Gesprekken verkenner.GLdef__462639__.docx
Tekst van het document
Verslag van een verkenningsgesprek na de Culemborgse gemeenteraadsverkiezingen datum: aanwezig:
donderdag 31 maart 2022, 19:00-19:45 uur Iris Meerts, verkenner Tim de Kroon, GL Mischa Peters, GL Tessa van Boesschoten, GL Marlon Donck, GL Trude van de Ven, GL Anouk van Aarsen, verslaglegging
1. Hoe duidt u de uitslag? Wat is u opgevallen? Wat ons opvalt is dat partijen die meer stemmen hebben gekregen dan de vorige keer, hebben gekozen voor duidelijkheid en voor een positief geluid. Partijen die regelmatig tegen plannen waren, hebben stemmen verloren. Die keuze voor het positieve en de stad verder brengen, en dat is ook onze manier van politiek actief zijn, willen we dan ook graag terugzien in een akkoord en manier van werken. Tegelijkertijd zien we ook dat een groot gedeelte van de mensen die niet gestemd hebben, de verbinding of de motivatie zijn kwijtgeraakt om hun stem te laten horen. Ook met deze mensen willen we in verbinding zijn. Door een luisterend oor, op straat en online in gesprek te zijn met alle mensen in de stad, zeker ook in hun eigen buurt. Het is nodig om dit samen met andere politieke partijen, met elkaar te doen. Hier hebben we elkaar voor nodig. Ook zie je steeds meer dat mensen stemmen op personen die ze kennen en waar ze vertrouwen in hebben, en ook waar ze een teamgevoel zien. Zo zie je bijvoorbeeld bij CvN dat er veel kandidaten uit het verenigingsleven komen en dus al een vertrouwd gezicht in de Culemborgse samenleving zijn. 2. Welke samenwerking heeft u voor de komende raadsperiode voor ogen? De afgelopen periode hebben we goed met CvN samengewerkt, en gezien ook de verkiezingsuitslag, is dit voor ons een logische partner.
Waarbij we als GroenLinks wel aandacht vragen voor concreetheid in de stappen en afspraken die we met elkaar maken, en ook duidelijk zijn over daar waar we ruimte laten. Inhoudelijk en in lijn met onze idealen liggen PvdA en PvdD dichtbij ons, denk aan betaalbaar wonen en het werken aan een groene stad; wij zijn benieuwd welke rol zij voor zichzelf zien deze periode. Ook met D66 werken we goed samen, en hebben we gedeelde speerpunten zoals klimaat, wonen, gelijke kansen, toegankelijkheid en democratische vernieuwing. Als je verder globaal naar alle partijen kijkt, ligt het gros van 80% allemaal niet zo ver uit elkaar. Op sommige (deel)onderwerpen zitten wel grotere verschillen op inhoud of aanpak. Maar daar hoeven dingen niet gelijk op stuk te lopen. Het is voor ons vooral belangrijk dat partijen goed naar elkaar luisteren (goede communicatie onderling), zich goed laten informeren, en de inwoners goed weten te betrekken bij besluitvorming. 3. Op basis van wat voor akkoord (raadsakkoord/ coalitieakkoord/ …) wilt u het liefst aan de slag? Vier jaar geleden waren wij een van de initiatiefnemers van het raadsprogramma. Graag hadden wij ook deze nieuwe periode verdergegaan met in elk geval ook de intentie van het raadsprogramma om zo raadsbreed mogelijk samen te werken, met ook meer dualisme
tussen college en raad. Echter, voor de verkiezingen hebben meerdere partijen aangegeven alleen een raadsprogramma te willen als alle partijen meedoen, en in elk geval van één partij was duidelijk dat zij dit niet wilde, waardoor anderen ook geen kans zagen voor een raadsprogramma, en is daarmee een raadsprogramma dit keer niet haalbaar. Zo realistisch zijn we ook. Onze inzet is nu een bestuursakkoord met een aantal partijen die het college vormen waarbij we op een bepaald moment in het proces een open uitnodiging willen doen: lever je belangrijkste speerpunten aan die je graag terug zou zien, en waarop je mee zou willen tekenen aan een bestuursakkoord met die bijdrage. Het is dan aan de formerende partijen om te bespreken of en hoe zij die speerpunten een plek geven, en daarna weer aan de partijen om te duiden hoe zij naar het bestuursakkoord kijken en daar hun steun aan willen geven. Via deze weg willen we in elk geval proberen om de zorgen en ideeën van andere partijen, en daarmee ook kiezers, een plek te geven. Als je wilt samenwerken en diversiteit belangrijk vindt, zoals wij, moet je ook openstaan voor die diversiteit en de meerwaarde daarvan. Alle partijen brengen een eigen waardevolle toevoeging aan de Culemborgse politiek. Deze manier van werken en kijken, vinden we, kan ook helpend zijn voor het draagvlak in de stad en het vertrouwen in de lokale politiek. 4.
