CConstaterende datCulemborg
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 3 Rapportage-DoeMee-onderzoek-2023-klachtbehandeling__1724016__

Raadsvergadering 2 december 2024, gemeente CulemborgBij agendapunt: Rekenkamer Rapportage Klachtafhandeling Culemborg18.563 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Van één enkele deelnemer zijn wel beoordelingscijfers beschikbaar. Deze zijn opgenomen in de factsheet van die specifieke deelnemer.

3.222. Analyse 94,6% van de deelnemende overheden geeft aan dat er geen klanttevredenheidsonderzoek wordt uitgevoerd onder ners van klachten. Deelnemende overheden die eerder wel onderzoeken hebben gedaan, maar hiervan af zijn gestapt, geven aan dat zij merkten dat het resultaat van de behandeling (deels) bepaalde hoe indieners het proces beoordeelden.

Deelnemende

overheden

willen voorkomen

dat een klanttevredenheidsonderzoek

leidt tot een

hernieuwde behandeling van de klacht. In checkgesprekken geeft een aantal klachtencoördinatoren dan ook aan dat het een bewuste keuze is geweest om geen klanttevredenheidsonderzoek, gericht op de klachtbehandeling, op te zetten. Enkele deelnemende overheden hebben wel de wens om een klanttevredenheidsonderzoek uit te voeren, maar

is dit niet gebeurt door een gebrek aan tijd en/of capaciteit. Enkele andere deelnemende overheden hebben niet bewust nagedacht over het wel of niet uitvoeren van een dergelijk onderzoek

28/61

| NVR Wel geeft een aantal coördinatoren aan dat er na afloop van de behandeling aan de indiener kort wordt gevraagd of zij tevreden is met de behandeling van een klacht. Dit is dan geen formeel klanttevredenheidsonderzoek, maar het geeft de coördinator wel een beeld van de ervaring van de indiener met het proces. Het s belangrijk dat overheden een

dergelijke terugblik inbouwen n hun proces. Veel klachtenbehandelingen vinden informeel plaats. Doordat dit informeel gebeurt, kan leren en evalueren binnen een behandeling misschien verloren gaan, Dit hoeft zeker geen formeel klanttevredenheidsonderzoek met een score te zijn; dit past ook niet bij een informele behandeling. Een terugblik kan wel heel waardevol zijn om het proces van klachtbehandeling te verbeteren.

3.3. Evaluaties | Beleid en proces In deze paragraaf wordt ingegaan op de evaluatie van ingediende klachten binnen de ambtelijke organisatie.

3.3.1. Wat is het algemene beeld?

214%

=Nee

78,6%

Figuur 21. Antwoord op de vraag:

‘wordt de behandeling van klachten regelmatig geanalyseerd en geëvalueerd

34,7%

=Nee

65,3%

Figuur 22. Antwoord op de vraag:

'worden de resultaten van de evaluatie gedeeld met de bestuursorganen’

29/61

29,3%

u Nee

70,7%

Figuur 23. Antwoord op de vraag:

'wordt aan de hand hiervan getoetst of er aanleiding s tot aanpassingen in de wijze waarop de

‘behandeling van klachten plaatsvindt’

59 van de 75 deelnemende overheden (78,6%) geven aan dat de klachten herleidbaar (figuur 21) worden geanalyseerd en geëvalueerd. 49 van de 75 van de deelnemende overheden (65,3%) geven aan dat de resultaten van de analyse/ evaluatie gedeeld worden met de bestuursorganen (figuur 22). Uit de gesprekken komt naar voren dat coördinatoren bijvoorbeeld als paragraaf opnemen in het jaarverslag. 53 van de 75 deelnemende overheden (70,7%) geven aan dat de evaluatie leidt tot een toetsing van het beleid, waarbij wordt bekeken of aanpassing aan het beleid nodig i (figuur 23), bijvoorbeeld in de communicatie over het beleid richting inwoners of in participatietrajecten. Interne evaluaties vinden het minst vaak plaats bij gemeenten in de categorie '30.001 tot 50.000 inwoners' met 61,5% (ten opzichte van een gemiddelde van 77,0%). Aanpassingen naar aanleiding van evaluaties komen het minst vaak voor bij gemeenten in de categorie 'meer dan 100.001 inwoners', met een percentage van 58,3%. Het is niet bekend waarom

percentage afwijkt van het gemiddelde. Evaluaties vinden over het algemeen plaats aan de hand van de aard van de klachten. De coördinator ziet hierin trends,

kunnen wijzen op een benodigde aanpassing in het beleid, bijvoorbeeld als er veel klachten over de communicatie over een herinrichting zijn, wordt de communicatie hierover aangepast De coördinatoren geven aan dat de evaluatie vaak informeel van aard is, met een gesprek tussen de klachtencoördinator en de betrokken afdeling waar veel klachten over gaan. Bij een enkele deelnemende overheid is er sprake van een gestructureerd proces waarbij de klachtencoördinator periodiek aan tafel zit bij het MT om de bevindingen te bespreken. Wanneer aanpassingen nodig zijn n het beleid, wordt dit ook gedeeld met het bestuur.

332. Analyse Veel deelnemende overheden hebben in hun proces opgenomen dt de klachten worden geëvalueerd. Er worden in evaluaties trends geduid die ertoe leiden dat het beleid of de uitvoering wordt aangepast. De gesprekken laten zien dat aanpassingen vaak gericht zijn op de communicatie vanuitde overheid: duidelijkere of eerdere communicatie, bijvoorbeeld bij projecten in de openbare ruimte, en over het reageren door ambtenaren op vragen, terugbelverzoeken of mails. Deze punten worden opgenomen in het jaarverslag, bijvoorbeeld, waarmee de raad ook wordt geïnformeerd over lessen die te trekken zijn uit klachten. Door de resultaten van de evaluatie vervolgens ook te delen met het bestuurof de volksvertegenwoordiging in het jaarverslag, worden ook zij op de hoogte gesteld van aanpassingen die nodig zijn in het bel

30/61

| NVR

Wat nog wel te zien is, is dat de evaluatie vaak informeel plaatsvindt. Het zou het proces en de kwaliteit van de dienstverlening verder ten goede kunnen komen als de evaluatie ook een structurele en formele stap wordt in het proces. Bijvoorbeeld door de evaluatie een vast onderdeel te maken van het jaarverslag en periodiek een moment te plannen

om het MT en/of het bestuur hierover bij te praten. Klachtbehandeling kan daarmee bijdragen aan het proces van leren en evalueren

binnen de overheid

3.4. Aanbevelingen ombudsman In deze paragraaf wordt ingegaan op het opvolgen van conclusies en aanbevelingen van de Ombudsman.

3.4.1. Wat is het algemene beeld? 45 van de 75 van de deelnemende overheden (60,0%) geven aan dat wordt geborgd dat conclusies en aanbevelingen van de Nationale Ombudsman/Ombudscommissie worden opgevolgd (figuur 24). Meestal wordt dit geborgd door de klachtencoördinator, die opvolging geeft richting de rest van de organisatie, het college en/ofde raad. Bij enkele geïnterviewden is het 'niet bekend’ hoe de opvolging is geborgd, bijvoorbeeld doordat ze nog niet zo lang bij klachtbehandeling betrokken zijn of doordat er tot nu toe slechts een beperkt aantal conclusies en aanbevelingen is ontvangen waardoor de borging minder aandacht heeft gekregen De deelnemende overheden die de opvolging van conclusies en aanbevelingen vanuit de ombudsfunctie niet expliciet hebben geborgd, geven wel aan dat er serieus wordt gekeken naar de conclusies en aanbevelingen vanuit de Nationale Ombudsman/Ombudscommissie,

mochten

deze zich voordoen.

40,0%,

u Nee

60,0%

Figuur 24. Antwoord op de vraag:

i binnen uw organisatie geborgd dat expliciet wordt afgewogen of de conclusies en aanbevelingen

van de ombudsinstantie worden opgevolgd? 3.

