CONCEPT gezond & actief Culemborg (16 juni).pdf
Tekst van het document
Pagina 23 van 41
6. Monitoring & Evaluatie Landelijke, regionale en lokale monitoring is essentieel om te kunnen bepalen in hoeverre de afspraken uit de diverse akkoorden en de brede SPUK regeling in de lokale en regionale praktijk worden uitgevoerd en welk effect ze laten zien. Uitkomsten uit de monitoring kunnen bijdragen aan het maken van goed onderbouwde keuzes op lokaal (en regionaal) niveau om bij te sturen waar nodig. In dit hoofdstuk beschrijven we zowel de landelijke monitoring, die we in Culemborg kunnen benutten én waar we een bijdrage aan moeten leveren, als de wijze waarop we onze eigen monitoring inrichten
6.1. Landelijke monitoring Op dit moment zijn er al diverse monitors ontwikkeld, die relevant zijn voor het Gezond en actief leven akkoord en de brede SPUK-regeling. Zo is er onder andere: • de gemeentezorgspiegel die gemeenten en zorgverzekeraars benutten bij de regionale samenwerkingsagenda’s; • de landelijke monitoring van de gecombineerde leefstijl interventie bij overgewicht en obesitas van volwassenen; • de monitor van de aanpak kansrijke start; • de opbrengsten van de JOGG-aanpak; • en daarnaast meer in algemene zin de GGD-monitors. Het streven is om voor alle programma’s vallend onder de brede SPUK-regeling monitoring in te richten. Deze monitoring kan er per programma anders uitzien. Er is echter meer stroomlijning en uniformering in de monitoring nodig, en aandacht voor dwarsdoorsnijdende thema’s als gezondheidsachterstanden. Het ministerie van VWS heeft advies gevraagd aan het RIVM, de GGD-en en het Mulier Instituut over het monitoren van het GALA en de SPUK-regeling op zowel overkoepelende als beleidsinhoudelijke doelen van programma’s of aanpakken, en de toepassing in de praktijk van ketenaanpakken. Dit advies wordt in Q2 2023 opgeleverd. Dit wordt meegenomen in de monitoring van de brede SPUK-regeling in Culemborg. De gemeente Culemborg zal gegevens verstrekken conform de voorwaarden uit de brede SPUK-regeling.
6.2. Monitoring Gezond en Actief Culemborg De monitoring van Gezond en Actief Culemborg wordt gericht op output, ervaringen en procesevaluatie11. Er wordt gemeten op output (gedane inspanningen, hoeveel inwoners zijn bereikt) en ervaringen van deelnemers: welk profijt hebben zij van alle inspanningen ervaren, hoe worden deelnemers meegenomen; wat zijn evaluaties van cursussen, in welke mate wordt het aanbod benut, etcetera? Daarnaast evalueren we het proces: wat zijn de effecten op de samenwerkingen en waar zien we daadwerkelijke versnellingen van processen? Hiervoor gaan we periodiek in gesprek gaan met diverse partijen. De kartrekkers van de verschillende speerpunten en doelen uit het plan voor Gezond en Actief Culemborg wordt gevraagd om in hun uitvoeringsplannen ook de evaluatie en monitoring te beschrijven. Jaarlijks zullen de resultaten hiervan worden verzameld en worden besproken in de brede stuurgroep Gezond en Actief Culemborg. Hierdoor kunnen resultaten in samenhang worden besproken en kan er, zo nodig, in samenhang worden bijgestuurd.
11 Bij uitvoering van het lokaal preventieakkoord is gebleken dat het lastig is om te monitoren op gezondheidseffecten.
Mogelijke gezondheidseffecten worden pas na een langere periode (jaren) zichtbaar. Daarnaast is het zo dat er verschillende interventies tegelijk worden gestart en het meestal n niet duidelijk is welk resultaat door welke interventies komt.
