Bijlage 5a. Inbreng voor bewonersavond over Kinderboerderij De Heuvel - op 22 januari 2026
Tekst van het document
Beste mensen van de gemeenteraad van Culemborg, Als hoofdredacteur van een platform voor recreatiebedrijven, kijk ik met verwondering naar de discussie over Kinderboerderij De Heuvel in Culemborg. Binnenkort wordt bekeken of de kinderboerderij moet sluiten, omdat men de begroting niet rond kan krijgen. Vanuit mijn expertise in de recreatiesector wil ik graag nog wat inhoudelijke argumenten en suggesties aandragen om tot een weloverwogen beslissing te komen. Recent ontving de kinderboerderij nog een certificaat voor ‘uitstekende bedrijfsvoering’ van de Vskbn. Ik heb bij die gelegenheid de directeur van Vskbn ontmoet en recent ook geïnterviewd. https://pretwerk.nl/recreatie-actueel/deelsectoren/attracties/kinderboerderijenontvangen-30-miljoen-bezoekers-op-jaarbasis/97655/ Hij heeft me ook onderstaande mail gestuurd, waarin enkele feiten te vinden zijn over ‘de gemiddelde bedrijfsvoering’ op een kinderboerderij en de positie van Culemborg daarin. Inbreng vanuit recreatief (en sociaal) perspectief. Zelf heb ik via een online platform mijn (onderbouwde) mening gegeven, die ik hierbij onder uw aandacht wil brengen. Ik wil graag mijn bijdrage leveren aan een goede besluitvorming. Ik ben niet alleen betrokken buurtbewoner, maar heb, als hoofdredacteur van een vakblad voor de recreatiesector, ook enig inzicht in recreatieve bedrijfsvoering. -
-
-
-
Kinderboerderij De Heuvel heeft een indrukwekkend aantal bezoekers per jaar van bijna 100.000 (bron: website gemeente) Dat is in de loop der jaren gegroeid. Ouders en grootouders hebben hier mooie herinneringen en dragen dat over aan hun (klein)kinderen. In de recreatiesector wordt deze ‘legacy’ gezien als bijzonder waardevol; niet alleen om bezoekers te trekken, maar ook vanwege de emotionele waarde. Dat bouw je op een andere locatie niet zomaar weer even op. (Zoals De Witte Schuur) De kinderboerderij heeft niet alleen een rol voor de directe buurt. Vele Culemborgers kennen de locatie en het staat zelfs vermeld als attractie op diverse landelijke platformen. In de Betuwe is ‘dagrecreatie’ relatief dun bezaaid en dit is voor velen in de regio een leuk en uitje – ook voor mensen met een wat kleinere portemonee. Deze locatie is in vele jaren langzaam ontwikkeld en is daardoor steeds efficiënter geworden. De nationale koepel van kinderboerderijen (Vskbn) heeft mij laten weten dat een bijdrage van de gemeente van € 100.000 per jaar, zeker met het huidig aantal bezoekers, een relatief bescheiden bijdrage is. Zij laten me ook weten: “Volgens de MAEX Social handprint voor kinderboerderijen blijkt dat €1 investering €1,90 maatschappelijke opbrengst kent.” Kijk eens naar vergelijkbare instanties, zoals bijvoorbeeld Elk Welzijn.
Die doen ook goed werk op het gebied van sociaal werk, maar volgens mij is de verhouding tussen kosten en maatschappelijke meerwaarde daar toch wat lager en zijn zij voor een grote groep zeker hoogdrempeliger. De sociale waarde van De Heuvel is ook van groot belang. Er zijn aan de Oostkant van Culemborg weinig voorzieningen waar mensen samen komen. (Recent werd ook het tuincentrum – ook met koffiebar- gesloten.) De bezoekers zijn een mengelmoes van mensen met zeer diverse achtergronden, die hier met elkaar, zeer laagdrempelig, in gesprek komen. (Daar kan ik zelf over meepraten.) Kinderen ontmoeten leeftijdsgenootjes en leren respectvol omgaan met dieren. Het huidige management doet dat m.i. uitstekend. Vanuit deze locatie worden dieren in heel Culemborg verzorgd; regelmatig ook met leerlingen die dit zien als hun leerplek.
-
Er is recent onderzoek uitgevoerd naar verzelfstandiging van De Heuvel. Het voordeel van een stichtingsvorm is dat je wat meer inkomstenbronnen kunt aanspreken. De Vskbn laat weten dat kinderboerderijen in Nederland vrijwel altijd nog een aanvullende subsidie ontvangen. Volledig de eigen broek ophouden is een utopie. Wel zijn er mogelijkheden om de kostenpost voor de gemeente wat te drukken, met diverse beproefde middelen. Ik verneem (al kletsend op de kinderboerderij) dat er veel mensen zijn die zich daar als vrijwilliger, meedenker of sponsor voor willen inzetten. Dat komt bovendien de nog nauwere betrokkenheid van de omgeving bij deze voorziening ten goede.
