CConstaterende datCulemborg
Koppel je AI →
Document · PDF

Culemborg jaarstukken 2024 met getekende CV

Raadsvergadering 3 juli 2025, gemeente CulemborgBij agendapunt: Jaarstukken gemeente Culemborg 202428.636 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Jaarstukken 2024 3 juni 2025

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Inhoudsopgave

Voorwoord ................................................................................................................................. 3 Leeswijzer ................................................................................................................................... 6 Financiële samenvatting............................................................................................................. 8 Programma's ............................................................................................................................ 14 1 Bestuur en Ondersteuning ................................................................................................ 15 2 Veiligheid ........................................................................................................................... 26 3 Verkeer, Vervoer en Waterstaat ....................................................................................... 32 4 Economie ........................................................................................................................... 37 5 Onderwijs ........................................................................................................................... 43 6 Sport, Cultuur en Recreatie ...............................................................................................

48 7 Sociaal domein en Gezondheid ......................................................................................... 56 8 Duurzaamheid.................................................................................................................... 74 9 Wonen, Stedelijke vernieuwing en Ruimte ....................................................................... 80 99 Financiering en Algemene dekkingsmiddelen ................................................................. 89 Paragrafen ................................................................................................................................ 94 Bedrijfsvoering ...................................................................................................................... 95 Lokale heffingen ................................................................................................................. 106 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ........................................................................ 114 Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................ 127 Financiering ........................................................................................................................

133 Verbonden partijen ............................................................................................................ 143 Grondbeleid ........................................................................................................................ 161 Subsidieplafonds ................................................................................................................. 167 Wet open overheid ............................................................................................................. 169 Jaarrekening ........................................................................................................................... 170 Overzicht van baten en lasten ............................................................................................ 171 Balans.................................................................................................................................. 179 Rechtmatigheidsverantwoording ....................................................................................... 204 Overzicht naar taakvelden .................................................................................................. 205 Sisa-bijlage .......................................................................................................................... 208

Jaarstukken 2024

2 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Voorwoord

In de voorliggende jaarstukken legt het college verantwoording af over het jaar 2024. Het college geeft aan wat er van de plannen uit de Begroting 2024 is gerealiseerd in het afgelopen jaar. Wij gaan in het jaarverslag in op de realisatie van beleidsdoelen en activiteiten in de verschillende programma’s. Daarna leggen wij in de jaarrekening verantwoording af over hoe de budgetten zijn besteed en hoe de gemeente er financieel voor staat.

Sluitstuk van het jaar 2024 De jaarstukken zijn het slotdocument van de planning- en controlcyclus (ook wel p&c-cyclus genoemd) van 2024. Startpunt van die cyclus was de Kadernota 2024-2027, gevolgd door de Programmabegroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027. De raad heeft met het vaststellen van die documenten in hoofdlijnen bepaald wat er in 2024 moest gebeuren en hoeveel middelen daarvoor beschikbaar waren. Daarmee gaf de raad kaders voor ons college. Via een voorjaarsrapportage en najaarsrapportage hebben we de raad op de hoogte gehouden van de financiële stand van zaken. Daarmee was er de gelegenheid tussentijds bij te sturen. Met de jaarstukken 2024 wordt de P&C-cyclus voor 2024 nu afgerond.

Bereikte resultaten in 2024 Met dit document stellen wij de raad in staat invulling te geven aan de controlerende rol. Maar voordat we verantwoording afleggen en de cijfers voorleggen, willen we eerst stilstaan bij enkele resultaten. Want hoewel 2024 getekend werd door de ombuigingsoperatie, zijn er op alle terreinen ook successen geboekt en is onze stad sterker en veerkrachtiger geworden. Net voor het kerstreces hebben wij een overzicht gestuurd met terugblik op de bereikte resultaten. Hieronder lichten wij een aantal punten kort toe. In de jaarstukken leest u het volledige overzicht.

Zorgdragen voor kwetsbare inwoners Van oudsher zijn we een stad waar mensen van verschillende achtergronden welkom zijn. Dit laten we zien door het unaniem voorgenomen besluit om een tussentijdse vluchtelingenopvang te openen. In lijn met de Spreidingswet gaan we 176 mensen in onze gemeente opvangen.

Jaarstukken 2024

3 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Met de startnotitie Hervormingsagenda Jeugd geven we lokaal invulling aan de hervorming van de jeugdzorg, waarmee we de zorg voor onze jeugd waarborgen en verbeteren. We zijn aan de slag gegaan met het ondersteunen van huisartsen en extra inzet door jeugdconsulenten om kwetsbare gezinnen te ondersteunen. De belevingsmonitor 2024 laat zien dat de financiële zelfredzaamheid in Culemborg is gestegen naar een gemiddelde score van 7,6 in 2024 (7,3 in 2022). Minder inwoners hebben moeite om rond te komen (4% in 2024 tegenover 7% in 2022), terwijl 80% aangeeft (zeer) gemakkelijk rond te komen. We zijn ons ervan bewust dat de cijfers per wijk en per opleidingsniveau verschillen. De zorg voor mensen die leven rond het bestaansminimum blijft dan ook prioriteit. We blijven hen ondersteunen via regelingen en het Sociaal Team Culemborg.

Gewerkt aan de verdere woningbouwopgave van de stad We blijven onverminderd werken aan onze woningbouwopgave. In 2024 zijn er 157 nieuwe woningen gerealiseerd. Daarnaast hebben we belangrijke besluiten genomen over de ontwikkeling van de gebieden Driehoek en Honddijk. Een mijlpaal was de vaststelling van het masterplan voor de stationsomgeving, een gebied dat steeds meer leeft in de stad. Dit bleek ook uit de vele reacties op Platform Culemborg, waar inwoners meedachten over de nieuwe naam van deze gebiedsontwikkeling: het Stationskwartier. Een ander belangrijk kader is de omgevingsvisie, waarin de ambities en doelen van de gemeente voor de lange termijn (2040) zijn vastgelegd.

Eerste stappen voor toekomstbestendige onderwijshuisvesting Een van onze grootste opgaven voor de komende jaren is onderwijshuisvesting. In 2024 hebben we de eerste businesscase van het Integraal huisvestingsplan vastgesteld: voor het KWC. Een belangrijke stap die ervoor zorgt dat jongeren een schoolgebouw krijgen dat bijdraagt aan hun verdere ontwikkeling.

Op weg naar een financieel gezonde toekomst Net als veel andere Nederlandse gemeenten hebben we te maken met minder inkomsten vanuit het Rijk. Samen met uw raad hebben we in 2024 een koers uitgezet om onze gemeente meerjarig financieel gezond te maken. Voor een financieel sluitende begroting hebben we (helaas) verschillende ombuigingsmaatregelen moeten nemen die de komende jaren doorgevoerd worden. We beseffen dat deze noodzakelijke maatregelen soms pijnlijk zijn.

Jaarstukken 2024

4 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Het financieel resultaat van 2024 Het jaar 2024 sluiten we in deze jaarstukken financieel af met een positief resultaat van ruim € 7,5 miljoen. Aan dit saldo hebben tussentijdse winstnemingen van grondexploitaties een belangrijke bijdrage geleverd. Het is goed gebruik om deze winsten in te zetten voor nieuwe grondexploitaties. Daarom wordt voorgesteld ruim € 5,7 miljoen van dit resultaat toe te voegen aan de Bestemmingsreserve Grondexploitaties. Van het resterende saldo wordt in deze jaarstukken voorgesteld om ruim € 5 ton over te hevelen naar 2025, omdat noodzakelijke werkzaamheden over de 'jaargrens' heen lopen, maar de budgetten niet automatisch meegaan. Het jaar sluiten we daarmee af met een positief saldo van ruim € 1 miljoen. Meer hierover vindt u in het hoofdstuk 'Financiële samenvatting'.

