Bijlage 1 Programmabegroting 2022-2025.docx
Tekst van het document
25
Doelen en prestaties taakvelden Zorgzame stad
6.2 Wijkteams We bieden één duidelijke toegang voor inwoners met ondersteuningsvragen. Prestaties 1. We helpen inwoners snel en deskundig. Enkelvoudige vragen worden snel een efficiënt afgehandeld. De toegang is voldoende toegerust om complexe en meervoudige vragen effectief op te pakken. We werken samen over de grenzen van teams en domeinen heen. 2. We werken met één doorlopend werkproces en registratiesysteem. 3. We bieden meer dan voorheen lichte ondersteuning vanuit de toegang zelf of naadloos aan de toegang aangehaakt. 4. We zorgen voor sterke verbindingen en samenwerking met de sociale basis, het onderwijs en de eerstelijnszorg.
Financiën Lasten
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2021 2022 2023 2024 2025 1.561
1.888
1.888
1.888
1.888
Baten
6.3 Inkomensregelingen Inwoners zijn duurzaam in staat zichzelf financieel te redden. Zij ervaren dat ze grip hebben op hun geld en hebben voldoende mogelijkheden om rond te komen en mee te doen. Inwoners, vrijwilligers, professionals en preventiepartners zien problemen vroegtijdig en weten wat te doen. Prestaties 1. De sociale basis informeert inwoners actief over nut en noodzaak van ‘grip op geld’. 2. Inwoners kunnen in Culemborg makkelijk terecht bij de integrale toegang voor informatie, advies en hulp bij rondkomen. 3. Inkomensondersteunende maatregelen zijn goed te vinden en simpel aan te vragen. 4. We creëren een klimaat in de stad waar Inwoners, professionals en vrijwilligers openlijk met elkaar over geldproblemen en de oplossingen praten 5. We werken samen met partners om informatie over betalingsachterstanden te delen met als doel inwoners te ondersteunen met beginnende financiële problemen 6. We versterken de sociale basisinfrastructuur voor rondkomen door middel van inzet op een collectief preventie-aanbod. 7. We zorgen voor een aanbod voor ondernemers met schuldenproblematiek.
26
Programmabegroting 2022 Financiën
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2021 2022 2023 2024 2025
Lasten
11.115
12.768
13.011
12.961
12.889
Baten
7.858
8.767
8.684
8.593
8.506
6.4 Begeleide participatie Alle inwoners beschikken over voldoende (digitale) basisvaardigheden op het gebied van lezen, schrijven en rekenen, om naar vermogen mee te kunnen doen aan de samenleving. Prestaties 1. We stimuleren inwoners om hun lees-, schrijf-, reken- en digitale basisvaardigheden te verbeteren. We werken vindplaatsgericht en zorgen voor een aantrekkelijk en vraaggericht aanbod. 2. Inwoners ervaren meer eigen regie en een verbeterde zelfredzaamheid. 3. We stimuleren activiteiten in het Leerhuis, zodat deelname hieraan toeneemt. 4. Inwoners voelen zich gestimuleerd om meer vrijwilligerswerk te doen ter versterking van hun eigen basisvaardigheden. 5. Door inzet van de versterkte sociale basis signaleren we vroegtijdig isolement en stimuleren we participatie. 6. We zorgen voor voldoende aanbod om laaggeletterdheid te signaleren en te bestrijden.
Inwoners van Culemborg hebben voldoende digitale basisvaardigheden om mee te doen in de samenleving. Prestaties 1. We bieden digitale geletterdheid als onderdeel van de doorgaande leerlijn cultuur binnen de Brede School Culemborg. 2. We investeren in laagdrempelige toegang tot informatie op het gebied van gezondheid, schulden en laaggeletterdheid.
Inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt werken aan de ontwikkeling van hun basisvaardigheden en/of startkwalificaties of werken beschut, begeleid of vrijwillig. Prestaties 1. Inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt stromen door naar beschut of begeleid werk of vrijwilligerswerk. 2. We zetten extra in op individuele coaching en begeleiding van inwoners met een Participatiewet uitkering met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. 3. In 2022 zorgen we voor een zorgvuldige overdracht van inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt naar Werkzaak Rivierenland. 4. We verbeteren de kansen voor mensen met grotere afstand tot de arbeidsmarkt op werk door in te zetten op inclusie en sociaal ondernemerschap.