Analyse

lets meer dan de helft van de deelnemende overheden geeft aan dat geborgd is dat er opvolging wordt gegeven aan conclusies en aanbevelingen vanuit de Nationale Ombudsman/Ombudscommissie. Er zijn voor dt onderzoek voorbeelden gezien van organisaties die in de functiebeschrijving van de klachtfunctionaris hebben opgenomen dat de klachtfunctionaris zorgdraagt voor het opvolging geven aan onderzoeken vanuit de ombudsfunctie. Hierover wordt vervolgens een (verbeter)signaal afgegeven aan de betreffende vakafdeling

31761

©

| NVR Hierdoor ontstaat een gesprek tussen het klachtenteam en de afdelingen over het leren van klachten en kan de afdeling een afweging maken over de conclusies en aanbevelingen. In de gesprekken geven de overheden die de opvolging van conclusies en aanbevelingen niet hebben geborgd, aan de

conclusies en aanbevelingen desondanks serieus in overweging te nemen en waar nodig te schakelen met de Nationale Ombudsman/Ombudscommissie, zodat kan worden onderbouwd waarom aanbevelingen al dan niet opvolging krijgen. Dit duidt op een meer impliciete borging in de organisatie.

Het is belangrijk dat ook deze organisaties meer expliciet borgen dat er wordt afgewogen of en op welke wijze de conclusies en aanbevelingen worden opgevolgd. Dit zodat binnen een organisatie duidelijk is wie zorg draagt voor de

afweging, op welke manier deze afweging plaatsvindt en wie verantwoordelijk is voor terugkoppeling richting de betreffende afdeling en eventueel overleg met de Nationale Ombudsman/Ombudscommissie. Op deze manier kan er ook gezorgd worden voor een betere kennisoverdracht naar nieuwe betrokkenen bij het klachtbehandelingsproces als

er verloop plaatsvindt binnen de organisatie.

32/61

| NVR 4. Informatievoorziening richting volksvertegenwoordiging In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de wijze van informatievoorziening richting de volksvertegenwoordiging. Eerst wordt het algemene beeld geschetst op basis van de informatie-uitvraag; vervolgens wordt een analyse uitgevoerd. De visuele weergave in dit hoofdstuk is gebaseerd op de beantwoording door alle 75 deelnemende overheden (gemeenten, provincies en waterschap), tenzij anders aangegeven in de tekst.

De informatie in dit hoofdstuk is gebaseerd op de antwoorden, gegeven door de ambtelijke organisatie in de informatie-uitvraag en uit de checkgesprekken.

4.1. Wat is het algemene beeld? 67 van de 75 deelnemende overheden (89,3%) geven aan dat de volksvertegenwoordiging periodiek wordt geïnformeerd over de wijze waarop de behandeling van klachten plaatsvindt (figuur 25). Dit gebeurt veelal via een (klachten)jaarverslag vanuit de klachtencoördinator/Juridische Zaken.

In enkele gevallen wordt de volksvertegen-

woordiging geïnformeerd via de P&C-cyclus, bijvoorbeeld in de jaarstukken of via een tussenrapportage. 65 van de 67 deelnemende overheden die de volksvertegenwoordiging periodiek informeren (86,7% van het aantal deelnemende overheden), rapporteren over het aantal en aard van de klachten. 59 deelnemende overheden (78,7%) verstrekken informatie over de resultaten en tijdigheid van de behandeling. 46 deelnemende overheden (61,3%) verstrekken ook informatie over eventuele lessen die kunnen worden gehaald uit het proces van klachtbehandeling (het leereffect) (zie figuur 26 op de volgende pagina)

Figuur 25. Antwoord op de vraag:

‘wordt de raad/Provinciale Staten/algemeen bestuur periodiek (minstens 1x per jaar) geïnformeerd over

de wijze waarop de behandeling van klachten plaatsvind!t’ plaatsvindt?"

Zo heeft Amersfoort recentelijk de klachtbehandeling centraal georganiseerd door een klachtenteam op te richten binnen de juridische afdeling. Dit om expertise te kunnen ontwikkelen op de klachtbehandeling en om voor onderlinge vervanging en coaching voor de klachtbehandelaars te kunnen zorgen. Dit proces is in gang gezet naar aanleiding van het resultaat van het analyseren en evalueren van klachtbehandeling; daarover is ook gerapporteerd richting de volksvertegenwoordiging.

3/61

© Informatie over de ervaringen van indieners wordt door slechts elf deelnemende overheden verstrekt (14,7%). Dit is n ljn met de bevinding over het ophalen van de ervaringen van indieners (zie paragraaf 3.2), hetgeen niet tot nauwelijks gebeurt.

Informatievoorziening richting de volksvertegenwoordiging 100%

90%

1353

HE

80%

EM

70% 509

0%

EDE

50%

40%

€2IJ

787

30%

613

20%

10%

147 Aantal en aard van de klachten

Resultatenentijdigheid _ Ervaringen van van de afhandeling _ indieners van klachten M%Ja

Figuur 26. Antwoord op de vraag:

Eventuele lessen (leereffect)

M%Nee

‘welke informatie ontvangt de raad/Provinciale Staten/algemeen bestuur over de wijze waarop de

‘behandeling van klachten plaatsvindt?

De informatie richting de volksvertegenwoordiging leidt, aldus de geïnterviewden, bij het grootste gedeelte van de deelnemende overheden tot weinig vragen. Door enkele volksvertegenwoordigingen wordt actief informatie opgevraagd bij het bestuur. Ook is er een aantal overheden waar het jaarverslag eens in de zo veel tijd ook in een

voorbereidende commissie wordt besproken, waar volksvertegenwoordigers de mogelijkheid hebben om de informatie aangaande klachtbehandeling te bespreken. Bij een enkele deelnemer wordt alleen het bestuur (college, Provinciale Staten of dagelijks bestuur) geïnformeerd via een (jaar)verslag. Hierbij zijn geen afspraken gemaakt over verstrekking van dt verslag aan de volksvertegenwoordiging

4.2. Analyse Te zien is dat het overgrote deel van de deelnemende overheden informatie verstrekt richting de volksvertegenwoordiging over het proces en de resultaten van klachtbehandeling. De deelnemende overheden die dit niet doen, geven aan daar het belang wel van in te zien en dat overwogen wordt dit in te gaan invoeren, maar dat dit eerder geen prioriteit kreeg vanwege een gebrek aan tijd/capaciteit. Daarbij geeft een enkele deelnemer aan dat dit onderzoek de aanleiding is geweest om een klachtenjaarverslag richting de volksvertegenwoordiging (opnieuw) in te voeren.

34/61

| NVR De informatie die wordt verstrekt aan de volksvertegenwoordiging leidt tot weinig vragen vanuit de volksvertegenwoordiging, waarbij in de gesprekken niet is aangegeven dat er een behoefte aan verdere informatievoorziening lijkt te bestaan.

Hierbij hoort de opmerking dat in dit onderzoek niet naar de informatievoorziening van de deelnemende overheden is gekeken. Er is dus geen oordeel te vellen over de toereikendheid van de informatievoorziening. Het feit dat veelal is aangegeven dat de informatievoorziening tot weinig vragen leidt vanuit de volksvertegenwoordiging, hoeft niet te betekenen dat de informatievoorziening daarmee afdoende is. Artikel 9:12a van de Awb stelt dat klachten jaarlijks gepubliceerd dienen te worden, maar het is niet wettelijk verplicht om deze publicatie te delen met de volksvertegenwoordiging. Toch is het belangrijk dat elke decentrale overheid periodiek (minstens één keer per jaar) de volksvertegenwoordiging informeert over klachtbehandeling. Daarbijis het aan te raden ten minste te rapporteren over de aantallen en de aard van de klachten, de resultaten en de tijdigheid van de behandeling en gesignaleerde lessen, trends en ontwikkelingen. Het is wenselijk dat deze informatie wordt aangevuld met informatie over klachtbehandeling bij verbonden partijen (zie paragraaf 5.2). Het informeren via zowel een jaarverslag als de P&C-cyclus is daarvoor een geschikt middel, zo lang er maar expliciet wordt gerapporteerd over de uitvoering van de klachtbehandeling.

Daarbij is het wenselijk dat de informatie periodiek wordt besproken door de volksvertegenwoordiging, bijvoorbeeld in een voorbereidende commissie.

35/61

© 5. Klachtbehandeling bij verbonden partijen In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de klachtbehandeling bij verbonden partijen die namens de gemeente een publieke taak uitvoeren. In de informatie-uitvraag is gevraagd naar de afspraken die gemaakt zijn met verbonden partijen en de informatie hierover richting de volksvertegenwoordiging. In de volgende paragrafen wordt achtereenvolgens ingegaan op de aspecten van het analysekader. Daarbij wordt per paragraaf eerst het algemene beeld geschetst van het aspect op basis van de informatie-uitvraag; vervolgens wordt een analyse uitgevoerd. De visuele weergave n dit hoofdstuk is gebaseerd op de beantwoording door alle 75 deelnemende overheden (gemeenten, provincies en waterschap), tenzij anders aangegeven in de tekst. Meer specifiek is de deelnemende overheden gevraagd informatie aan te leveren over klachtbehandeling bij de GGD en Omgevingsdienst waarzij deelnemer van zijn en een lokale verbonden partij naar keuze. Deze organisatiespecifieke informatie maakt deel uit van de individuele factsheets van de deelnemende

overheden

De informatie in dît hoofdstuk is gebaseerd op de antwoorden, gegeven door de ambtelijke organisatie in de informatie-uitvraag en uit de checkgesprekken.

