Bijlage 2 II. MPG, deel II - Projecten & Activiteiten.pdf
Tekst van het document
Gemeente Culemborg
MPG 2023 Meerjaren Programma Grondexploitatie Deel II - Projecten & Activiteiten
Versie 1 mei 2023
Deel II - Projecten & Activiteiten
Colofon Opdrachtbeschrijving:
Meerjarenprogramma Grondexploitatie 2023
Opdrachtgever: bestuurlijk
Portefeuille Grondzaken M. Peters (wethouder)
ambtelijk
Programma Stedelijke Ontwikkeling S. Bosman (programmaregisseur)
Opdrachtnemer: auteurs
S. van de Grootevheen (planeconoom) P. Schinkel (planeconoom)
contactpersoon
P. Schinkel E
p.schinkel@culemborg.nl
T
0345 - 477 700
Zaaknummer:
GZDGCB 866503 / 869152
Versie:
definitief
Openbaarheid
Deze rapportage is openbaar.
Pagina 2 van 43
MPG Culemborg 2023
INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING .................................................................................................................... 5 2. MARKTBESCHOUWING................................................................................................ 7 2.1 Marktruimte ........................................................................................................................ 7 2.2 Productie ............................................................................................................................. 8 3. ACTIEF GRONDBELEID ............................................................................................... 11 3.1 Projecten in voorbereiding ............................................................................................... 12 3.1.1 Jan van Riebeeck.................................................................................................................. 12
3.2
Projecten in uitvoering...................................................................................................... 14 3.2.1 3.2.2 3.2.3 3.2.4
3.3
Pavijen V (bedrijventerrein)................................................................................................. 14 Lanxmeer (gemengd) ........................................................................................................... 16 Sprokkelenburg (woningbouw) ........................................................................................... 18 Spoorzone-West (gemengd) ................................................................................................ 20
Projecten afgesloten in 2022 ............................................................................................ 22
4. FACILITEREND GRONDBELEID .................................................................................... 23 4.1 Projecten in voorbereiding ............................................................................................... 25 4.1.1 4.1.2 4.1.3 4.1.4 4.1.5 4.1.6
4.2
Projecten in uitvoering...................................................................................................... 27 4.2.1 4.2.2 4.2.3 4.2.4 4.2.5 4.2.6 4.2.7 4.2.8
4.3
De Houtvijver ....................................................................................................................... 25 Honddijk 11.......................................................................................................................... 25 Driehoek Rijksstraatweg / N320 .......................................................................................... 26 Rijksstraatweg 43................................................................................................................. 26 Beesdseweg ......................................................................................................................... 26 Goilberdingerdijk 51 ............................................................................................................ 27 TNT locatie (de Molenaar) ................................................................................................... 27 Verenigingsgebouw Taqwa.................................................................................................. 27 Watertoren / Pomphuis ....................................................................................................... 27 Godfried Bomansstraat 4-8, Panta Rhei ..............................................................................
28 Lange Dreef 6 ....................................................................................................................... 28 Triosingel 37 ........................................................................................................................ 28 Boerenstraat 1 ..................................................................................................................... 28 Honddijk 4 en 4a .................................................................................................................. 29
Projecten afgesloten in 2022 ............................................................................................ 29 4.3.1 Amaliahof (voorheen Elisabethhof) ..................................................................................... 29
5. INTEGRALE GEBIEDSONTWIKKELING ......................................................................... 31 5.1.1 Programma Stationsomgeving ............................................................................................ 32
6. SAMENWERKINGSVERBANDEN .................................................................................. 36 6.1.1 CV Parijsch ........................................................................................................................... 37
7. VERSPREIDE EIGENDOMMEN ..................................................................................... 41 7.1.1 7.1.2 7.1.3 7.1.4
Jan van Riebeeckstraat ........................................................................................................ 42 Schoolhof Oost (v/h Trefpunt) ............................................................................................. 42 Voorkoop (voormalige schoollocaties) ................................................................................ 42 Veerweggebied .................................................................................................................... 42
BIJLAGE: DEFINITIES ........................................................................................................ 43
Pagina 3 van 43
MPG Culemborg 2023
1. INLEIDING Voor u ligt de editie 2023 van het meerjarenprogramma grondexploitatie (MPG) van de gemeente Culemborg. Dit document wordt jaarlijks opgesteld en ter vaststelling aan het gemeentebestuur voorgelegd. In dit stuk wordt een uiteenzetting gegeven van de activiteiten van de Grondbedrijfsfunctie van de gemeente Culemborg, zowel in financieel–economische zin alsook in het bijbehorende risicoprofiel. Op basis van de politieke opdrachten, de bekende risico’s en de inschatting van de vastgoedmarkt, geeft dit MPG een doorkijk vanuit het verleden naar de toekomst van de in ontwikkeling zijnde complexen. Dit MPG helpt u om de inhoud van de jaarrekening en de begroting op het gebied van grondexploitaties nog beter te duiden. Op deze wijze kan het MPG van betekenis zijn als instrument ten behoeve van de kaderstellende en controlerende rol van de raad. De cijfers in het MPG sluiten aan bij de jaarrekening. Dit MPG bestaat uit twee separate delen. Deel I (‘Beleid en resultaten’) is het overkoepelende deel van de portefeuille, waarin de financiële resultaten van de individuele projecten en activiteiten worden samengevat en met elkaar in verband worden gebracht. Het boekwerk start met een algemeen hoofdstuk die het MPG positioneert en het beleidskader schetst. Vervolgens leidt een samenvatting van de financiële resultaten u naar een meerjarig inzicht in reserves en voorzieningen.
Voor u ligt deel II (‘Projecten en activiteiten’). Dit is eigenlijk de onderlegger voor deel I en gaat dieper in op de individuele projecten en activiteiten van de grondbedrijfsfunctie. Na een algemene beschouwing hoe de verhouding tussen vraag en aanbod zich ontwikkelt binnen onze gemeente, wordt per project toegelicht wat we realiseren, wat de voortgang is, welk financiële resultaat we naar verwachting gaan bereiken en met welke risico’s we rekening houden. Alle exploitatieberekeningen zijn op peildatum 1 januari 2023 geactualiseerd, waarbij alle beschikbare informatie en inzichten zijn verwerkt. De gepresenteerde cijfers leveren hiermee het best mogelijke inzicht, dat op dit moment te geven is. U kunt dit deel II beschouwen als een projectenboek. De portefeuille aan projecten en activiteiten kent een primaire indeling die een relatie heeft met het ruimtelijke proces, het (soort) financiële risico en de sturingswaarde voor de gemeente. De structuur van de portefeuille herkent u in de inhoudsopgave van dit deel. U vindt de projecten en activiteiten hier gesorteerd naar de categorieën: > Actief grondbeleid > Facilitair grondbeleid > Integrale gebiedsontwikkeling > Samenwerkingsverbanden > Verspreide eigendommen Per hoofdstuk wordt als inleiding kort aangegeven wat de karakteristiek is van de betreffende categorie.
Pagina 5 van 43
MPG Culemborg 2023
2. MARKTBESCHOUWING 2.1 Marktruimte Om meer inzicht te geven in de marktontwikkelingen van woningen en commerciële voorzieningen is gebruik gemaakt van de meest recente prognoses van de provincie Gelderland, het CBS en regio Rivierenland. We volgen de ontwikkelingen op de markt. Hieronder zijn de verwachte ontwikkelingen per markt (begin maart 2023) weergegeven. Vastgoedontwikkelingen staan onder druk door stijgende bouwkosten, gestegen rente en stagnerende opbrengsten. Door de gestegen bouwkosten staat de nieuwbouwproductie onder druk, echter lijkt deze prijs zich de afgelopen periode (begin 2023) te stabiliseren. De verwachting is dat de hypotheekrente nog zal blijven schommelen en de verkoopwaardes zullen stagneren. Het consumentenvertrouwen kwam uit op -39 in maart, tegen -44 in februari 20231. Dit doordat de energieprijzen de afgelopen tijd aan het dalen zijn en de verwachte recessie nog steeds uitblijft.
