Bijlage 3 Toelichting.pdf
Tekst van het document
Bestemmingsplan Goilberdingerdijk 32 Gemeente Culemborg TOELICHTING
Bestemmingsplan Goilberdingerdijk 32 Gemeente Culemborg TOELICHTING
Kerkewijk 156 3904 JJ Veenendaal T. 0318 – 50 56 37 I. www.kubiek.nu E. info@kubiek.nu
PLANGEGEVENS: IDN: Projectnummer: Titel:
NL.IMRO.0216.BPGoilbdijk32-ON01 K20411 Goilberdingerdijk 32
Status Concept: Voorontwerp: Ontwerp: Vastgesteld:
Datum
Projectleider: Auteur:
16 maart 2021 18 juni 2021
Inhoudsopgave
TOELICHTING
6
Hoofdstuk1
Inleiding
6
Aanleiding Ligging en begrenzing plangebied Vigerende planologische situatie Bestemmingsplan 'Buitengebied' Paraplubestemmingsplan 'Nieuwe Hollandse Waterlinie' Paraplubestemmingsplan 'Parkeernormen' Paraplubestemmingsplan 'Archeologie' Opzet bestemmingsplan en toelichting
6 6 7 7 8 9 9 9
Beschrijving van de situatie
10
Huidige situatie Toekomstige situatie
10 12
Beleidskader
14
Rijksbeleid Nationale Omgevingsvisie (NOVI) Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) Ladder voor duurzame verstedelijking Provinciaal beleid Omgevingsvisie Gaaf Gelderland Omgevingsverordening Gelderland Regionaal beleid Regionale Woonagenda Rivierenland 2020-2030 Gemeentelijk beleid Structuurvisie Culemborg 2030 Woonvisie Culemborg 2017-2026
14 14 14 15 16 16 16 17 17 19 19 20
Uitvoeringsaspecten
21
Flora en fauna Wettelijk kader Gebiedsbescherming Soortenbescherming Conclusie Bodemkwaliteit Wettelijk kader Resultaten onderzoek Conclusie Cultuurhistorie en archeologie
21 21 22 22 23 23 23 24 25 25
1.1 1.2 1.3 1.3.1 1.3.2 1.3.3 1.3.4 1.4 Hoofdstuk2 2.1 2.2 Hoofdstuk3 3.1 3.1.1 3.1.2 3.1.3 3.2 3.2.1 3.2.2 3.3 3.3.1 3.4 3.4.1 3.4.2 Hoofdstuk4 4.1 4.1.1 4.1.2 4.1.3 4.1.4 4.2 4.2.1 4.2.2 4.2.3 4.3
Goilberdingerdijk 32
3
4.3.1 4.3.2 4.3.3 4.3.4 4.4 4.4.1 4.4.2 4.4.3 4.5 4.5.1 4.5.2 4.5.3 4.6 4.6.1 4.6.2 4.6.3 4.7 4.7.1 4.7.2 4.7.3 4.8 4.8.1 4.8.2 4.8.3 4.9 4.10 4.10.1 4.10.2 4.10.3 4.10.4 4.11 4.11.1 4.11.2 4.11.3 Hoofdstuk5 5.1 5.2 5.2.1 5.2.2 5.3 5.3.1 5.3.2 5.4 5.4.1 5.4.2 5.5
Wettelijk kader Cultuurhistorie Archeologie Conclusie Luchtkwaliteit Wettelijk kader Beoordeling Conclusie Parkeren en verkeer Parkeren Verkeer Conclusie Geluidhinder Wettelijk kader Onderzoek / beoordeling Conclusie Bedrijven en milieuzonering Wettelijk kader Onderzoek / beoordeling Conclusie Externe veiligheid Wettelijk kader Onderzoek / beoordeling Conclusie Kabels en leidingen Water Inleiding Beleidskader Watertoets Conclusie M.e.r.-beoordeling Wettelijk kader Beoordeling Conclusie
25 25 26 27 27 27 28 28 28 28 29 29 29 29 29 30 30 30 31 31 32 32 33 35 35 36 36 36 37 38 39 39 39 39
Juridische planbeschrijving
40
Inleiding Inleidende regels Begrippen Wijze van meten Bestemmingsregels Opbouw bestemmingen Bestemmingen Algemene regels Anti-dubbeltelregel Overige algemene regels Overgangs- en slotregels
40 40 40 40 41 41 41 42 42 42 42
Goilberdingerdijk 32
4
5.5.1 5.5.2 Hoofdstuk6 6.1 6.2 6.2.1 6.2.2 6.2.3
Overgangsregel Slotregel
42 42
Economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid
43
Economische uitvoerbaarheid Maatschappelijke uitvoerbaarheid Overleg met omwonenden Overleg met overheidsinstanties Zienswijzen
43 43 43 43 44
Goilberdingerdijk 32
5
TOELICHTING Hoofdstuk 1
1.1
Inleiding
Aanleiding
Op het perceel Goilberdingerdijk 32 in Culemborg is een dijkwoning met diverse schuren en verharding aanwezig. Voorheen was ter plaatse een autobedrijf gevestigd. Initiatiefnemers zijn voornemens om over te gaan tot functieverandering naar wonen. Hierbij worden alle schuren en verharding gesaneerd en in ruil daarvoor een nieuwe (schuur)woning en bijgebouw gerealiseerd. Er is sprake van herbouw waarbij de bestaande fundering en (een deel van) de bestaande muren worden hergebruikt. De bestaande dijkwoning blijft behouden. Met de herontwikkeling van het perceel vindt er vanuit stedenbouwkundig, cultuurhistorisch en landschappelijk oogpunt een aanmerkelijke kwaliteitsverbetering plaats. De gemeente Culemborg heeft op 29 september 2020 besloten om in principe planologische medewerking te verlenen aan het initiatief overeenkomstig het opgestelde erfadvies. De Commissie Erfgoed en Ruimte heeft een positief advies afgegeven ten aanzien van het initiatief. In het geldende bestemmingsplan kent het plangebied de enkelbestemmingen 'Bedrijf' Het initiatief kan dan ook niet worden gerealiseerd op grond van het ter plaatse geldende bestemmingsplan. Om de gewenste functieverandering met herbouw planologisch mogelijk te maken, is een procedure tot vaststelling van een nieuw bestemmingsplan als bedoeld in artikel 3.1 Wet ruimtelijke ordening (Wro) noodzakelijk.
Met voorliggend bestemmingsplan wordt het ruimtelijk plan voorzien van een ruimtelijk juridisch kader. 1.2
Ligging en begrenzing plangebied
Het plangebied ligt ten westen van de kern Culemborg in het buitengebied. De locatie ligt aan de Goilberdingerdijk en in het landschap van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Verder ligt het plangebied in het rivierenlandschap op een smalle oeverwal, grenzend aan de komgronden. De directe omgeving van het plangebied bestaat uit een cluster met naastgelegen bebouwing en erven op de oeverwal. Aan de voorzijde van het plangebied loopt de Goilberdingerdijk. Het plangebied grenst aan de oostzijde aan een woonperceel die in een cultuurhistorische kwelkom met dijkje ligt. Ten zuiden van het plangebied liggen de open komgronden met rechtlijnige smalle verkaveling haaks op de dijk. Tot slot ligt aan de westzijde van het plangebied eveneens een bestaand woonperceel op de oeverwal. Het perceel Goilberdingerdijk 32 waarop de ontwikkeling mogelijk wordt gemaakt, is kadastraal bekend als gemeente Culemborg, sectie N, nummer 2066 met een oppervlakte van circa 3.540 m2. In onderstaande figuur is de begrenzing van het plangebied globaal weergegeven.