5.1. Afspraken met verbonden partijen In deze paragraaf wordt ingegaan op gemaakte afspraken met verbonden partijen over klachtbehandeling.

5.1.1. Wat is het algemene beeld? In de informatie-uitvraag geven 20 van de 75 (26,7%) deelnemende overheden aan dat de organisaties hebben geregeld dat verbonden partijen en gemeenschappelijke regelingen (GR'en) een klachtenregeling op dienen te stellen (figuur 27). Uit de vragenlijst en de interviews s het beeld ontstaan dat de deelnemende overheden die dit gedaan hebben, dit veelal niet via eigen beleid hebben geregeld. Meestal gebeurt dit in de (juridische) afspraken met de verbonden partijen en GR'en, bijvoorbeeld door hierover een artikel op te nemen in een artikel van de GR of door hier afspraken over te maken via een Dienstverleningsovereenkomst (DVO)

26,7%

=Ja m Nee

73,3%

Figuur 27. Antwoord op de vraag:

heeft uw organisatie (bijvoorbeeld in de nota verbonden partijen) geregeld dat verbonden partijen een

klachtenregeling op dienen te stellen?"

36/61

5.1.2. Analyse Slechts iets meer dan een kwart van de deelnemende overheden geeft aan zelf geregeld te hebben dat verbonden partijen en GR'en een klachtenregeling op dienen te stellen (26,7%).

Gedurende de dataverzameling is het opgevallen dat informatie over de verbonden partijen niet altijd bij de klachtencoördinator voorhanden was. Veel klachtencoördinatoren focussen op de klachtbehandeling binnen hun eigen organisatie en hebben de klachtbehandeling bij verbonden partijen minder goed in het vizier. Een deel van de geïnterviewden geeft aan bij het invullen van de informatie-uitvraag geen accounthouders te hebben geraadpleegd Ook als zij zelf niet het zicht hadden op de klachtbehandeling bij verbonden partijen. Een gedeelte van de klachtencoördinatoren heeft op eigen initiatief informatie uitgevraagd bij de accounthouders van verbonden partijen. Bij deze accounthouders, die het directe contact onderhouden met de verbonden partijen en ook meer zicht hebben op de P&C-documenten, was vaker wel informatie bekend. Uit deze informatie is echter ook het beeld ontstaan dat de deelnemende organisaties in hun eigen beleid weinig geregeld hebben in hun eigen beleidsdocumenten

Als er iets geregeld is, is dit in de juridische afspraken met de verbonden partijen, bijvoorbeeld in het instellingsbesluit van de GR of in een DVO. Veel van de geïnterviewden geven aan dat de verbonden partijen en GR'en zelf ook moeten voldoen aan de Awb. Daarom ljkt het in eigen beleid opnemen van uitspraken over klachtbehandeling bij verbonden partijen, minder aandacht te krijgen. Hoewel de eigenstandige verantwoordelijkheid van verbonden partijen ten aanzien van klachtbehandeling erkent dient te worden, blijven decentrale overheden altijd aanspreekbaar op de taken die zij door externe partijen laten uitvoeren. Daarbij maakt het niet uit op welke juridische basis de uitvoering plaatsvindt. Ook bij uitvoering door een verbonden parti is de decentrale overheid verantwoordelijk voor een behoorljke uitvoering van haar taken. En omdat deze taken in toenemende mate worden uitgevoerd in regionale samenwerkingsverbanden, via verbonden partijen en GR'en, is het maken van afspraken hierover extra van belang. Dit geldt ook zeker voor de behandeling van klachten. Als de klachtbehandeling door een verbonden parti plaatsvindt, bljft de decentrale overheid zelf verantwoordelijk voor de kwaliteit van de klachtbehandeling. De decentrale overheid moet daarom afspraken vastleggen en actief en goed toezicht houden op de manier waarop klachten worden behandeld.

Dit standpunt heeft de Nationale Ombudsman eerder ook

in rapporten uitgedragen.'® Een nota verbonden partijen of een visie op samenwerking is bij uitstek een document waarin afspraken kunnen worden gemaakt over of uitgangspunten kunnen worden gesteld voor de klachtbehandeling bij verbonden partijen, bijvoorbeeld afspraken over het bijhouden van aantallen klachten, de wijze waarop over klachten wordt gerapporteerd of welke soort klachten eventueel worden opgepakt en behandeld door de gemeente zelf. De gemeente Enschede heeft bijvoorbeeld in het kader van ‘good governance het volgende vastgelegd in hun Beleidskader verbonden

partijen (2021).2 ‘Voor de Gemeente staat daarbij een goede dienstverlening aan haar inwoners centraal en gaat er dan ook vanuit dat de verbonden partij een klachtregeling heeft en zich houdt aan de behoorlijkheidsnormen van de

Nationale Ombudsman.' Deze gemeente lijkt2! hiermee echter een uitzondering te vormen op de regel.

® Nationale Ombudsman ( jul 2023). Uitspraak nr. 2023/107. Gemeente Enschede (2021}. Beleidskader verbonden partjen.

# Hier wordt gesproken over jkt omdat de nota's verbonden partien zelf niet zijn geanalyseerd,

maar een beroep wordt gedaan op de informatie uit de

informatie-uitvraag en de checkgesprekken

37/61

©

| NVR

5.2. Informatievoorziening voor de volksvertegenwoordiging In deze paragraaf wordt ingegaan op de wijze waarop de volksvertegenwoordiging wordt geïnformeerd over klachtbehandeling bij verbonden partijen.

5.2.1. Wat is het algemene beeld? 28 van de 75 deelnemende overheden (ofwel 37,3%) geven aan dat de volksvertegenwoordiging wordt geïnformeerd over de klachtbehandeling bij verbonden partijen (figuur 28). Dit gebeurt in de regel aan de hand van de informatievoorziening van de verbonden partijen zelf, bijvoorbeeld via de jearstukken in de reguliere P&C-cyclus. In de gesprekken is aangegeven dat het algemeen bestuur (AB) van de verbonden partij soms geïnformeerd wordt over klachtenrapportages vanuit de verbonden partij. Dergelijke klachtenrapportages maken over het algemeen geen deel uit van de reguliere informatievoorziening over de verbonden parti richting de volksvertegenwoordiging

Figuur 28. Antwoord op de vraag:

‘wordt de raad/Provinciale Staten/algemeen bestuur geïnformeerd over het aantal en de aard van de

klachten afgehandeld door andere verbonden partijen die namens uw organisatie een publieke taak uitvoeren?

8.

Analyse

Ruim een derde van de deelnemende overheden geeft aan dat de volksvertegenwoordiging wordt geïnformeerd over de klachtbehandeling bij verbonden partjen. Als de volksvertegenwoordiging wordt geïnformeerd over verbonden partijen, vindt dit niet plaats door de klachtencoördinator. De geïnterviewden geven aan hiervoor afhankelijk te zijn van de informatievoorziening van de verbonden partijen zelf en de betrokken accounthouders vanuit de decentrale overheid, Uit de wijze waarop de informatie-uitvraag is ingevuld, kan worden opgemaakt dat er in de regel weinig direct contact is over klachtbehandeling tussen de klachtencoördinatoren vanuit de gemeente en de accounthouders.

Het

valt op dat er, net als voor de gemaakte afspraken (zie paragraaf 5.1), ook voor de informatievoorziening een grote afhankelijkheid is van de verbonden partij zelf. De deelnemende overheden verantwoorden niet of beperkt zelf over klachtbehandeling bij verbonden partijen.

Wat opvalt is dat de volksvertegenwoordiging procentueel vaker wordt geïnformeerd dan dat hier afspraken over zijn gemaakt Voor 42,7% van de overheden geldt dat de volksvertegenwoordiging wordt geïnformeerd, maar het percentage overheden dat hier afspraken over heeft gemaakt is kleiner (27,0%).