Tot slot... Benoemen we graag dat we met de geboorte van Daisy onze 30.000ste inwoner hebben mogen verwelkom. Ook hebben we vlak na het einde van 2024 onze gewaardeerde burgemeester Gerdo van Grootheest een warm afscheid mogen geven. En uiteraard bedanken we al onze inwoners, ondernemers en partners waar we iedere dag voor en mee mogen werken. We kijken met dankbaarheid en trots terug op de resultaten die we in 2024 met elkaar hebben bereikt. Het college van burgemeester en wethouders

Jaarstukken 2024

5 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Leeswijzer

De wettelijke basis voor het samenstellen van de jaarstukken ligt in artikel 197 van de Gemeentewet: 'Het college legt aan de gemeenteraad over elk begrotingsjaar verantwoording af over het door hem gevoerde bestuur, onder overlegging van de jaarrekening en het jaarverslag.' Wet- en regelgeving schrijft voor dat de opzet van de jaarstukken gelijk moet zijn aan die van de bijbehorende begroting. Deze jaarstukken hebben dus eenzelfde opzet als de Programmabegroting 2024. In de loop van 2024 werkten we aan een nieuwe opzet van de begroting, met een meer herkenbare thema-opzet en geactualiseerde doelstellingen. Omdat we met de voorliggende Jaarstukken de programmabegroting van een jaar eerder verantwoorden, kent deze nog de 'oude' opzet met taakvelden. Wel hebben we een aantal belangrijke verbeteringen aangebracht: naar de financiële afwijkingen hoeft u niet meer te zoeken tussen de cijfers van de jaarrekening. Deze hebben we verhuisd naar het jaarverslag: onder aan ieder programma zijn de grootste afwijkingen toegelicht. Hiermee zetten we opnieuw een stap op weg naar een betere leesbaarheid van p&c-documenten. Vanaf de begroting 2025 is de nieuwe opzet een feit.

Jaarverslag Programmaverantwoording Dit hoofdstuk bevat dus van de verschillende programma's een verantwoording van het beleid dat wij in 2024 uitvoerden. De programma’s zijn verdeeld in taakvelden. Deze indeling in taakvelden is voor iedere gemeente in Nederland gelijk. Bij de begroting is aangegeven welke prestaties wij willen gaan leveren om de doelen binnen een taak te gaan realiseren. Bij de jaarrekening geven wij per voorgenomen prestatie aan: Gerealiseerd In uitvoering/volgens plan Gedeeltelijk gerealiseerd/vertraagd Niet gerealiseerd Als prestaties gedeeltelijk of niet zijn gerealiseerd − en dus een oranje of rood symbool hebben − dan wordt hierop een toelichting gegeven. Prestaties die gerealiseerd zijn of in uitvoering volgens plan, hebben geen toelichting gekregen.

Jaarstukken 2024

6 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Om de effecten van beleid op de programma’s toe te lichten gebruiken gemeenten de zogeheten beleidsindicatoren. Sinds 2017 zijn alle gemeenten verplicht dit in ieder geval te doen aan de hand van een vaste set beleidsindicatoren (verplichte indicatoren). Door deze vaste set is het eenvoudiger om gemeenten te vergelijken met andere gemeenten. Zie ook de website: www.waarstaatjegemeente.nl. Omdat in de programmabegroting 2024 ook enkele aanvullende indicatoren waren opgenomen, zijn deze ook verantwoord in deze jaarstukken. Ten slotte is per programma een financiële verantwoording opgenomen, waaronder een overzicht van gerealiseerde baten en lasten, een verschillenanalyse en de reservemutaties. Bij de verschillenanalyse worden alleen afwijkingen toegelicht als er meer dan € 50.000 verschil is tussen de bijgestelde begroting en de realisatie. Paragrafen In dit hoofdstuk is de verantwoording van de paragrafen uit de programmabegroting terug te vinden. De paragrafen geven een dwarsdoorsnede door alle programma’s van bepaalde beleids- en beheersaspecten.

De jaarrekening Overzicht van baten en lasten 2024 Dit hoofdstuk bevat het totaaloverzicht van de baten en lasten op programmaniveau, de mutaties op de reserves en de gegevens voor de Wet normering topinkomens (Wnt). Balans In de balans met de bijbehorende toelichting op hoofdlijnen zijn onder meer weergegeven: de bezittingen, de schulden en de reserves en voorzieningen. Ook zijn hier de algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening opgenomen. Overzicht naar taakvelden De jaarrekening omvat ook een overzicht waarin alle baten en lasten zijn uitgesplitst naar taakvelden.

SISA-bijlage Bij de jaarstukken hoort één bijlage: de bijlage met de 'single informatie, single audit' (SISA). Hierin verantwoordt de gemeente de besteding van specifieke uitkeringen van het Rijk op de voorgeschreven manier.

Jaarstukken 2024

7 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Financiële samenvatting

Dit hoofdstuk bevat de beknopte financiële samenvatting van deze jaarstukken.

Saldoverloop begroting 2024 In oktober 2023 stelde de raad de Programmabegroting 2024 vast, met een negatief saldo voor het jaar 2024. De raad stelde die begroting tweemaal bij: in juli 2024 met de voorjaarsrapportage en in december 2024 met de najaarsrapportage. Daarmee wijzigde het begrotingssaldo. (bedragen x € 1.000) Primitieve begroting 2024 Voorjaarsrapportage 2024 Najaarsrapportage 2024 Gewijzigde begroting 2024

Saldo -307 -48 177 -178

Realisatie 2024 Wanneer we de daadwerkelijke realisatie afzetten tegen de (gewijzigde) begroting, geeft dat het volgende beeld.

(bedragen x € 1.000) Lasten Baten Saldo van baten en lasten Stortingen in reserves Onttrekkingen aan reserves Mutaties reserves Resultaat

Primitieve Gewijzigde begroting begroting 2024 2024 -97.438 -117.344 96.277 113.863 -1.161 -3.480 -231 -833 1.084 4.135 853 3.303 -307 -178

Rekening 2024

Verschil 2024

-111.214 115.912 4.698 -833 3.672 2.839 7.537

6.130 2.049 8.179 0 -463 -463 7.715

De jaarrekening 2024 laat een positief resultaat zien van € 7.537.291. In de jaarstukken is aangegeven hoe dit resultaat tot stand is gekomen.

Jaarstukken 2024

8 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Onderstaand het overzicht per programma. Nr Programma

Primitief Begrotings- Begroot Werkelijk Resultaat 2024 wijzigingen 2024 2024 2024 14.711.127 645.047 15.356.174 15.758.448 -402.274 3.601.203 80.000 3.681.203 3.698.878 -17.675 4.070.159 551.024 4.621.183 4.945.005 -323.822 723.768 5.029 728.797 512.768 216.029 4.576.165 -71.600 4.504.565 4.061.044 443.521 4.991.385 189.228 5.180.613 4.630.131 550.482 34.594.156 2.666.516 37.260.672 34.924.825 2.335.847 -1.772.774 442.000 -1.330.774 -1.030.925 -299.849

1 Bestuur en ondersteuning 2 Veiligheid 3 Verkeer , Vervoer en Waterstaat 4 Economie 5 Onderwijs 6 Sport, Cultuur en Recreatie 7 Sociaal domein en Gezondheid 8 Duurzaamheid Wonen, Stedelijke vernieuwing en 9 Ruimte 5.136.114 -148.899 4.987.215 536.746 4.450.469 Financiering en Algemene 99 dekkingsmiddelen -70.324.130 -4.487.714 -74.811.844 -75.574.211 -14.490.019 Resultaat boekjaar 2024 307.173 -129.369 177.804 -7.537.291 -7.537.291

Grondexploitaties Het saldo van de grondexploitaties is als volgt tot stand gekomen: Grondexploitaties Tussentijdse winst Pavijen Verlagen voorziening Lanxmeer Winstneming CV Parijsch Exploitatie Gispen Exploitatie Carrier Exploitatie Parallelweg West 4 Facilitair grondbeleid Totaal

Jaarstukken 2024

Werkelijk N/V 2024 388.882 V 468.195 V 4.500.000 V 148.121 V 69.446 V -3.300 N -143.000 N 5.428.344 V