Goilberdingerdijk 32
6
Globale ligging plangebied (bron: www.ruimtelijkeplannen.nl) 1.3
Vigerende planologische situatie
1.3.1
Bestemmingsplan 'Buitengebied'
Het plangebied ligt binnen de begrenzing van het bestemmingsplan 'Buitengebied' dat op 20 juni 2013 door de gemeenteraad van Culemborg is vastgesteld. Met de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 28 mei 2014 is het bestemmingsplan grotendeels onherroepelijk geworden. Conform het geldende bestemmingsplan kent een deel van het plangebied de bestemming 'Bedrijf'. Als gevolg van de functieaanduiding 'specifieke vorm van bedrijf - 5' is ter plaatse een niet-agrarisch bedrijf toegestaan in de vorm van een autobedrijf. Per bestemmingsvlak is één bedrijfswoning toegestaan. De bebouwde oppervlakte mag niet meer bedragen dan de op het moment van de terinzagelegging van het ontwerp van het bestemmingsplan bestaande bebouwde oppervlakte, vermeerderd met 10%, met dien verstande dat de uitbreiding van 10% niet meer mag bedragen dan 150 m2. Voor bedrijfsgebouwen geldt een maximale goot- en bouwhoogte van respectievelijk 4 en 9 meter. Een ander deel van het plangebied kent de bestemming 'Agrarisch met waarden - Landschap 1'. De gronden zijn daarmee onder meer bestemd voor agrarisch gebruik. Er is geen bouwvlak opgenomen. Verder rust op het volledige plangebied de dubbelbestemming 'Waarde - Cultuurhistorie'. Dit betekent dat de gronden mede bestemd zijn voor het behoud, bescherming en herstel van ter plaatse voorkomende cultuurhistorische waarden.
In paragraaf 4.3 van deze toelichting wordt hier nader op ingegaan. Tot slot geldt op het voorste deel van het perceel de dubbelbestemming 'Waterstaat - Waterkering'. Dit betreft de kernzone van de waterkering. Centraal in het plangebied geldt de gebiedsaanduiding 'vrijwaringszone - dijk 1'. Dit betreft de beschermingszone van de waterkering. Op het achterste deel van
Goilberdingerdijk 32
7
het perceel is de gebiedaanduiding 'vrijwaringszone - dijk 2' van toepassing. Dit betreft de buitenbeschermingszone van de waterkering. In paragraaf 4.10 wordt nader ingegaan op het aspect Water. Gelet op het voorgaande past het beoogde initiatief niet rechtstreeks binnen de regels van het geldende bestemmingsplan.
Uitsnede verbeelding bestemmingsplan 'Buitengebied' 1.3.2
Paraplubestemmingsplan 'Nieuwe Hollandse Waterlinie'
Het plangebied ligt binnen de begrenzing van het paraplubestemmingsplan 'Nieuwe Hollandse Waterlinie' dat op 10 december 2015 door de gemeenteraad van Culemborg is vastgesteld. Conform dit paraplubestemmingsplan geldt voor het volledige plangebied de dubbelbestemming 'Waarde - Nieuwe Hollandse Waterlinie'. Daarnaast is de gebiedsaanduiding 'overige zone - kernzone' van toepassing op het plangebied. Het voorgaande betekent dat het plangebied mede bestemd is voor de instandhouding, het herstel en de ontwikkeling van het erfgoed van uitzonderlijke universele waarde van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Deze universele waarden zijn benoemd in het document 'Kernkwaliteiten Nationaal Landschap en Inundatiekom Culemborgerwaard'. Ter plaatse van de gebiedsaanduiding 'overige zone - kernzone' mag worden gebouwd ten dienste van de andere daar voorkomende bestemmingen, mits wordt voldaan aan de ontwerp-richtlijnen Nieuwe Hollandse Waterlinie zoals genoemd in het eerder aangehaalde document. In paragraaf 4.3 wordt nader ingegaan op het aspect cultuurhistorie.
Goilberdingerdijk 32
8
1.3.3
Paraplubestemmingsplan 'Parkeernormen'
Op grond van het paraplubestemmingsplan 'Parkeernormen' dat op 12 juli 2018 is vastgesteld, dient bij omgevingsvergunning voor het bouwen van gebouwen, het benodigde aantal parkeerplaatsen te worden vastgesteld aan de hand van de Nota Parkeernormen. In paragraaf 4.5 wordt nader ingegaan op het aspect parkeren. 1.3.4
Paraplubestemmingsplan 'Archeologie'
In het paraplubestemmingsplan 'Archeologie' dat op 19 december 2019 is vastgesteld, kent het noordelijk deel van het plangebied de dubbelbestemming 'Waarde - Archeologie 2' waarbij een onderzoeksplicht geldt vanaf 200 m2 en dieper dan 0,3 meter. Het zuidelijk deel van het plangebied kent de dubbelbestemming 'Waarde - Archeologie 3' waarbij een onderzoeksplicht geldt vanaf 1.000 m2 en dieper dan 0,3 meter. 1.4
Opzet bestemmingsplan en toelichting
Het bestemmingsplan 'Goilberdingerdijk 32' bestaat uit de volgende stukken: toelichting; verbeelding; planregels. De toelichting is niet juridisch bindend, maar vormt een belangrijk onderdeel van het bestemmingsplan. De toelichting geeft aan wat de beweegredenen en achtergronden zijn die aan het bestemmingsplan ten grondslag liggen. Tot slot heeft de toelichting als doel om het bestemmingsplan te begrijpen en de regels op een correcte manier na te leven. De verbeelding en de planregels vormen samen het juridisch bindende gedeelte van het bestemmingsplan en kunnen enkel in samenhang met elkaar 'gelezen' worden. Op de verbeelding zijn de bestemmingen van de in het plangebied begrepen gronden en opstallen aangegeven. Aan deze bestemmingen zijn regels en bepalingen gekoppeld om de uitgangspunten van het plan zeker te stellen.
De toelichting is als volgt opgebouwd: Hoofdstuk 2 staat stil bij de huidige en toekomstige situatie van het plangebied; in Hoofdstuk 3 is een beknopt overzicht opgenomen van de belangrijkste beleidsvisies van de verschillende overheden die relevant zijn voor het plangebied; de gevolgen of effecten op de planologische- en milieutechnische aspecten worden in Hoofdstuk 4 beschreven; in Hoofdstuk 5 worden de gehanteerde bestemmingen met bijbehorende regeling beschreven; Hoofdstuk 6 behandelt ten slotte de economische uitvoerbaarheid en maatschappelijke uitvoerbaarheid. Hierin worden de resultaten beschreven van de gevolgde inspraakprocedure en het vooroverleg conform artikel 3.1.1 Bro.
Goilberdingerdijk 32
9
Hoofdstuk 2 2.1
Beschrijving van de situatie
Huidige situatie
Planlocatie Het plangebied betreft het volledige perceel Goilberdingerdijk 32 in Culemborg. Zoals aangegeven beslaat het plangebied het perceel kadastraal bekend als gemeente Culemborg, sectie N, nummer 2066 met een oppervlakte van circa 3.540 m2. In de bestaande situatie is op de locatie Goilberdingerdijk 32 een dijkwoning met diverse schuren en verharding aanwezig. Het erf ligt in een bocht van de Goilberdingerdijk. De dijkwoning staat evenwijdig aan de dijk en daar achter op het lager gelegen achtererf. Het erf is toegankelijk vanaf de dijk met een eigen oprit. De woning heeft een karakteristieke hoofdvorm met zadeldak dat aan de dijkzijde hoger is dan aan erfzijde. De hoofdvorm is aan de westzijde uitgebreid met een aanbouw. Op de locatie was voorheen een autobedrijf gevestigd waardoor er nog veel verharding aanwezig is dat het erf een stenige uitstraling geeft. Dat wordt versterkt door het ontbreken van erfbeplanting en het materiaal van de schuren; damwanden en lichte celbetonblokken. Door de ligging in de bocht en ontbreken van erfbeplanting staan de gebouwen vol in het zicht. Aan de westzijde staat een rij waardevolle knotwilgen op het perceel van de buren. Tussen het erf van de buren aan de oostzijde en de locatie ligt een open weitje, een waardevolle groene open ruimte tussen de erven. De oostelijke buurman ligt in een cultuurhistorische kwelkom met dijkje.
Dit ligt aan een van oorsprong zwak punt van de dijk, de kwelkom kon gevuld met water tegenwicht geven als het water hoog stond. Een bijzonder element op de locatie is de waterput aan de dijk, ten westen van de woning. Onderstaand is een luchtfoto met een toelichting op de bestaande situatie opgenomen alsmede het aanzicht op het plangebied vanaf de Goilberdingerdijk.