38/61

| NVR Het is belangrijk dat er altijd afspraken worden gemaakt met verbonden partijen over de informatievoorziening over klachtbehandeling en dat deze informatie dee! uitmaakt van de informatievoorziening richting de volksvertegenwoordiging. De meest logische route voor deze informatievoorziening is de route die het merendeel nu al bewandelt: de verbonden partijen verschaffen zelfen tenminste via de reguliere informatievoorziening richting de volksvertegenwoordiging, informatie over klachtbehandeling. Het is mogelijk dat informatie over klachtenbehandeling bij verbonden partijen als onderdeel van een regulier Jearverslag ondersneeuwt in de totale rapportage. Uit de gesprekken komt namelijk ook naar voren dat de volksvertegenwoordiging op dit moment weinig vragen stelt over klachtbehandeling bij verbonden partijen.

Omdat er in toenemende mate via verbonden partijen gewerkt wordt aan opgaven, is het belangrijk dat de volksvertegenwoordiging ook op de hoogte is van de klachtbehandeling bij verbonden partijen. Er zijn daarom mogelijk-

heden om de informatievoorziening over de klachtbehandeling bij verbonden partijen te integreren in de klachtenjaarverslagen die veel deelnemende overheden nu zelf al opstellen en delen met de volksvertegenwoordiging. Op deze manier krijgt de volksvertegenwoordiging een jaarverslag dat een totaaloverzicht biedt van de klachtbehandeling bij

aan de overheid gelieerde organisaties. Dit hoeven geen uitgebreide rapportages te zijn; de klachtcoördinator kan de hoofdpunten (aantal en aard van de klachten en eventuele lessen) uit de jaarverslagen overnemen en toevoegen

39/61

© 6. Conclusies en aanbevelingen In dit hoofdstuk worden de algemene conclusies en bijbehorende aanbevelingen uiteengezet die voortkomen uit de analyses in de vorige hoofdstukken. Dit hoofdstuk i opgebouwd op basis van de inhoudelijke hoofdstukken 2 tot en met 5 van dit rapport. In de volgende paragrafen zijn de conclusies en aanbevelingen opgenomen 61 De beleidsmatige en organisatorische opzet van klachtbehandeling (hoofdstuk 2). 62 De resultaten van klachtbehandeling en het leren van klachtbehandeling (hoofdstuk 3). 63 Informatievoorziening richting de volksvertegenwoordiging (hoofdstuk 4) 64 Klachtbehandeling bij verbonden partijen (hoofdstuk 5)

6.1. Beleidsmatige en organisatorische opzet van klachtbehandeling In deze paragraaf staat de beantwoording van de volgende deelvraag centraal Op welke wijze heeft de decentrale overheid de behandeling van klachten beleidsmatig en organisatorisch vormgegeven? Doelstellingen Deelconclusie

Ongeveer de helft van de deelnemende overheden geeft aan dat er doelstellingen zijn geformuleerd ten aanzien van klachtbehandeling. Deze doelstellingen zijn veelal geformuleerd op het niveau van uitgangspunten en zijn niet SMART gemaakt Met deze doelstellingen proberen de overheden wel duidelijk aan te sluiten bij de bedoeling van de wetgever en de Nationale Ombudsman, met daarbij een focus op: de burger (op weg) helpen en het leren van de klacht voor de toekomst. Veel deelnemende overheden die geen organisatie-eigen doelen hebben geformuleerd, geven te kennen hier geen behoefte aan te hebben omdat de Awb in hun ogen al voldoende een inhoudelijk kader biedt. De Nationale Ombudsman vindt het daarentegen wel belangrijk dat altijd wordt gewerkt vanuit de bedoeling; als een organisatie weet waarom klachtbehandeling plaatsvindt, kan beter worden bepaald hoe dit gebeurt. Het is daarom raadzaam wel organisatie-eigen doelstellingen te hebben.

Aanbeveling e

deelnemend

op het wettelijk

d

ellingen hebt e

n het gespre

klachtbehandeling te verinnerlijken binnen de eigen

organisatie

Richtlijnen voor indiening en servicenormen Deelconclusie

Het overgrote deel van de deelnemende overheden (867%) gesft aan dat er richtlijnen zijn opgesteld voor het indienen van klachten. Veelal gebeurt dit in klachtenverordeningen, -regelingen en werkprotocollen. Er is vervolgens een duidelijke afname zichtbaar in de mate waarin overheden aangeven dat de richtlijnen zijn vertaald naar servicenormen. Ongeveer de helft van de deelnemende overheden geeft namelijk aan dat de richtlijnen zijn vertaald in servicenormen die zijn vastgelegd in beleid (533%). Dit zijn veelal normen omtrent het eerste contact en communicatie met de indiener.

40/61

© In het kader van het (op weg) helpen van de burger, is het raadzaam dat organisaties in hun eigen verordening of regeling servicenormen vast gaan leggen. Dit zorgt voor duidelijkheid voor indieners van klachten alsook voor de organisatie zelf, bijvoorbeeld in het kader van het verloop en het verder brengen van de klacht binnen de organisatie.

Aanbeveling e

deelnemende

overheden

aanbevolen deze op te

die geen servicenormen hebben

stellen en op papier te verankeren.

dienstverlening-brede (gemeentelijke) normen

vastgelegdin hun eigen klachtenverordeningen en

Het is essentieel dat deze

-regelingen,

wo

servicenormen in ljn zijn met de Awb en de

omtrent communicatie met burgers

Beslissing klacht: toetsingskader en verwijzing ombudsinstant Deelconclusie

Minder dan de hefft van de deelnemende overheden geeft aan een toetsingskaderte hebben om te komen tot een beslissing over de klacht. Deze overheden hebben in de regel geen organisatie-eigen toetsingskaders maar bouwen in de praktijk voort op de tweeëntwintig behoorlijkheidsvereisten van de Nationale Ombudsman. Een belangrijk uitgangspunt van deze vereisten i dat er bij een beslissing breder wordt gekeken; niet alleen sec naar rechtmatigheid maar vanuit de vier kernwaarden ‘open en duidelijk’ ‘respectvol’ ‘betrokken en oplossingsgericht’ en ‘eerlijk en betrouwbaar’

Vanuit de Awb zijn bestuursorganen verplicht om in de beoordeling van de klacht te verwijzen naar de bevoegde ombudsinstantie. Alle deelnemers hebben aangegeven dt te doen.

Aanbeveling De deelnemende overheden die geen toetsingskader hanteren, raadzaam dat de inhoud

richtlijn

wordt aanbevolendit

vanuit de behoorlijkheidswijzer van de Nationale

jeze manier kunne

Ombudsman

voortaan wel te doen. Het is daarbij gekoppeld

rheden klachten behandelen vanuit de breedte

wordt aan de interne

van behoorlijkheid en

wordt er niet alleen naar de rechtmatigheid van de klacht gekeken.

Registratie van klachten en systemen Deelconclusie

Bijna alle deelnemers geven aan een centraal meldpunt te hebben voor het ontvangen van klachten. Deze klachten worden in bijna alle gevallen in een digitaal systeem geadministreerd. De zaaksystemen die deze organisaties gebruiken, voorzien in de mogelijkheid om klachten (automatisch) door te sturen naar het juiste onderdeel van de organisatie voor de klachtbehandeling. De deelnemende overheden geven hiermee bijna allemaal aan dat zij de basis op papier op orde hebben.

Aanbeveling Om de basis op orde te krijgen, wordt de enkele organisaties die nog geen centraal meldpunt hebben aanbevolen dît wel te niseren.

Hetzelfde geldt voor de organisaties die geen digitaal

van klachten naar het juiste organisatieonderdeel.

Daarmee

daarmee de opvolging van klachten - afhankelijk

wordt van de persoon van klachtencoördinator.

an de kla

ördinator s de

atie en het automati

rsturen

wordt voorkomen dat het registreren en doorsturen van klachten - en

Bij

eventuele ziekteof langdurige

registratie en opvolging dan geborgd

/6

Klachtencoördinator

Deelconclusie

De rol van klachtencoördinator is op papier duidelijk belegd in de organisaties en wordt ook herleidbaar ingevuld. De klachtencoördinator is veelal vanuit de taakomschrijving verantwoordelijk voor het toezien op de tijdigheid en juistheid van de behandeling van klachten. De rol van klachtencoördinator maakt veelal deel uit van het bredere takenpakket van een juridisch medewerker of adviseur. Het consistent invullen van de rol van klachtencoördinator is wel een aandachtspunt. Bij meerdere overheden wordt deze functie - soms al langere tijd - op interim-basis ingevuld vanwege personeelsschaarste of langdurige uitval. Ook vindt er regelmatig verloop plaats binnen organisaties, waarbij het goed overdragen van de functie essentieel is. Voor een goede overdracht zijn overheden gebaat bij het duidelijk vastleggen van de taakomschrijving van de klachtcoördinator. Geconcludeerd wordt echter dat het functieprofiel voor de klachtcoördinator beperkt is uitgewerkt en vastgelegd. Hierbijis wel een duidelijk verschil zichtbaar tussen kleine en grote organisaties. Bij de grotere (gemeentelijke) organisaties wordt vaker aangegeven dat gewerkt wordt met een functieprofiel Een op papier heldere belegging van het toezicht op tijdigheid en juistheid wil niet meteen zeggen dat het voor de gehele organisatie helder is wie toeziet en waar de verantwoordelijkheid is belegd.