9 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Voorstellen voor resultaatbestemming In onderstaande tabel zijn het resultaat 2024 en voorstellen voor resultaatbestemming opgenomen. Werkelijke jaarrekening resultaat 2024 Resultaatbestemmingen 1 Toevoegen aan bestemmingsreserve resultaatbestemmingen 2024 ten behoeve van overheveling 2025 2 Toevoegen aan Bestemmingsreserve grondexploitaties 3 Toevoegen aan Bestemmingsreserve ravijnjaar. 4 Toevoegen aan Bestemmingsreserve Onderzoek, plannen en investeringen grote opgaven Jaarresultaat 2024 na resultaatbestemming (algemene reserve)

7.537.291 516.706 5.428.344 1.000.000 350.000 242.241

Ad 1. Toevoegen aan Bestemmingsreserve resultaatbestemmingen 2024 ten behoeve van overheveling naar 2025. Op basis van de jaarrekeningresultaten zijn de volgende budgetten voorgesteld om over te hevelen naar het jaar 2025. Met het vaststellen van de Jaarstukken 2024 worden ook deze budgetoverhevelingen vastgesteld en verwerkt in de gewijzigde begroting 2025. Voorstellen voor budgetoverhevelingen 2024 (bedragen x € 1) 1. Zwerfafval 2. Hondenbeleid

15.000 9.123

3. Zwembad 4. Kantine SMVC Fair Play

33.000 114.000

5. IHP

88.500

6. Omgevingswet

195.000

7. Cultuureducatie 8. Bewonersinitiatief Prijssehof

52.683 9.400

Totaal

Jaarstukken 2024

516.706

10 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Toelichtingen op deze voorstellen voor budgetoverhevelingen Zwerfafval In 2024 hebben we via Nedvang een vergoeding (Vergoeding Openbare Afvalbakken) ontvangen. Deze bedraagt € 36.000. Door het vertrek van een medewerker is de functie een tijdje niet ingevuld. Per 1 november is een nieuwe medewerker gestart. Door het ontstane gat, is een paar maanden geen invulling gegeven aan bepaalde taken van dit onderwerp met als gevolg dat een deel van de vergoeding (€ 15.000) niet is uitgegeven en het werk is blijven liggen, waaronder het vervangen van prullenbakken en het faciliteren van de afvalbrigades en opruimacties waarvoor wij bedrijven en inwoners afvalknijpers, afvalzakken, hesjes, etc. leveren. In september is er de World Clean Up Day waar organisatiekosten en promotiemateriaal voor nodig is, er worden gastlessen en workshops gegeven (kosten ca. €12.500). Hondenbeleid Per 1 januari 2025 hebben we een nieuw hondenbeleid waar we diverse locaties buiten moeten aanpassen. Hiervoor zijn in 2024 verplichtingen aangegaan, het restant van het budget uit 2024 (€ 9.123) is hiervoor nodig. We hebben eind 2024 alle hondenpaaltjes geïnspecteerd en zijn tot de conclusie gekomen dat deze allemaal vervangen moeten worden. Zwembad De advieswerkzaamheden van een aantal adviesbureaus (Bremen, IV-Consult) rond de corrosieproblematiek lopen door in 2025.

Hierdoor kan het budget dat hiervoor beschikbaar is, verplaatst worden. Het budget was volledig in 2024 geraamd, maar de bijbehorende werkzaamheden waren niet volledig afgerond. Kantine SMVC Fair Play De gemeente heeft met het bestuur van SMVC Fair Play een vaststellingsovereenkomst gesloten in juli 2022. Daarin is overeengekomen dat er een bedrag van € 190.000 ter beschikking wordt gesteld aan SMVC Fair Play als bijdrage aan de bouw van een kantinegebouw. In 2024 was € 114.000 geraamd en in 2025 is € 76.000 geraamd. Doordat de voorbereidingstijd voor o.a. de vergunningsverlening meer tijd heeft gevergd, gaat SMVC Fair Play pas in 2025 (naar verwachting) starten met de bouw van de kantine en zal de eerste voorschotbetaling naar verwachting plaats vinden in 2025. Dit betekent dat de geraamde middelen beschikbaar moeten blijven en het bedrag uit 2024 moet worden overgeheveld naar 2025. IHP Tijdens het vaststellen van het IHP is er een budget vastgesteld voor het uitvoeren van drie haalbaarheidsonderzoeken. Hiervoor hebben we opdracht gegeven aan HEVO. Haalbaarheidsonderzoek 1 (Het KWC) is vastgesteld in juni 2024. Haalbaarheidsonderzoeken 2 en 3 zijn opgestart en lopen door in 2025 . Dit resterende bedrag wordt daarom voorgesteld om over te hevelen, is ter dekking van de kosten van HEVO voor de uitvoering van haalbaarheidsonderzoeken 2 en 3.

Jaarstukken 2024

11 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Omgevingswet Op 1 januari 2024 trad de Omgevingswet in werking. Om de organisatie voor te bereiden op de gewijzigde wetgeving is een ‘budget invoering Omgevingswet’ vastgesteld. Een van de verplichte aanpassingen die is gebaseerd op de Omgevingswet, is dat de gemeente het tijdelijke omgevingsplan moet vervangen door een volwaardig omgevingsplan. Dit is een complex en uitgebreid proces. Daarbij is het zeer voorstelbaar dat er behoefte is aan extern advies. Het ‘budget invoering Omgevingswet’ is bedoeld om meerjarig de kosten te financieren die gerelateerd zijn aan het opstellen van het omgevingsplan. Daarnaast is er in 2024 opdracht gegeven om een nota gebiedsoverstijgend kostenverhaal op te stellen, om te borgen dat gebiedsoverstijgende ontwikkelingen die we in de omgevingsvisie genoemd hebben (bijv. het realiseren van groen-blauwe verbindingen in de stad) mede gefinancierd kunnen worden in individuele stedelijke ontwikkelingsprojecten door ontwikkelaars. Deze opdracht wordt in 2025 uitgevoerd. Cultuureducatie Wij ontvangen hiervoor per jaar subsidie via de penvoerder Cultuur Oost. Het toegekende en door ons ontvangen bedrag over 2024 is € 79.075. De inhoudelijke en financiële eindverantwoording heeft een overloop toegewezen gekregen, omdat niet alle geplande activiteiten gerealiseerd zijn. De uitloop is verleend t/m juni 2025.

De factureren van uitvoerende partners die wij nog gaan ontvangen, hebben een totaalbedrag (uitvoer activiteiten 1 januari t/m 30 juni 2025) van € 52.683. Deze gelabelde middelen moeten dan ook doorgeschoven worden van 2024 naar 2025. Bewonersinitiatief Prijssehof De Prijssehof is een openbare parkeerplaats voor vergunninghouders. Het grenst aan de achtertuinen van woningen aan de Prijssestraat (koopwoningen) en Jerusalem (huurwoningen). De Prijssehof ligt op een looproute van de Mariahof (grote parkeerplaats) naar de binnenstad. In 2024 is in samenwerking met bewoners een leefbaarheid project gestart omdat er verschillende leefbaarheidsissues spelen. De plek wordt als onveilig ervaren en heeft een onaantrekkelijke uitstraling. Het doel is om met een aantal kleinschalige maatregelen (vergroening, muurschildering) deze locatie veiliger en aantrekkelijker te maken. Vorig jaar is een opdracht verstrekt voor het maken van een ontwerp in samenspraak met de bewoners. Deze fase is afgerond. De uitvoering van het project is in 2025. Hiervoor was een bedrag gereserveerd binnen het Buurt Bestuurt budget van € 10.000. Om het project uit te kunnen voeren is het noodzakelijk dat het budget wordt overgeheveld naar 2025.

Jaarstukken 2024

12 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Ad 2. Toevoegingen aan Bestemmingsreserve grondexploitaties Tussentijdse resultaten binnen de grondexploitatie worden zoals afgesproken toegevoegd of onttrokken aan de bestemmingsreserve grondexploitaties. De specificatie van het bedrag is in de het tabel onder de kop Grondexploitaties terug te vinden.

Ad 3. Bestemmingsreserve ravijnjaar Er wordt voorgesteld om € 1 miljoen van het resultaat te reserveren om begrotingstekorten in 2026 op te vangen. Op 17 april 2025 heeft het kabinet de Voorjaarsnota 2025 gepresenteerd. Hierin is opgenomen om het ravijn gedeeltelijk te dempen. Maar de te verwachte extra middelen in het gemeentefonds zijn niet voldoende om een sluitende begroting 2026 op te stellen. Alle meevallers zullen terugvloeien naar de algemene reserve.