Luchtfoto plangebied met toelichting (bron: Erfadvies Gelders Genootschap, maart 2020)
Goilberdingerdijk 32
10
Aanzicht plangebied vanaf de Goilberdingerdijk (bron: Erfadvies Gelders Genootschap, maart 2020) Omgeving De locatie ligt in het rivierenlandschap op een smalle oeverwal, grenzend aan de komgronden. In het verleden was het onderscheid tussen oeverwal en komgronden sterker. De oeverwal was door met name boomgaarden en bebouwing kleinschalig en besloten ten opzichte van de komgronden, waar lange tijd bebouwing geheel ontbrak. De iets hoger gelegen oeverwal was een veilige plek om te wonen ten opzichte van de laag gelegen natte komgronden. Het landschap is ook sterk gevormd door de Nieuwe Hollandse Waterlinie met het systeem van inundatiegebieden en forten met bijbehorende werken en gebouwen. Rondom de forten lagen lange tijd verboden kringen waarin niet of beperkt met hout gebouwd mocht worden vanwege de schootsvelden. Het gebied rondom de forten kenmerkt zich ook nu nog door een grote openheid met verre doorzichten. Het landschappelijke ensemble van rivier, uiterwaarden, dijk en de Goilberdingerwaard is zo goed te ervaren. Het erf aan de Goilberdingerdijk 32 is duidelijk georiënteerd op de dijk met de woning evenwijdig aan de dijk en het erf daaronder. Het vormt een cluster met naastgelegen bebouwing en erven op de oeverwal. Door de ligging in een bocht, de verstening en ontbreken van erfbeplanting, valt het erf extra op. Onderstaand is een luchtfoto van de omgeving opgenomen.
Goilberdingerdijk 32
11
Luchtfoto omgeving (bron: Erfadvies Gelders Genootschap, maart 2020) A = Open komgronden met rechtlijnige smalle verkaveling haaks op de dijk B = Oeverwal met concentratie bebouwing en beplanting C = Uiterwaarden 2.2
Toekomstige situatie
In de gewenste toekomstige situatie wordt de niet-agrarische bedrijfsfunctie van het perceel Goilberdingerdijk 32 omgezet naar een woonfunctie. Op de locatie wordt de bestaande bebouwing, met uitzondering van de bestaande dijkwoning, en verharding gesaneerd. Hiervoor in de plaats wordt een (schuur)woning en schuur met hergebruik van bestaande muren en een meer streekeigen uitstraling teruggebouwd. Voor hergebruik van de fundering van de bestaande schuren is gekozen, omdat rekening gehouden moet worden met de dijkverzwaring. De kleine schuur vormt de basis voor de nieuwe schuurwoning. Deze nieuwe woning is georienteerd op het zuiden en oosten en heeft een enkelvoudige hoofdvorm en één bouwlaag met zadeldak. Het volume bedraagt maximaal 600 m3, de bouwhoogte maximaal 8 meter en de goothoogte maximaal 3 meter. De dakhelling mag niet minder dan 30 graden bedragen. Tenminste twee muren van de oude schuur blijven staan. De nieuwe schuurwoning wordt qua uitstraling ondergeschikt aan de hoofdwoning door eenvoudige detaillering en natuurlijke donkere kleuren en materiaalgebruik zoals hout. De nieuwe schuur komt ook aan het achtererf. Voor dit gebouw worden eveneens een aantal muren van de bestaande schuur hergebruikt. De schuur krijgt een eenvoudige uitstraling en kan ook als gezamenlijk bijgebouw dienen voor beide woningen.
Qua uitstraling sluiten de nieuwe woning en schuur bij elkaar aan, zodat de uitstraling van één ensemble versterkt wordt. De maximale oppervlakte aan bijgebouwen voor beide woningen bedraagt 150 m2 (75 m2 per woning). De maximale goothoogte is 4 meter en de maximale bouwhoogte is 7 meter. Het nieuwe erf wordt compacter door een kleiner bestemmingsvlak en minder vierkante meters bebouwing. Het gaat uit van de één-erfgedachte met één gezamenlijke entree en onderscheid in voor (wonen en sierzijde, de woning aan de dijk) en achter (werken en functionele zijde, de schuren op het achtererf). Het bovengenoemde staat uitgebreider beschrijven in het erfadvies dat door het Gelders Genootschap is
Goilberdingerdijk 32
12
opgesteld (Bijlage 1). Het erfadvies is nader uitgewerkt in een landschappelijk inpassingsplan (Bijlage 2). In dit inpassingsplan wordt met streekeigen beplanting een visuele eenheid van het erf gecreëerd. Zo wordt de bebouwing ingepast en samengevoegd. Landschappelijk wordt de kleinschaligheid van het overwallenlandschap en het contrast met de meer open komgronden en uiterwaarden versterkt. De beplanting verzacht het zicht op de bebouwing vanaf de dijk. De aanleg en instandhouding van de landschappelijke inpassing is door middel van een voorwaardelijke verplichting in de regels van dit bestemmingsplan geborgd. Gelet op het voorgaande vindt er met de herontwikkeling van het perceel Goilberdingerdijk 32 vanuit stedenbouwkundig, cultuurhistorisch en landschappelijk oogpunt een aanmerkelijke kwaliteitsverbetering plaats.
Landschappelijk inpassingsplan (bron: Ada Wille Landschaps- en begraafplaatsarchitectuur)
Goilberdingerdijk 32
13
Hoofdstuk 3
Beleidskader
3.1
Rijksbeleid
3.1.1
Nationale Omgevingsvisie (NOVI)
Op 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) vastgesteld als rijksstructuurvisie. De NOVI vervangt onder andere de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR). De NOVI is de langetermijnvisie voor een duurzame fysieke leefomgeving in Nederland. Nederland staat voor een aantal urgente maatschappelijke opgaven, die zowel lokaal als regionaal, nationaal en internationaal spelen. Grote en complexe opgaven zoals klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en woningbouw zullen Nederland flink veranderen. Nederland heeft een lange traditie van zich aanpassen. Deze opgaven worden benut om vooruit te komen en tegelijkertijd het mooie van Nederland te behouden voor de generaties na ons. De NOVI biedt een perspectief om deze grote opgaven aan te pakken, om samen Nederland mooier en sterker te maken en daarbij voort te bouwen op het bestaande landschap en de (historische) steden. Omgevingskwaliteit is het kernbegrip: dat wil zeggen ruimtelijke kwaliteit én milieukwaliteit. Met inachtneming van maatschappelijke waarden en inhoudelijke normen voor bijvoorbeeld gezondheid, veiligheid en milieu. In dat samenspel van normen, waarden en collectieve ambities, stuurt de NOVI op samenwerking tussen alle betrokken partijen. De NOVI heeft de maatschappelijke opgaven samengevat in 4 prioriteiten: 1. Ruimte voor klimaatadaptie en energietransitie; 2.
Duurzaam economisch groeipotentieel; 3. Sterke en gezonde steden en regio's; 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Onder deze prioriteiten hangen 21 nationale belangen die het lokale, regionale en provinciale niveau overstijgen. Deze belangen hebben onder andere betrekking op het realiseren van een goede leefomgevingskwaliteit, zorgt dragen voor een woningvoorraad die aansluit op woonbehoeften, het beperken van klimaatverandering, et cetera. De verantwoordelijkheid van het omgevingsbeleid ligt voor een groot deel bij provincies, gemeenten en waterschappen, waardoor inhoudelijke keuzes in veel gevallen ook het beste regionaal kunnen worden gemaakt. Met de NOVI wordt het proces in gang gezet waarmee de keuzes voor de leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. Conclusie Onderhavig initiatief betreft een ontwikkeling van beperkte omvang zonder strijdigheid met rijksbelangen. Het rijksbeleid is voor een functieverandering waarbij de niet-agrarische bedrijfsfunctie wordt omgezet in een woonfunctie niet relevant. De ontwikkeling is passend binnen de NOVI. 3.1.2
Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro)
Op 30 december 2011 is het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) in werking getreden. Gemeenten moeten bij het vaststellen van bestemmingsplannen, wijzigingsplannen of uitwerkingsplannen rekening houden met het Barro. Doel van het Barro is bepaalde onderwerpen uit de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte te verwezenlijken. In het Barro worden een aantal projecten opgesomd die een groot Rijksbelang hebben. Per project worden regels gegeven, waaraan bestemmingsplannen moeten voldoen. De regels zijn een uitwerking van de onderwerpen uit de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte. In het Barro zijn veertien onderwerpen met bijzonder rijksbelang beschreven: Rijksvaarwegen; Project mainportontwikkeling Rotterdam; Kustfundament; Grote rivieren; Waddenzee en waddengebied;
Goilberdingerdijk 32
14
Defensie; Hoofdvaarwegen en landelijke spoorwegen; Elektriciteitsvoorziening; Buisleidingen van nationaal belang voor het vervoer van gevaarlijke stoffen; Natuurnetwerk Nederland; Primaire waterkeringen buiten het kustfundament; IJsselmeergebied (uitbreidingsruimte); Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarden; Ruimtereservering parallelle Kaagbaan. Conclusie Een deel van het plangebied valt binnen het project van grote rivieren en primaire waterkeringen. Van belang is dat met onderhavig initiatief het belang van de waterkering niet wordt geschaad. Hiervoor wordt verwezen naar paragraaf 4.10 van deze toelichting. Daarnaast valt het plangebied binnen het project 'Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarden'. Dit betreft de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Met het initiatief wordt geen afbreuk gedaan aan de cultuurhistorische waarden van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Hiervoor wordt verwezen naar paragraaf 4.3 van deze toelichting. Gelet op het voorgaande en hierna volgende zal door de gewenste ontwikkeling geen nationaal belang worden geschaad. 3.1.3
Ladder voor duurzame verstedelijking
Het nationale beleid vraagt om een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten. Dit moet met behulp van de ladder voor duurzame verstedelijking worden onderbouwd. Deze verplichte toetsing is vastgelegd in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro). Het Barro verwijst naar het Bro; geformuleerd is dat deze toetsing een procesvereiste is bij alle nieuwe ruimtelijke besluiten en plannen ten aanzien van bijvoorbeeld kantoorlocaties en woningbouwlocaties. Gemotiveerd dient te worden hoe een zorgvuldige afweging is gemaakt ten aanzien van het ruimtegebruik. De kernbepaling van de Ladder, artikel 3.1.6 lid 2 Bro, luidt: 'De toelichting van een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan de voorgenomen stedelijke ontwikkeling. Indien blijkt dat de stedelijke ontwikkeling niet binnen het bestaand stedelijk gebied kan worden voorzien, bevat de toelichting een motivering daarvan en een beschrijving van de mogelijkheid om in die behoefte te voorzien op de gekozen locatie buiten het bestaand stedelijk gebied.' Om dit te onderbouwen dienen de volgende stappen te worden doorlopen: 1. er dient een beoordeling plaats te vinden door betrokken overheden of de beoogde ontwikkeling voorziet in een behoefte; 2.