VRAAG NAAR WONINGEN Het afgelopen jaar is de rente sterk gestegen. Dit heeft direct invloed op de hypotheekrente, welke voor een groot deel de leencapaciteit van kopers bepaald. Door de gestegen rente is de leencapaciteit dan ook omlaag gegaan, waardoor de financiële mogelijkheden voor potentiële kopers zijn afgenomen. Als gevolg hiervan komen prijzen onder druk te staan en zijn deze gaan dalen. Voornamelijk in het hogere segment is te zien dat een deel van de vraag uitvalt omdat potentiële kopers de financiering niet rond kunnen krijgen. De vraag van deze kopers zal zodoende naar een lager prijssegment uitkomen, hierdoor komt het hoge segment als eerste onder druk te staan. De verwachting is dat de hypotheekrente nog zal blijven schommelen door hoge inflatie en onzekerheid de komende tijd waardoor, meerdere en mogelijk alle prijssegmenten onder druk komen te staan. De rente heeft indirect ook effecten op de huurmarkt. Bij beleggers gaat het om beschikbaar vermogen, rendement en vertrouwen. Het beschikbare vermogen wordt lager door rendabele alternatieven en de rendementseisen gaan omhoog door de renteontwikkeling. Dat betekent dat de marktwaarde van beleggingen afneemt. Daarnaast is bij beleggers en kopers het vertrouwen afgenomen door de onzekerheid van regelgeving vanuit de overheid.
Toch zijn de transactieprijzen het afgelopen jaar gemiddeld met 5,5% gestegen in de gemeente Culemborg (CBS, 2023)2. Dit is minder dan in de provincie Gelderland met gemiddeld 11,3 %.
VRAAG NAAR COMMERCIËLE VOORZIENINGEN Momenteel betreft Pavijen V de enige locatie waar bedrijven zich kunnen vestigen. Met de vaststelling van het Transitie- en transformatieplan Pavijen op 10 mei 2022 heeft de raad van de gemeente Culemborg besloten om de laatste kavels op Pavijen V te reserveren voor lokale bedrijven die moeten verplaatsen. Dit betekent dat er momenteel, ondanks dat er interesse is, geen ruimte is voor bedrijven van buiten Culemborg om zich te vestigen in Pavijen V.
1
CBS (2023, 22 maart). Consumenten minder somber in maart. Geraadpleegd op 22 maart 2023, van https://www.cbs.nl/nlnl/nieuws/2023/12/consumenten-minder-somber-in-maart . 2 CBS (2023, 15 februari). Bestaande koopwoningen; gemiddelde verkoopprijzen, regio. Geraadpleegd op 22 maart 2023, van https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/83625NED/table
Pagina 7 van 43
Deel II - Projecten & Activiteiten
2.2 Productie PRODUCTIE VAN WONINGEN De gemeente Culemborg houdt een overzicht bij van de projecten die op dit moment in ontwikkeling zijn en de mogelijk toekomstig te ontwikkelen locaties. De volgende tabel laat het productieoverzicht zien dat er in de periode 2015 tot en met 2022 1.860 nieuwbouwwoningen bruto zijn toegevoegd. Van 2023 tot 2030 staan er (zonder de Stationsomgeving) 1.462 woningen geprogrammeerd. In deze tabel zijn de woningen van de Stationsomgeving (1.211 woningen tot en met 2028) in een aparte categorie opgenomen. De woningaantallen daarvan liggen nog niet vast omdat de ontwikkeling van dit project zich nog in een heel vroeg stadium bevindt.
Gemeen telijk won ing bou w prog ramma
2015 t/m 2022
Prog ramma nog te realiseren 2023
2025
2026
54
42
40
54
12
40
2027
2028
2015 t/m 2028
2029 t/m 2033
5
333
-
5
157 26 150 1.471
192
Lanxmeer Sprokkelenburg Overig
46 26 120
-
-
30
-
-
795
214
221
106
36
48
51
48
51
1.471
0
-
1.465
Facilitair
-
To taal
I. Actief grondbeleid
II. Facilitair grondbeleid
-
2024
Perio de
-
333 -
157 26 150
53
1.524
53
1524
795
214
221
106
36
III. Verbonden partijen CV Parijsch
873 873
158 158
163 163
153 153
118 118
-
-
1.465 1.465
IV. Integrale Gebiedsontwikkeling Stationsomgeving
-
-
-
110 110
171 171
310 310
310 310
310 310
1.211 1.211
1.514 1.514
2.725 2725
Bruto toevoeging nieuwbouw
1.860
372
548
472
504
358
366
4.480
1.567
6.047
-
335
1.567
5.712
Af: onttrekking / sloop Netto toevoeging woningbouw
335 1.525
335 372
548
472
504
358
366
4.145
De gemeente houdt bij de te ontwikkelen locaties rekening met zowel de kwantitatieve en kwalitatieve vraagbehoefte en de wensen die in het kader van de woonvisie door de inwoners van de stad zijn uitgesproken.
REALISATIE VAN WONINGEN De gemiddelde historische jaarproductie van zowel gemeentelijke als particuliere projecten in de periode 2015 t/m 2022 is circa 99 woningen. De gemiddelde jaarproductie van CV Parijsch (samenwerkingsverband) in dezelfde periode is gemiddeld circa 109 woningen. Met het programma woningbouwopgave werken we aan een verhoging van de productie per jaar (startnotitie Woningbouwopgave 128923/133375).
PRODUCTIE VAN BEDRIJVENTERREIN De gemeente heeft op dit moment één bedrijventerrein in Culemborg in ontwikkeling. Dit betreft bedrijventerrein Pavijen V, waar op dit moment nog circa 5 hectare terrein beschikbaar is. Pavijen V komt in hoofdstuk 3 van dit MPG nader aan de orde.
REALISATIE VAN MAATSCHAPPELIJKE INITIATIEVEN Voor de ontwikkeling van de gemeente Culemborg zijn Maatschappelijke Initiatieven een belangrijk goed. Ze maken daarom ook een substantieel onderdeel uit van de projectenagenda: > In de Jan van Riebeeck: haalbaarheidsonderzoek met starters CPO > CPO voor senioren onderzoekt mogelijkheden in Houtvijver en Parijsch > Behoud door herontwikkeling van Watertoren en pomphuis > Verenigingsgebouw Taqwaa > Behoud en doorontwikkeling van de Gelderlandfabriek en Gaasbeek & van Tiel in de Stationsomgeving
Pagina 8 van 43
MPG Culemborg 2023
Deze projecten passen in de stadsvisie en maken de gemeente tot wat zij is. Met deze financiële opstelling wordt duidelijk dat deze projecten vaak meer begeleiding kosten dan via het ‘kostenverhaal’ kan worden gerealiseerd. Niet altijd is de initiatiefnemer bekend met alle procedures die horen bij een ontwikkeling. Daarnaast vragen deze initiatieven ook om begeleiding vanuit andere gemeentelijke belangen dan alleen de Ruimtelijk Ordening / ontwikkeling. De gemeente speelt bij dergelijke ontwikkelingen ook vaak een grotere rol in de participatie. Het ondersteunen van dergelijke ontwikkelingen vraagt dus ook om een bijdrage van de gemeente.
Pagina 9 van 43
MPG Culemborg 2023
3. ACTIEF GRONDBELEID Alle projecten en activiteiten, die opgenomen zijn in de Grondbedrijfsfunctie, zijn te verdelen in vijf categorieën. Hieronder een toelichting op deze indeling. De nummering hieronder correspondeert met de hoofdstukindeling van dit stuk. 3. Actief grondbeleid: In deze vorm van gebiedsontwikkeling kiest de gemeente voor een ondernemende, risicodragende rol. De gemeente produceert bouwrijpe grond voor uitgifte en richt de openbare ruimte in, al dan niet in samenwerking met andere partijen. Naast het uitvoeren van haar publiekrechtelijke taken, zoals het wijzigen van het bestemmingsplan, gedraagt de gemeente zich hier ook als privaatrechtelijke partij. Doel van actief grondbeleid is onder andere het vergroten van de grip en invloed op de ruimtelijke ontwikkeling. De volgende categorieën projecten worden onderscheiden: 3.1 Projecten in voorbereiding; projecten die worden voorbereid om aan de raad te worden voorgelegd ter vaststelling. De grondexploitatie is nog niet geopend. Voorbereidingskosten worden voorlopig apart geadministreerd en bij vaststelling van de grondexploitatie meegenomen als kostenpost. 3.2 Projecten in uitvoering; de raad heeft een grondexploitatie vastgesteld, waardoor het project feitelijk in uitvoering is genomen. Kosten en opbrengsten worden op dit complex geactiveerd.