Pagina 24 van 41
7. Begroting 7.1. Financiële kader SPUK-regeling De brede SPUK-regeling ten behoeve van sport- en beweegstimulering, het bevorderen van cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en het versterken van de sociale basis 2023-2026 omvat 15 onderdelen ondergebracht onder drie hoofdthema’s, te weten: 1) Sport, bewegen en cultuur; 2) Gezondheid & Sociale basis; 3) Ondersteunende onderdelen. In de regeling zijn alle bedragen gepubliceerd die er per gemeente per onderdeel beschikbaar zijn. Voor Culemborg is het financiële kader vanuit deze regeling zoals in onderstaande tabel. 2023
2024
2025
2026
Sport, bewegen en cultuur 1 Lokaal Sportakkoord
€ 20.656
€ 20.656
€ 20.656
€ 15.882
2
€ 142.210
€ 142.208
€ 142.208
€ 137.380
Gezondheid & Sociale basis 3 Terugdringen Gezondheidsachterstanden
€ 31.779
€ 31.778
€ 31.778
€ 31.764
4
Kansrijke Start
€ 23.834
€ 25.423
€ 25.423
€ 31.764
5
Mentale Gezondheid
€ 11.123
€ 7.945
€ 7.945
-
6
Aanpak overgewicht en obesitas
€ 27.806
€ 27.806
€ 27.806
-
7
Valpreventie
€ 81.830
€ 75.473
€ 75.473
€ 77.822
8
Leefomgeving
€ 15.889
€ 15.889
€ 15.889
-
9
Opgroeien in een Kansrijke Omgeving en Vroegsignalering Alcoholproblematiek
€ 3.972
€ 3.972
€ 3.972
-
10
Versterken sociale basis
€ 57.996
€ 57.201
€ 57.201
€ 42.882
11
Mantelzorg
€ 15.889
€ 15.889
€ 15.889
€ 14.294
12
Eén tegen Eenzaamheid
€ 15.889
€ 15.889
€ 12.711
-
13
Welzijn op recept
€ 8.739
€ 15.095
€ 18.272
€ 21.441
Ondersteunende onderdelen 14 Versterking kennis- en adviesfunctie GGD
€ 3.972
€ 3.972
€ 3.972
-
15
€ 14.142
€ 11.599
€ 11.599
-
€ 475.726
€ 470.795
€ 470.794
€ 373.229
Brede Regeling Combinatiefuncties Dit betreft alleen de Rijksbijdrage. Voorwaarde voor deze middelen is een cofinanciering in de verhouding 40% Rijksmiddelen, 60% overige middelen.
Coördinatie-kosten regionale aanpak preventie
Totaal
Voorwaarden inzet middelen • Gemeenten zijn voor elk onderdeel waarvoor een uitkering wordt aangevraagd gehouden aan de doelen zoals benoemd in de bestuurlijke akkoorden. Daarbij hebben gemeenten niet allemaal dezelfde startpositie. • De middelen voor een onderdelen mogen met een maximaal percentage van 15% van de uitkering betreffende dat onderdeel aangewend worden voor een ander onderdeel onder hetzelfde hoofdthema, mits wordt voldaan aan de doelen van dat onderdeel zoals beschreven in de bestuurlijke afspraken in het GALA en Sportakkoord II. • Indien een voor een onderdeel voor het jaar 2023 verleende uitkering niet of niet geheel in het jaar 2023 is besteed, kan het overschot tot een maximum van 20% in het jaar 2024 worden besteed aan het betreffende onderdeel.
Pagina 25 van 41
Procesgang besluitvorming • Een voorwaarde bij het aanvragen van de middelen voor het lokaal sportakkoord is dat het lokaal sportakkoord herijkt wordt aan de hand van het ‘Raamwerk Afspraken Sportakkoord’. Het herijkt sportakkoord moet uiterlijk 30 juni 2023 met de Vereniging Sport en Gemeenten worden gedeeld. • Gemeenten moeten vóór 30 september 2023 hun integrale plan van aanpak sturen naar de kerngroep via gezondenactiefleven@vng.nl en info@sportengemeenten.nl. De kerngroep geeft advies over de plannen. • Vervolgens sturen gemeenten hun plannen, inclusief een positief advies van de kerngroep, vóór 31 oktober 2023 naar DUS-I. Daarna volgt besluitvorming.
Pagina 26 van 41
7.2. Vertaling naar begroting voor Gezond en Actief Culemborg In onderstaande tabel wordt een voorlopige vertaling gegeven van de het financiële kader vanuit de brede SPUK naar de speerpunten in Gezond en Actief Culemborg en het herijkt lokaal sportakkoord. Zoals we in paragraaf 5.4 hebben beschreven gaat de gemeente per speerpunt/doel een werkbudget vaststellen. Dit werken we in de zomer uit en bespreken we eind augustus/begin september tijdens een opstartbijeenkomst met alle beoogde kartrekkers. Daarna wordt deze paragraaf definitief ingevuld. 2023
2024
2025
2026
Speerpunten Gezond en Actief Culemborg
Sport, bewegen en cultuur 1 Lokaal Sportakkoord
€ 20.656
€ 20.656
€ 20.656
€ 15.882
- Herijkt sportakkoord
2
Brede Regeling Combinatiefuncties
€ 142.210
€ 142.208
€ 142.208
€ 137.380
Bedrag in cursief betreft het totaalbedrag: 40% rijksbijdrage plus 60% cofinanciering.