indien er een vraag is aangetoond, dient een beoordeling plaats te vinden door betrokken overheden of de ontwikkeling binnen bestaand stedelijk gebied kan worden gerealiseerd door locaties voor herstructurering of transformatie te benutten. Indien het bestemmingsplan de ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, is een motivering benodigd waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. Stedelijke ontwikkeling Om aan deze verplichting uit het Bro te kunnen voldoen dient allereerst te worden nagegaan of er sprake is van een stedelijke ontwikkeling. In het Bro is het begrip stedelijke ontwikkeling als volgt vastgelegd: 'ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.' Uit jurisprudentie blijkt dat er in beginsel sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling vanaf de realisatie van 12 woningen. Onderhavig initiatief betreft de bouw van 1 (extra) woning en bijgebouw. Gelet daarop is het doorlopen van de laddertoets niet noodzakelijk. Conclusie
Goilberdingerdijk 32
15
Gelet op het voorgaande is er derhalve geen sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling en hoeft de laddertoets niet te worden doorlopen. Doordat het initiatief slechts voorziet in het toevoegen van één woning, kan worden gesteld dat de ontwikkeling voorziet in een behoefte. 3.2
Provinciaal beleid
3.2.1
Omgevingsvisie Gaaf Gelderland
Het vertrekpunt bij het maken van de Omgevingsvisie 'Gaaf Gelderland', welke is vastgesteld op 19 december 2018 zijn de maatschappelijke opgaven geweest die in gesprekken met overheden, organisaties en particulieren naar voren zijn gebracht. Gaaf verwijst naar mooi en vernieuwend, om een aantrekkelijke omgeving voor nieuwe generaties te behouden en creëren. De gedeelde opgaven in deze Omgevingsvisie zijn de uitkomst van een evenwaardige uitwisseling tussen deze verschillende partijen in een proces van co-creatie. De opgaven zijn die zaken die partijen met elkaar delen. Ongeacht wie wat doet en welke rollen zij spelen, staan deze opgaven centraal voor de komende pakweg vijf tot tien jaar. De omgevingsverordening (paragraaf 3.2.2) is een uitwerking van de visie in regels. Belangrijke thema's in de Omgevingsvisie zijn onder meer duurzaamheid en woon- en leefomgeving. Duurzaamheid Het energievraagstuk is een wereldwijd vraagstuk. Het gaat aan niemand voorbij en raakt iedereen, ook in Gelderland. 'Oude' manieren van energie opwekken en gebruiken hebben teveel negatieve effecten en passen niet meer. Nieuwe manieren zijn nodig. Het streven is dat Gelderland in 2050 volledig klimaatneutraal is. Forse ingrepen in de gebouwde omgeving zijn nodig om de overstap naar alternatieve, duurzame energiebronnen voor elkaar te krijgen.
Woon- en leefomgeving In de Omgevingsvisie geeft de provincie aan te streven naar een hoge kwaliteit van de leefomgeving, om zo Gelderland aantrekkelijk te blijven houden voor zowel mensen als bedrijven. Goed wonen is onderdeel van een aantrekkelijk Gelderland en er wordt onderkend dat Gelderland uiteenlopende woonkwaliteiten heeft, zowel landelijk als stedelijk. Om het Gelderse landschap open te houden, het voorzieningenniveau op peil te houden en leegstand te voorkomen, is bouwen binnen bestaand verstedelijkt gebied het vertrekpunt. De provincie Gelderland geeft de voorkeur aan het benutten van bestaande gebouwen. De provincie gaat voor concentraties van bebouwing. Pas als er geen andere goede mogelijkheden zijn, kan worden uitgebreid aan de randen van de steden of dorpen. Conclusie Onderhavig initiatief voorziet in een functieverandering van het perceel Goilberdingerdijk 32, waarbij de niet-agrarische bedrijfsfunctie wordt omgezet in een woonfunctie. In ruil voor sloop van bebouwing en herinrichting van het erf wordt één extra woning toegestaan. De nieuwe (schuur)woning wordt gerealiseerd op de bestaande fundering van een schuur op het bestaande erf. Daarmee wordt gebouwd binnen bestaand verstedelijkt gebied en wordt een bestaand gebouw zoveel mogelijk benut. Het initiatief draagt bij aan de concentratie van bebouwing op de oeverwal en leidt tot een compacter erf.
Gelet op het voorgaande is het initiatief passend binnen de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland. 3.2.2
OmgevingsverordeningGelderland
De Omgevingsverordening Gelderland is vastgesteld in december 2018. In de Omgevingsverordening geeft de provincie aan waar ruimtelijke plannen aan moeten voldoen om te waarborgen dat de provinciale belangen in ruimtelijke plannen doorwerken. Vanuit de Omgevingsverordening volgt dat het plangebied is gelegen in een gebied waarbinnen er beperkingen gelden ten aanzien van glastuinbouw en waar het Plussenbeleid van toepassing is. Deze onderwerpen zijn voor de onderhavige ontwikkeling niet relevant. De volgende onderwerpen uit de Verordening zijn voor het plangebied wel van belang. Wonen Artikel 2.2, lid 1 van de Omgevingsverordening Gelderland bepaalt dat een bestemmingsplan nieuwe
Goilberdingerdijk 32
16
woningen alleen mogelijk maakt als die ontwikkeling past binnen een door Gedeputeerde Staten vastgestelde regionale woonagenda. In de navolgende subparagraaf wordt de regionale woonagenda besproken en onderbouwd dat de ontwikkeling past binnen de meest recente regionale woonagenda. Nieuwe Hollandse Waterlinie Artikel 2.58 van de Omgevingsverordening bepaalt dat een bestemmingsplan voor gronden die onderdeel uitmaken van de Nieuwe Hollandse Waterlinie ten opzichte van het op 17 oktober 2014 geldende bestemmingsplan geen activiteiten mogelijk maken die kernkwaliteiten van de Nieuwe Hollandse Waterlinie aantasten. Daarnaast dient de toelichting bij een bestemmingsplan een beschrijving te bevatten van de in het plangebied aanwezige cultuurhistorische waarden, met gebruikmaking van de nadere beschrijving van de kernkwaliteiten. In het erfadvies voor de herinrichting van het perceel Goilberdingerdijk 32 is nadrukkelijk rekening gehouden met de ontwerprichtlijnen uit de nadere beschrijving van de kernkwaliteiten. Bovendien wordt het erf compacter wat bijdraagt aan de openheid. Ook is van belang dat door de landschappelijke inpassing de kleinschaligheid van het overwallenlandschap en het contrast met de meer open komgronden en uiterwaarden wordt versterkt.