Ad 4. Bestemmingsreserve onderzoek, plannen en investeringen grote opgaven Zoals bekend, staan we de komende jaren voor grote opgaven en investeringen. Het gaat hierbij onder andere om het realiseren van goede huisvesting voor scholen, het onderhoud van sportaccommodaties, het instandhouden van speeltuinen, maatregelen als gevolg van klimaatverandering, wegen, openbare verlichting en groen en verduurzaming van vastgoed. Hoewel we de opgaven op hoofdlijnen goed in beeld hebben, ontbreekt het nog aan voldoende inzicht in de concrete keuzemogelijkheden en de bijbehorende financiële consequenties. Dat inzicht is essentieel om weloverwogen en toekomstbestendige keuzes te kunnen maken. Wij stellen daarom voor om nu financiële middelen beschikbaar te stellen voor het opstellen van langjarige investeringsplannen voor vastgoed, groen, spelen, wegen en sportaccommodaties en onderzoeken die noodzakelijk zijn om ombuigingen te kunnen realiseren. Die plannen en onderzoeken gaan ons helpen om gestructureerd en op basis van feiten afwegingen te maken, prioriteiten te stellen en onze middelen doelgericht in te zetten.

Jaarstukken 2024

13 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Programma's

Jaarstukken 2024

14 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

1 Bestuur en Ondersteuning Wat is het maatschappelijk effect? Om onze plannen te kunnen realiseren, is het belangrijk dat Culemborg goed bestuurd wordt. Op een manier die past bij de stad en aansluit op het ritme van de samenleving. Met een dienstbaar gemeentebestuur dat werkt voor Culemborg en bijdraagt aan een stevige regionale positie. Om de Culemborgse belangen ook in de regio naar voren te brengen. Inwoners, bedrijven en maatschappelijke partners kunnen de gemeente benaderen zoals dat hen het beste past. Als iemand persoonlijk contact zoekt, wordt hij of zij ook persoonlijk geholpen. Mensen voelen zich welkom bij de gemeente, in het stadhuis, het stadskantoor, de gemeentewerf en in de voorzieningen waar de gemeente voor zorgt.

Wat hebben we bereikt en gedaan? Bestuur Doelen en prestaties Inwoners kunnen invloed uitoefenen op gemeentelijke plannen en beleid. 1. We geven verder uitvoering aan de participatievisie en -verordening die eind 2022 zijn vastgesteld. 2. We gaan door met online participatie via ons digitale Platform Culemborg. 3. We betrekken kinderen bij besluitvorming van de gemeente via de Kinderraad en de Kinderburgemeester. 4. We zetten verschillende vormen van jongerenparticipatie op om meer jongeren te betrekken bij de gemeente. In de najaarsrapportage hebben we al aangegeven dat extra kritisch is gekeken naar verwachte onderbestedingen en de noodzaak van geplande uitgaven. In verband met de financiële situatie hebben we ervoor gekozen om dit jaar geen specifiek onderzoek te doen naar de kanalen waar we jongeren kunnen bereiken en op welke wijze en waarover ze willen meedenken en meedoen. Binnen de bestaande participatievormen hebben we wel geprobeerd om jongeren te betrekken bij de gemeente. Een concreet voorbeeld is het project Speaking Minds, waarbij scholieren een advies uitbrengen aan de gemeente over een specifiek onderwerp. In 2025 is er wel budget opgenomen in de begroting voor onderzoek naar jongerenparticipatie, dan wordt hier alsnog uitvoering aan gegeven. 5.

We gaan de Werkwijzer Participatie uitrollen in de organisatie als praktische leidraad bij het opzetten van een participatietraject. We zorgen dat burgers en bedrijven voor alle in de Wmebv genoemde diensten deze elektronisch en op een veilige manier aan kunnen vragen. 1. We stellen op onze website digitale kanalen beschikbaar voor alle officiële berichten die aan de nieuwe wetgeving voldoen. We hebben gewerkt aan de toegankelijkheid van de website door het verder digitaliseren van informatie en dienstverlening. Er is een start gemaakt met het realiseren van online formulieren om digitaal zaken te doen met de gemeente.

Jaarstukken 2024

15 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

2. Wij zorgen dat de elektronische weg waarvoor we kiezen veilig te gebruiken is. 3. We passen onze kanalen zodanig aan dat we alleen de noodzakelijke gegevens opvragen die nodig zijn voor de aanvraag. 4. Bewijslast van de ontvangst of de verzending van een bericht ligt bij de gemeente. We zorgen dat de automatische en verplichte ontvangstbevestiging met een weergave van de ingevulde gegevens standaard wordt verstuurd naar het door de aanvrager ingevulde mailadres. De borging van het invullen van de juiste gegevens ligt wel bij de aanvrager. We zorgen dat we hulpbehoevende burgers en bedrijven ondersteunen als ze er zelf niet uitkomen. 1. We richten ons interne proces zo in, dat we iedereen die hier hulp bij nodig heeft kunnen ondersteunen bij het aanvragen van het product of de dienst. We werken samen met inwoners en onze maatschappelijke partners aan leefbare, veerkrachtige en toekomstbestendige wijken 1. We werken samen met onze maatschappelijke partners en inwoners aan het behouden en verbeteren van de leefbaarheid in buurten en wijken. Met de leefbaarheid wijkteams signaleren we kansen en uitdagingen en voeren leefbaarheid acties uit. 2. We maken wijkprofielen om onze kennis over de wijken te vergroten en een wijkgerichte aanpak van leefbaarheidsvraagstukken en andere opgaven te ondersteunen. 3.

We actualiseren het convenant WGW om de samenwerking tussen de gemeente en haar maatschappelijke partners goed te laten verlopen. 4. We monitoren tweejaarlijks de beleving van de leefbaarheid in de wijken met de gemeentelijke Beleidsmonitor (GBM). De nieuwe meting vindt plaats in 2024. 5. De wijkcentra zijn een bruisende ontmoetingsplek voor onze inwoners. We stimuleren ontmoetingsactiviteiten voor en door bewoners en zorgen voor een aantrekkelijke en laagdrempelige entree. 6. We beheren de buurtbudgetten die door de buurtpanels uitgegeven worden. 7. We werken aan de belangrijkste aandachtspunten uit de gemeente beleidsmonitor en zetten daar onze methode en het budget voor ‘buurt bestuurt’ voor in. We dragen bij aan een stevige regionale positie om de Culemborgse belangen ook daar naar voren te brengen. 1. We versterken onze grip op samenwerkingsverbanden, door verder uitvoering te geven aan de nota verbonden partijen. 2. Vanuit onze gemeentelijke prioriteiten bepalen we onze inzet in regionale samenwerking. We brengen focus aan in de samenwerking door per gemeenschappelijke regeling onze speerpunten voor de komende jaren te benoemen. 3. We werken waar mogelijk met gemeenten in de regio Utrecht aan gezamenlijke projecten en wisselen kennis uit over diverse onderwerpen.

Jaarstukken 2024

16 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

4. We gaan verder om de rol van de raadsrapporteurs verder te verstevigen en te versterken. 5. Raad en college voeren een jaarlijks gesprek over regionale samenwerking en de Culemborgse inzet en positie daarin. 6. We geven uitvoering aan de nieuwe Wet gemeenschappelijke regelingen, waarmee de positie van gemeenteraden versterkt. Dit doen we samen met de regiogemeenten in het Rivierenland. Onze werkorganisatie is een vooruitstrevende professionele, wendbare, lerende en aantrekkelijke organisatie. De arbeidsproductiviteit is hoog en er is een prettige werkomgeving. Het is een diverse organisatie waar mensen een kans krijgen. 1. Op basis van een verhelderde sturingsfilosofie (zomer/najaar 2023) wordt de organisatieontwikkeling verder vorm gegeven. Portfoliomanagement en versterking van het planmatig werken zijn hier belangrijke onderdelen van. Hierdoor krijgen we meer grip op de werkdruk en het realiseren van prestaties volgens afspraak. De verhelderde sturingsfilosofie heeft geleid tot een aanpassing van de organisatiestructuur. De eerste helft van het jaar heeft deze organisatiewijziging zijn beslag gekregen. Nadat duidelijkheid was ontstaan over de managementposities heeft de werving en selectie voor 6 teamleiders plaatsgevonden. Medio 2024 is verder gegaan met bijstelling van de organisatievisie en de planvorming voor de organisatieontwikkeling.