€ 355.525
€ 355.520
€ 355.520
€ 343.450
- Herijkt sportakkoord (verenigingsondersteuning) - Passend beweegaanbod - Brede School Culemborg
€ 31.779
€ 31.778
€ 31.778
€ 31.764
- Gezondheidsverschillen terugdringen
3
Gezondheid & Sociale basis Terugdringen Gezondheidsachterstanden
4
Kansrijke Start
€ 23.834
€ 25.423
€ 25.423
€ 31.764
- Kansrijke start
5
Mentale Gezondheid
€ 11.123
€ 7.945
€ 7.945
-
6
Aanpak overgewicht en obesitas
€ 27.806
€ 27.806
€ 27.806
-
7
Valpreventie
€ 81.830
€ 75.473
€ 75.473
€ 77.822
- Mentale gezondheid - Mentale gezondheid jongeren - Gecombineerde leefstijl interventies - Ketenaanpak overgewicht kinderen en jongeren - Valpreventie
8
Leefomgeving
€ 15.889
€ 15.889
€ 15.889
-
- Gezonde leefomgeving
9
Opgroeien in een Kansrijke Omgeving en Vroegsignalering Alcoholproblematiek
€ 3.972
€ 3.972
€ 3.972
-
- Middelengebruik jongeren
10
Versterken sociale basis
€ 57.996
€ 57.201
€ 57.201
€ 42.882
11
Mantelzorg
€ 15.889
€ 15.889
€ 15.889
€ 14.294
- Versterking sociale basis - Cultuurparticipatie - Mantelzorg
12
Eén tegen Eenzaamheid
€ 15.889
€ 15.889
€ 12.711
-
- Een tegen eenzaamheid
13
Welzijn op recept
€ 8.739
€ 15.095
€ 18.272
€ 21.441
- Welzijn op recept
Ondersteunende onderdelen
14
Versterking kennis- en adviesfunctie GGD
€ 3.972
€ 3.972
€ 3.972
-
- Kennisfunctie GGD
15
Coördinatie-kosten regionale aanpak preventie € 14.142
€ 11.599
€ 11.599
-
- Regisseur Gezond en Actief Culemborg
€ 475.726
€ 470.795
€ 470.794
€ 373.229
Totaal
Pagina 28 van 41
Bijlagen Bijlage I - Landelijke akkoorden Hoofdlijnen Sportakkoord II “Sport versterkt” (december 2022) In het Hoofdlijnen Sportakkoord II ligt de nadruk op drie ambities, die weergeven wat de partners samen willen bereiken om de sport in Nederland te versterken. Die ambities zijn leidend in dit Sportakkoord en geven een kader mee voor de lokale Sportakkoorden en de nadere uitwerking met de sportsector. Het gaat om de volgende ambities: 1. Het fundament op orde Het fundament op orde brengen betekent dat we de voorwaarden verbeteren om te kunnen sporten en daar plezier aan te beleven. Met fundament doelen we op de mensen, organisaties, cultuur (waarden en normen) en materiële voorzieningen in de sport. Voor de lange termijn bouwen we aan een robuust sportstelsel en inclusieve, veilige en positieve sportcultuur, die beter meegaan in maatschappelijke ontwikkelingen en sterk genoeg zijn om deze en nieuwe uitdagingen het hoofd te bieden. 2. Een groter bereik Deze ambitie gaat over de mensen die we met onze inzet bereiken: (potentiële) sporters, toeschouwers en vrijwilligers. We willen hen beter bereiken en meer laten genieten van sport. Voor een groter bereik streven de partners van het Sportakkoord naar kansengelijkheid. Dat betekent een inclusieve sector waarin niemand nog drempels voelt om te (blijven) genieten van sport en sportevenementen.
Bereik gaat ook over het organiseren van een passend aanbod en prikkelen van de vraag ernaar, waar we met dit Sportakkoord meer aan gaan werken. Niet iedereen heeft behoefte om te sporten, maar er is nu nog een te grote groep mensen die we onvoldoende weten te bereiken. 3. Meer (zichtbare) betekenis Betekenis gaat over de waarde van sport, topsport en sportief bewegen voor de hele maatschappij. Sport geeft energie, plezier, inspiratie en zingeving in het dagelijks leven van zij die het beoefenen of volgen, maar levert ook een bijdrage aan maatschappelijke doelen zoals het tegengaan van eenzaamheid en kansenongelijkheid of het bevorderen van gezondheid. Op de lange termijn is het streven om, via zowel de breedte- als topsport, de maatschappelijke waarde van sport en sportief bewegen te laten groeien. Het bieden van meerwaarde als sportsector aan andere maatschappelijke domeinen is daarbij het uitgangspunt (“Sport in all policies”). Gezond en Actief Leven Akkoord (januari 2023) Het kabinet heef een gezonde generatie in 2040 met een focus op de jeugd door sport, voeding en bewegen in het regeerakkoord als doel omarmd. Dat betekent dat de Nederlandse jeugd in 2040 de gezondste van de wereld is. Een ambitie waar breed in de samenleving veel draagvlak voor is , en waarbij meer aandacht is voor preventie en een gezonde leefstijl van jongs af aan.
Want kinderen die ongezond opgroeien staan veelal op een achterstand. Het verminderen van vermijdbare gezondheidsachterstanden vergt dan ook extra aandacht, vanaf de eerste duizend dagen van een kind. Het verminderen van gezondheidsachterstanden is weliswaar apart als doel benoemd, maar snijdt dwars door de overige doelen heen. Naast de focus op kinderen en jongeren richten we ons met de gezonde generatie ook op volwassenen met onderstaande gemeenschappelijke doelen en op (het behoud van) de vitaliteit van het toenemend aantal ouderen.