27
Financiën Lasten
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2021 2022 2023 2024 2025 3.228
3.078
2.959
2.853
2.720
Baten
6.5 Arbeidsparticipatie Inwoners worden in samenwerking met alle ketenpartners in regio Rivierenland, sneller naar een stageplek, werkplek of van werk naar werk begeleid. Prestaties 1. We verbeteren de aansluiting tussen de vraag en aanbod van arbeid in samenwerking met alle ketenpartners. 2. We geven uitvoering aan de regionale agenda Onderwijs en Arbeidsmarkt. Daarbij zetten we ook in op de regionale mobiliteitsteams, die inwoners ondersteunen bij het vinden van werk. 3. We zorgen voor voldoende professionele ondersteuning aan lokale werkgevers en ondernemers met betrekking tot personele vraagstukken, zoals coaching of begeleiding naar ander werk. 4. In samenwerking met alle ketenpartners zetten we in op het verminderen van jeugdwerkloosheid. Het verminderen van regeldruk voor de meeste kwetsbare inwoners Prestaties 1. Inwoners van Culemborg kunnen via de integrale toegang eenvoudig achterhalen waar zij terecht kunnen voor vragen over werk en inkomen. 2. We zorgen dat Werkzaak ook fysiek lokaal bereikbaar is voor inwoners. We streven ernaar dat elke inwoner persoonlijk contact kan hebben met een werkcoach van Werkzaak. 3. We borduren voort op de uitkomsten van de experimenten rond de regelarme bijstand. De belangrijkste conclusie, namelijk de persoonlijke aandacht, voeren we door bij alle ketenpartners op het gebied van werk en inkomen.
Financiën Lasten
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2021 2022 2023 2024 2025 1.695
966
991
1.015
1.042
Baten
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) Het behouden en/of bevorderen van de zelfredzaamheid van inwoners met een beperking, zodat zij zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen. Prestaties 1. We stimuleren inwoners met een beperking om zelfstandig of met behulp van ondersteuning/hulpmiddelen alle dagelijkse verrichtingen uit te voeren. 2. We stimuleren inwoners met een beperking om, als dat nodig is, te verhuizen naar gelijkvloerse woningen/geschikte aangepaste woningen.
28
Programmabegroting 2022 Inwoners met een beperking kunnen naar vermogen deelnemen aan het leven van alle dag. Prestaties 1. We faciliteren het gebruik van zinvolle daginvulling. In 2022 wordt de inkoop van Wmo voor 2023 voorbereid. 2. We organiseren diverse vormen van vervoer zodat inwoners met een beperking zich kunnen verplaatsen. In 2022 wordt sociaal recreatief vervoer aanbesteed en wijzigt de overeenkomst basismobiliteit 2022 (van gemeente/regio naar provincie). 3. We zorgen ervoor dat inwoners de weg naar informatie, advies en ondersteuning weten te vinden. De doorontwikkeling van de gemeentelijke toegang en Sociale WijkTeams naar een integrale toegangspoort speelt hier een rol bij. Financiën Lasten
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2021 2022 2023 2024 2025 1.356
1.484
1.484
1.484
1.484
Baten
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ Volwassenen zijn gezond, zelfredzaam en participeren actief in de samenleving. Indien nodig ontvangen zij passende ondersteuning. Prestaties 1. We zorgen voor een kwalitatief goed, veilig, actueel en effectief zorgaanbod 2. We zetten lichte, korte en meer groepsgewijze zorg in t.o.v. voorgaande jaren. 3. Inwoners beoordelen de dienstverlening van de gemeente en aanbieders als ‘goed’ 4. We organiseren zorg zoveel mogelijk in de eigen omgeving 5. We maken bij de ondersteuning gebruik van de inzet van ervaringsdeskundigen 6. We doen al het mogelijke om samen met partners te zoeken naar passende huisvesting Financiën
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2021 2022 2023 2024 2025
Lasten
4.874
4.838
4.838
4.838
4.838
Baten
132
82
82
82
82
6.72 Maatwerkdienstverlening 18Jeugdigen groeien veilig, gezond en kansrijk op. Indien nodig ontvangen zij passende ondersteuning Prestaties 1. Onze ondersteuning verschuift van zwaar naar licht en van lang- naar kortdurend. 2. We bieden een kwalitatief hoogwaardig, actueel en sluitend aanbod van maatwerkvoorzieningen 3. We zetten er op in dat jongeren en hun ouders / opvoeders vaker gebruik maken van voorliggende voorzieningen i.p.v. maatwerkvoorzieningen. 4. We werken aan de doorontwikkeling van jeugd- en jongerenwerk, waarbij ook (tijdelijke) instrumenten als toekomstcoach en interventiewerk worden ingezet.