In de begroting staan deze projecten te boek als ‘Bouwgronden in exploitatie’. 3.3 Projecten afgesloten in 2022; voor de volledigheid wordt een kort overzicht gegeven van projecten die eind 2022 administratief zijn afgesloten.
Pagina 11 van 43
Deel II - Projecten & Activiteiten
3.1 Projecten in voorbereiding 3.1.1 Jan van Riebeeck KERNGEGEVENS c
> > > > > >
Ontwikkelingsvorm: Ontwikkelingsfase: Startdatum: Ambtelijke opdrachtgever: Projectleider: Planeconoom:
Actief grondbeleid In voorbereiding 01-01-2019 S. Bosman V. Schipper S. van de Grootevheen
PROJECTBESCHRIJVING De locatie Jan van Riebeeckstraat is voor het grootste deel gemeentelijk bezit. In het verleden heeft de gemeente samen met KleurrijkWonen plannen gemaakt voor de transformatie naar woningbouw. De opstallen zijn indertijd gesloopt en de locatie ligt braak. Het bestemmingsplan is in 2013 door de Raad van State vernietigd. Het project heeft jaren stilgelegen en de grondexploitatie is eind 2018 afgesloten. Daarbij zijn de kosten afgeboekt tot de boekwaarde van de grond en de sloopkosten. In 2019 is nagegaan op welke wijze de ontwikkeling van het gebied weer opgepakt zou kunnen worden. Eind 2020 is gestart met een verkennend onderzoek voor de ontwikkeling van deze circa 4.700 m2 grootte locatie door KleurrijkWonen en een initiatief van een collectief particuliere opdrachtgevers genaamd CPO Wonium Kwartier. Deze partijen hebben aangegeven graag en op korte termijn verder te willen onderzoeken of en hoe zij op de locatie Jan van Riebeeckstraat een ontwikkeling met sociale huurwoningen en betaalbare koopwoningen voor starters mogelijk kunnen maken. Het college heeft besloten zich te kunnen vinden in het voortzetten van het recht om een haalbaarheidsonderzoek te doen door de partijen en daartoe voor deze partijen de grond exclusief te reserveren.
Dit plan kent meerdere risico’s waaronder de molenbiotoop, de voorgeschiedenis met omwonenden en de lagere grondopbrengsten voor de gemeente vanwege het sociale woningbouwprogramma. Bij de risico’s speelt mee dat KleurrijkWonen in het verleden op verzoek van de gemeente, een deel van de locatie heeft aangekocht. In 2022 is een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd en daarnaast zijn omwonenden en belanghebbende partijen op de hoogte worden gebracht van de intentieovereenkomst. Tegelijkertijd wordt er gerekend en getekend zodat er naar verwachting in september 2023 gestart kan worden met een ontwerp bestemmingsplan. Begin 2024 zal dit bestemmingsplan ter inzage worden gelegd, zodat in 2025 een omgevingsvergunning kan worden afgegeven en de woningen kunnen worden ontwikkeld. De uren die intern gemaakt worden voor het haalbaarheidsonderzoek komen ten laste van de grondexploitatie (Bouwgrond zonder transformatie). Een raming van de uren voor de haalbaarheidsfase, gebaseerd op onze faciliterende rol, volgt als de intentieovereenkomst aan uw college wordt voorgelegd. Indien het haalbaarheidsonderzoek niet leidt tot een haalbaar plan, moeten de initiatiefnemers een deel van de gemeentelijke kosten betalen. Voor de gemeente moet de beoogde ontwikkeling een op zichzelf staande sluitende businesscase hebben, gebaseerd op het beoogde programma.
Er is nog geen grondexploitatie geopend voor dit project. Boekhoudkundig komt dit in de jaarrekening terug onder de ‘Verspreide eigendommen’.
Pagina 12 van 43
Deel II - Projecten & Activiteiten
3.2 Projecten in uitvoering 3.2.1 Pavijen V (bedrijventerrein) KERNGEGEVENS c
> Ontwikkelingsvorm: > Ontwikkelingsfase: > Startdatum: > Einddatum: > Ambtelijke opdrachtgever: > Projectleider: > Planeconoom: Financiële kerngegevens > Boekwaarde per 31-12-2022 > Kosten (EW): > Opbrengsten (EW): > Resultaat op eindwaarde: > Getroffen voorziening: > Reeds uitgenomen winst: > Boekwaarde na winstneming > Gewogen nadelige risico's: > Gewogen voordelige risico's:
Pagina 14 van 43
Actief grondbeleid In uitvoering 01-01-1998 31-12-2026 S. Bosman A. van Aerle S. van de Grootevheen Totaal Voortgang € 14.050.569 voordelig € 24.694.499 95% € 48.645.001 77% € 23.952.503 voordelig n.v.t. € 16.990.129 € 2.775.250 nadelig € 851.225 nadelig € 376.346 voordelig
MPG Culemborg 2023
PROJECTBESCHRIJVING Pavijen V is het laatst ontwikkelde deel van Pavijen. Met circa 162 hectare is Pavijen één van de grotere bedrijventerreinen in Gelderland. Het bedrijventerrein bestaat uit twee delen. Op het ene deel zijn er gronden beschikbaar voor bedrijven met milieucategorie 1 t/m 3 en op het andere deel zijn er gronden beschikbaar voor milieucategorie 1 t/m 4. Op beide bestemmingen zijn zowel groothandel, distributie, meubelindustrie en kleinschalige bedrijven welkom. Op dit moment zijn bedrijven zoals Gispen, ALDI en CB (voorheen Centraal Boekhuis) op het bedrijventerrein gevestigd en zijn er circa 5.500 mensen werkzaam.
GENOMEN BESLUITEN & PLANOLOGIE In 2009 is het bestemmingsplan bedrijventerrein Pavijen I-IV vastgesteld. In november 2011 is het bestemmingsplan Pavijen V geactualiseerd. In 2019 is er een herziening voorgesteld voor de Noordrand. De procedure wordt afgerond zodra de kavels 7 en 8 zijn verkocht. In 2022 is het Transitie- en transformatieplan Pavijen vastgesteld. Hiermee heeft de raad van de gemeente Culemborg besloten om de laatste kavels op Pavijen V te reserveren voor lokale bedrijven die moeten verplaatsen.
PROGRAMMA EN AFZETPLANNING Het totale plangebied van Pavijen V heeft een omvang van 422.873 m². De uitgifte van de kavels verloopt de laatste jaren na de financiële crisis voorspoedig. Er zijn op dit moment geen kavels vrij beschikbaar. De nog niet verkochte kavels zijn ofwel onder optie ofwel strategisch gereserveerd.
R uimtegebruik VI. Netto exploitatiegebied uitgeefbaar
422.900 m²
100%
296.698 m²
70%
verharding
39.508 m²
9%
groen
52.672 m²
12%
water
34.022 m²
8%
In 2023 staat geen uitgifte gepland, in 2024 is de verwachting dat een deel van kavel 7 & 8 en kavel 5 worden uitgeven. In 2025 staat de uitgifte van de overige kavels gepland.
GRONDEXPLOITATIE
Afze tplanning
2023 2024 2025
0 7.379 41.554 48.933
Het te verwachten resultaat op eindwaarde, excl. rente over reeds genomen winsten, bedraagt circa € 23,9 miljoen voordelig. Dit is een verbetering ten opzichte van vorig jaar met circa € 1,1 miljoen. Het verschil ten opzichte van vorig jaar wordt met name veroorzaakt doordat de kavels opnieuw zijn gewaardeerd. Hieruit komt een hogere grondwaarde dan dat voorheen werd voorzien.
RISICO’S & KANSEN Het risico is aanwezig dat het resultaat lager uitvalt door met name uitgifterisico’s voor de tot nu toe onverkochte kavels (lagere opbrengst). Daarnaast is er ook een kans aanwezig dat het resultaat hoger uitvalt door een bestemmingsplan wijziging die het bebouwingspercentage verhoogd in de noordzijde (hogere opbrengst). Tot bestaat het risico dat de fasering uitloopt door een gebrek aan capaciteit bij de netbeheerder.
VOORUITBLIK & MOGELIJKE SCENARIO’S De resterende kavels zijn gereserveerd voor strategische verplaatsingen i.v.m. het transitie- en transformatieplan voor de Stationsomgeving. Het project is grotendeels voltooid, waardoor er beperkte bijsturingsmogelijkheden zijn.