Het blijkt ook wisselend hoe goed klachtencoördinatoren zich gesteund voelen door de organisatie als het gaat om het oppakken van klachten elders in de organisatie. Een gehoord aandachtspunt is dat niet binnen alle organisatieonderdelen voldoende duidelijk is wat er verwacht wordt rondom de behandelingsverantwoordelijkheid. Dit kan erin resulteren dat klachten blijven liggen of termijnen niet worden gehaald. Ook daarom is het belangrijk het proces van klachtbehandeling helder te hebben uitgewerkt, inclusief rollen, taken en verantwoordelijkheden, en dit proces te communiceren naar de gehele organisatie

Aanbeveling o

en

een functieprofiel taken en

verantwoordelijkheden

vo r

en

hebben opgesteld

s

rdinator.

voor de klacht

voor de klachtencoördinator

ator,

wordt aanbevolen

uit te werken en vast te leggen alsook

verhoudt tot de rollen, taken en verantwoordeli

n de K

Waar

van de functie van klachtencoördinator

wenselijk, kan

gemeente

rol

of

worden

gekeken naar het uitbesteden

in een bedrijfsvoeringsorganisatie.

andelaars

Dit kan vooral een optie zijn voor

van klachtencoördinator al langere tjd niet structuree

in andere decentrale

De

deelnemende

om op zijn minst de rollen, hoe

deze functie

zich

organisatieonderdelen bij

een andere centrum

overheden waar

deinvulling van de

is ingericht

Procedures voor informatievoorziening Deelconclusie

Veruit de meeste organisaties geven aan dat zij zelf procedures hebben opgesteld en vastgelegd voor informatievoorziening aan indieners van klachten. B de organisaties dit aangeven, zijn deze procedures veelal vastgelegd in de klachtverordening of -regeling. In deze procedures is in de meeste gevallen vastgelegd dat er een persoonlijk gesprek plaatsvindt met de indiener tijdens het onderzoek naar de klacht. Daarnaast valt het op dat er door circa twee derde van de organisaties is aangegeven dat is vastgelegd dat de klager wordt geïnformeerd op het moment dat de klachtbehandeling meer tijd kost De overheden die geen eigen procedures over informatievoorziening hebben vastgelegd, geven aan dat informatievoorziening in de praktijk wel degelijk plaatsvindt. Net als met de servicenormen voor indiening is het echter wel de

42/61

© vraag of deze procedures wel echt transparant zijn richting de indieners en of de indieners daarmee een goed beeld en goede verwachtingen hebben van deze procedures en termijnen. Veel overheden geven hierbij aan dat de procedures en termijnen vanuit de Awb worden gevolgd. Aangezien deze procedures echter vooral zijn gericht op formele behandeling, kan het voor de indiener onduidelijk zijn wat hij/zij mag verwachten indien de behandeling op informele wijze plaatsvindt en dat de indiener - na het doorlopen van het informele proces altijd nog een formele procedure kan doorlopen.

Aanbeveling Alle deelnemende

overheden

wordt

aanbe

behandeltermijnen en het

persoonlijke

gesprek

klachten op t

rden geïnt:

ordeningdat plaatsvindt g.tijdens Belangrijk is dat er n de: de klacht. Ook is van belang het onderzoek naar dat de

pgesteld en en

vastgelegd - voldoende transparant

zijn richting de indieners door

de

en makkelijk vi

Informele behandeling Deelconclusie

Bijna alle deelnemende overheden geven aan in te zetten op een informele klachtenbehandeling. Dit leidt ertoe dat gemiddeld 81,5% van het totaal aantal klachten informeel wordt behandeld. Voor deze percentages geldt wel dat dit veelal schattingen betreft doordat niet alle organisaties deze gegevens actief administreren. Aanbeveling Vanwege het zichtbaar grote aandeel van informele klachtenbehandeling,

wordt alle overheden aanbevolen om zowel het aantal

formele als informele klachten actief te administreren en hierover te rapporteren.

6.2. De resultaten van klachtbehandeling en het leren van klachtbehandeling In deze paragraaf staat de beantwoording van de volgende deelvraag centraal. Tot welke resultaten heeft het beleid geleid in termen van tijdigheid en klantgerichtheid van de behandeling van klachten en het leren van klachten? Aantal

klachten

Deelconclusie

Het aantal klachten dat de deelnemende overheden heeft ontvangen n de periode 2019-2022 is icht toegenomen. Dit geldt voor zowel provincies, het waterschap als de gemeenten in verschillende groottecategorieën. Het aantal klachten dat een gemeente ontvangt, stijgt daarbij disproportioneel. Er is geen eenduidige verklarende factor voor de toename in het aantal klachten ontdekt in dit onderzoek. Dit is ook geen primair onderdeel geweest van dit onderzoek

3/61

Evaluatie Deelconclusie

Het merendeel van de deelnemende overheden geeft aan een systeem binnen de organisatie te hebben ingericht waarin aandacht is voor evalueren en leren van klachtbehandeling. De meeste organisatie geven aan de wijze waarop de klachtbehandeling plaatsvindt te analyseren en te evalueren. Deze evaluatie kan in driekwart van de gevallen ook leiden tot aanpassingen n beleid. De deelnemers duiden ontwikkelingen, trends en verbetermogelijkheden, bijvoorbeeld in het kader van communicatie vanuit de overheid. lets minder dan twee derde van de deelnemers geeft aan deze informatie ook te delen met de bestuursorganen. Waar echter beperkt aandacht voor is, s het structureel leren van de ervaringen van indieners van klachten. Bijna geen enkele organisatie geeft aan n afronding van de klachtenprocedure een klanttevredenheidsonderzoek te verrichten. Het is belangrijk dat alle overheden een dergelijke terugblik inbouwen in hun proces. Juist ook omdat veruit de meeste klachten informeel behandeld worden (81,5%).

Aanbeveling De deelnemende overheden die dit nog niet hebben, evalueren van klachtbehandeling centraal periodiek

een moment te

volksvertegenwoordiging.

wordt aanbevolen een systematiek op gang te brengen waarin het leren en

sta t, bijvoorbeeld door de evaluatie een vast onderdeel te maken van het jaarverslag en

plannen om het MT en/of het

bestuur hierover bij te praten.

Klachtbehandeling kan daarmee bijdragen aan het proces

Alle overheden wordt aanbevolen om het leren Dit hoeft zeker geen kwantitatief

En deze resultatenook te delen met de van leren en evalueren binnen de overheid.

van ervaringen van indieners meer expliciet een p

klanttevredenheidsonderzoek

te zijn.

systematiek.

Als de terugblik van en met de indiener maar geborgdis

binnen de organisatie.