In 2025 krijgt dit een vervolg. 2. We maken een inhaalslag op gebied van werving en selectie. We actualiseren onze wervingsmiddelen en zorgen dat de vacatures (nagenoeg) zijn ingevuld. Bij de werving richten we ons op diversiteit. We zoeken zetten ons actief in om diverse doelgroepen te bereiken, omdat we willen dat ons personeelsbestand een goede afspiegeling is van de samenleving. In 2024 waren de in- en uitstroom even groot en aan de hoge kant. We hebben te maken met een krappe arbeidsmarkt, waardoor specialistische functies moeilijk in te vullen zijn. Het is nog niet gelukt om de vacatureruimte helemaal in te vullen (deze bedroeg eind van het jaar ca. 7,5%). We hebben prioriteit gegeven aan de werving van 6 teamleiders op structurele plekken. Nu de managementfuncties zijn ingevuld, kan alsnog een inhaalslag worden gemaakt. Hierbij willen we een aantrekkelijke organisatie zijn voor diverse doelgroepen. Mede gelet op de krappe financiële middelen wordt in de eerste maanden van 2025 goed gekeken waar de inzet van capaciteit het meest noodzakelijk is. 3. We streven naar een gezonde balans tussen vaste, eigen medewerkers en inhuur van professionals. We zetten nadrukkelijk in op het terugdringen van inhuur van externe capaciteit. Ondanks de inzet om vacatures structureel in te vullen, zijn we nog niet op het gewenste niveau.

Eén van de redenen daarvoor is de krapte op de arbeidsmarkt. Vooral voor specialistische functies is werving lastig en inhuur soms noodzakelijk. In 2025 wordt verder gewerkt aan een gezonde balans tussen inhuur en vast personeel. 4. We ontwikkelen een onboardingsprogramma zodat nieuwe medewerkers efficiënt worden ingewerkt en sneller hun weg vinden in de organisatie en de systemen.

Jaarstukken 2024

17 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

5. We implementeren een LMS (leermanagementsysteem) waarin we cursussen en trainingen aanbieden. Deze trainingen vinden zowel digitaal als fysiek plaats en zijn gericht op zowel algemene als bedrijfsspecifieke kennis en vaardigheden. Daarnaast gaan we vaker en structureler evalueren en verbeteren. We vergroten het bewustzijn dat evalueren bijdraagt aan een lerende organisatie. De Culemborg Campus is in januari 2024 live gegaan. Het systeem is nog niet volledig uitgegroeid tot een centrale plek voor leren en ontwikkelen. Het gebruik van de beschikbare digitale cursussen en de integratie met bedrijfsspecifieke trainingen behoeft nog verbetering. Het structureel evalueren krijgt in 2025 verder vorm in het kader van de organisatieontwikkeling. 6. Er is aandacht voor onderlinge relaties en verbinding; dit komt tot uiting in geplande ontmoetingen gericht op nieuwe medewerkers, jonge ambtenaren en uitwisseling tussen college, MT, teams en medewerkers.

Burgerzaken Doelen en prestaties De gegevens van de inwoners in de Basisregistratie Personen moeten actueel en betrouwbaar zijn, zodat deze kunnen worden gebruikt door alle (semi)overheidsorganisaties. 1. We borgen de betrouwbaarheid en correctheid van de gegevens in de BRP volgens de voorgeschreven wet- en regelgeving en eigen aanvullend beleid. Adresfraude sporen we op aan de hand van de methodiek van risicogericht adresonderzoek. We onderzoeken alleen adressen waarover twijfels bestaan. Waar nodig, zoeken we de samenwerking met in- en externe partners. 2. Het digitale systeem van Burgerzaken breiden we verder uit met onderdelen waardoor een betere service voor burgers wordt gerealiseerd en de organisatie efficiënter kan werken. Daarbij sluiten we zo veel mogelijk aan op de landelijke uitrol vanuit de leverancier van de ondersteunende software. Hierbij hoort ook een professionele ict ondersteuning op applicatie gebied, waarbij storingen zo snel mogelijk kunnen worden verholpen en men dus zo snel mogelijk verder geholpen kan worden. Zowel digitaal als in het stadskantoor is onze dienstverlening persoonlijk en proactief 1. Aanvragen en aangiftes handelen we waar mogelijk digitaal af zodat informatieverstrekking correct is. Inwoners attenderen we op het verloop van documenten evenals de gereed melding daarvan.

Proactief proberen we de uitgifte te spreiden over periodes en bij een bezoek aan het stadskantoor doen we dat op afspraak om beter te kunnen plannen en voorbereiden, waardoor er meer aandacht aan de aanvragen kunnen worden gegeven. Het doel is om burgers zo min mogelijk naar kantoor te laten komen.

Jaarstukken 2024

18 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Wij zorgen dat de inwoners gebruik kunnen maken van hun kiesrecht 1. We zorgen ervoor dat het stemproces toegankelijk is voor iedere kiesgerechtigde zodat een ieder gebruik kan maken van zijn/haar democratisch recht. We zorgen de expertise voor het goed organiseren van de verkiezingen zo veel mogelijk bij de vaste medewerkers wordt belegd. Wij zijn geïnteresseerd in waar onze inwoners tegenaan lopen 1. We vertalen ideeën klachten en opmerkingen waar mogelijk naar de verbetering van onze dienstverlening. We werken toe naar een werkwijze van continu verbeteren. We proberen waar mogelijk (binnen de wet) zo flexibel mogelijk te zijn met onze dienstverlening. Op orde brengen basis van de bedrijfsvoering bij Burgerzaken en in gang zetten toekomstbestendige werkwijze en structuur 1. Basis van de bedrijfsvoering bij Burgerzaken is op orde gebracht: Capaciteit medewerkers is de juiste. · We minimaliseren de inhuur door de basis op orde te hebben eventuele (achterstanden weg en procedures herevalueren). · Medewerkers zijn up-to-date met de laatste kennis van ontwikkelingen en wetgeving. · Systemen zijn goed ingericht, up to date, met de laatste releases en modules en ondersteunend aan de werkprocessen. · Beleid is nagelopen, geactualiseerd en vernieuwd / geïnnoveerd. · We trekken samen op met Team Veiligheid betreft ondermijning. 2.

Er ligt een plan van aanpak voor het realiseren van een duurzame, toekomstbestendige werkwijze en structuur van de afdeling Burgerzaken. Waar al aanvang mee gemaakt is met de implementatie hiervan (juiste persoon op de juiste plek). Door kennis binnen Burgerzaken te houden creëren we meer continuïteit en worden er minder fouten gemaakt met als gevolg minder klachten en hogere klanttevredenheid.

Jaarstukken 2024

19 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Beleidsindicatoren Indicator

Werkelijk 2023

Begroot 2024

Werkelijk 2024

Meetinstrument

Verplichte indicatoren zie paragraaf Bedrijfsvoering Aanvullende indicatoren Percentage digitale aangifte geboorte, huwelijk en Overlijden Kwaliteitsnorm van 95%

78,3%

80%

80%

Geautomatiseerd systeem

94%

Kwaliteitsnorm van 95%

94%

Voldoen 97,2% aan normen BRP en BIG Voldoen 97,2% aan normen PUN en BIG

Kwaliteitsmonitor BRP van MinBZK/ RVIG, interne audits Kwaliteitsmonitor BRP van MinBZK/ RVIG, interne audit

NB. de nummers voor de verplichte indicatoren komen overeen met het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV), ontbrekende nummers zijn niet meer in gebruik.

