere programma’s vindt plaats op basis van voorcalculatie. Wanneer de werkelijke salarislasten lager uitvallen dan geraamd, resulteert dit in een administratief voordeel binnen de bedrijfsvoering en overhead. Daarnaast is vanuit de bedrijfsvoeringsorganisatie West Betuwe een positieve afrekening ontvangen van € 243.000, zowel voor de generieke als de specifieke dienstverlening. Dit voordeel wordt voornamelijk veroorzaakt door minder inzet van inhuurkrachten, landelijke vertraging van informatiebeveiliging en posten onvoorzien die onbenut zijn bleven.