VWS, gemeenten, GGD’en en zorgverzekeraars onderschrijven de volgende gemeenschappelijke doelen: a) b) c) d) e) f) g)
Terugdringen gezondheidsachterstanden (waaronder Kansrijke Start) Een gezonde fysieke leefomgeving die uitnodigt tot bewegen en ontmoeten Het versterken van (de verbinding met) de sociale basis Een gezonde leefstijl Het versterking van mentale weerbaarheid en mentale gezondheid Vitaal ouder worden Domein-overstijgende inzet vanuit een regionale preventie-infrastructuur
Bestuurlijke afspraken Brede Regeling Combinatiefuncties 2023-2026 (februari 2023) Met de Brede Regeling Combinatiefuncties wordt deelname aan sport en cultuur verbonden met ten minste één andere sector, zoals de zorg of het onderwijs. Door de jaren heen hebben de functionarissen zich ingezet om de verbinding tussen sectoren te realiseren. Inzet vanaf 2023: functionarissen binnen het sport-, beweeg- en cultuurdomein De gezamenlijke ministeries en VNG/VSG zetten zich in om de komende jaren vraaggericht de toeleiding en begeleiding naar sport-, beweeg- en cultuuraanbod te versterken, zodat meer mensen actief betrokken raken bij en deelnemen aan sport, bewegen en cultuur en daarmee gezonder, actiever en fitter worden. Doelen: • Meer kinderen, jongeren en volwassenen die sporten, bewegen en meedoen aan cultuur. Het gaat hierbij ook om kwetsbare groepen en mensen die achterblijven in sport-, beweeg- en cultuurdeelname; • Sterke aanbieders in sport, bewegen en cultuur waarbij kwaliteit, veiligheid en toegankelijkheid geregeld is; • Een sterke verbinding tussen sport, bewegen en cultuur met andere domeinen en programma’s (onderwijs, gezondheid, zorg, welzijn en sociale zaken/armoede & schulden) die bijdragen aan de bovenste twee ambities.
Pagina 30 van 41
Bijlage II - Partners betrokken bij totstandkoming PM Wordt nog toegevoegd.
Pagina 31 van 41
Bijlage III - Gezondheidsmonitors Culemborg In deze bijlage zijn de resultaten van Culemborg in de meeste recente gezondheidsmonitors 12 opgenomen. Deze bijlage eindigt met twee totaaltabellen van beide gezondheidsmonitors. Voorafgaand daaraan lichten we er de aspecten uit waar Culemborgers het vergelijken met de rest van Nederland beter of juist minder goed doen. Gezondheidsmonitor volwassen In onderstaande diagram op de volgende pagina zijn enkele scores uit de gezondheidsmonitor volwassenen uitgelicht. Hierin valt het volgende op: • De volwassen gezondheidsmonitor laat zien dat we het vergeleken met Nederland gemiddeld genomen iets beter doen. Culemborgers bewegen iets meer dan de gemiddelde Nederlander. Verder is er in Culemborg minder ernstig overgewicht, wordt er minder gerookt en is er minder sprake van overmatig drinken. Ook op eenzaamheid scoren we lager dan in de rest van Nederland. • Overigens is het feit dat maar iets meer dan 50% van de Culemborgers voldoet aan de beweegrichtlijn13 een veel te laag percentage. En dit geldt natuurlijk ook voor de andere hiervoor genoemde onderwerpen. • Daarnaast zijn er een aantal onderwerpen waar de cijfers in Culemborg negatief afsteken ten opzichte van de rest van Nederland. Culemborgers ervaren meer stress. En hoewel er in Culemborg minder mantelzorgers zijn, kent Culemborg relatief meer zwaar belaste mantelzorgers.
Dit laatste is het meest opvallende getal.
Diagram: Gezondheidsmonitor volwassen (2020) – alle volwassenen Culemborg
12
De Gezondheidsmonitors bestaan uit de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen en de Gezondheidsmonitor Jeugd. Deze monitors vinden beide elke vier jaar plaats. De Gezondheidsmonitor Jeugd is een samenwerking tussen de GGD’en en het RIVM. De Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen is een samenwerking tussen de GGD’en, het RIVM en het CBS. Beide Gezondheidsmonitors worden uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van VWS en gemeenten. 13 De beweegrichtlijn voor volwassenen en ouderen is als volgt: (1) Bewegen is goed, meer bewegen is beter. (2) Doe minstens 150 minuten per week aan matig intensieve inspanning, verspreid over diverse dagen. Langer, vaker en/ of intensiever bewegen geeft extra gezondheidsvoordeel. (3) Doe minstens tweemaal per week spier- en botversterkende activiteiten, voor ouderen gecombineerd met balansoefeningen. (4) En: voorkom veel stilzitten.