Jaarstukken 2024

20 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Betrokkenheid verbonden partijen Regio Rivierenland Regio Rivierenland is een samenwerkingsverband van acht gemeenten in de Betuwe, Bommelerwaard, Culemborgerwaard, Tielerwaard en het westen van het Land van Maas en Waal. De gemeenten die in de gemeenschappelijke regeling (GR) deelnemen zijn Buren, Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal en Zaltbommel. Regio Rivierenland is opgericht om gemeenschappelijke belangen van gemeenten op diverse gebieden te behartigen, onder andere op het gebied van verkeer & vervoer, economische zaken, ruimtelijke ordening, volkshuisvesting en onderwijs. Daarnaast voert Regio Rivierenland via Betrokkenheid dienstverleningsovereenkomsten voor de gemeenten taken uit die door bij de doelen uit samenwerking effectiever, efficiënter en/of minder kwetsbaar uitgevoerd dit programma kunnen worden. Voorbeeld daarvan zijn leerplichttaken, sociale recherche, leerlingenvervoer, Wmo vervoer, inkoopondersteuning (in het algemeen en specifiek voor de uitvoering van de Wmo en Jeugdwet) en inburgering. Regio Rivierenland is het overheidsonderdeel van FruitDelta Rivierenland, een overkoepelende samenwerking tussen overheid, ondernemers, onderwijs/onderzoek, organisaties en ondernemende inwoners.

FruitDelta Rivierenland heeft als doel om de economische speerpunten Agribusiness, Economie & Logistiek en Recreatie & Toerisme te stimuleren en te versterken.

Belangrijkste ontwikkelingen

1. Doorontwikkeling GR - Het is van belang dat de Regio Rivierenland een robuuste organisatie is die de opgaven kan realiseren. De afgelopen jaren zijn er diverse taken bijgekomen, terwijl de organisatie niet is meegegroeid. Hierdoor is de organisatie kwetsbaar en staan taken onder druk. In 2024 is onder andere met de gemeenteraden hierover het gesprek gevoerd. Het Algemeen Bestuur heeft in december verschillende besluiten genomen over o.a. de governance en om bepaalde taken niet meer te beleggen bij de GR, waaronder het inkoopbureau. 2. Aanvragen Regiodeal 6e tranche - Met de FruitDelta Gebiedsagenda kunnen mogelijk nieuwe gelden worden aangetrokken waarmee we Rivierenland toekomstbestendiger kunnen maken. In oktober is een aanvraag gedaan voor de 6e tranche Regiodeal. Met deze aanvraag kunnen we een nieuwe financiële impuls krijgen om onze opgaven te realiseren.

Jaarstukken 2024

21 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Bedrijfsvoeringsorganisatie West Betuwe (BvoWB) De Bedrijfsvoeringsorganisatie West Betuwe voert een groot deel van de bedrijfsvoeringstaken van de gemeente Culemborg uit. Daarmee ondersteunt ze de gemeente om haar maatschappelijke doelen te bereiken. De financiële administratie en interne controle zijn essentieel voor het verbeteren van de grip op financiën. Informatiemanagement Betrokkenheid zorgt voor een goede uitvoering van de digitalisering, en daarnaast goede bij de doelen uit archivering en beheer van onze relevante dossiers. Een goede huisvesting dit programma van de gemeentelijke organisatie en arbozorg zorgen voor het welbevinden van onze medewerkers en bezoekers van onze accommodaties. Met juridisch advies zorgen we voor een goede, objectieve klachten- en bezwarenprocedure. Dat draagt bij aan de betrouwbaarheid van onze gemeente, en aan het vertrouwen dat de bewoners daarin hebben.

Belangrijkste ontwikkelingen

Speerpunten van de bedrijfsvoering waren en blijven de verbetering van de kwaliteit en planning van de P&C-stukken. Daarbij hoort ook verbetering van de verbijzonderde interne controle (VIC). Ook het uitvoeren van het informatieplan staat hoog op de agenda. Daarmee wordt onder andere invulling gegeven aan wetgeving, zoals de Wet open overheid (Woo) en de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv). Ook ontwikkelen we het datagedreven werken en verbeteren we onze bedrijfsprocessen. Vanuit de noodzaak tot ombuigen onderzoeken we ook welke mogelijkheden we hebben met het stadskantoor. De vervanging van meubilair en systemen grotendeels uitgesteld totdat er meer duidelijkheid is over de vervolgstappen, om indien mogelijk ‘werk met werk’ te maken.

Jaarstukken 2024

22 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Rekenkamer Rivierenland Betrokkenheid De Rekenkamer Rivierenland heeft tot taak de doelmatigheid, de bij de doelen uit doeltreffendheid en de rechtmatigheid van het door het bestuur van de dit programma deelnemende gemeenten gevoerde beleid te onderzoeken. In 2024 is veel tijd gaan zitten in het opstellen van zaken als het huishoudelijk reglement, het reglement van orde en het ontwikkelen van onderzoekplannen voor de drie gemeenten.

Belangrijkste ontwikkelingen

In 2024 zijn twee onderzoeken voor een groot deel afgerond in de drie deelnemende gemeenten, namelijk een onderzoek naar de wijze waarop de klachtbehandeling in de drie gemeenten is georganiseerd en een onderzoek naar de energiebesparingsplicht en de informatieplicht energiebesparing. Het laatste onderzoek is gehouden in samenwerking met de Vereniging van Rekenkamers en de Algemene Rekenkamer. Het onderzoek over Klachtafhandeling is in 2024 afgerond en aangeboden aan de gemeenteraad. Naast een aantal andere onderzoeken in andere gemeenten is in Culemborg dit jaar een start gemaakt met de verkenning naar een onderzoek naar Brede Welvaart. Behalve aan onderzoeken en verordeningen heeft de rekenkamer gewerkt aan de website om zichtbaarder te worden in de verschillende gemeenten. Een eerste proeve van de website is te zien op westbetuwe.nl/rekenkamer-rivierenland.

Wat heeft het gekost? Onderstaande tabel geeft het resultaat over het jaar 2024 weer.

(bedragen x € 1.000) Lasten Baten Saldo van baten en lasten Onttrekkingen aan reserves Mutaties reserves Totaal Bestuur en Ondersteuning

Jaarstukken 2024

Primitieve Gewijzigde begroting begroting 2024 2024 -15.392 -16.282 669 914 -14.723 -15.368 12 12 12 12 -14.711

-15.356

Rekening 2024

Verschil 2024

-16.848 1.083 -15.765 7 7

-566 169 -397 -5 -5

-15.758

-402

23 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Toelichting op de afwijkingen De belangrijkste afwijkingen in dit programma zijn de volgende. Uitvoering Wet open overheid (overschot van € 46.300) Wij hebben minder kosten gemaakt voor de uitvoering van de Wet open overheid dan de gelden die ons via het Rijk waren toebedeeld. We hebben wel alle werkzaamheden kunnen uitvoeren voor het jaar 2024, maar hebben dit gedaan met minder kosten dan wat er aan budget beschikbaar was. Accountantskosten (tekort van € 65.000) In 2024 waren er meerkosten voor de jaarrekeningcontrole van onze vorige accountant, Flynth. Daarnaast waren er eenmalig extra kosten voor het aanbestedingstraject van de nieuwe accountant, ETL. Diverse leges burgerzaken (overschot van € 137.000) Voor de raming van de legesopbrengsten van de reisdocumenten en rijbewijzen gaan we uit van de in de Basisregistratie Personen (BRP) vastgelegde vervaldata en de door de Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW) verschafte aantallen. In de praktijk zijn er - net als eerder dit jaar - ook dit najaar meer inwoners gekomen voor een nieuw reisdocument of rijbewijs. Dit wordt veroorzaakt door verhuizingen, eerdere vervanging, nieuwe inwoners en keuze voor zowel een paspoort als ID-kaart. Bedrijfsvoering en overhead (tekort van 260.000) In 2024 startten we een organisatieontwikkelingstraject, dat invulling geeft aan een nieuw sturingsconcept, waarover Rijnconsult eerder adviseerde.