Pagina 15 van 43
Deel II - Projecten & Activiteiten
3.2.2 Lanxmeer (gemengd) KERNGEGEVENS C
> Ontwikkelingsvorm: > Ontwikkelingsfase: > Startdatum: > Einddatum: > Ambtelijke opdrachtgever: > Projectleiders: > Planeconoom: Financiële kerngegevens > Boekwaarde per 31-12-2022: > Kosten (EW): > Opbrengsten (EW): > Resultaat op eindwaarde: > Getroffen voorziening: > Tussentijdse winstneming: > Gewogen nadelige risico's: > Gewogen voordelige risico's:
Pagina 16 van 43
Actief grondbeleid In uitvoering 01-01-2006 31-12-2027 S. Bosman A. Vader & A. Gijzel S. van de Grootevheen Totaal Voortgang € 5.785.031 nadelig € 12.165.161 73% € 7.360.184 40% € 5.785.031 nadelig € 5.785.031 n.v.t. € 419.954 nadelig € 369.889 voordelig
MPG Culemborg 2023
PROJECTBESCHRIJVING Sinds 1996 wordt er gewerkt aan de ontwikkeling van Lanxmeer. Er wordt een woonwijk gerealiseerd met een hoog ambitieniveau op het gebied van landschap, water, energie, (her)gebruik van bouwmaterialen, mobiliteit en cultuurhistorie. Het bouwrijp maken en inrichten van de openbare ruimte is specifiek aangepast voor Lanxmeer. Sociale betrokkenheid, bewonersparticipatie en het gezamenlijk onderhouden van het openbaar gebied staan hoog in het vaandel. Grote delen van Lanxmeer zijn in mandeligheid uitgegeven. Dit betekent dat gebieden per cluster in bezit en in beheer zijn van de bewoners. In 2000 is deze wijk door het ministerie van VROM gekozen als voorbeeldproject in de categorie “duurzame stedenbouw” en heeft daarmee zowel nationaal als internationaal erkenning gekregen. GENOMEN BESLUITEN & PLANOLOGIE
Het huidige bestemmingsplan is sinds 3 januari 2011 onherroepelijk. Enkele deelgebieden van Lanxmeer moeten nog gerealiseerd worden. Voor de zuidrand van Lanxmeer is een studie uitgevoerd. Dit heeft geleid tot een ander programma. Hiervoor is een bestemmingsplanwijziging nodig.
PROGRAMMA & AFZETPLANNING
Ru imteg eb ru ik
Het nog te realiseren programma bevat ca. 92 woningen en is te verdelen in verschillende deelgebieden. Voor een aantal gebieden zijn overeenkomsten gesloten. Het bestemmingsplan maakt het mogelijk om in Lanxmeer kantoren te realiseren. Door de beperkte marktvraag is ervoor gekozen in de grondexploitatie het kantorenprogramma te vervangen door woningbouw.
I. Plangebied II. In andere exploitatie / Buiten beschouwing
46.076 m²
III. Bruto exploitatiegebied
40.416 m²
100%
IV. Planstructuur V. Te handhaven elementen VI. Netto exploitatiegebied uitgeefbaar
40.416 m² 0 m² 40.416 m²
100% 0% 100%
5.660 m²
15.034 m²
37%
verharding
12.537 m²
31%
groen
11.080 m²
27%
water
1.765 m²
4%
GRONDEXPLOITATIE
In 2006 is de grondexploitatie van het tot dan toe gerealiseerde deel van Lanxmeer afgesloten en het financiële resultaat hiervan genomen. Er is voor het nog te realiseren deel een nieuwe grondexploitatie opgesteld. Dit betreft de ontwikkelvlekken die binnen de kaders van het project qua ontwikkelpotentie meer inspanning vragen. Het te verwachten resultaat van de grondexploitatie op eindwaarde is nagenoeg gelijk.
RISICO’S & KANSEN Het risico is aanwezig dat het resultaat lager uitvalt door met name hogere kosten voor sanering en archeologie en een vertraagde kaveluitgifte. Daarnaast is er ook een kans aanwezig dat het resultaat hoger uitvalt (hogere opbrengsten) door optimalisaties.
VOORUITBLIK & MOGELIJKE SCENARIO’S De vraag naar woningen in Lanxmeer is groot. Bij de lopende projecten streeft de gemeente naar het realiseren van een brede differentiatie aan woningtypen met tiny houses (reeds gerealiseerd), middeldure en dure koop en middeldure huur. We onderzoeken de mogelijkheid om sociale woningbouw toe te voegen.
Pagina 17 van 43
Deel II - Projecten & Activiteiten
3.2.3 Sprokkelenburg (woningbouw) KERNGEGEVENS c
> Ontwikkelingsvorm: > Ontwikkelingsfase: > Startdatum: > Einddatum: > Ambtelijke opdrachtgever: > Projectleider: > Planeconoom: Financiële kerngegevens > Boekwaarde per 31-12-2022 > Kosten (EW): > Opbrengsten (EW): > Resultaat op eindwaarde: > Getroffen voorziening: > Tussentijdse winstneming > Boekwaarde na winstneming > Gewogen nadelige risico's: > Gewogen voordelige risico's:
Pagina 18 van 43
Actief grondbeleid In uitvoering 01-01-2011 31-12-2023 S. Bosman A. Vader S. van de Grootevheen Totaal Voortgang € 6.281.892 voordelig € 3.403.235 83% € 9.114.783 100% € 5.711.549 voordelig n.v.t. € 4.734.411 € 1.547.481 voordelig € 23.965 nadelig -.voordelig
MPG Culemborg 2023
PROJECTBESCHRIJVING In Sprokkelenburg wordt op het voormalige sportpark een nieuwe woonwijk ontwikkeld bestaande uit zeven woonvelden met ieder een aantal bouwkavels. De specifieke oppervlakte per kavel is in samenspraak met de koper bepaald. Er is hierbij rekening gehouden met de wensen van de kopers, de vormgeving en verkoopbaarheid per woonveld. GENOMEN BESLUITEN & PLANOLOGIE
Eind 2011 heeft de raad besloten dat op het voormalige sportpark Sprokkelenburg een nieuwbouw wijk gerealiseerd moet worden met vrije kavels in de duurdere categorie. Momenteel is de bouw van de woningen nagenoeg afgerond, waarna de laatste fase van het woonrijp maken kan starten.
PROGRAMMA & AFZETPLANNING
R uimtegebruik
Het totale programma bestaat uit 26 kavels voor vrijstaande woningen. In 2022 heeft de levering van het laatste kavel (29) plaatsgevonden. GRONDEXPLOITATIE
Netto exploitatiegebied uitgeefbaar
3.142 m²
groen
10.913 m²
water
2.329 m²
RISICO’S & KANSEN Er is een beperkt, negatief risico dat de Japanse duizendknoop terugkeert.
N.v.t.
Pagina 19 van 43
25.006 m²
verharding
Het te verwachten resultaat op eindwaarde bedraagt circa € 5,7 miljoen voordelig. Dit is nagenoeg gelijk aan de verwachting van vorig jaar.