Welke goede elementen uit het raadsakkoord van de afgelopen jaren moeten we sowieso behouden? Zeker het democratisch akkoord om de samenwerking tussen raad-college-werkorganisatiestad te blijven verbeteren. Dit vinden we heel belangrijk en de vervolgstappen liggen ook al klaar (zie ook de brief van de burgemeester aan de raad). Onderdeel van die cultuur is om elkaar te spreken; luisteren naar elkaars zorgen en ideeën, en daarover ook afstemmen zouden we graag behouden. En als je met moties en amendementen komt, check dan ook even bij de wethouder en de ambtelijke organisatie hoe zij ernaar kijken. In onze ogen kun je daar je voordeel mee doen. Wat we helaas niet of te weinig hebben gedaan in de vorige periode is afspraken gemaakt over de onderlinge samenwerking, elkaar aanspreken en momenten van reflectie bij deze nieuwe samenwerking. We hebben wel afgesproken dat de wethouders met een politieke kleur losgekoppeld waren van de partijen. Dat zorgde ook wel voor een afstandelijkheid. Het is lastig als je iets nieuws begint en dat je dan niet goed weet wat je van elkaar kunt verwachten en hoe je dit dagelijks vorm en inhoud geeft. Het is nodig om te bespreken hoe je omgaat met verschillen van mening en op welke manier je het raadsprogramma wilt uitvoeren met welke prioriteiten.
En ook wat het betekent om dualistisch te werken; we kregen bijvoorbeeld nooit collegestukken van tevoren. Meerderheden waren vaak niet vanzelfsprekend. Als fractie heb je dan ook enorm veel vrijheid om open het gesprek en het debat aan te gaan, dat hebben wij ook als fijn ervaren. 5. Welke rol ziet u voor uw partij weggelegd in de onderhandelingen? Een actieve rol. We zijn de tweede partij met ook vijf zetels en hebben een zetel gewonnen. Mensen in de stad verwachten van ons dat we in het college gaan en dat willen we ook mits we onze inzet natuurlijk terugzien. We willen graag een ‘democratisch akkoord 2.0’ met een agenda voor het versterken van de lokale democratie. We willen daarbij eerst spreken over de inhoud van een (bestuurs)akkoord, en daarna over welke wethouders hierbij passen. Of het beter is dat er drie of vier wethouders komen, is wat ons betreft afhankelijk van de deelnemende partijen en ook de werkverdeling in het college. Passend bij onze open houding, vinden wij het ook denkbaar om een wethouder via een open sollicitatieprocedure (werving op expertise als aanvulling) aan te stellen.