Om de cultuurhistorische waarden van de Nieuwe Hollandse Waterlinie ook voor de toekomst te borgen is de dubbelbestemming 'Waarde - Nieuwe Hollandse Waterlinie' uit het geldende parapluplan overgenomen in dit bestemmingpslan. In paragraaf 4.3 wordt nader ingegaan op het aspect cultuurhistorie.
Uitsnede kaart 'regels landschap', Omgevingsverordening Gelderland Conclusie Gelet op het voorgaande zijn er geen strijdigheden met de Omgevingsverordening Gelderland. Waar nodig zijn in dit bestemmingsplan de provinciale belangen geborgd door middel van het opnemen van een dubbelbestemming. 3.3
Regionaal beleid
3.3.1
Regionale Woonagenda Rivierenland 2020-2030
De colleges van de acht regiogemeenten hebben ingestemd met de Regionale woonagenda Rivierenland 2020-2030. Deze woonagenda is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met de provincie Gelderland. In deze samenwerkingsagenda zijn (woningbouw)afspraken tussen de gemeenten in de Regio Rivierenland onderling én tussen de regio en de provincie Gelderland vastgelegd. Hiermee vormt de regionale woonagenda een belangrijk kader voor de ontwikkeling van nieuwe woningen in de regio. Daarnaast bevat de agenda een thematische uitwerking van enkele (regionale) samenwerkingsprojecten.
Goilberdingerdijk 32
17
Het doel van de regionale woonagenda is om de woningbouwopgave in de regio af te stemmen. Regionale afstemming moet zorgen voor voldoende woningen, voor de juiste doelgroepen én op de goede plek. Er zijn vijf prioritaire thema's benoemd waarop de acht regioge-meenten de komende jaren willen samenwerken. Dit betreft de volgende thema's: Continuïteit in productie; Betaalbaarheid van het wonen; Flexibiliteit op de woningmarkt; Wonen en zorg; Duurzame woningvoorraad . Uit het thema 'continuïteit in productie' volgt een langjarig gemiddelde nieuwbouwproductie van ongeveer 1.000 woningen de ambitie van de Regio Rivierenland is. Deze woningen zijn nodig om te kunnen voldoen aan de vraag vanuit de regio zelf én aan de vraag van buiten de regio. Waar mogelijk wil de regio in de periode 2020–2025 bestaande woningbouwplannen versneld uitvoeren, waardoor de productie in die periode mogelijk ook nog iets hoger komt te liggen. Kwalitatief woningbouwprogramma De ambities vragen om nieuwbouw die is gericht op de lokale behoefte en bijdraagt aan de vraag naar meer levensloopbestendige, betaalbare en duurzame woningen. Dit kan enerzijds door het bouwen van passende woningen voor deze doelgroepen en anderzijds door het zorgen van doorstroming op de woningmarkt, waardoor uiteindelijk starters meer kans krijgen.
Kwantitatief woningbouwprogramma Om de woningprogrammering wendbaarder te maken is ervoor gekozen om het werken met een bandbreedte. Op onderstaande afbeelding is te zien dat voor Culemborg rekening wordt gehouden met een bandbreedte van 1.250 - 2.000 woningen. Specifiek ten aanzien van Culemborg wordt opgemerkt dat er veel vraag is vanuit de Randstad en dan met name de aangrenzende regio Utrecht. Mede door de goede bereikbaarheid per auto (A2) en per spoor. Deze druk komt onvoldoende tot uitdrukking in de Primos prognose, maar wel in de PBL prognose. Daarom is de bovenste bandbreedte hoger vastgesteld dan op basis van de Primos prognose en wordt aangesloten bij de PBL prognose. In het Actieplan Wonen van provincie Gelderland staat Culemborg expliciet genoemd als gemeente met een enorme druk en een belangrijke opgave.
Regionaal woningbouwprogramma 2020-2030 Conclusie Het realiseren van één extra woning op het perceel Goilberdingerdijk 32 draagt bij aan het thema 'continuïteit' in productie' en aan het voldoen aan de vraag vanuit de regio én aan de vraag van buiten de regio. Het regionaal woningbouwprogramma laat zien dat er voor Culemborg een belangrijke woningbouwopgave ligt. Naast dat dit initiatief zorgt voor een ruimtelijke kwaliteitsverbetering, draagt het ook bij aan de woningbouwopgave. Het initiatief is dan ook passend binnen het woningbouwbeleid van de regio Rivierenland.
Goilberdingerdijk 32
18
3.4
Gemeentelijk beleid
3.4.1
Structuurvisie Culemborg 2030
Op 17 februari 2011 heeft de gemeenteraad van Culemborg de Structuurvisie Culemborg 2030 vastgesteld. Deze Structuurvisie is het kader dat richting geeft aan ruimtelijke keuzes en uitdagingen waar de gemeente Culemborg voor staat. In het beleidsdocument staat aangegeven dat de Structuurvisie niet bepaald of en wanneer een bepaalde locatie wordt ontwikkeld. Daarvoor wordt verwezen naar het woningbouwprogramma van de gemeente Culemborg. In de Structuurvisie staat aangegeven dat de gemeente Culemborg beperkt zal groeien tot circa 30.000 inwoners in 2030. De huidige plancapaciteit aan woningbouwplannen werd bij vaststelling van de Structuurvisie voldoende geacht. Nieuwe woningbouwprojecten moeten zich kwalitatief onderscheiden. Nieuwe woningbouwprojecten werden dus niet nodig geacht om de verwachte groei op te vangen. Dat wil niet zeggen dat nieuwe projecten niet mogelijk zijn. De gemeente Culemborg kiest er nadrukkelijk voor om open te staan voor nieuwe projecten en daar voor te kiezen als deze een meerwaarde voor de stad opleveren. Op de kaart bij de Structuurvisie maakt het plangeibed onderdeel uit van 'Verboden Kringen Waterlinie', 'Groen-blauwe afhechting stadsrand' en 'versterking oeverwallenlandschap'.
Uitsnede kaart Structuurvisie Culemborg 2030 Conclusie Onderhavig initiatief onderscheidt zich, omdat er met de herontwikkeling van het perceel vanuit
Goilberdingerdijk 32
19
stedenbouwkundig, cultuurhistorisch en landschappelijk oogpunt een aanmerkelijke kwaliteitsverbetering plaatsvind. Daarmee levert dit project een meerwaarde op voor (het buitengebied van) Culemborg. In het erfadvies voor de herinrichting van het perceel Goilberdingerdijk 32 is nadrukkelijk rekening gehouden met de ontwerprichtlijnen Nieuwe Hollandse Waterlinie uit de nadere beschrijving van de kernkwaliteiten. Daarnaast leidt de landschappelijke inpassing er toe dat de kleinschaligheid van het overwallenlandschap en het contrast met de meer open komgronden en uiterwaarden wordt versterkt. De beplanting verzacht het zicht op de bebouwing vanaf de dijk. Daarmee draagt de ontwikkeling ook bij aan de gewenste groen-blauwe afhechting. Gelet op het voorgaande is het initiatief passend binnen de Structuurvisie Culemborg 2030. 3.4.2
Woonvisie Culemborg 2017-2026
In de Woonvisie zet de gemeente uiteen welke voornemens zij heeft voor het beleidsveld ‘Wonen’. De gemeente geeft aan wat zij – gegeven de context van onder andere de huidige economie, verwachte demografische ontwikkelingen en regionale samenwerking – ziet als de belangrijkste opgaven voor het wonen en welke instrumenten zij daarvoor inzet. Ten opzichte van het Regionaal Woningbehoefteonderzoek stelt de gemeente Culemborg dat er geen gemeente is, waarbij de (gemiddelde) regionale behoefte hetzelfde beeld vertoont als de lokale behoefte. De gemeente Culemborg is hierin, naar eigen zeggen, geen uitzondering. De tekorten en overschotten in de (gemiddelde) regionale behoefte komen niet overeen met de lokale tekorten en overschotten. Zo is er in Culemborg een beperktere vraag naar extra sociale woningbouw en meer vraag naar dure woningbouw ten opzichte van de regio. Tegen deze achtergrond stelt de woonvisie dat nieuwbouw in het zogenoemde topsegment alleen op een effectieve manier mogelijk is in de regionaal gesitueerde ‘paarse corridor’, en dan met name in steden met een goed aanbod van voorzieningen zoals Culemborg. Op basis van demografisch onderzoek is gebleken dat de regio Culemborg de komende jaren blijft groeien tot zeker na 2030. Deze groei wordt enerzijds veroorzaakt door een toename van inwoners en anderzijds door gezinsverdunning wat leidt tot meer huishoudens.