VOORUITBLIK & MOGELIJKE SCENARIO’S
41.390 m²
Deel II - Projecten & Activiteiten
3.2.4 Spoorzone-West (gemengd) KERNGEGEVENS c
> Ontwikkelingsvorm: > Ontwikkelingsfase: > Startdatum: > Einddatum: > Ambtelijke opdrachtgever: > Projectleider: > Planeconoom: Financiële kerngegevens > Boekwaarde per 31-12-2022: > Kosten (EW): > Opbrengsten (EW): > Resultaat op eindwaarde: > Getroffen voorziening: > Tussentijdse winstneming: > Gewogen nadelige risico's: > Gewogen voordelige risico's:
Pagina 20 van 43
Actief grondbeleid In uitvoering 19-05-2005 31-08-2027 S. Bosman B. Vellinga / W. van Boekel P. Schinkel Totaal Voortgang € 872.949 nadelig € 5.162.351 65% € 3.508.780 70% € 1.653.572 nadelig € 1.653.572 n.v.t. € 1.250.031 nadelig -.-
MPG Culemborg 2023
PROJECTBESCHRIJVING Spoorzone-West betreft een stationslocatie met verouderde voorzieningen die plaats moeten maken voor andere functies: winkels, bedrijven en voorzieningen. Vanaf 2005 wordt met wisselende partijen samengewerkt aan de herontwikkeling van dit gebied. Vooruitlopend op de definitieve planvorming heeft de gemeente, in overleg met de NS en gebruikmakend van subsidiemogelijkheden, extra P+R-faciliteiten gerealiseerd in het gebied. Daarnaast is er het project Spoorzone Bereikbaarheid uitgevoerd. Met eigenaar Investment In den Eng BV heeft de gemeente in maart 2014 een samenwerkingsovereenkomst gesloten. De gemeente brengt eigendom in en krijgt na realisatie van het project de openbare ruimte terug geleverd plus een financiële bijdrage in de kosten voor planontwikkeling en onderzoek per fase. Als onderdeel van deze overeenkomst heeft de gemeente werkzaamheden samenhangend met het project uitgevoerd. GENOMEN BESLUITEN & PLANOLOGIE
Op 23 juni 2011 heeft de gemeenteraad voor het project Spoorzone-West de grondexploitatie vastgesteld. De grondexploitatie is jaarlijks herzien en door de raad vastgesteld. Begin 2017 is het bestemmingsplan, dat eerder door de Raad van State vernietigd was, opnieuw vastgesteld. Hierdoor is het bestemmingsplan onherroepelijk geworden. De ontwikkelaar is begonnen met de voorbereiding van de plannen voor de eerste fase. De locatie is inmiddels onderdeel van de gebiedsontwikkeling Stationsomgeving waarvoor begin maart 2023 de structuurvisie is vastgesteld door de gemeenteraad. In juli 2022 is door de gemeenteraad met het oog op deze ontwikkeling een voorkeursrecht gevestigd op delen van de locatie.
PROGRAMMA & AFZETPLANNING Het door de ontwikkelaar te realiseren programma in het huidige bestemmingsplan bestaat uit maximaal 20.100 m² bruto vloeroppervlak (m² bvo) aan gemengde functies, met onder andere een supermarkt en kleinschalige stationsgerelateerde detailhandel.
Programma winkels bedrijven niet commerciële voorzieningen overig Totaal
3.400 m² bvo 17% 8.000 m² bvo 40% 1.500 m² bvo 7% 7.200 m² bvo 36% 20.100 m² bvo 100%
GRONDEXPLOITATIE
Het te verwachten resultaat op eindwaarde bedraagt circa € 1,7 miljoen nadelig. Daarmee is het resultaat ten opzichte van vorig jaar vrijwel gelijk gebleven.
RISICO’S & KANSEN Het risico is aanwezig dat het resultaat lager uitvalt door onder meer 1) hogere investeringen dan geraamd en 2) tegenvallende opbrengsten.
VOORUITBLIK & MOGELIJKE SCENARIO’S De aanvraag van de Woningbouw Impuls subsidie voor het programma Stationsomgeving heeft geleid tot een positieve beschikking van het Rijk en de provincie. In het voorjaar van 2032 is de Structuurvisie, Ontwikkelstrategie en Gebiedsexploitatie vastgesteld door de raad. Daarmee zijn de kaders voor de (nieuwe) ontwikkeling geschapen en kunnen bestaande afspraken afgehecht worden. De Spoorzone-West wordt onderdeel van het programma Stationsomgeving. Daarmee zet de gemeente in op een ander ambitieniveau als dat op dit moment past in het bestemmingsplan en in de grondexploitatie. Totdat nieuwe afspraken gemaakt zijn en oude afgehecht houdt de Spoorzone-West haar eigen grondexploitatie.
Pagina 21 van 43
Deel II - Projecten & Activiteiten
3.3 Projecten afgesloten in 2022 Er zijn in 2022 geen projecten afgesloten.
Pagina 22 van 43
MPG Culemborg 2023
4. FACILITEREND GRONDBELEID Alle projecten en activiteiten, die opgenomen zijn in de Grondbedrijfsfunctie, zijn te verdelen in vijf categorieën. Hieronder een toelichting op deze indeling. De nummering hieronder correspondeert met de hoofdstukindeling van dit stuk.
4. Faciliterend grondbeleid: In deze vorm van gebiedsontwikkeling kiest de gemeente niet voor een ondernemende, maar voor een faciliterende rol. Onder randvoorwaarden van het bestemmingsplan en onder het publieke toezicht maakt de gemeente het voor initiatiefnemers mogelijk om op eigen grond een ontwikkeling te realiseren. De gemeentelijke rol beperkt zich voornamelijk tot het faciliteren van bestemmingsplanprocedures en de aanleg of afname van voorzieningen van openbaar nut. De risico’s van het project zijn in principe voor de initiatiefnemer. De gemeente verhaalt de kosten van haar inspanningen en investeringen op initiatiefnemer. Daarvoor worden overeenkomsten afgesloten. De volgende categorieën projecten worden onderscheiden: 4.1 Projecten in voorbereiding; de gemeente is in gesprek met initiatiefnemers om de voorgenomen ontwikkeling op haalbaarheid en wenselijkheid te onderzoeken. Er worden in principe afspraken gemaakt om de gemeentelijke onderzoekskosten in deze fase op initiatiefnemer te verhalen. 4.2 Projecten in uitvoering; er is een anterieure overeenkomst met ontwikkelaar gesloten (en door de raad bekrachtigd), die strekt tot definitieve uitvoering van de plannen. In deze overeenkomst is het kostenverhaal tijdens de uitvoeringsfase geregeld. Kostenverhaal staat in de begroting verantwoord als ‘vordering’.
4.3 Projecten afgesloten in 2022; voor de volledigheid wordt een kort overzicht gegeven van projecten die eind 2022 administratief zijn afgesloten.
Pagina 23 van 43
Deel II - Projecten & Activiteiten
FACILITAIRE PROJECTEN In onderstaande kaart zijn de facilitaire projecten in voorbereiding en in uitvoering in de gemeente Culemborg weergegeven. De nummers in de kaart corresponderen met de indeling in hoofdstuk 4.
Pagina 24 van 43
MPG Culemborg 2023
4.1 Projecten in voorbereiding 4.1.1 De Houtvijver Parallelweg Oost 12-12A is in eigendom van Albro BV. Aangrenzend liggen nog twee percelen braak waarvan één perceel in gemeentelijk bezit is. Het andere perceel is in bezit van We Do Projects BV. De gemeente wil hier graag woningbouw realiseren. De planvorming is beschouwd als onderdeel van de ontwikkeling van de Stationsomgeving. Het is de bedoeling dat de historische ‘Houtvijver’ een centrale plek krijgt in deze transformatie. De gemeente wil graag de woningbouw versnellen op de locatie. Daarom heeft het college van B&W in oktober 2022 een Concept Nota van Uitgangspunten vastgesteld voor de locatie. Het vaststellen van de Concept NvU heeft ertoe geleid dat een van de grondeigenaren in het gebied zijn positie te koop heeft aangeboden. De verwachting is dat deze voorgenomen verkoop leidt tot een nieuwe eigendomssituatie waarbij de gemeente met de nieuwe eigenaar afspraken kan maken over de verdere ontwikkeling. De gemeente hoopt in mei 2023 met de eigenaren in het gebied een intentieovereenkomst aan te kunnen gaan om de verdere ontwikkeling van het gebied voorspoedig op te kunnen pakken. De gemeente wil de eigen grond in het gebied graag inzetten om Kleurrijk Wonen de kans te geven een eigen gebouw te ontwikkelen voor circa 25 sociale huurwoningen. Planvorming > Overeenkomst
Intentieovereenkomst verlopen – nieuwe vast te stellen in mei 2023
> Nota van Uitgangspunten
Concept vastgesteld oktober 2022
> Kostenverhaal
Nieuwe afspraken over te maken in de intentieovereenkomst.