Pagina 32 van 41
Gezondheidsmonitor jeugd In de gezondheidsmonitor valt het volgende op ten aanzien van de Culemborgse Jeugd: • Wat betreft gezonde leefstijl doet de Culemborgse jeugd het gemiddeld beter dan in heel Nederland. Ze bewegen ongeveer evenveel, maar sporten meer in verenigingsverband. Daarnaast is het middelengebruik over de hele linie beter dan in de rest van Nederland. Ook hier geldt overigens net als bij de volwassenen dat het goed is om te constateren dan we het beter doen dan de rest van Nederland, maar dat de cijfers op zichzelf niet positief zijn. • Wat betreft de mentale gezondheid van onze jongeren zien we helaas een ander beeld. Culemborgse jongeren ervaren meer psychische klachten, ervaren meer eenzaamheid en hebben meer suïcidale gedachten. Met name dit laatste ligt ook flink hoger dan in de rest van Nederland. • Deze mentale gezondheid heeft wellicht te maken met dat de Culemborgse jeugd met meer ingrijpende gebeurtenissen te maken hebben dan de gemiddelde Nederlandse jeugd. En daarbij ervaren zij ook minder zorg en ondersteuning.
Diagram: Gezondheidsmonitor Jeugd (2021) – gezonde leefstijl
Pagina 33 van 41
Diagram: Gezondheidsmonitor Jeugd (2021) – Mentale gezondheid
Diagram: Gezondheidsmonitor Jeugd (2021) – Ingrijpende gebeurtenissen en ondersteuningen
Pagina 34 van 41
Corona Gezondheidsmonitor Jeugd (2021)
Corona Gezondheidsmonitor 18 jaar en ouder (2022)
Bijlage IV - Stand van zaken Lokaal Preventieakkoord Culemborg In deze bijlage wordt de stand van zaken van het Lokaal Preventieakkoord weergegeven. Hierin wordt teruggekeken op 2022 en worden de plannen voor 2023 (gepland voor de totstandkoming van dit plan voor Gezond en Actief Culemborg) verwoord. I.
Inwoners in Culemborg bewegen voldoende, eten gezond en hebben een gezond gewicht.
Gezonde school Activiteiten 2022 Gezonde school aanpak ➢ Doorlopende advisering Gezonde School aanpak • scholen kunnen op ieder moment in het schooljaar terecht met vragen/een traject starten. • Voorjaar 2022 → landelijke Gezonde School subsidie aan te vragen → 5 scholen gestart • Ook buiten de subsidieaanvragen lopen verschillende trajecten op de thema’s Seksualiteit en Relaties, Welbevinden, Voeding, Bewegen en Sport. ➢ 5 scholen gestart met Gezonde school subsidie ➢ Jaarplanning VO scholen voor integraal programma met andere samenwerkingspartners van het LPA ➢ Kind en covid jeugdmonitor zijn uitgezet ➢ Studiemiddagen voor docenten VO onderwijs verzorgd ➢ Nieuw behaalde themacertificaten: • KWC Gershwinhof: Relaties & seksualiteit • Kon Julianaschool, Oranje Nassaulaan: Voeding • Kon Julianaschool, Oranje Nassaulaan: Bewegen en Sport • Kon Julianaschool, Oranje Nassaulaan: Welbevinden Plannen 2023 Gezonde schoolaanpak Activiteiten Deelactiviteiten Passende school - Inventariseren op alle scholen wat wensen en behoeften zijn en aanpak op iedere school deze actief opvolgen gezamenlijk met Pro Persona en Iris zorg - Actief aanbod vanuit passende school aanpak onder de aandacht brengen - Voordelen Gezonde School met voorbeelden delen - Inzetten op een beperkt aantal thema’s en verdieping opzoeken welke passend is bij de school Leefstijlweekend Voorbereidingen deelname feel a
life 2023 Gecombineerde Leefstijl Interventie (GLI) Activiteiten 2022 Gecombineerde Leefstijl Interventie (GLI) ➢ ➢ ➢
GLI voor verzekerden met een Garant polis • Aparte vitaliteitsgroep opzetten voor GLI Start 2 vitaliteitsgroepen (zonder Garant polis) met aanvullend beweegaanbod • Vitaliteitsgroep wordt 2 jaar ondersteund in leeftsijlcoaching met groepslessen; individuele begeleiding en sporten o.b.g.v. een fysiotherapeut / sportcoach Ontwikkelen pre GLI aanbod voor groepen in kwetsbare situaties • Gezamenlijk programma met leefstijlcoach en voeding; er bleek onvoldoende animo voor het starten van een groep
Plannen 2023 Gecombineerde Leefstijl Interventie (GLI) Activiteit Deelactiviteiten GLI voor verzekerden met Deze groep inwoners wordt samengevoegd met de groep zonder een Garant polis (voor Garant polis ( praktisch gezien niet mogelijk om te scheiden gezien de mensen met BMI > 25) aantallen) Start 2 vitaliteitsgroepen 2e vitaliteitsgroep gaat starten met meer aandacht voor de overdracht (zonder Garant polis) met naar de reguliere setting
aanvullend beweegaanbod Ontwikkelen pre GLI aanbod voor groepen in kwetsbare situaties (kennismakingscursus) Kartrekker Leefstijlweekend Inventariseren wie als partner nog meer kunnen aansluiten Aansluiten meerdere partners
Gezamenlijk programma leefstijlcoaching en voeding wordt breder opgepakt, zodat het bereik voor deze cursus groter wordt