Het heeft wel onze voorkeur, als les van de vorige keer, dat er niet te lang onduidelijkheid bestaat over het proces rond de keuze voor de wethouders. Maar de inhoud moet leidend zijn, dus als eerste de inhoud. 6. Met welke partijen wilt u onderhandelen en waarom? Met welke niet? Waarom niet? We hebben een lastiger laatste jaar als raad gehad; richting de verkiezingen gingen veel partijen zich profileren en raakten we elkaar een beetje kwijt in de samenwerking. Er waren veel wisselingen in de gemeenteraad, ook van fractievoorzitters. Het thuiswerken hielp daarbij niet. De pijlers onder het raadsakkoord raakten daardoor wat uit zicht. Nu moet iedereen resetten, om elkaar weer te vinden na de verkiezingstijd. Dat zien we ook al wel gebeuren. Inhoudelijk ligt de PvdA dicht bij ons op zorg en ook de inzet op betaalbare woningbouw, en op duurzaamheidsambities en op groen de PvdD ook. Met CvN kunnen we goed samenwerken, heeft wel meer een verkiezingsprogramma op hoofdlijnen dus we zijn erg benieuwd naar inhoudelijke gesprekken op het moment dat we die gaan voeren. Wij willen zichtbare resultaten en stappen terugzien zodat Culemborgers ook weten wat een nieuw college en de raad gaat doen. D66 staat vaak dichtbij ons, bijvoorbeeld op het thema inclusiviteit en toegankelijkheid, maar ook gedeelde onderwerpen als klimaat, wonen, gelijke kansen en democratische vernieuwing.
Als GroenLinks spreken we ons vaak net iets explicieter uit of maken daarin net wat andere keuzes maar weten elkaar vaak goed te vinden. In D66 zien we dus ook een logische samenwerkingspartner. Op inhoud liggen wij het verste van de VVD af, bijvoorbeeld als het gaat om parkeernormen bij het Stationsgebied of een autovrije Vianense Poort. De CU ligt op sommige onderwerpen wel voor de hand (energiearmoede bijv.), maar op sommige ook minder; en daarbij gaat het dan met name de manier waarop er wordt gewerkt. Er komen veel eigen plannen die in onze ogen te weinig aansluiting vinden bij de ingezette koers en waar de ambtelijke organisatie volop mee bezig is. Minder woningbouw in het Stationsgebied bijvoorbeeld of losse plannen om op stukken grond te bouwen met niet realistische termijnen of weinig samenhang met andere dossiers waaraan gewerkt wordt. Het CDA ligt ook wat verder van ons af, omdat we als GroenLinks meer durven investeren in de stad, waar het CDA vaak de ‘hand op de knip’ houdt. CB staat verder van ons af op het gebied van duurzaamheid. Op verschillende thema’s staan ze wel dichtbij. 7.
Wat zijn belangrijke thema’s voor uw partij en zijn er eventuele breekpunten? Belangrijke thema’s: • Tegengaan van sociale ongelijkheid • Betaalbare en vernieuwende woningbouw • Persoonsgerichte zorg en ondersteuning • Fietsen en wandelen stimuleren • Werken aan een groene en duurzame stad • Aandacht voor kunst en cultuur • Betrekken van jongeren • Versterken lokale democratie • Opvang van vluchtelingen Wij hebben geen breekpunten. • Zijn er nog andere zaken die we in deze fase moeten bespreken? We willen inwoners, initiatiefnemers, ondernemers en organisaties gerichter in een vroege fase van plannen betrekken, en ook onderwerpen kiezen (bijv 5) waarbij we hier meer tijd en
energie in steken. En ook vaker het stadhuis uit. Dat zit nog niet goed genoeg in ons BOBmodel (beeldvorming, oordeelsvorming, besluitvorming). Er zijn vijf kleine fracties, dat zien we als aandachtspunt. Het is van belang te bekijken hoe je elkaars kennis en ervaringen kunt benutten en dat we ook samen kijken naar werkdruk en werkverdeling. Wat we essentieel vinden, is oprechtheid. We zijn alert op opportunisme. De vraag is vanuit welke intentie je wil meedoen.