Aanbevelingen ombudsman Deelconclusie

60,0% van de deelnemende overheden geeft aan dat expliciet geborgd s dat afgewogen wordt of de conclusies en aanbevelingen vanuit de ombudsinstantie worden opgevolgd. Bij 40,0% van de overheden wordt aangegeven dat hier geen aandacht voor is of dat de afweging meer impliciet plaatsvindt. Het expliciet afwegen of de conclusies en aanbevelingen worden opgevolgd,is echter wel onderdeel van de Awb (artikel 9:36). Dit expliciet maken zorgt voor meer duidelijkheid binnen de organisatie, ook ten aanzien van kennisoverdracht naar nieuwe betrokkenen bij het klachtbehandelingsproces als er verloop plaatsvindt binnen de organisatie. Verder s het ook van belang dat deze afweging ook in de praktijk plaatsvindt als dit op papier geborgd is, en dat het borgen van deze afweging expliciet onderdeel is van het takenpakket van de klachtencoördinator. Ook wanneer het in de praktijk zelden voorkomt dat er conclusies en aanbevelingen komen vanuit de ombudsinstantie. Aanbeveling De deelnemende overheden die aangeven vanuit de

ombudsinstantie

dat niet expliciet is

geborgd dat afgewogen wordt of de conclusies en

d, wordt aanbevolen dit

wel te doen.

aanbevelingen

Het is aan te bevelen de verantwoordelijkheid

voor de borging bij de klachtencoördinator onder te brengen en dit onderdeel te laten zijn van de taak- en functieomschrijving van de klachtencoördinator

44/61

© 6.3. Informatievoorziening richting de volksvertegenwoordiging In deze paragraaf staat de beantwoording van de volgende deelvraag centraal. Op welke wijze wordt/worden raad, Provinciale Staten of algemeen bestuur geïnformeerd over de resultaten rondom de behandeling van klachten? Deelconclusie

Geconcludeerd wordt dat het overgrote deel van de deelnemende overheden aangeeft periodiek informatie te verstrekken richting de volksvertegenwoordiging over het klachtbehandelingsproces en de resultaten van klachtbehandeling. De meeste overheden geven aan deze informatie te verstrekken via een apart klachtenjaarverslag of als onderdeel van de P&C-cyclus. Iets meer dan de helft van de overheden geeft aan ook informatie te verstrekken over eventuele lessen die kunnen worden gehaald uit het proces van klachtbehandeling (het leereffect). De ervaringen van indieners maken op dit moment beperkt tot geen deel uit van de informatievoorziening aan de volksvertegenwoordiging. Dit is in lijn met de conclusie dat deze ervaringen ook beperkt worden opgehaald door de organisaties. Het beeld is tenslotte ontstaan dat de verstrekte informatie aan de volksvertegenwoordiging beperkt eidt tot vragen.

Aanbeveling De deelnemende overheden

die dit op dit moment niet doen,

r jaar) te inform

aantallen

wordt aanbevolen om de volksvertegenwoordiging periodiek

klachtbehandeling. Daarbij s het aan

en de aard van de klachten, de resultaten

en de tijdigheid

dat

van de

behandeling en

dt

gerapporteerd

gesignaleerdk

trends en ontwikkelingen.

Het is daarnaast

raadzaam dat alle infor

(zie paragraaf 1.2) alsook

oorziening - al dan niet op termijn -

wordt

a ngevuld

met

ervaring

met informatie over klachtbehandeling bij verbonden partijen (zie paragraaf 1.4)

6.4. Klachtbehandeling bij verbonden partijen In deze paragraaf staat de volgende deelvraag centraal. Op welke wijze wordt/worden raad, Provinciale Staten of algemeen bestuur geïnformeerd over klachtbehandeling door verbonden partijen en gemeenschappelijke regelingen? Deelconclusie

Steeds meer overheidstaken worden uitgevoerd door verbonden partijen die zelf ook klachten behandelen. De Nationale Ombudsman stelt dat de overheid zelf verantwoordelijk blijft voor de kwaliteit van klachtbehandeling, ook als de klachtbehandeling plaatsvindt door een verbonden partij. Geconcludeerd wordt echter dat de deelnemende overheden aangeven dat zij in hun eigen beleidsdocumenten weinig geregeld hebben rondom klachtbehandeling bij verbonden partijen. Als er iets geregeld is,is dit over het algemeen in de juridische afspraken met de verbonden partijen zelf, bijvoorbeeld in het instellingsbesluit van een Gemeenschappelijke Regeling (GR) of via een Dienstverleningsovereenkomst (DVO),

45/61

Binnen de organisaties is beperkt geborgd dat klachtencoördinatoren op de hoogte zijn van de klachtbehandeling bij verbonden partijen. Als er binnen een organisatie zicht is op de wijze waarop klachten worden behandeld bij een verbonden partij, dan ligt dit bij de accounthouder en niet bij de klachtencoördinator. Echter, ook accounthouders van verbonden partijen hebben niet altijd goed zicht op de wijze waarop klachten worden behandeld Slechts ongeveer een derde van de deelnemende overheden geeft aan dat de volksvertegenwoordiging wordt geïnformeerd over de klachtbehandeling bij verbonden partijen. Als de volksvertegenwoordiging wordt geïnformeerd over verbonden partijen, gebeurt dit niet door de klachtencoördinator. De volksvertegenwoordigers zijn hierbij veelal afhankelijk van de actieve informatievoorziening van de verbonden parti zelf, bijvoorbeeld doordat het aantal klachten wordt opgenomen in de jaarstukken.

Aanbeveling Gelet op

nemende afhankelijkheid

nisatie

van verbonden

rken

van verbonden partijen,

part

kl

EN

ndeling.

Op deze manier krijgt de de

organi

Bij voorkeur

gebeurt dit in de eigen klachtenjaarverslagen (of de P&:C

jenwoordiging een jaarverslag dat een totaaloverzicht biedt Dith

uitgebreide rap

hoofdpunten (aantal en aard van de klachten en eventuele lessen) uit de jaarverslagen aanhaking

Dit kan bijv

of verl

diging. clus).

wordt aanbe

van de klachtencoördinator bij de accounthouders

van verbonden

van de klachtbehandeling ördinator

kan de

overnemen en toevoegen.

Een goede

partijen is hierbij noodzakelijk

46/61

Bijlage I | Deelnemende overheden Drechterland

Oegstgeest

Druten

Oldenzaal

Provincie Fryslân

Eindhoven

Opmeer

Provincie Groningen

Enkhuizen

Overbetuwe

Gooise

Peel en Maas

Provincies Provincie

Drenthe

Meren

Waterschap Waterschap Amstel, Gooi en

Gouda

Schagen

Haarlemmermeer

Schouwen-Duiveland

Vecht

Heerde

Sittard-Geleen

Heerlen

Stede

Gemeenten

Heeze-Leende

Steenbergen

Aalsmeer

Het Hogeland

Teylingen

Alphen aan den Rijn

Heumen

Tiel

Amersfoort

Hof van Twente

Tynaarlo

Beesel

Huizen

Valkenswaard

Berg en Dal

Kaag en Braassem

Venlo

Bloemendaal

Kerkrade

Vijfheerenlanden

Bodegraven-Reeuwijk

Krimpen aan den IJssel

Voorschoten

Borger-Odoorn

Landgraaf Lansingerland

Waddinxveen

Breda Brunssum

Leeuwarden

Wassenaar

Capelle aan den IJssel

Westerkwartier

Coevorden

Leidschendam-Voorburg Lingewaard

Cranendonck

Losser

Woerden

De Bilt

Medemblik

Zaanstad

Deventer

Midden-Drenthe

Zeist

Dinkelland

Nijmegen

Zoetermeer

Dordrecht

Noordoostpolder

Zuidplas

Broec

Wageningen

Woensdrecht

47161

Bijlage I! | Informatie-uitvraag Geachte heer/mevrouw,

Het DoeMee-onderzoek is een jaarlijks terugkerend onderzoek dat door de Nederlandse Vereniging van Rekenkamers en Rekenkamercommissies wordt uitgevoerd, op verzoek van de rekenkamer(commissie)s.

Aan het DoeMee-onderzoek

doen rekenkamers van gemeenten, provincies en waterschappen uit het hele land mee. Adviesbureau TwynstraGudde voert het DoeMee-onderzoek dt jaar uit namens de deelnemende rekenkamers. Dit jaar gaat het DoeMee-onderzoek over klachtbehandeling in de zin van de Algemene wet bestuursrecht. In hoofdstuk 9 wordt de klachtbehandeling geregeld. Het gaat daarbij om het recht van eenieder om over de wijze waarop een bestuursorgaan zich in een bepaalde gelegenheid jegens haar/hem of een ander heeft gedragen, een klacht in te dienen. Dit kan gaan over feitelijk handelingen, maar ook privaatrechtelijke of bestuursrechtelijke rechtshandelingen. Oftewel: meldingen over een losliggende tegels en gaten in de wegen zijn daarmee geen klacht n de zin van hoofdstuk 9 van de Awb. Een klacht over de wijze waarop daarmee wordt omgegaan door de organisatie, is dat wel Algemene klachten over het beleid zijn dat niet. Een klacht over de wijze waarop een inwoner is behandeld in het kader van haar/zijn uitkeringsaanvraag, is dat wel