Deze huishoudens hebben, mede door demografische ontwikkelingen, een veranderende woningbehoefte. Herstructurering van bestaande wijken biedt kansen om middels nieuwbouw bij te dragen aan een diverse woningvoorraad met kleine eengezinswoningen, levensloopbestedige woningen en woningen met ruimte voor een extra zorgbehoefte. Conclusie Uit de Woonvisie Culemborg 2017-2026 blijkt nogmaals de woningbouwopgave die Culemborg heeft. Onderhavig initiatief draagt hier aan bij door het realiseren van één extra woning, waarbij er tegelijk een aanmerkelijke kwaliteitsverbetering voor het buitengebied van Culemborg optreedt. Het initiatief is dan ook passend binnen de Woonvisie Culemborg 2017-2026.
Goilberdingerdijk 32
20
Hoofdstuk 4
Uitvoeringsaspecten
In dit hoofdstuk zullen de relevante uitvoeringsaspecten bij het plan worden besproken. Hierin is aandacht voor de verschillende milieuaspecten zoals flora en fauna en luchtkwaliteit, en is er aandacht voor milieuzonering, verkeer en parkeren en externe veiligheid. 4.1
Flora en fauna
4.1.1
Wettelijk kader
Wet natuurbescherming Op 1 januari 2017 is de Wet natuurbescherming in werking getreden. Deze wet heeft de Natuurbeschermingswet 1998, de Boswet en de Flora- en faunawet vervangen. Het doel is om met één wet en minder regels de wet makkelijker te kunnen toepassen. Vanaf 1 januari 2017 bepalen de provincies wat wel en niet mag in de natuur in hun gebied. Ook zorgen de provincies vanaf deze datum voor vergunningen en ontheffingen. De Rijksoverheid blijft verantwoordelijk voor het beleid van grote wateren, zoals het IJsselmeer. De Wet natuurbescherming regelt de bescherming van Natura 2000-gebieden. Ter bescherming van deze Natura 2000-gebieden voorziet de Wet natuurbescherming in een vergunningenregime voor het realiseren of verrichten van projecten en andere handelingen die de natuurlijke kenmerken van een aangewezen Natura 2000-gebied kunnen aantasten. Voorts voorziet de Wet natuurbescherming in de bescherming van planten- en diersoorten binnen en buiten de beschermde natuurgebieden. Het uitgangspunt is dat beschermde planten- en diersoorten geen schade mogen ondervinden. Voor het uitvoeren van werkzaamheden in de openbare ruimte is het niet altijd nodig een vrijstelling of een ontheffing aan te vragen.
Voor onder andere reguliere werkzaamheden of ruimtelijke ontwikkelingen geldt een vrijstelling voor beschermde soorten op voorwaarde dat gehandeld wordt volgens een goedgekeurde gedragscode. Verder worden vrijstellingsregelingen op de nationaal beschermde soorten per provincie vastgesteld. Wanneer het onmogelijk is schade aan streng beschermde planten en dieren tijdens ruimtelijke ontwikkelingen en inrichting te voorkomen, moet altijd een ontheffing worden aangevraagd. De voorwaarden verbonden aan een vrijstelling of een ontheffing zijn afhankelijk van de status van de plantenen diersoorten die in het plangebied voorkomen. Zorgplicht Voorts geldt bij uitvoering van werkzaamheden ten allen tijde een de algemene zorgplicht (artikel 1.11 Wet natuurbescherming). Deze schrijft voor dat nadelige gevolgen voor flora en fauna zoveel als mogelijk voorkomen moeten worden. Dit betekent dat wanneer tijdens uitvoering van de werkzaamheden een algemeen beschermde soort als konijn, veldmuis of gewone pad wordt aangetroffen zij de ruimte en tijd moet krijgen om een veilig heenkomen te zoeken. Indien nodig kunnen aangetroffen exemplaren verplaatst worden naar een naastgelegen ruimte waar geen werkzaamheden uitgevoerd worden. Natuurnetwerk Nederland Het Natuurnetwerk Nederland (NNN) is het Nederlands netwerk van bestaande en nieuw aan te leggen natuurgebieden.
Het netwerk moet natuurgebieden beter verbinden met elkaar en met het omringende agrarisch gebied. In het NNN liggen onder andere bestaande natuurgebieden en alle Natura 2000gebieden. Het NNN is op provinciaal niveau uitgewerkt en middels ruimtelijke nota's en verordeningen voorzien van juridische doorwerking. In sommige provincies bestaan er naast het NNN ook nog andere groene zones die een zekere mate van bescherming genieten.
Goilberdingerdijk 32
21
4.1.2
Gebiedsbescherming
Het plangebied is buiten beschermde natuurgebieden gelegen, te weten Natura 2000 en het Gelders Natuurnetwerk. Op een afstand van circa 4,5 kilometer ligt het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied, 'Lingegebied & Diefdijk-Zuid'. Het Gelders Natuurnetwerk ligt direct aan de overzijde van de Goilberdingerdijk. Gelet op de ligging buiten beschermde natuurgebieden kunnen directe effecten zoals areaalverlies en versnippering worden uitgesloten. Gezien de ruime afstand tot het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied en de aard van de ontwikkeling kunnen tevens zowel verstoring van het natuurgebied als verandering van de waterhuishouding worden uitgesloten. Ten aanzien van het Gelders Natuurnetwerk geldt dat externe werking geen toetsingskader is. Voorgaande conclusie wordt bevestigd in de Quick scan Wet natuurbescherming en Omgevingsverordening Gelderland die door Ecoresult is uitgevoerd (Bijlage 3). Significante negatieve effecten op nabijgelegen Natura 2000-gebieden kunnen worden uitgesloten. Het aanvragen van een ontheffing op de Wet natuurbescherming met betrekking tot gebiedsbescherming is niet nodig. Op basis van de afstand en/of de aard van de werkzaamheden valt op voorhand uit te sluiten dat de activiteiten negatieve effecten hebben op het Gelders Natuurnetwerk (GNN), de Groene Ontwikkelingszone en Weidevogelgebieden. Aanvullend onderzoek is niet noodzakelijk.
Het aanvragen van een vergunning is niet nodig. Tot slot zijn er geen werkzaamheden gepland waarbij houtopstanden groter dan 10 are of 20 bomen in een rij of een deel ervan verwijderd worden. In dit geval wordt de Wet natuurbescherming, onderdeel houtopstanden niet overtreden. Stikstofdepositie Sinds 2015 was het Programma Aanpak Stikstof (hierna: PAS) van kracht. Het programma bevatte een integrale beoordeling van de bron- en gebiedsgerichte maatregelen voor de aanpak van de stikstofproblematiek. Deze maatregelen werden getroffen in en nabij de Natura 2000-gebieden die onderdeel zijn van het PAS. Als gevolg van de uitspraak van de Raad van State van 29 mei 2019 (ECLI:NL:RVS:2019:1603) geldt het PAS voor geen enkel Natura 2000-gebied meer. Dit betekent ook dat de collectieve passende beoordeling via het PAS door de uitspraak is komen te vervallen. Met de AERIUS Calculator kunnen de effecten van ruimtelijke ontwikkelingen op Natura 2000-gebieden worden bepaald. Door de uitspraak is in het kader van dit bestemmingsplan ook gekeken naar de mogelijk te verwachten effecten. Zoals aangegeven betreft het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied het gebied 'Lingegebied & Diefdijk-Zuid'. Dit Natura 2000-gebied ligt op een ruime afstand van circa 4,5 kilometer van het plangebied.