Het opzetten van de nieuwe managementstructuur is grotendeels gelukt met onze huidige budgetten voor bedrijfsvoering en overhead. In de begroting 2024 was eenmalig € 150.000 beschikbaar gesteld voor organisatieontwikkeling. We hebben een kleine overschrijding bij het budget voor werving- en selectie. In 2024 hebben we 6 nieuwe teamleiders geworven én aangenomen. Wat hiermee samenhangt zijn extra kosten voor het inschakelen van deskundigen om boventallige medewerkers te helpen bij een re-integratietraject buiten de organisatie. Ook heeft een medewerker beroep moeten doen op een WW-uitkering van de UWV. Als gemeente zijn we hiervoor eigen risicodrager. Ook is een extra dotatie gedaan in de voorziening verlofsparen. Dit betreft een regeling in de CAO voor gemeenten vanaf 2022. Medewerkers kunnen hier gebruik van maken en tot maximaal 3.600 uur sparen. Deze uren vervallen niet. Jaarlijks wordt per 31 december bepaald wat het spaarverlofsaldo is. Pensioenvoorziening (voormalige) bestuurders (tekort van € 228.000) We hebben een extra storting in de Voorziening wethouderspensioen gedaan vanwege fluctuaties in de rekenrente, hogere indexaties en overname van extern belegde polissen. Hiervoor gaan wij - net als in voorgaande jaren - uit van de berekeningen van onze pensioenadviseur PROambt.

Jaarstukken 2024

24 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Investeringen Onderstaande tabel geeft de uitputting van de investeringskredieten over het jaar 2024 weer. (Restant) Rekening Verschil Overhevelen (bedragen x € 1.000) Krediet 2024 2024 naar 2025 2024 2021 Vervanging 22 0 -22 Ja toegangsverleningssysteem Stadskantoor 2024 Stadskantoor: AV middelen / Audio -46 0 46 Ja 2024 Stadskantoor: Meubilair -13 0 13 Ja 2024 Stadskantoor: Pinautomaat -12 0 12 Ja

Jaarstukken 2024

25 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

2 Veiligheid Wat is het maatschappelijk effect? Culemborgers hebben recht op een gezonde, veilige en leefbare leefomgeving. Daar zorgen we samen voor. We spreken elkaar aan op ieders rol. Inwoners, bedrijven, organisaties en instellingen worden intensief betrokken. Daar hoort bij dat ze zelf verantwoordelijkheid nemen. Voorlichting en duidelijke communicatie zijn van belang. Daarnaast houden we toezicht. Waar deze aanpak niet werkt, treden we handhavend op door bestuurlijke en/of strafrechtelijke maatregelen of sancties op te leggen.

Wat hebben we bereikt en gedaan? Crisisbeheersing en Brandweer Doelen en prestaties De gemeente is (in samenwerking met de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid) voorbereid op incidenten en crises. Wij kunnen de taken die in het kader van bevolkingszorg op ons pad komen naar behoren vervullen. 1. Project toekomstbestendige bevolkingszorg en crisiscommunicatie De systeemtesten van 2019 en 2021, en ook incidenten en oefeningen, hebben laten zien dat de inrichting en de bezetting van bevolkingszorg in Gelderland-Zuid kwetsbaar is en verbeterd kan worden. De afgelopen jaren hebben we ook te maken gehad met complexe en langdurige crises. Om hier in de toekomst beter op in te spelen, gaan we de mensen meer voorbereiden en de organisatie beter inrichten. Eind 2021 heeft de coördinerend gemeentesecretaris de opdracht gegeven aan een projectgroep om te komen tot: · Een toekomstbestendige inrichting van de gemeentelijke crisisorganisaties. Deze kunnen naar behoefte worden ingezet; · Duidelijke en vastgelegde samenwerkingsafspraken tussen de gemeenten en veiligheidsregio. Deze afspraken betreffen de operationele voorbereiding, kwaliteit en kwantiteit van bevolkingszorg en crisiscommunicatie. De uitkomsten van het project toekomstbestendige bevolkingszorg en crisiscommunicatie zijn in juni 2023 aan de coördinerend gemeentesecretaris aangeboden.

Beleidsuitgangspunten voortkomend uit het project zijn opgenomen in het Regionaal Beleidsplan 2024-2027. In een onderliggend programma zijn deze vertaald naar activiteiten. De nieuwe inrichting van bevolkingszorg is opgenomen in het Regionaal Crisisplan 2024. Samen met een nieuwe samenwerkingsovereenkomst wordt deze in december aangeboden aan het Algemeen bestuur. 2. We werken samen met en adviseren aan de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid. 3. We leveren gemeentelijk personeel voor regionale pools (piketofficieren van Dienst bevolkingszorg (lokaal) en houden deze functionarissen vakbekwaam door deelname aan opleidingen en oefeningen. 4. We organiseren in 2024 oefeningen zodat we voorbereid zijn op crises of rampen.

Jaarstukken 2024

26 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Openbare orde en Veiligheid Doelen en prestaties We zetten in op preventie door het versterken van de sociale basis en integrale samenwerkingen 1. Waar nodig en mogelijk nemen we belemmeringen weg in de integrale samenwerking. Denk hierbij aan privacy en verschillende werkplekken. Dit doen we onder andere via de wijkaanpak en een convenant om informatie te delen in het kader van zorg en veiligheid. 2. We geven uitvoering aan de sluitende aanpak personen met verward/onbegrepen gedrag met als voornaamste lokale pijler de inrichting van de GGZ in de wijk (team wijkgerichte GGZ en de inloop GGZ). Regionaal wordt in 2024 samengewerkt met de Samenwerkplaats Sluitende Aanpak. Dit is een samenwerking tussen Hogeschool Arnhem en Nijmegen (HAN), gemeenten in Gelderland Zuid en ketenpartners. Het heeft als doel het ketenleren en het keten samenwerken te bevorderen. 3. Er blijft extra aandacht voor de aanpak voorkoming escalatie (AVE). Specifiek voor triage om casuïstiek direct bij de passende persoon te beleggen. Daarnaast ook het positioneren van de rol van casusregisseur en procesregisseur bij ketenpartners zoals ProPersona, GGD en Veiligheidshuis. 4. We werken wijkgericht aan leefbare en veerkrachtige/vitale buurten en wijken die op de toekomst zijn voorbereid: fysiek, sociaal, veilig, cultureel en economisch. Het sociaal team heeft hier een belangrijke preventieve rol. 5.

De stadsbrede vernieuwde jeugdaanpak wordt actief toegepast. Van belang is de borging van intensief casemanagement en het verder versterken van de samenwerking met de VO-scholen en met ElkWelzijn op het gebied van jongerenwerk. 6. We voeren de reguliere taken uit en optimaliseren deze. Dit doen we via diverse casus overleggen, de (persoonsgerichte) aanpak binnen het Veiligheidshuis en het sociaal team. Op vele gebieden, zoals: polarisatie, woonoverlast, huiselijk geweld, jeugd, zorgwekkende zorgmijders, complexe multiproblematiek, ex-gedetineerden, verwarde personen, etc. In onze stad moet iedereen zich veilig en thuis voelen. 1. We zetten in op het voorkomen van onveiligheid en crimineel gedrag. Waar nodig handhaven we wetten en regels op . Concrete voorbeelden zijn integrale controles op thema's/locaties zoals een bedrijventerrein, het buitengebied en overlastgebieden. 2. We besteden aandacht aan de aanpak van ondermijning (in het bijzonder de aanpak van drugscriminaliteit en mensenhandel). We gaan onder andere aan de slag met het vergroten van de bewustwording van inwoners en ondernemers in relatie tot ondermijning (met een ondermijningsfestival en bewustwordingsbijeenkomsten). Ook voeren we zichtbare (integrale) controles uit.