4.1.2 Honddijk 11 Tuincentrum Van den Hurk zal dit jaar de activiteiten definitief beëindigen op de huidige locatie aan de Honddijk 11. De verplaatsing en uitbreiding van het tuincentrum naar een kavel op het bedrijventerrein gaat niet meer door. Na de beëindiging kan met de ontwikkeling van de locatie Honddijk 11 gestart worden. Daarvoor is in 2021 een intentieovereenkomst gesloten met de ontwikkelende partij Daelmans. De uitgangspunten voor deze ontwikkeling zijn vastgesteld door de gemeenteraad. Planvorming > Overeenkomst
IOK getekend d.d. 22 juni 2021
> Nota van Uitgangspunten
Vastgesteld door raad d.d. 15 april 2021
> Kostenverhaal
Bijdrage vastgelegd in IOK
Pagina 25 van 43
Deel II - Projecten & Activiteiten
4.1.3 Driehoek Rijksstraatweg / N320 Tussen Lanxmeer, de Rijksstraatweg en de N320 ligt een onbebouwd driehoekig stuk grond. De gemeente is in overleg met ontwikkelende partijen om onder randvoorwaarden woningbouw mogelijk te maken op deze locatie. In 2021 is er een intentieovereenkomst gesloten met de ontwikkelende partijen. Deze overeenkomst hangt samen met de ontwikkeling van Honddijk 11 en de verkoop van een kavel op Pavijen V. Planvorming > Overeenkomst
IOK getekend d.d. 22 juni 2021
> Nota van Uitgangspunten
Vastgesteld door raad d.d. 15 april 2021
> Kostenverhaal
Eerste deel bijdrage ontvangen
4.1.4 Rijksstraatweg 43 Er ligt een particulier initiatief om op deze locatie in totaliteit vier woningen te realiseren, waarvan drie nieuwe woningen.. Voor het herontwikkelen van deze locatie is eind 2019 bij de ODR een aanvraag omgevingsvergunning ingediend. Die aanvraag is ingetrokken en vervangen door een nieuwe aanvraag omgevingsvergunning op 22 september 2022. Het initiatief behelst het splitsen van de bestaande boerderij op deze plek in twee afzonderlijke wooneenheden en het realiseren van twee nieuwe woningen op het achtererf. Daarbij wordt ook een tweede ontsluiting aan de westzijde van de Locatie (zijde Hendrik Marsmanweg ).gemaakt. Via een anterieure overeenkomst die in voorbereiding is, worden de kosten verhaald bij de initiatiefnemer. Dit betreft zowel plankosten als de kosten voor het realiseren van een tweede ontsluiting op de Hendrik Marsmanweg. Planvorming > Overeenkomst
AOK in voorbereiding
> Kostenverhaal
In voorbereiding
4.1.5 Beesdseweg Aan de Beesdseweg naast het bedrijfspand van Middelkoop ligt een kavel waar de gemeente waterberging wil realiseren en waar eventueel een ontwikkeling naar bedrijvigheid mogelijk is. Om beide ontwikkelingen te versnellen heeft de gemeente in juni 2022 een memo opgesteld waarin is aangegeven hoe de beide functies op het kavel gecombineerd zouden kunnen worden. Naar aanleiding van dat memo is het kavel verkocht aan de firma Middelkoop. De firma Middelkoop wil op het kavel het eigen bedrijfspand uitbreiden binnen de randvoorwaarden van het memo. Daarmee kan het bedrijf alle functies combineren op een aaneengesloten locatie. Middelkoop wil ook meewerken aan de realisatie van de waterberging en onder voorwaarden meewerken aan verkoop van de benodigde grond aan de gemeente. De kosten voor aanleg van de waterberging komen voor kosten van de gemeente. De gemeente is nu in overleg met Middelkoop over een intentieovereenkomst voor het uitvoeren van een haalbaarheidsstudiel. Deze wordt naar verwachting in mei 2023 afgesloten.
In de Haalbaarheidsstudie wordt onderzoek gedaan naar diverse omgevingsaspecten zoals verkeer en parkeren, geluid, luchtkwaliteit, bedrijven, milieuzonering, externe veiligheid, natuur, bodem, water, cultuurhistorie, archeologie en duurzaamheid en wordt een Voorlopig Ontwerp (VO) Stedenbouwkundig Plan met (ruimtelijke) onderbouwing voor de uitvoerbaarheid (het VOSP) opgesteld. Bij de Haalbaarheidsstudie wordt de omgeving betrokken (participatie en communicatie). De Initiatiefnemer heeft bij de Haalbaarheidsstudie een actieve rol en de Gemeente een facilitaire en toetsende rol. Met de realisatie van het plan komt er op een naastgelegen kavel (Beesdseweg 7b) én op het nieuw te ontwikkelen kavel bedrijfsruimte beschikbaar die de gemeente nodig heeft voor de verhuiscarrousel in het kader van de ontwikkeling Stationsomgeving. Pagina 26 van 43
MPG Culemborg 2023
Planvorming > Overeenkomst
IOK in voorbereiding
> Kostenverhaal
In voorbereiding
4.1.6 Goilberdingerdijk 51 De initiatiefnemer wil op deze locatie een woning toevoegen. Voor deze locatie heeft inmiddels een omgevingsdialoog plaatsgevonden en is een bestemmingsplan in voorbereiding. Het laatst aangeleverd conceptontwerp van dit bestemmingsplan moet nog inhoudelijk worden getoetst en beoordeeld. Voor dit project worden plankosten in rekening gebracht. De anterieure overeenkomst is in de maak. Planvorming > Overeenkomst
AOK in voorbereiding
> Kostenverhaal
In voorbereiding
4.2 Projecten in uitvoering 4.2.1 TNT locatie (de Molenaar) De Molenaar is een transformatieproject op de locatie van het voormalige postkantoor. Ontwikkelaar DKVG Rotterdam heeft op deze locatie vijftien koopappartementen met parkeergelegenheid op eigen terrein gerealiseerd. Momenteel worden de (contractuele) financiële afspraken met de Ontwikkelaar DKVG Rotterdam afgerond. Naar verwachting kan het project ook financieel eind 2023 worden afgesloten.
4.2.2 Verenigingsgebouw Taqwa Het voormalige zwembad is verkocht aan het bestuur van de Islamitische Moskee. Eind 2016 is het zwembad afgebrand. De resten van het gebouw en de fundering zijn daarna gesloopt. Eind 2020 is een anterieure overeenkomst gesloten voor de bouw van een nieuwe moskee. Begin 2021 is er een wijzigingsplan opgesteld en is de omgevingsvergunning om te bouwen aangevraagd. Op 4 mei 2022 waren zowel het wijzigingsplan als de omgevingsvergunning om te bouwen onherroepelijk. In het derde kwartaal 2023 wordt gestart met de bouw van het verenigingsgebouw. De boekwaarde van circa € 25.000,- is per 31 december 2021 afgeboekt omdat er meer uren zijn gemaakt dan strikt voor de RO-procedure noodzakelijk was vanwege het maatschappelijk belang van het realiseren van dit verenigingsgebouw en alle contextvragen die met een dergelijke ontwikkeling gepaard gaan. Planvorming > Overeenkomst
AOK getekend
> Kostenverhaal
Bijdrage ontvangen
4.2.3 Watertoren / Pomphuis Waterleidingbedrijf Vitens heeft de oude watertoren en het pomphuis aan de Rijksstraatweg afgestoten en verkocht. De nieuwe eigenaren hebben het plan de historische watertoren en het pompgebouw te restaureren en te verbouwen naar woningen. Ook is onderzocht binnen welke stedenbouwkundige kaders woningen toegevoegd kunnen worden. Voor deze woningen zijn kavelpaspoorten opgesteld die de basis van vormen van het nog op te stellen bestemmingsplan. In overleg tussen provincie en gemeente is vastgesteld dat het project binnen de Regeling Steengoed Benutten Gelderland ontwikkeld kan worden. De provincie is bereid om zowel procedureel als financieel te ondersteunen. De gemeente stelt voor het wettelijke kostenverhaal een anterieure overeenkomst op met de ontwikkelende eigenaren. De voorovereenkomst is in het voorjaar van 2020 getekend. De anterieure overeenkomst is eind 2021 getekend.