Ten opzichte van de oude situatie als autobedrijf leidt de beoogde heronwikkeling, met één extra woning, in de gebruiksfase tot een afname van het aantal verkeersbewegingen. Gedurende de sloop- en bouwfase kan er een beperkte en tijdelijke stikstofemissie worden verwacht als gevolg van het gebruik van mobiele werktuigen en transportbewegingen. Gelet op de grote afstand (4,5 kilometer) tussen het plangebied en het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied én de afname van de stikstofemissie in de gebruiksfase, wordt op voorhand uitgesloten dat er sprake is van een verhoging van de stikstofdepositie in stikstofgevoelige habitattypen binnen Natura 2000-gebieden. Een berekening door middel van de AERIUS Calculator kan derhalve achterwege blijven. In de Quick scan van Ecoresult wordt eveneens geconcludeerd dat negatieve effecten in het kader van stikstofdepositie op nabijgelegen Natura 2000-gebieden op voorhand zijn uitgesloten. Aanvullend onderzoek in de vorm van een AERUS berekening is niet noodzakelijk. 4.1.3
Soortenbescherming
Quick scan Wet natuurbescherming en Omgevingsverordening Gelderland Om de effecten van de voorgenomen wijziging op de aanwezige flora en fauna te bepalen is in 2020 een Quick scan Wet natuurbescherming en Omgevingsverordening Gelderland uitgevoerd door Ecoresult (Bijlage 3). Dit verkennend onderzoek zoomt in op de (mogelijke) schadelijke effecten door de activiteiten en op welke wijze in het kader van de wet gehandeld kan worden.
Goilberdingerdijk 32
22
Uit de Quick scan blijkt dat: Het plangebied is geschikt voor gebouwbewonende vogels met jaarrond beschermde nesten te weten huismus. De sloop van de westelijke opstal heeft negatieve effecten op het huismusnest in deze stal. Binnen het plangebied is tevens potentieel essentieel functioneele leefgebied aanwezig. Een ontheffing dient te worden aangevraagd voor het wegnemen van 1 nestplaats van huismus. Door het slopen van westelijke opstal (1) en het ombouwen van de oostelijke opstal (2) worden 19 boerenzwaluwnesten weggenomen. Vanwege het grote aantal nesten, is er ondanks de gunstige staat van instandhouding van deze soort, sprake van ecologische zwaarwegende redenen, waardoor de verbodsbepalingen van de Wnb kunnen worden overtreden. Een ontheffing dient te worden aangevraagd voor het wegnemen van 19 nestplaatsen van boerenzwaluw. Tijdelijke schadelijke effecten door uitvoering van de werkzaamheden op bezette nesten van vogels met niet jaarrond beschermde nesten en algemene vogels zijn te voorkomen (in gebruik zijnde vogelnesten mogen in principe nooit worden verstoord) door buiten het broedseizoen te werken (buiten grofweg de periode 1 maart – 15 augustus). Werken binnen het broedseizoen is enkel mogelijk indien er geen bezette nesten worden verstoord.
Indien er binnen het broedseizoen gewerkt wordt is voorafgaand aan de werkzaamheden een controle door een deskundig ecoloog noodzakelijk. De voorgenomen ontwikkelingen leiden niet tot een negatief effect op potentieel aanwezige voortplantingsplaatsen en vaste rust- en verblijfplaatsen van gebouwbewonende vleermuizen (baardvleermuis, gewone dwergvleermuis, ruige dwergvleermuis, gewone grootoorvleermuis, laatvlieger en meervleermuis) in de woning. Hierdoor worden de verbodsbepalingen Art 3.5 lid 2 en 4 van de Wnb niet overtreden. Nader onderzoek is niet nodig. Aan het potentieel geschikte leefgebied voor rugstreeppad zijn geen werkzaamheden gepland waarbij negatieve effecten optreden op het leefgebied. Het plangebied is verder ongeschikt als overwinteringsgebied voor rugstreeppad. Nader onderzoek naar het voorkomen van de rugstreeppad is niet nodig. Nader onderzoek naar het voorkomen van nationaal beschermde soorten is niet noodzakelijk. 4.1.4
Conclusie
Het perceel Goilberdingerdijk 32 is onderdeel van een onderzoek van de Natuur- en Vogelwacht Culemborg. Gelet op voorgaande conclusies worden de vervolgstappen in nauw overleg met hen bepaald. De sloop van de bebouwing is vormgegeven in overleg met de Natuur- en Vogelwacht Culemborg. In verband met het feit dat er in het te behouden woonhuis huismussen en mogelijk vleermuizen zitten, wordt voorafgaand aan de werkzaamheden een ecologisch werkprotocol opgesteld waarnaar gewerkt gaat worden. Daarmee wordt voorkomen dat de genoemde soorten worden geschaad. Gelet op het voorgaande worden er vanuit flora en fauna geen beperkingen opgelegd aan deze planontwikkeling. 4.2
Bodemkwaliteit
4.2.1
Wettelijk kader
De Wet Bodembescherming schrijft voor dat in het kader van een ruimtelijk planologische procedure moet worden aangetoond dat de kwaliteit van de bodem en het grondwater in het plangebied in overeenstemming zijn met het gewenste nieuwe gebruik. De bodemkwaliteit kan (negatief) van invloed zijn op de gewenste nieuwe ontwikkeling. Indien sprake is van een functiewijziging zal er in veel gevallen een bodemonderzoek moeten worden uitgevoerd op de planlocatie. Door middel van een dergelijk onderzoek kan in beeld worden gebracht of de bodemkwaliteit en de beoogde functie van het plangebied bij elkaar passen. Met voorliggend initiatief zal het gebruik van de gronden worden gewijzigd naar een woonfunctie. Een bodemonderzoek is dan ook benodigd. Linge milieu bv heeft een bodemonderzoek uitgevoerd op de locatie Goilberdingerdijk 32 (Bijlage 4).
Goilberdingerdijk 32
23
4.2.2
Resultaten onderzoek
Het verkennend bodemonderzoek is uitgevoerd in september 2020, naar aanleiding van de voorgenomen functiewijziging naar wonen. Het onderzoek heeft tot doel een actueel en betrouwbaar inzicht te geven in de milieuhygiënische bodemkwaliteit. De resultaten van het onderzoek luiden als volgt: Grond In de geroerde boven- en ondergrond van het terrein aan de Goilberdingerdijk zijn enkele metalen, PAK en PCB's licht verhoogd. Licht verhoogde gehaltes zijn geen risico voor de volksgezondheid. In drie boringen op de locatie van de voormalige tanks is olie waargenomen. Deze boringen staan rond de locatie waar in het verleden bovengrondse tanks stonden. De grond is er tussen 0.5 en 1.0 m-mv sterk verontreinigd met olie, met een gehalte van maximaal 9.000 mg/kg ds. Ook in bovengrondmengmonster van twee boringen achter de loods ligt het oliegehalte boven de interventiewaarde. Bij het onderzoek van Nipa BV uit 2004 op dezelfde locatie is een oliegehalte gemeten van 9.100 mg/kg ds, in een mengmonster van twee boringen (0.2 tot 0.5 m-mv). Over de ernst, omvang en consequentie van de verontreiniging kan het volgende worden opgemerkt. I.
Aan de oost- en noordkant is de olievlek afgeperkt met de zintuiglijk schone boringen 1, 2 en 7. Boring 1 is afgewerkt met een peilbuis, het grondwater is daar licht verontreinigd met olie en aromaten. II. De sterke verontreiniging is verticaal afgeperkt op een diepte van 1.0 m-mv. Op deze diepte is de grond nog licht verontreinigd met olie. III. Het oppervlak van de verontreinigde grond is geschat op circa 30 m², met de opmerking dat de olie in zuidelijke en westelijke richting niet is afgeperkt. Uitgaande van een diepte van 0.2 (direct onder het beton) tot maximaal 1.5 m-mv wordt het volume van de verontreiniging geschat op 40 m³. Daarvan zal naar schatting de helft sterk verontreinigd zijn, 20 m³. IV. De eerste hinderwetvergunning voor het onderhouden en repareren van landbouwvoertuigen en auto's op het terrein dateert van 1987. Aannemelijk is dus dat de verontreiniging in de grond ontstaan is na die tijd. De verontreiniging moet daarmee als nieuw geval worden beschouwd. Asbest Visueel is nergens asbest waargenomen in of op de bodem. Er is één representatief mengmonster op asbest geanalyseerd, van de relatief meest puinhoudende grond onder het beton. Het lab heeft daar asbest kleiner dan 20 mm in aangetoond. Het gaat om tien stukjes met een grootte tussen 0.5 en 20 mm. De stukjes resulteren in een gewogen asbestgehalte van 13 mg/kg ds.