Rol van kartrekker gaat over van Mura naar de GGD Voorbereidingen deelname aan manifestatie juni 2023 Er komen steeds meer leefstijlcoaches; aansluiting laten vinden bij gezamenlijk doel en dat ze meedenken in programmeringstafel. Doorlopend proces; Aandacht voor integraliteit in samenwerkingen en opkomst van commerciële bedrijven. Hiervoor duidelijke richtlijnen opstellen)
Lekker in je Vel Activiteiten 2022 ➢ Samen Leren Gezond Gewicht / Lekker in je Vel • Project eind 2022 afgerond; nu evaluatie ➢ Aansluiten van het consultatiebureau • Concept beweegvriendelijk consultatiebureau wordt uitgewerkt ➢ Voorstellingen “voor je het weet, zijn ze groot” • Bewustwording van gezonde leefstijl bij ouders / verzorgers Plannen 2023 Lekker in je Vel Activiteit Deelactiviteiten Collectieve / selectieve • Collectieve preventie; stimuleren gezonde leefstijl voor alle kinderen preventie van 0 – 12 jaar en hun ouders/opvoeders. • Selectieve preventie; betere signalering, ondersteuning en zorg voor kinderen boven een gezond gewicht. Pilot ketenaanpak Gezondheidsevent • (mede)organiseren gezondheidsevent in Culemborg; creëren beweegvriendelijk consultatiebureau Leefstijlweekend Samenwerking
Voorbereidingen deelname aan manifestatie 2023 • Samenwerking met andere partners LPA behouden en elkaar inspireren / informeren. • Gezamenlijke doelen meer concretiseren
II. Jeugd in Culemborg is weerbaar om gezonde keuzes te maken en mentaal gezond. Activiteiten 2022 op het gebied van Mentale gezondheid van Jeugd / Jongeren ➢ Gezamenlijke scholingsmiddagen met samenwerkingspartners voor VO scholen ➢ Get2KnowU (VO) • Voorbereiding programma (leerlingen laten openstaan voor elkaars verhaal (begrip) ➢ Deskundigheidsbevorderingen voor ouders / verzorgers • Angst / depressie en stress ➢ Theateravond “Praten met je puber” Plannen 2023 Mentale gezondheid jeugd Activiteit Deelactiviteiten Breder bespreken • Acties uitzetten en ophalen wensen en behoeften vanuit IB-ers PO kindmonitor scholen Cursus Rouw & Verlies Get2knowU • Droombeeld ket2knowU verwezenlijken Leefstijlweekend Voorbereidingen deelname aan manifestatie 2023
Pagina 37 van 41
III. In Culemborg wordt middelengebruik onderen jongeren en volwassenen teruggedrongen. Integrale aanpak rondom middelengebruik (roken & alcohol) Activiteiten 2022 ➢ Integrale aanpak roken • Campagne rookvrije sport i.s.m. kartrekker sport • Aandacht stoptober ➢ Integrale aanpak Alcohol • Ondersteunen / meedenken op VO met middelen regelement • Signalering (trainen docenten) • Voorlichting/educatie 1e jaars VO • Ouderavonden ➢ Trainen professionals • Docenten Lek & Linge getraind ➢ Aansluiten bij landelijke campagnes • Stoptober • NIX 18 Plannen 2023 Integrale aanpak rondom middelengebruik Activiteit Deelactiviteiten Nalevingsonderzoek • Uitkomsten van het nalevingsonderzoek Alcohol in kaart brengen en acties op uitzetten. Voorlichting / • Voorzetten van de voorlichting en begeleiding van het onderwijs; begeleiding VO structureren en borgen en waar gevraagd uitbreiden. Theatervoorstelling Rookvrije sport • Invoering rookvrije sport in samenwerking met kartrekker sportakkoord Aansluiten bij landelijke • Stoptober campagnes • Ik PAS; Culemborg eigen pagina • NIX 18 Leefstijlweekend Voorbereidingen deelname aan manifestatie 2023
IV. Culemborgse ouderen leven vitaal en zijn actief deel van de maatschappij. Vallen & vitaal bewegen Een integrale werkgroep (zorg, welzijn, sport) ontwikkelt en voert concrete activiteiten uit: a. Lokaal preventieve aanpak met een bredere benadering gericht op het positief doel ‘vitaal blijven en bewegen’. b. Ontwikkelen Çulemborgs samenwerkingsmodel incl. communicatiecampagne ter voorlichting en bewustwording, aanbod aan valpreventiecursussen en sluitend sport en beweegaanbod en een beweegvriendelijke omgeving (i.s.m. Sportakkoord). c. Regionaal is er een projectgroep die de zorg wil verbinden met de lokale situatie in de verschillende gemeenten middels het zorgpad ‘Blijf in de been, voorkom vallen’. Hierin wordt het pad van signalering tot de beoordeling / behandeling in het ziekenhuis beschreven. De aanbevelingen uit de regionale pilot worden meegenomen in de uitvoering van de lokale werkgroepen. Uitvoeringsplan met activiteiten is, in samenwerking met een actieve werkgroep waarin verschillende disciplines vertegenwoordigd zijn, ontwikkeld. Een onderdeel is het Culemborgs samenwerkingsmodel voor valpreventie trainingen met daarin een jaarrond programma gericht op voorlichting en bewustwording, signalering en verwijzing, valpreventieve interventies/ trainingen met samenwerkingsafspraken rondom planning en deelnemerskosten) en deskundigheidsbevordering.