Pagina 27 van 43
Deel II - Projecten & Activiteiten
De boekwaarde van circa € 50.000,- is per 31 december 2021 afgeboekt. Er zijn substantieel meer uren gemaakt dan voor een reguliere RO-procedure gebruikelijk is. Het maatschappelijk belang van het behoud van de Watertoren dat een extra niet te verhalen inzet van de gemeente verantwoordt. Daarnaast heeft de grote betrokkenheid van de omgeving veel extra tijd gekost voor zowel de initiatiefnemer als de gemeente. Planvorming > Overeenkomst
AOK getekend op 16-12-2021
> Nota van Uitgangspunten
22 maart 2016 en 26 juni 2018
> Kostenverhaal
Bijdrage ontvangen
4.2.4 Godfried Bomansstraat 4-8, Panta Rhei Godfried Bomansstraat 4 is een kantoorgebouw in Lanxmeer (ook bekend als Pantha Rhei). Er zijn plannen om het gebouw te transformeren naar 55 huurappartementen. Dat is vastgelegd in een anterieure overeenkomst. Bij deze transformatie wijzigt enkel het gebruik van het gebouw; er wordt geen uitbreiding van het bouwvolume voorzien. De initiatiefnemers zijn een ontwikkelaar en woningcorporatie KleurrijkWonen. De vergunning voor dit project in inmiddels verleend en er zijn geen bezwaren binnengekomen. De bijdrage in het kader van het wettelijk kostenverhaal is inmiddels ontvangen. De bouw is inmiddels ook al gestart. De initiatiefnemer moet nog een storting doen in het parkeercompensatiefonds van 200.000 euro. In de anterieure overeenkomst staat dat dat pas hoeft wanneer het plangebied in gebruik is genomen. De initiatiefnemer verwacht dat dit voor de zomervakantie van 2024 zal zijn. Dit project maakt onderdeel uit van de Woningbouwimpuls aanvraag voor de stationsomgeving Planvorming > Overeenkomst
AOK getekend
> Kostenverhaal
Bijdrage ontvangen
4.2.5 Lange Dreef 6 Op deze locatie heeft de initiatiefnemer een plan ingediend om een woning toe te voegen. De vergunning is verleend. Planvorming > Overeenkomst
Niet van toepassing
> Kostenverhaal
Via leges
4.2.6 Triosingel 37 Op deze locatie staat een kantoorpand. De initiatiefnemer heeft een plan ingediend om appartementen te realiseren. De vergunning is verleend door middel van de kruimelregeling.
4.2.7 Boerenstraat 1 Op de Boerenstraat 1 was het Rabobankkantoor gevestigd. April 2021 is de omgevingsvergunning verleend voor de transformatie naar woningen. De vergunning is verleend door middel van de kruimelregeling.
Pagina 28 van 43
MPG Culemborg 2023
4.2.8 Honddijk 4 en 4a Initiatiefnemer is voornemens om op het perceel Honddijk 4 – 4a de bestaande woning en opstallen te amoveren en een tweetal nieuwe vrijstaande woningen op het perceel te realiseren. Met de realisatie van dit plan wordt een bedrijfslocatie gesaneerd en komt daar een woning voor terug. Het bestemmingsplan voor dit project is op 23 september 2021 door de raad vastgesteld en de gemeente heeft inmiddels hier ook de vergunning voor verleend. Kostenverhaal verloopt via de leges. Planvorming > Kostenverhaal
Via leges
4.3 Projecten afgesloten in 2022 4.3.1 Amaliahof (voorheen Elisabethhof) De gemeente heeft met KleurijkWonen in het najaar van 2020 een anterieure overeenkomst afgesloten. Het bestemmingsplan is vastgesteld op 11 februari 2021. In het nieuwe plan zijn vierendertig sociale huurappartementen gerealiseerd. De boekwaarde is per 31 december 2021 afgeboekt. Vervolgens is het project in 2022 afgesloten.
Pagina 29 van 43
MPG Culemborg 2023
5. INTEGRALE GEBIEDSONTWIKKELING Alle projecten en activiteiten, die opgenomen zijn in de Grondbedrijfsfunctie, zijn te verdelen in vijf categorieën. Hieronder een toelichting op deze indeling. De nummering hieronder correspondeert met de hoofdstukindeling van dit stuk.
5. Integrale gebiedsontwikkeling: Binnen de integrale gebiedsontwikkeling is sprake van een overkoepelend programma waarbinnen (deel)ontwikkelingen zowel met actief grondbeleid als met faciliterend grondbeleid ontwikkeld kunnen worden. Over deze onderdelen van het programma rapporteren we in samenhang.
Pagina 31 van 43
Deel II - Projecten & Activiteiten
5.1.1 Programma Stationsomgeving HET PLAN De Stationsomgeving is eigenlijk geen project met een van tevoren exact bepaald te behalen resultaat, maar te zien als een programma waarin we met tientallen projecten sturen om de vastgelegde doelen te bereiken van oa woningbouw, duurzame mobiliteit, verbeterde bereikbaarheid, klimaatadaptatie, enz. Daarin sturen we naarmate het project vordert steeds bij om binnen de financiële draagkracht en te lopen risico’s de doelen zo goed mogelijk te realiseren.
Figuur 1 Essentiekaart Stationsomgeving
Tweemaal per jaar zal het college de raad informeren over de stand van zaken van de Stationsomgeving als onderdeel van de P&C cyclus. In het raadsvoorstel GZDGCB 681508 / 681536 van 9 maart 2023 is aangegeven dat dit de eerste keer bij de vaststelling van het Meerjaren Programma Grondexploitatie gebeurt, de tweede keer is bij de najaarsrapportage. Hieronder leest u het eerste overzicht van de stand van zaken. PROJECTBESCHRIJVING In de Stationsomgeving zijn we voornemens van het station een regionale OV-hub te maken en rondom het station ongeveer 1900 woningen te bouwen. De regionale hub is een proces dat met de provincie Gelderland, NS en ProRail wordt doorlopen. Samen onderzoeken we onder andere hoe we een gebouwde P+R kunnen realiseren, een onderdoorgang bij het station voor langzaam verkeer en mogelijk aanpassingen van het station zelf. Het grootste deel van de woningen wordt voorzien op een deel van het dichtst tegen het station gelegen deel van bedrijventerrein Pavijen. Dit heeft veel impact op de zittende ondernemers. Voor sommigen een kans, voor anderen een bedreiging. De gesprekken over kansen, toekomst, verplaatsing van iedere individuele situatie is daarom naast de het vormgeven van de gebiedsontwikkeling ook een apart traject waar veel op wordt ingezet. Pagina 32 van 43
MPG Culemborg 2023
O N T W I K K E L I N G E N E N B E S L U I T E N A F G E L O P E N J A A R 2 0 22 In februari 2022 nam de raad een ordevoorstel aan om de vaststelling van de ontwerp structuurvisie Stationsomgeving uit te stellen tot na de verkiezingen. Zij vroeg eerst de haalbaarheid beter te onderbouwen, en daarvoor eerst het Transitie en transformatieplan (TTP) te willen behandelen alvorens zich over de structuurvisie te buigen. Om meer context te geven en de nieuwe raadsleden mee te nemen is vervolgens een serie aan beeldvormende avonden, informele vragenuurtjes, en commissies met verdiepende presentaties georganiseerd. In februari 2022 is daarom alleen besloten over het vaststellen van een voorbereidingskrediet van € 640.000 voor het eerste halfjaar. Als de haalbaarheid met het TTP en de gebiedsexploitatie behorende bij de ontwerp structuurvisie beter zou zijn aangetoond, zou het krediet voor het tweede halfjaar kunnen worden vrijgemaakt. Met het krediet voor het eerste halfjaar kon de projectorganisatie verder werken aan deze werkzaamheden, alsmede de lopende gesprekken met ondernemers en spoorse partijen voortzetten, en werken aan de planologische procedures, de financiële verantwoording en overige onderzoeken. Genomen besluiten: > In april 2022 is het voorkeursrecht gevestigd op alle percelen van Spoorzone-West.
Het is een uiterst complexe maar ook essentiële locatie waarin naast woningbouw ruimte gereserveerd moet worden voor een P+R, het stationsplein, de interwijk, de Albert Heijn en mogelijk meer functies. We wilden daarom regie kunnen houden op wat er daar gebeurt. > In mei 2022 werd het TTP vastgesteld. Er zijn hierover, en later in 2022 over gevolgen van de aanpassingen van het bestemmingsplan enkele bijeenkomsten met alle ondernemers gehouden. Daarnaast zijn er vele individuele gesprekken gevoerd met ondernemers om persoonlijk ieders situatie door te nemen. > In mei 2022 is het voorbereidingsbesluit verlengd om te voorkomen dat bedrijven nieuwe milieubelastende activiteiten gaan starten die woningbouw op termijn zullen belemmeren. > Op 30 juni werd de ontwerp Structuurvisie vastgesteld en daarbij werd het budget voor het tweede halfjaar van € 760.000 beschikbaar gesteld. > Ook op 30 juni is besloten dat de verwerving kon worden gedaan voor de fabriekshallen van Gispen. Dit leidde tot het kunnen doorpakken in de onderhandeling en het doen van een concreet bod, waarmee de gemeente eind van het jaar eigenaar is geworden. > Na de ontwerp structuurvisie vond eind augustus de participatie met de stad plaats en met die input is de definitieve structuurvisie gemaakt. De structuurvisie, met bijbehorende ontwikkelstrategie en gebiedsexploitatie, is op 9 maart 2023 vastgesteld.