Het asbest bestaat uit hecht-gebonden en twee niet-hechtgebonden stukjes amosiet, crocidoliet en chrysotiel. Voor asbest in grond geldt een interventiewaarde of hergebruiksnorm van 100 mg/kg ds Grond met asbestgehaltes onder de 100 mg/kg ds wordt geacht geen risico te vormen voor de volksgezondheid. Grondwater Het grondwater stond op het moment van het onderzoek op circa 0.5 m-mv. Het grondwater is licht verontreinigd met barium en molybdeen. Deze metaal zijn landelijk verhoogd. Olie is in het grondwater op de locatie van de voormalige tanks licht verhoogd, met 160 ìg/l. Van de aromaten zijn naftaleen, xylenen en benzeen boven de streefwaarde verhoogd. De grond is deze locatie sterk verontreinigd, tot 9.000 mg/kg ds. Al deze olie is dus niet mobiel. Bij het onderzoek van 2004 van Nipa BV was olie ook nergens boven de tussenwaarde verhoogd in het grondwater en was de grond wel sterk verontreinigd. Dat beeld is dus niet veranderd. Conclusie en aanbevelingen De olieverontreiniging vormt wat volume betreft waarschijnlijk geen ernstig geval. Een kwalificatie als wel of niet ernstig is echter niet van belang als de verontreiniging ontstaan is na 1987. Consequentie van de kwalificatie als nieuw geval is de verontreiniging saneringsplichtig is, met in principe de Achtergrondwaarde als terugsaneerwaarde.
Na sloop van de opstallen en de verharding zal verontreiniging dus gesaneerd moeten worden om een bestemmingswijziging door te kunnen voeren.
Goilberdingerdijk 32
24
Sanering kan uitgevoerd worden door de saneringsaanpak vast te leggen in een Plan van Aanpak. Bevoegd gezag daarbij is Omgevingsdienst Rivierenland, namens Gemeente Culemborg. 4.2.3
Conclusie
In verband met de toekomstige functie dient na sloop van de opstallen en de verharding de aangetroffen verontreiniging gesaneerd te worden. Voor de sanering dient een Plan van Aanpak te worden opgesteld welke minimaal 2 weken voor aanvang van de sanering voor akkoord naar de gemeente Culemborg wordt gestuurd. Na het nemen van de benodigde sanerende maatregelen mag ervan worden uitgegaan dat er geen risico's voor de volksgezondheid en het milieu aanwezig zijn met betrekking tot de voorgenomen activiteiten op het onderhavige perceel. Met de noodzakelijke bodemsanering in het plangebied om de bodem geschikt te maken voor de beoogde functie gaat een kostenpost gemoeid. De kosten zijn bij initiatiefnemer bekend en het plan moet ook na sanering rendabel voor initiatiefnemers worden geacht. Omdat tijdens het bodemonderzoek visueel asbesverdacht materiaal is aangetroffen, is een verkennend onderzoek naar asbest in bodem confrom NEN 5707 noodzakelijk. Het asbestverdachte materiaal bevindt zich, grotendeels, op dezelfde locatie als de verontreiniging met minerale olie. Derhalve wordt het aanvullend asbestonderozek gelijktijdig uitgevoerd met de te treffen bodemsanering. 4.3
Cultuurhistorie en archeologie
4.3.1
Wettelijk kader
Vanaf 1 juli 2016 is de Erfgoedwet van kracht. Doelstelling van de wet is de bescherming en het behoud van archeologische en cultuurhistorische waarden. In de Erfgoedwet is vastgelegd hoe met het erfgoed van nationaal belang wordt omgegaan, wie welke verantwoordelijkheden daarin heeft en hoe het toezicht wordt geregeld. Als gevolg van deze wet wordt in het kader van de ruimtelijke ordening het behoud van het erfgoed meegewogen zoals alle andere aspecten die bij de voorbereiding van het plan een rol spelen. 4.3.2
Cultuurhistorie
In het plangebied zijn geen rijks- of gemeentelijke monumenten aanwezig. Het plangebied maakt echter wel onderdeel uit van een gebied met belangrijke cultuurhistorische waarden. Voorliggend initiatief mag geen afbreuk doen aan de specifieke cultuurhistorische waarden in het gebied. Het plangebied behoort tot het deelgebied 'Goilberdingerpolder, inclusief forten'. Specifiek daarbinnen is de Nieuwe Hollandse Waterlinie van groot cultuurhistorisch van belang. Onderstaand wordt op beide onderwerpen ingegaan. Deelgebied Goilberdingerpolder, inclusief forten Op basis van de in 2012 opgestelde cultuurhistorische waardenkaart van de gemeente Culemborg zijn in het buitengebied vier gebieden aangewezen van bijzonder hoge cultuurhistorische waarden. Aan deze gebieden is in het geldende bestemmingsplan 'Buitengebied' de dubbelbestemming 'Waarde Cultuurhistorie' toegekend. Zoals aangegeven valt het plangebied binnen het deelgebied 'Goilberdingerpolder, inclusief forten'. De cultuurhistorische waarden in het deelgebied 'Goilberdingerpolder, inclusief forten' worden bepaald door de herkenbaarheid van de volgende kenmerken: Middeleeuwse percelering en wegenpatroon; waardevolle lintbebouwing; verscheidenheid aan boerderijen; militair landschap (forten, inundatiekanalen, groepsschuilplaatsen, kazematten en kogelvanger).
Onderhavig initiatief doet op geen enkele manier afbreuk aan bovengenoemde cultuurhistorische waarden. Het initiatief draagt juist bij aan de waardevolle lintbebouwing. Met de herontwikkeling wordt de lintbebouwing versterkt en wordt het zicht op de bebouwing vanaf de dijk verzacht. Daarnaast leidt de herontwikkeling er toe dat de kleinschaligheid van het oeverwallenlandschap en het contrast met de
Goilberdingerdijk 32
25
meer open komgronden en uiterwaarden wordt versterkt. Op het militair landschap van de Nieuwe Hollandse Waterlinie wordt onderstaand nader ingegaan. Nieuwe Hollandse Waterlinie Het plangebied maakt onderdeel uit van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Het landschap is de basis geweest voor de aanleg van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, een voormalig verdedigingssysteem van de Zuiderzee tot aan de Biesbosch dat gebruik maakte van de natuurlijke omstandigheden. De Waterlinie kent een hoofdverdedigingslijn (in Culemborg gevormd door de Diefdijk) en indundatiegebieden (de laag gelegen gebieden aan de oostkant van Holland). Deze indundatiegebieden konden in tijden van gevaar onder water gezet worden zodat de vijand daar in vast zou lopen. Op een aantal strategische plekken werden forten gebouwd. In Culemborg zijn dat Fort Everdingen en Fort Werk aan het Spoel. Het rijk, de provincies en de gemeenten hechten groot belang aan de Nieuwe Hollandse Waterlinie als cultuurhistorisch erfgoed. Dat heeft zich vertaald in het Nationaal Project Nieuwe Hollandse Waterlinie. Doel is o.a. het duurzaam veilig stellen van de samenhangende elementen in de Linie, het beleefbaar maken van de Linie en het behoud en het versterken van de openheid in de schootsvelden van de forten en in de inundatiegebieden.
Om de waarden van de Waterlinie te beschermen hebben rijk, provincies en gemeenten de kernkwaliteiten vastgelegd in het Barro, provinciale verordeningen en bestemmingsplannen. In het Handboek Kernkwaliteiten zijn deze waarden omschreven, voor de Waterlinie als geheel (deel I) en uitgewerkt voor de Culemborgerwaard (deel II). Het erf Goilberdingerdijk 32 ligt binnen de voormalige Verboden Kringen van Werk aan het Spoel. Bij het realiseren van bebouwing dient voldaan te worden aan ontwerp-richtlijnen Nieuwe Hollandse Waterlinie. Uit het Handboek Kernkwaliteiten kunnen de volgende richtlijnen worden gedestilleerd: Erfontwikkelingen langs de dijk voegen zich naar de historische erfopzet; Terughoudendheid bij verdichting in de verboden kringen; Weloverwogen ordening van het erf met helder onderscheid tussen hoofd- en bijgebouwen; Zorg ervoor dat het erf een compacte, ruimtelijke eenheid blijft; Houtbouw kan inspiratie zijn voor Verboden Kringen. In het erfadvies voor de herinrichting van het perceel Goilberdingerdijk 32 is nadrukkelijk rekening gehouden met de ontwerprichtlijnen uit de nadere beschrijving van de kernkwaliteiten. Geconcludeerd moet worden dat de herontwikkeling tot een duidelijke versterking van de cultuurhistorische waarden van de Nieuwe Hollandse Waterlinie leidt.