Pagina 38 van 41
Speerpunten Voorlichting en bewustwording
Deskundigheidsbevordering
Valpreventieve interventies/trainingen
Concrete acties • Jaarlijkse uitgave van folder ’goed voorbereid ouder worden’ voor inwoners in Culemborg met daarin aandacht voor valpreventie activiteiten zoals medicatiechecks apotheek, valpreventietrainingen, overzicht van het sport en beweegaanbod voor ouderen, tips om vallen te voorkomen en ervaringsverhalen. • Seniorenbeurs 2021 en 2022; aandacht voor valpreventie d.m.v. van beweeg/ balanstestjes en een informatiekraam • Korte voorlichtingsfilm over de Culemborgse valpreventietrainingen voor inwoners. Verspreid onder huisartsen en fysiotherapeuten t.b.v. hun wachtkamerschermen. • Raadsavond thema ouderen; met filmpjes uit de praktijk. • Succesvol i.s.m de gemeente west Betuwe uitgevoerd met totaal 40 deelnemers, waarvan er 22 uit Culemborg kwamen. Deelnemers waren vertegenwoordigd vanuit sport, zorg en fysiotherapie. • In 2023 bieden we een zelfde training aan voor mantelzorgers en vrijwilligers, de werving loopt goed. • Basistraining valpreventie voor professionals door veiligheid NL; 16 deelnemers van verschillende disciplines uit Culemborg. • Online training valpreventie voor medewerkers gemeente sociaal domein; in samenwerking met Buren, West Betuwe en Maasdriel. Gegeven door Veiligheid NL. • Balanstraining wordt ieder voor- en najaar gestart. De 3e serie start in het najaar van 2023. Er hebben nu rond de 24 mensen deelgenomen.
Voor de 3e serie staan er al deelnemers op de wachtlijst. • Training Vallen Verleden tijd wordt ieder voor- en najaar gestart. De 4e serie start in het najaar van 2023. Er hebben nu rond de 33 mensen deelgenomen. Voor de 4e serie staan er al deelnemers op de wachtlijst. • Gratis kennismaking/ proeflessen bij reguliere sportverenigingen • Doorstroom naar beweegaanbod; tijdens de balans- en vallen verleden tijd training wordt altijd d.m.v. gastsprekers het vervolgaanbod naar bewegen in Culemborg gepresenteerd.
Plannen 2023 en verder • 2023: seniorenbeurs ‘feel alive’ event met aandacht voor valpreventie • Herdruk folder Goed voorbereid ouder worden • Op aanvraag: lezingen bij seniorencollectief/ouderenbond door apotheker • interview apotheker in lokale krant • Praktische workshop vallen en opstaan voor mantelzorgers en vrijwilligers, de werving loopt goed. • Serie 3 Balanstraining • Herhaalcursus oud deelnemers Balanstraining • Serie 4 vallen verleden tijd training, met voorafgaand een intake en test • Beweegactiviteit; wekelijks door een fysiotherapeut in bestaande ontmoetingsplek start in juni. Goede plek voor signalering en doorverwijzing naar regulier sport/ beweegaanbod en valpreventie trainingen. • Mobiliteitsprogramma’s voor inwoners zoals ‘zeker op de (elektrische) fiets, veilig met de rollator op stap’ • Uitbreiding van het beweegaanbod voor ouderen, hopelijk met buurtsportcoach. Maar ook d.m.v. bijvoorbeeld kwiekroutes. • Fysieke inrichting; koppeling maken met fysiek domein gemeente. Samenwerking bevorderen. • Aanbod valpreventie programma’s uitbreiden; benaderen fysiotherapeuten, aanbod vergroten (bijvoorbeeld OTAGO) • Samenwerking bevorderen onderling op meerdere thema’s voor ouderen (zoals valpreventie, gezondheidsbevordering, eenzaamheid en dementievriendelijk)
Pagina 39 van 41
Eenzaamheid Speerpunten en activiteiten 2022 a. De coalitie ontwikkelt zich tot de belangenbehartiger voor de lokale aanpak eenzaamheid b. Communicatie-campagne ter voorlichting en bewustwording: kennis over en bewust zijn van eenzaamheid. Zowel eenzaamheid als alleen zijn (geen/onvoldoende netwerk) als je eenzaam voelen. c. Betere signalering van eenzame mensen (herkennen en vinden): zoals signaleringskaart, signaalpunt/meldloket, trainingsprogramma over signaleren. d. Ondersteunen en activeren van eenzame mensen: Aanbod binnen gemeente is goed in kaart en inwoners weten het te vinden. e. Deskundigheidsbevordering professionals/vrijwilligers: kennislunch, train de trainer, zingeving. f. Er wordt integraal samengewerkt: organisaties werken effectief samen binnen de coalitie. Lokale ondernemers zijn ook betrokken bij de aanpak eenzaamheid (zorg, welzijn, ondernemers). Speerpunten Coalitie is opgezet en actief Communicatie en bewustwording