Met vriendelijke groet,
Van: Hak van Nispen (Vereniging GDO) <h.vannispen@vereniginggdo.nl> Verzonden: dinsdag 13 januari 2026 16:26 Aan: …………….. Onderwerp: RE: kinderboerderijen en financiering Hallo ………… Wat naar om te horen dat zo’n groot stuk historie en gelijktijdig locatie met zo’n grote maatschappelijke meerwaarde ‘geschrapt’ lijkt te worden. Ik heb bijgevoegd: • het concept narratief van vSKBN waarin we juist de meerwaarde van de sociale kant van de boerderijen meer willen benadrukken • vanuit GDO (vereniging Gemeenten voor Duurzame Ontwikkeling) hoe om te gaan met de gemeenteraadsverkiezingen en wat te don bij een dreigende bezuiniging. Bezuinigingen in Utrecht zijn uitgesteld nadat zij een digitale petitie zijn gestart die breed getekend werd door inwoners. Dit lijkt mij zo wie zo een goede zet. Landelijk is ongeveer 1/3 van de stads- en kinderboerderijen gemeentelijk en ca 50% is een stichting die bijna altijd een gemeentelijke subsidie ontvangt. De hoogte van de subsidie varieert enorm, ik kan je daar op dit moment geen goede getallen van leveren. Ook varieert het van 100% subsidie tot een klein deel subsidie. Alle varianten zijn beschikbaar van €5.000 tot €6,9 miljoen. Dus daar heb je niet veel aan. De €100.000 subsidie is gezien de kosten (locatie, onderhoud, voedsel, geneesmiddelen en vooral personele inzet) eigenlijk maar bescheiden.
Zeker als je beseft wat de maatschappelijke meerwaarde van een boerderij is (educatie, recreatie, participatie). Juist omdat veel mensen met afstand tot de arbeidsmarkt, vrijwilligers, mensen met een kleine beurs, kinderen die moeilijk leren etc etc een veilige plek vinden op de boerderij wordt veel geld bespaard aan zorgkosten en krijgen die mensen heel veel gezondheid en welzijn ervoor terug. Volgens de MAEX Social handprint voor kinderboerderijen blijkt dat €1 investering €1,90 maatschappelijke opbrengst kent. Er zijn ook boerderijen waar de opbrengst zelfs €4,25 bedraagt. €100.000 op 30.281 inwoners is €3,30 per inwoner per jaar, dat is toch een heel erg laag bedrag voor deze matschappelijke functie waar mensen lief en leed in investeren. Als aangegeven zijn de besparingen/preventie van zorgkosten door een stads- of kinderboerderij juist enorm hoog (dit nog los van andere voordelen in educatie, recreatie, participatie). Wegbezuinigen van de kinderboerderij leidt tot hogere maatschappelijke kosten! Hak van Nispen tot Pannerden directeur
Vereniging Stads- en Kinderboerderijen Nederland 030 635 89 20 | +31 6 2421 5099 www.vSKBN.nl | nispen@SME.nl
Van: ………………. Verzonden: vrijdag 9 januari 2026 14:07 Aan: Hak van Nispen (Vereniging GDO) <h.vannispen@vereniginggdo.nl> Onderwerp: kinderboerderijen en financiering Beste Hak, Tijdens ons interview onlangs in Utrecht liet je me weten dat kinderboerderijen het best af zijn met een volledige financiering door de gemeente. https://pretwerk.nl/recreatie-actueel/deelsectoren/attracties/kinderboerderijen-ontvangen-30miljoen-bezoekers-op-jaarbasis/97655/ In Culemborg woon ik naast een kinderboerderij, die het risico loopt om te worden ‘geschrapt’ door de politiek. Zie raadstukken: https://culemborg.bestuurlijkeinformatie.nl/Reports/Item/84070d57-be5d-450dacb1-394b0a495f54 Op 22 januari is er een speciale beeldvormende avond voor de gemeenteraad gepland, waar bewoners ook mogen inspreken. Ik wil me graag inzetten voor het behoud van de kinderboerderij en ben bezig om me goed te wapenen met informatie. Is er vanuit vSKBN bekend wat de verhouding tussen eigen financiering en gemeentelijke subsidie ongeveer is? De kinderboerderij in Culemborg kost ongeveer 100.000 in exploitatie per jaar. Ik zie wel mogelijkheden om een deel aan eigen inkomsten te generen voor een kinderboerderij in stichtingsvorm, Maar 100.000 is te veel. p.s. Dit is een activiteit op persoonlijk initiaitef – dus niet vanuit ………………. Met vriendelijke groet,