Jaarstukken 2024

27 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

3. We houden alle beschikbare instrumenten voor bestuursrechtelijk optreden gereed en zorgen ervoor dat deze instrumenten geactualiseerd zijn. Concrete voorbeelden zijn de actualisatie van de Algemene plaatselijke verordening Culemborg, een Plan van aanpak Ondermijning, geactualiseerde beleidsregels Wet Bibob (integriteitstoetsing) en artikel 13b van de Opiumwet (sluiting drugspanden). 4. We blijven (preventieve) activiteiten uitvoeren op het gebied van bewustwording en betrekken daarbij onze partners, maar ook inwoners en ondernemers. Concrete voorbeelden zijn de preventieve acties op het voorkomen van woninginbraak (tijdens de week van de Veiligheid) en voorlichting op scholen. 5. We bedden de aanpak op lokale weerbaarheid in door te werken met een programma weerbaarheid waarin structureel aandacht komt voor dit thema, zowel onder ambtenaren als politiek en bestuurlijk. 6. Het gebruik van camera’s wordt periodiek getoetst aan de eisen en voorwaarden die in dit beleid opgenomen zijn. In 2023 heeft een tussentijdse evaluatie van het camerabeleid plaats gevonden. De nieuwe camera’s en posities worden gemonitord en bijgestuurd waar nodig. 7. Onze inwoners blijven we betrekken bij de (sociale) veiligheid door de WhatsAppgroepen buurtpreventie te faciliteren en te ondersteunen. 8.

Er wordt een toezicht- en handhavingsplan voor de Algemeen plaatselijke verordening, Alcoholwet en overige bijzondere wetten opgesteld. We werken hierin samen met partners als de toezichthouders/Boa’s, de Omgevingsdienst Rivierenland, de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid, de politie, het Openbaar Ministerie, de GGD Gelderland-Zuid en stichting Halt. 9. We besteden aandacht aan cybercrime en digitale veiligheid, als steeds meer voorkomende vorm van criminaliteit. Hierbij zijn 2 doelgroepen te onderscheiden: Intern richting medewerkers en externe richting onze inwoners en ondernemers.

Jaarstukken 2024

28 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Beleidsindicatoren #

6

7 8 9

10

Indicator

Werkelijk 2023

Begroot 2024

Werkelijk Meet 2024instrument

0,7

2,5

0,6 Bureau Halt

0,88

1,0

1,2 CBS

0,9

1,0

1,0 CBS

1,3

1,4

0,6 CBS

4,2

4,0

3,1 CBS

119

100

Cybercrime

17

17

Drugshandel

15

14

Jeugdoverlast*

199

190

160 CBS/opendata. politie.nl 5 CBS/opendata. politie.nl 11 CBS/opendata. politie.nl 233 CBS/opendata. politie.nl

Verplichte indicatoren Verwijzing Halt (per 10.000 jongeren in de leeftijd 12-18 jaar) Winkeldiefstallen (aantal per 1.000 inwoners) Geweldsmisdrijven (aantal per 1.000 inwoners) Diefstallen uit woning (aantal per 1.000 inwoners) Vernieling en beschadiging (in de openbare ruimte aantal per 1.000 inwoners) Aanvullende indicatoren Verward gedrag

NB. de nummers voor de verplichte indicatoren komen overeen met het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV).

Toelichting Beleidsindicatoren Jeugdoverlast: Hoewel het aantal geregistreerde meldingen van jeugdoverlast in 2024 is gestegen, signaleren we in het gezamenlijke overleg met partners (zoals Jeugd Interventieteam) juist een dalende trend in feitelijke overlast op straat. Deze ogenschijnlijke tegenstelling laat zich mogelijk verklaren doordat in 2024 gericht is ingezet op het vergroten van de meldingsbereidheid van bewoners. Door zichtbaar aanwezig te zijn in de wijk, het contact met inwoners te versterken en laagdrempelig melden te stimuleren, zijn bewoners alerter en sneller geneigd om overlastsituaties te melden. Dit leidt tot een stijging in het aantal meldingen, terwijl het straatbeeld door betrokken partners als rustiger wordt ervaren. De stijging van de indicator weerspiegelt daarmee mede het resultaat van deze verhoogde meldingsbereidheid, en vormt dus geen directe aanwijzing voor een verslechtering van de situatie.

Jaarstukken 2024

29 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Betrokkenheid verbonden partijen Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) De Veiligheidsregio Gelderland-Zuid is een dagelijkse partner bij rampenbestrijding en crisisbeheersing. De brandweer wordt bijna Betrokkenheid dagelijks ingezet voor hulpverlening, het bestrijden van brand maar ook bij de doelen uit bij integrale controles. Op het gebied van pro-actie, preventie en dit programma preparatie is ook dagelijks contact op het gebied van evenementen, voorlichting, opleiding en oefening. • Onderzoek stijgende kosten vastgoed Veiligheidsregio GelderlandZuid. Belangrijkste ontwikkelingen • Onderzoek kostenverdeelsystematiek van de deelnemende gemeenten aan de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid.

Jaarstukken 2024

30 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Wat heeft het gekost? Onderstaande tabel geeft het resultaat over het jaar 2024 weer.

(bedragen x € 1.000) Lasten Baten Saldo van baten en lasten Totaal Veiligheid

Primitieve Gewijzigde begroting begroting 2024 2024 -3.643 -3.723 42 42 -3.601 -3.681 -3.601 -3.681

Rekening 2024

Verschil 2024

-3.835 137 -3.699 -3.699

-112 94 -18 -18

Toelichting op de afwijkingen: De overschrijding wordt voornamelijk verklaard door hogere inhuurkosten van € 99.500. Deze kosten zijn gemaakt voor de opvang van zwangerschapsverlof binnen het subteam procesregie (tevens projectleider Jeugdinterventie Team Culemborg en dus borging van de aanpak van het Jeugd Interventie Team) en inhuurkosten vanwege langdurig verzuim bij vergunningverlening. Daarnaast zijn er diverse kleinere verschillen van in totaal €6.000. Tegenover deze hogere uitgaven staan meerdere incidentele voordelen. Dit betreft lagere kosten voor rampenbestrijding (€ 14.000), besparingen op cameratoezicht door een overschot uit overheveling (€ 13.000), een hogere opbrengst uit APV-leges (€ 13.000) en een dubbel geraamde bijdrage aan het project Buurtgezinnen (€ 47.700). Per saldo resulteert dit in een overschrijding van €18.000.

Jaarstukken 2024

31 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

3 Verkeer, Vervoer en Waterstaat Wat is het maatschappelijk effect? Het is belangrijk om veilige infrastructuur te hebben in de stad en hierbij in te spelen op de veranderende behoefte in mobiliteit. Met de inrichting van wegen houden we hier zo veel mogelijk rekening mee. Ook duurzame mobiliteit binnen het openbaar vervoer en bedrijven wordt steeds belangrijker. Mede door ontwikkelingen als een e-bike, worden bestemmingen beter bereikbaar. Fietsen en wandelen hebben een positieve invloed op de gezondheid. Door aanleg van comfortabele en veilige infrastructuur stimuleren we langzaam verkeer en verkleinen we het risico op een ongeval. Hiermee dragen we ook bij aan de uitvoering van andere opgaven (groen, spelen, klimaatadaptatie).

Wat hebben we bereikt en gedaan? Verkeer, wegen en water Doelen en prestaties Culemborg veilig en bereikbaar houden voor alle verkeersmodaliteiten door de verkeersruimte zo in te richten dat er een optimale balans ontstaat tussen bereikbaarheid, veiligheid en doorstroming op wegen. 1. We werken de maatregelen uit het GVVP die onderdeel vormen van de ontwikkelingen in de Stationsomgeving verder uit: Ovonde, langzaam verkeer tunnel, rotonde N320, station als regionale HUB. 2. We bereiden de invoering van duurzame mobiliteitsconcepten uit voor nieuwe wijken en één bestaande wijk (op basis van het GVVP). 3. Samen met de gemeente Houten en de provincies Utrecht en Gelderland onderzoeken we een hoogwaardige fietsroute tussen Culemborg en Houten (verdiepend onderzoek van tracé verkenning). Dit is een lange-termijn doelstelling uit het GVVP. 4. We realiseren delen van de fietsstraat Parijsch-Centrum, conform GVVP. De plannen zijn gereed. Het krediet is begin 2025 door de raad vastgesteld. De uitvoering volgt spoedig. 5. We maken een integraal ontwerp voor de Dr. Hockesingel conform GVVP. Dit project is afhankelijk van grondaankoop / verwerving van gronden. 6. We nemen tijdelijke maatregelen op de Ovonde om de verkeersveiligheid te verbeteren tot de definitieve inrichting kan plaatsvinden. 7.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Culemborg&id=904102c7-589b-486c-86b5-cc3134809658