Dit jaar neemt uw rekenkamer(commissie) deel aan het DoeMee-onderzoek. In het kader van het onderzoek halen wij namens uw rekenkamer(commissie) informatie op over de wijze waarop klachtbehandeling in uw organisatie vorm heeft gekregen, en hoe dit in de praktijk uitpakt. Wij halen de informatie op via deze digitale uitvraag. De vragen in deze uitvraag hebben betrekking op doelstellingen en beleid van klachtbehandeling, de organisatie in eerste en tweede lijn, de resultaten, de informatie over klachtbehandeling aan de volksvertegenwoordiging en de informatievoorziening vanuit externe, verbonden partijen. Aan het einde van elke sectie vragen heeft u de ruimte om uw

antwoorden

verder

toe te lichten

U kunt de informatie-uitvraag gefaseerd invullen, en later terugkomen om de beantwoording af te ronden. Naast de informatie-uitvraag organiseert TwynstraGudde een checkgesprek met u om de beantwoording door te lopen, verder te duiden en verder aan te vullen. U wordt verzocht hiervoor aan het einde van de uitvraag uw contactgegevens achter te laten. Alvast hartelijk dank voor uw medewerking! Namens

de NVRR en de deelnemende

rekenkamers,

(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) e N N - (geanonimiseerd) TwynstraGudde

(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) Bij vragen over de informatie-uitvraag of het onderzoek kunt u contact opnemen met e

48/61

Igemene vragen

De vraag in deze sectie gaat over de organisatie die u vertegenwoordigt 1)

Welke organisatie vertegenwoordigt u? ) Gemeente

1a) Welke gemeente vertegenwoordigt u?

Open antwoord 1b) Hoeveel inwoners heeft uw gemeente (peildatum 1 januari 2023)? {) Minder dan 3.000 () Tussen

3.001 en 6.000

() Tussen

6.001 en 10.000

() Tussen

10.001 en 15.000

() Tussen

15.001 en 20.000

() Tussen

20.001 en 25.000

() Tussen 25.001 en 30.000 () Tussen

30.001 en 35.000

() Tussen

35.001 en 40.000

() Tussen 40.001 en 45.000 () Tussen 45.001 en 50.000 () Tussen

50.001 en 55.000

() Tussen 55.001 en 60.000 () Tussen

60.001 en 65.000

() Tussen

65.001 en 70.000

() Tussen 70.001 en 75.000 () Tussen

75.001 en 80.000

() Tussen

80.001 en 85.000

() Tussen 85.001 en 90.000 () Tussen

90.001 en 95.000

() Tussen

95.001 en 100.000

() Tussen

100.001

en 200.000

O Meer dan 200.000 O

Provincie

O

10) Welke provincie vertegenwoordigt u? Open antwoord Waterschap 1d) Welk waterschap vertegenwoordigt u? Open antwoord

Doelstellingen

en b

De volgende vragen hebben betrekking op de doelstellingen en het beleid rondom klachtbehandeling dat in uw

organisatie is opgesteld. Aan het einde van deze sectie vragen heeft u de ruimte om uw antwoorden toe te lichten.

49/61

© 2)

Heeft uw organisatie doelstellingen geformuleerd voor klachtbehandeling? O/a

2a) Welke doelstellingen heeft uw organisatie geformuleerd voor klachtbehandeling? Open antwoord O

3)

Nee

Heeft uw organisatie richtlijnen opgesteld voor indiening van klachten? 0Ja

3a) Welke richtlijnen heeft uw organisatie opgesteld voor indiening van klachten? Open antwoord 3b) Zijn de richtlijnen vastgelegd in een verordening of andere regelgeving/beleidskaders? OJa () Nee () Nee

4)

Heeft uw organisatie servicenormen opgesteld voor afdoening van klachten? O/a

4a) Welke servicenormen heeft uw organisatie opgesteld voor afdoening van klachten? Open antwoord

4b) Zijn de servicenormen vastgelegd in een verordening of andere regelgeving/beleidskaders? O/a ) Nee O Nee

5)

Hoe communiceert/publiceert uw organisatie over de mogelijkheid om een klacht in te dienen en hoe een burger een klacht kan indienen (zoals een webpagina)? Open antwoord

Ruimte voor toelichting Hieronder heeft u de ruimte om uw antwoorden op de vragen n deze sectie verder toe te lichten. Open antwoord

De volgende vragen gaan over de wijze waarop klachtbehandeling is georganiseerd in uw organisatie en waar de verantwoordelijkheid voor het behandelen van klachten is belegd. Aan het einde van de sectie vragen heeft u de ruimte om uw antwoorden verder toe te lichten. 6)

Heeft uw organisatie een centraal meldpunt voor het ontvangen van klachten? 0Ja

6a) Registreert uw organisatie de binnengekomen klachten in een centraal register? 0)Ja

50/61

| NVR 6a.a) Welke gegevens worden opgenomen n dit register (u kunt aangeven wat van toepassing is)? [] Gegevens melder

U] Gegevens melding [] Klacht of bezwaarschrift [] Datum van ontvangst

L] Datum afhandeling/afdoeningsbrief U Aanvullende gegevens, namelijk..

6a.b) Maakt uw organisatie gebruik van een digitaal systeem voor klachtregistratie? (Ja ( Nee ) Nee ) Nee

Wordt een klacht (automatisch) doorgestuurd naar het juiste onderdeel van uw organisatie voor de behandeling van klachten? 0Ja ({) Nee

Is e in uw organisatie een functieprofiel voor een klachtencoördinator/klachtbehandelaar vastgesteld met competenties? O/a

8a) Is deze functie gedurende de periode 2018-2023 ingevuld? 0Ja

) De functie is gedurende een gedeelte van de periode ingevuld, namelijk in de periode [..] () Nee

8b) In welke bron is het functieprofiel vastgelegd? Open antwoord () Nee

Is duidelijk wie binnen uw organisatie toeziet op de tijdigheid en juistheid van de behandeling van klachten? OJa

7a) Welke functie ziet binnen uw organisatie toe op de tijdigheid en juistheid van de behandeling van klachten?

Open antwoord ) Nee

10)

Aan de hand van welke gegevens wordt binnen uw organisatie toegezien op de tijdigheid en juistheid van de behandeling van klachten? Open antwoord

11)

Maakt uw organisatie gebruik van een toetsingskader om te komen tot een beslissing over de klacht? 0)Ja () Nee

s1/61

12)

Bij wie/welk gremium ligt het mandaat om een besluit te nemen over een klacht: ) Over de ambtelijke organisatie? Open antwoord

O Over het dagelijks bestuur? Open antwoord ) Over de Gedeputeerde Staten?

Open antwoord ) Over wethouders?

Open antwoord

O Over de burgemeester? Open antwoord Ù

Over de volksvertegenwoordiging?

Open antwoord 13)

Heeft uw organisaties procedures vastgelegd voor de informatievoorziening richting de indiener van de

17a) Zet uw organisatie in op het informeel afhandelen van klachten? OJa

17a.a, Is vastgelegd dat de indiener wordt geïnformeerd over de wijze waarop het informeel afhandelen plaatsvindt? ÔJa () Nee

17.a.b) Kunt u een inschatting maken van het percentage klachten dat informeel wordt afgehandeld in uw organisatie? Open antwoord ()Nee

17a) Hoe wordt de indiener geïnformeerd op het moment dat de klacht niet in behandeling wordt genomen, omdat deze betrekking heeft op het handelen van een andere organisatie (bijvoorbeeld de provincie of Rijkswaterstaat)? ) De indiener wordt geïnformeerd dat de klacht niet in behandeling wordt genomen, en wordt doorverwezen naar de organisatie waarop de klacht betrekking heeft Ù De indiener wordt geïnformeerd dat de klacht niet in behandeling wordt genomen, maar wordt niet doorverwezen naar de organisatie waarop de klacht betrekking heeft ) De wijze waarop de indiener wordt geïnformeerd hangt af van de klachtbehandelaar/coördinator 17b) Is vastgelegd dat er een persoonlijk gesprek plaatsvindt met de indiener tijdens het onderzoek naar de klacht?

O () Nee

170) Is vastgelegd dat de resultaten van de klachtbehandeling worden teruggekoppeld aan de indiener van de

klacht?