> In de tweede helft van 2022 en begin 2023 is gewerkt aan het aanpassingen van het bestemmingsplan. Hiervoor zijn vanwege de belangen van zoveel ondernemers versus de wens om woningbouw mogelijk te maken vele scenario’s ontwikkeld om de milieucategorieën naar beneden te brengen. Daarvan is er één gekozen die in maart 2023 door het college is vastgesteld om ter visie te leggen. TTP & VERHUISCAROUSSEL De fabriekshallen van Gispen zijn in december 2022 aangekocht. Momenteel wordt een makelaar gecontracteerd die de hallen gaat verhuren en herinrichten. Voor de selectie van huurders zijn criteria vastgesteld. Lokale ondernemers hebben hierbij een hogere prioriteit. Goed nieuws is dat is afgesproken dat het commerciële hoofdkantoor van Gispen blijft zitten en uitbreidt. Zo blijft een substantieel deel van de werkgelegenheid van Gispen in Culemborg. Met diverse andere ondernemers lopen gesprekken over een eventuele verplaatsingen, zelfrealisatie of aankoop. Er is flinke dynamiek op het bedrijventerrein. Er worden continu (grote) percelen te koop aan geboden. De gemeente probeert hier overal tussen te komen, om te onderzoeken in hoeverre deze percelen interessant kunnen zijn voor de verhuiscaroussel. Er is hier flinke concurrentie van de logistieke sector die te maken heeft met een enorme schaarste aan terreinen.
Het is echter een sector die veel ruimte vraagt maar weinig banen oplevert. Pagina 33 van 43
Deel II - Projecten & Activiteiten
GEBIEDSEXPLOITATIE De Stationsomgeving is een omvangrijk programma met veel complexiteit door bijvoorbeeld de diverse eigenaren met uiteenlopende wensen en daarmee onzekere fasering, of door de planologische en milieutechnische belemmeringen. Daartegenover staan de flinke ambities vanuit de gemeente. Dit betekent dat de gebiedsexploitatie dynamisch is en steeds verandert mee door voortschrijdend inzicht , onderzoek, nieuwe ontwikkelingen, veranderende marktomstandigheden, etc. Binnen die veranderende context zorgen we steeds dat de haalbaarheid overeind blijft staan, dat wil zeggen dat we binnen de afgesproken grenzen van de financiële draagkracht en risicobuffers van de gemeente blijven. Dat past volledig bij deze beginfase van het proces. In de concept gebiedsexploitatie, vastgesteld op 30 juni 2022, waren ook de bovenwijkse maatregelen uit het GVVP opgenomen. In de definitieve gebiedsexploitatie zijn die maatregelen apart van de structuurvisie opgenomen in een besluit uit de notitie GVVP. Dit geeft meer transparantie, zeker met het oog op de diverse subsidiestromen. Ruimtelijk en financieel zijn de benoemde maatregelen uit het GVVP verweven met de structuurvisie en de voorwaarden van de subsidies hiervoor.
De bedoelde subsidies voor de bovenwijkse maatregelen uit het GVVP betreffen de nieuwe aansluiting op de N320, de weg van deze aansluiting naar de nieuwe P+R west, en de interwijk (onderdoorgang langzaam verkeer). Vlak voor de zomer is een aanvraag gedaan voor Rijksbijdragen voor infrastructurele maatregelen waarmee de woningbouw kon worden versneld. Het rijk draagt daarin 65% van de subsidiabele kosten bij. De overige 35% moet door cofinanciering tot stand komen. Daarop is van de Provincie Gelderland een flinke toezegging ontvangen, waarmee de financiering -hetzij op basis van zeer premature ramingen zonder ontwerp- grotendeels al aan de voorkant geregeld is. Dit is zeer bijzonder omdat dit doorgaans de bottleneck van binnenstedelijke ontwikkelingen betreft. De gebiedsexploitatie heeft in 2022 inhoudelijk ook weer een slag gemaakt. Een onafhankelijke stresstest die we lieten uitvoeren gaf een serie aanbevelingen die we hebben opgevolgd, de risico’s zijn opnieuw tegen het licht gehouden, een optimalisatiestudie op de eerste verkennende visie is verricht, en er is een flinke subsidietoekenning geweest vanuit het ministerie van BZK. Met de structuurvisie is op 9 maart 2023 ook de definitieve gebiedsexploitatie vastgesteld.
RISICO’S & KANSEN Elk jaar nemen we het hele risico-overzicht integraal door, en kijken of de kans van optreden van de risico’s nog klopt, zijn vervallen, of dat er zich nieuwe voordoen. In de zojuist in maart vastgestelde gebiedsexploitatie zit een recent risico-overzicht. In de najaarsrapportage volgt een actualisatie hiervan. V E R A N T W O O R D I N G B U D G E T 2 0 22 We proberen slim om te gaan met onze beperkte middelen en vragen ondersteuning en subsidie aan waar mogelijk. In het proces van gebiedsontwikkeling is aan het begin van de gevraagde inzet hoog. Hoe verder de ontwikkeling in de tijd komt hoe minder de gemeentelijke inzet zal zijn. Voor het jaar 2022 zijn de plan- en apparaatskosten in beeld gebracht en is er een overeenkomstig krediet van € 1,4 miljoen beschikbaar gesteld. Dit betreft circa 3% van de totale te verwachten investeringen in het gebied. Ten opzichte van de budgetraming is behoorlijk efficiënt gewerkt. Er is ca. € 1,15 miljoen besteed, ofwel ongeveer 18% onderbesteding. Naast het letten op efficiënte overlegvormen heeft bijgedragen het toekennen van de subsidie van € 50.000 voor de bedrijvencoördinator die veel ondernemersgesprekken voert en de verhuiscaroussel begeleidt.
In het laatste kwartaal van 2022 is er significant minder besteed omdat de structuurvisie toen al was afgerond, en de besluitvorming naar Q1 2023 is doorgeschoven omwille van de bovengenoemde overweging om meer inzicht en transparantie in de financiële stromen te geven. Daar stonden extra bestedingen in de maanden van april, mei en juni tegenover door de voorbereidingen van negen raadsbijeenkomsten in deze korte tijd. Die hebben overigens bijgedragen aan het versneld ingewerkt krijgen van nieuwe raadsleden op dit dossier, en daarmee scherpe discussies.
Pagina 34 van 43
MPG Culemborg 2023
VERVOLGTRAJECT De volgende fase is dat de ambities die zijn geformuleerd in de structuurvisie een ruimtelijke vertaling krijgen naar het gebied. Dat doen we in een masterplan. Dat legt de hoofdplanstructuur vast. Hiervoor is een aanbestedingsprocedure opgestart. De wens is deze ter besluitvorming voor te leggen nog in december 2023, maar met participatie kan dit mogelijk Q1 2024 worden. Daarna gaan we aan de slag met Nota’s van Uitgangspunten waarin het kader per deelgebied wordt vastgelegd waarmee een ontwikkelaar een ontwerp kan gaan maken. Voor sommige plekken waar snelheid moet worden gemaakt, onderzoeken we of het opstellen van NvU’s ook al parallel kan. Tijdens de masterplanfase zal de input vanuit meerdere onderwerpen dit jaar in grote lijnen bekend moeten worden. Zo willen we de verkeerssituatie in beeld krijgen; waar kan de auto komen, en waar niet? Hoe ziet de governance structuur van de parkeerhubs eruit, en waar zouden ze kunnen landen in het gebied? Gaan we voor een 5e generatie warmtenetwerk in het gebied? Welke keuzes hebben we en wat betekent dat voor de gemeente? En voor de fasering en planvorming? Eind maart start onder begeleiding van een gerenommeerd gespecialiseerd bureau het uitwerken van de ontwikkelstrategie.