29
Financiën Lasten
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2021 2022 2023 2024 2025 4.705
4.972
4.972
4.972
4.972
Baten
6.81 Geëscaleerde zorg 18+ De-escalatie en uitstroom naar lichtere vorm van ondersteuning. De zorg is doeltreffend van aard, zo kort mogelijk en vindt zoveel mogelijk in de eigen woonomgeving plaats. Prestaties 1. We zorgen voor de aanwezigheid van kwalitatief hoogwaardig, actueel en sluitend zorgaanbod, zowel lokaal als (sub)regionaal. 2. We zorgen dat bij crisis of spoed hulp snel is geregeld. 3. We stimuleren dat zorg in de eigen omgeving is geregeld. 4. Zorg verschuift van intramuraal naar ambulant en van (sub) regionaal naar lokaal. 5. We zorgen er voor dat de uitstroom naar lokale huisvesting zo soepel mogelijk verloopt door de inrichting van een regionaal uitstroompunt en de aanwezigheid van voldoende woonruimte, zorg en ondersteuning, ook voor mensen uit het netwerk van de cliënt. 6. We volgen landelijke experimenten rond regelarme overheid en leren van de uitkomsten
Financiën Lasten
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2021 2022 2023 2024 2025 293
312
312
312
312
Baten
6.82 Geëscaleerde zorg 18De-escalatie en uitstroom naar lichtere vormen van ondersteuning. De zorg voor de jeugdige is doeltreffend van aard, zo kort mogelijk en vindt zoveel mogelijk in de eigen woonomgeving plaats Prestaties 1. We zorgen voor de aanwezigheid van kwalitatief hoogwaardig, actueel en sluitend aanbod, zowel lokaal als (sub)regionaal. We werken regionaal samen aan een meerjarig verbeterplan rondom contractering en innovatie van het veiligheidsbeleid. 2. We zorgen dat bij crisis of spoed hulp snel is geregeld. 3. De zorg wordt geschoven van zwaar naar lichter en van lang- naar kortdurend. 4. We stimuleren de inzet van ervaringsdeskundigheid. Financiën Lasten Baten
30
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2021 2022 2023 2024 2025 1.671
1.626
1.626
1.626
1.626
Programmabegroting 2022
Indicatoren per taakveld
Indicatoren
Werkelijk 2020
Inkomensregelingen Percentage 60,1% meldingen voor een uitkering dat niet leidt tot een aanvraag (instroompreventie) Inzicht in de hoogte €14.293 van de gemiddelde uitkering in relatie tot het landelijk gemiddelde Uitstroom uit de 122 uitkering Waarvan duurzame uitstroom* Aantal huishoudens, 425 dat bijzondere bijstand ontvangt Aantal aanvragen 591 bijzondere bijstand Arbeidsparticipatie Aantal werkzame 13.050 personen Aantal deelnemers 120 Leerhuis Maatwerkdienstverlening 18+ Aantal inwoners, dat 136 via bijzondere bijstand een vergoeding krijgt voor budget-beheer en/of bewindvoering Aantal inwoners 181 preventieve trajecten Aantal inwoners 14 curatieve trajecten
Begroot 2021
Begroot 2022
Begroot 2023
Begroot 2024
Begroot 2025
60%
60%
60%
60%
60%
€14.250
€14.250
€14.250
€14.250
€14.250
200
150
150
150
150
90
75
75
75
75
450
450
450
450
450
800
600
600
600
600
13.090
13.245
13.400
13.555
13.600
90
120
120
120
120
130
130
130
130
130
390
250
250
250
250
25
30
30
30
30
31
Aantal inwoners waarmee de gemeente contact heeft n.a.v. aanpak vroegsignalering
nvt
nvt
300
300
300
300
*Cijfers beschikbaar vanaf 2021 Toelichting indicatoren Aantal inwoners preventieve trajecten Het aantal inwoners met een preventief traject is toegenomen door de aandacht voor vroegsignalering en de samenwerking met het sociaal wijkteam. Aantal inwoners curatieve trajecten Hierbij wordt het aantal inwoners met een curatief traject weergegeven. Trajecten duren meerdere jaren. Het begrote aantal curatieve trajecten blijft gelijk; door de aandacht voor preventie zijn we er enerzijds vroeger bij en worden problematische schulden voorkomen, maar het aantal curatieve trajecten kan anderzijds ook stijgen als gevolg van meer aandacht.