Bestaand aanbod Jaarlijkse week tegen eenzaamheid
Deskundigheidsbevordering professionals Activiteiten overig
Concrete acties Verschillende disciplines zijn aangehaakt bij de coalitie. Er is een actieve werkgroep maar ook een schil er omheen die vooral tijdens de week tegen eenzaamheid aanhaakt. • Tijdens de feestdagen in lokale krant • Aanschrijven van huisartsen, signaleren van eenzaamheid. • Verspreiden van signaleringskaart onder huisartsen • Tijdens de week tegen eenzaamheid • Door Elk Welzijn met de eigen reguliere activiteiten gericht op eenzaamheid Inventarisatie bestaand aanbod uitgevoerd en gedeeld In 2021 en 2022 georganiseerd. De gehele week staat in het teken van eenzaamheid, met (ontmoet)activiteiten door de gehele stad: • Koffie drink momenten (zoals op de markt, bij de Hema, bij de Plus) • Gezamenlijke ‘soep eet momenten’ • Bestaande ontmoetingsplekken besteden aandacht aan het onderwerp en het taboe op eenzaamheid • folder “kom erbij in Culemborg” voor inwoners met programma van de week, feiten en cijfers, waar kun je na de week terecht, hoe herken je signalen van eenzaamheid en wat kun je zelf doen. • persberichten en aandacht op digitale bord van de stad • training eenzaamheid bij migranten ouderen • training signaleren van eenzaamheid • • • •
Verschillende Gespreksgroepen zingeving/ dialoog over eenzaamheid Elk Welzijn Seniorenbeurs ‘feel alive’ event met aandacht voor valpreventie Raadsavond thema ouderen; met filmpjes uit de praktijk Elk welzijn organiseert al veel en is erg actief. Bijvoorbeeld in de bestaande ontmoetingsplekken in de stad.
Plannen 2023 en verder • 2023: seniorenbeurs ‘feel alive’ event met aandacht voor eenzaamheid • Organisatie week tegen eenzaamheid met weekprogramma activiteiten, folder en communicatie • Deskundigheidsbevordering professionals • Culemborg voor elkaar meer gebruiken om ontmoeting en verbinding te stimuleren • Bestaande activiteiten Elk Welzijn e.a. onder de aandacht brengen • Nieuwe plannen ontwikkelen 2024 en verder; waar gaan we op inzetten samen met de coalitie • Samenwerking bevorderen onderling op meerdere thema’s voor ouderen (zoals valpreventie, gezondheidsbevordering, eenzaamheid en dementievriendelijk)
Pagina 40 van 41
Dementie Activiteiten 2022 ➢ Participeren in landelijke campagnes gerelateerd aan dementie ➢ Invulling van dementievriendelijke Gemeente; startbijeenkomst en verdere plannen ontwikkelen ➢ Aandacht voor de dementie binnen migrantengroepen ➢ Onderzoeken samenwerking met andere programmeringstafels gericht op ouderen Plannen 2023 Dementie Activiteit Deelactiviteiten Dementievriendelijke • Dementievriendelijke Gemeente verder uitwerken met input van Gemeente landelijke ontwikkelingen en voorbeelden Samenwerking Jeugd / • Samenwerking / link zoeken tussen de ouderen en jeugd in de vorm ouderen van maatschappelijke stages vanuit het VO en ouderenzorgorganisaties Alzheimercafé Aansluiten bij landelijke • Volgen van landelijke trends op het gebeid van dementie en deze campagnes verwerken / toepassen in het bestaande beleid Positionering werkgroep • Positionering van de werkgroep in relatie tot andere veel lopende projecten betreffende ouderen en dementie. Er zijn veel projecten waar dezelfde sleutelfiguren aan tafel zitten; hoe kunnen we kwalitatief goed input krijgen voor de verschillende werkgroepen, maar de professionals zo min mogelijk belasten (vissen uit dezelfde vijver)
Pagina 41 van 41