0Ja

52/61

| NVR ({) Nee

17d) Is vastgelegd op welke manier wordt teruggekoppeld richting de indiener van de klacht

wanneerde behandeling van de klacht meer tijd kost? 0Ja () Nee ({) Nee

17a) Zet uw organisatie in op het informeel afhandelen van klachten? OJa

17a, Is vastgelegd dat de indiener wordt geïnformeerd over de wijze waarop het informeel afhandelen plaatsvindt? OJa O Nee

17.a.b,) Kunt u een inschatting maken van het percentage klachten dat informeel wordt afgehandeld in uw organisatie? Open antwoord () Nee

17a) Hoe wordt de indiener geïnformeerd op het moment dat de klacht niet in behandeling wordt genomen, omdat deze betrekking heeft op het handelen van een andere organisatie (bijvoorbeeld de provincie of Rijkswaterstaat)? ) De indiener wordt geïnformeerd dat de klacht niet in behandeling wordt genomen, en wordt doorverwezen naar de organisatie waarop de klacht betrekking heeft Ù De indiener wordt geïnformeerd dat de klacht niet in behandeling wordt genomen, maar wordt niet doorverwezen naar de organisatie waarop de klacht betrekking heeft Ù De wijze waarop de indiener wordt geïnformeerd hangt af van de klachtbehandelaar/coördinator 17b) Is vastgelegd dat er een persoonlijk gesprek plaatsvindt met de indiener tijdens het onderzoek naar de klacht?

OJa () Nee

17e) Is vastgelegd dat de resultaten van de klachtbehandeling worden teruggekoppeld aan de indiener van de

klacht?

OJa O Nee

Ruimte voor toelichting Hieronder heeft u de ruimte om uw antwoorden op de vragen n deze sectie verder toe te lichten. Open antwoord

53/61

Klachtafhandeling in de tweede De volgende vragen gaan over de klachtafhandeling in de tweede lijn, door de ombudsman. Aan het einde van de sectie vragen heeft u de ruimte om uw antwoorden verder toe te lichten.

14)

15)

Waar is voor uw organisatie de ombudsfunctie belegd? ) De ombudsfunctie is lokaal belegd ) De ombudsfunctie is regionaal belegd ) De ombudsfunctie is landelijk belegd Lag er een expliciete overweging ten grondslag aan de keuze voor het lokaal, regionaal of landelijk beleggen van de ombudsfunctie?

Open antwoord 16)

Wordt er voldaan aan de verwachtingen die ten grondslag lagen aan uw overweging voor een [okale,

regionale of landelijke belegging van de ombudsfunctie? Open antwoord

17)

Verwijst u in uw besluit over de klacht naar de bevoegde ombudsinstantie? (Ja ) Nee

18)

Is binnen uw organisatie geborgd dat expliciet wordt afgewogen of de conclusies en aanbevelingen van de ombudsinstantie worden opgevolgd? 0Ja

16a) Op welke manier is dit geborgd? Open antwoord () Nee

Ruimte voor toelichting Hieronder heeft u de ruimte om uw antwoorden op de vragen n deze sectie verder toe te lichten. Open antwoord Resultaten

De volgende vragen gaan over de uitvoering en resultaten van de klachtbehandeling. Aan het einde van de sectie vragen heeft u de ruimte om uw antwoorden verder toe te lichten. 19)

Hoeveel klachten heeft uw organisatie de afgelopen vier jaar ontvangen? Cijfer 2019 Cijfer 2020 Cijfer 2021 Cijfer 2022

54/61

© 20)

Hoeveel klachten betreft uw organisatie zijn er n de afgelopen vier jaar gemeld bij de bevoegde ombudsinstantie?

Cijfer 2019 Cijfer 2020 Cijfer 2021 Cijfer 2022 21)

Wordt er na de afronding van de procedure een evaluatie uitgezet over de ervaring van de indiener met de klachtprocedure (klanttevredenheidsonderzoek)? OJa

21a) Wordt in de evaluatie aan de indiener gevraagd om een oordeel te geven aan zijn of haar ervaring met uw organisatie? Zo ja, is dit oordeel over het algemeen positief? OJa

21a.) Wat is het gemiddelde cijfer van dit klanttevredenheidsonderzoek onder burgers de afgelopen vier jaar? Cijfer 2019 Cijfer 2020 Cijfer 2021 Cijfer 2022 10 a.b, Indien uw organisatie geen cijfer hanteert voor het klanttevredenheidsonderzoek: op welke manier meet uw organisatie de klanttevredenheid? En is deze klanttevredenheid de afgelopen vier jaar overwegend positief geweest? Open antwoord () Nee () Nee

22)

Wordt de behandeling van klachten regelmatig geanalyseerd en geëvalueerd? O

22a) Worden de resultaten van de evaluatie gedeeld met de bestuursorganen? ()Ja () Nee

22b) Wordt aan de hand hiervan getoetst of er aanleiding is tot aanpassingen in de wijze waarop de behandeling van klachten plaatsvindt? 0Ja () Nee ) Nee

Ruimte voor toelichting Hieronder heeft u de ruimte om uw antwoorden op de vragen in deze sectie verder toe te lichten. Open antwoord

55/61

De volgende vragen gaan over de wijze waarop de volksvertegenwoordiging informatie ontvangt over de wijze waarop klachten worden behandeld.

Aan het einde van de sectie vragen heeft u de ruimte om uw antwoorden verder toe te lichten 23)

Wordt de raad/Provinciale Staten/algemeen bestuur periodiek (minstens 1x per jaar) geïnformeerd over de wijze waarop de behandeling van klachten plaatsvindt? 0Ja

23a) Welke informatie ontvangt de raad/Provinciale Staten/algemeen bestuur over de wijze waarop de behandeling van klachten plaatsvindt? (U kunt aangeven wat van toepassing is) [] Aantal en aard van de klachten

[] Resultaten en tijdigheid van de afhandeling [] Ervaringen van indieners van klachten 1 Eventuele lessen die kunnen worden getrokken uit de wijze waarop de klachten worden behandeld

) Nee

Ruimte voor toelichting Hieronder heeft u de ruimte om uw antwoorden op de vragen in deze sectie verder toe te lichten. Open antwoord

htbehandeling bij verbonden partijen De volgende sectie vragen gaat over de wijze waarop klachten worden behandeld bij externe, verbonden partijen. U wordt hierbij gevraagd om ook informatie aan te leveren over een lokale verbonden partij naar keuze. Bij voorkeur een verbonden partij die actief s in het sociaal domein, indien aanwezig Aan het einde van de sectie vragen heeft u de ruimte om uw antwoorden verder toe te lichten.

24)

Heeft uw organisatie (bijvoorbeeld in de nota verbonden partijen) geregeld dat verbonden partijen een klachtenregeling op dienen te stellen? 0Ja

24a) Heeft uw organisatie geborgd dat uw organisatie periodiek informatie ontvangt over de behandeling van klachten? 0Ja () Nee () Nee

25)

Wordt de raad/Provinciale Staten/algemeen bestuur geïnformeerd over het aantal en de aard van de klachten afgehandeld door andere verbonden partijen die namens uw organisatie een publieke taak uitvoeren? ()Ja

56/61

| NVR 25a) Hoe wordt de raad/Provinciale Staten/algemeen bestuur geïnformeerd over het aantal en de aard van de klachten afgehandeld door andere verbonden partjen die namens uw organisatie een publieke taak uitvoeren?

Open antwoord () Nee

Specifieke vragen: GGD De volgende vragen gaan over klachtbehandeling door de GGD. 26)

Van welke GGD maakt uw organisatie deel uit? ( Keuzemenu

Lijst van GGD 27)

Heeft uw organisatie zicht op de wijze waarop klachten worden behandeld bij de GGD? 0Ja

27a) Zijn er afspraken gemaakt over klachtbehandeling tussen uw organisatie en de GGD? 0Ja

27a a

Welke afspraken zijn er gemaakt over klachtbehandeling tussen uw organisatie en de

GGD?

Open antwoord ) Nee

27b) Hoeveel klachten zijn er in het afgelopen vier jaar binnengekomen bij de GGD? Cijfer 2019 Cijfer 2020 Cijfer 2021 Cijfer 2022 ) Dat is niet bekend

27c) Wordt de raad periodiek geïnformeerd (minstens 1x per jaar) over de wijze waarop klachten worden behandeld bij de GGD? OJa

27c.a,) Welke informatie ontvangt de raad over de wijze waarop de behandeling van klachten plaatsvindt bij de GGD? (U kunt aangeven wat van toepassing is) [] Aantal en aard van de klachten

[] Resultaten en tijdigheid van de afhandeling 1 Ervaringen van indieners van klachten

[] Eventuele lessen die kunnen worden getrokken uit de wijze waarop de klachten worden behandeld

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Culemborg&id=9d94d514-829a-4c51-b848-87026f5e5af7