32
Programmabegroting 2022
Verplichte indicatoren Indicator
Werkelijk 2020 702,6
Begroot 2022 700
Vergelijkbare gemeenten * -
In periode 2017
Waarstaatjegemee nte
Jongeren met een delict voor de rechter
1%
1%
1,06 %
2015
Kinderen in uitkeringsgezin Netto arbeidsparticipatie Lopende reintegratievoorzieninge n per 10.000 inwoners 15-64 jr Jongeren met jeugdhulp % van alle jongeren tot 18 jaar Jongeren met jeugdbescherming Jongeren met jeugdreclassering Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement per 10.000 inwoners Werkloze jongeren
5%
5%
4,30%
2018
70,2%
70%
67,5 %
2017
5,9
5,9
onbekend
2019
Verwey Jonker Instituut - Kinderen in Tel Waarstaatjegemee nte Waarstaatjegemee nte Waarstaatjegemee nte
7,8%
8%
onbekend
2019
CBS
0,6%
0,8%
1,0 %
2017
CBS
0,25
0,25
0,3 %
2017
CBS
45
40
51
2017
GMSD
1%
1%
2%%
2018
43,1
43
niet bekend
2019
Waar staat je gemeente CBS - Participatie Wet
Aantal werkzame personen
Bijstandsuitkeringen per 10.000 inwoners
Bron
*Gemeenten in de grootteklasse 25.000 - 50.000 inwoners. Toelichting indicatoren Jongeren met een delict voor de rechter Het percentage jongeren (12-21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. Kinderen in uitkeringsgezin Het percentage kinderen tot 18 jaar dat in een gezin leeft dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Netto arbeidsparticipatie Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking.
33
Jongeren met jeugdbescherming Het percentage jongeren tot 18 jaar met een jeugdbeschermingsmaatregel ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar. Jongeren met jeugdreclassering Het percentage jongeren (12-22 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-22 jaar). Cliënten met een maatwerkarrangement WMO Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de WMO. Voor de WMO gegevens geldt dat een referentiegemiddelde gebaseerd is op het aantal deelnemende gemeenten.
34
Programmabegroting 2022
Overzicht wettelijk/ beleidskader
Jeugdwet 2015 Participatiewet 2015 Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 Wet verplichte GGZ Wet Inburgering 2021 Wet gemeentelijke schuldhulpverlening Beleidsnota Jeugd en Wmo 2020 Startnotitie doorontwikkeling Integrale Toegang Regionale nota van inrichting Afstemmingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ 2017 Re-integratieverordening Participatiewet 2017 Verordening individuele inkomenstoeslag 2017 Verordening individuele studietoeslag 2015 Verordening individuele inkomenstoeslag Participatiewet Culemborg 2017 Legesverordening Verordening individuele inkomenstoeslag 2015 Verordening verrekening bestuurlijke boete bij recidive Verordening tegenprestatie Re-integratieverordenning Plan Aanpak wijken Meerjarenbeleidsplan Werkzaak Rivierenland Verordening Wmo en Jeugd 2020 Beleidsregels Wmo 2021 Beleidsregels jeugd Beleidsplan Schuldhulp-verlening (2019) Startnotitie beschermd wonen/maatschappelijke opvang Programma doorontwikkeling sociaal domein Projectplan sluitende aanpak psychisch kwetsbare personen 2017/2018 Regionaal beleidsplan beschermd wonen/maatschappelijke opvang 2017/2020 'samen dichtbij' Sluitende aanpak psychisch kwetsbare mensen 2018/2019
35
Betrokken partners
36
Werkzaak Lokale en regionale sociale en maatschappelijke partners Sociale (maatschappelijke) ondernemers UWV Andere gemeenten en regio Gelderland Zuid GGD Huisartsen GGZ aanbieders Vrijwilligersorganisaties Leerhuis OM Cliënt- en ervaringsdeskundigen organisaties
Programmabegroting 2022
Verbonden partijen
Werkzaak Rivierenland De GR Werkzaak Rivierenland voert de Participatiewet uit voor de gemeente Culemborg. Samen met Werkzaak zetten we ons in om alle inwoners van Culemborg naar vermogen te laten meedoen in de samenleving. Inmiddels is het onderzoek naar aanleiding van de bestuurlijke agenda 2020 succesvol afgerond. Dat houdt in dat de nieuwe financiële verdeelsleutel tussen de deelnemende gemeenten stapsgewijs wordt ingevoerd. Dit proces is begonnen in 2021 en zal volledig zijn doorgevoerd in 2025. De gemeente Culemborg heeft hierbij structureel financieel voordeel.
Belangrijkste ontwikkelingen:
Het jaar 2022 staat grotendeels in het teken van de overheveling van de begeleiding van inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt naar Werkzaak Rivierenland. Deze doelgroep wordt tot heden begeleid door de participatiecoaches van ElkWelzijn. 2022 wordt een overgangsjaar, waarbij ElkWelzijn de nodige begeleiding blijft bieden, maar waar Werkzaak reeds de eindverantwoording krijgt voor deze groep. In 2022 wordt gezamenlijk gekeken naar een definitieve overdracht (inclusief begeleiding) naar Werkzaak. Tot slot zullen in 2022 de effecten van de coronacrisis steeds zichtbaarder worden. In voorgaande jaren heeft Werkzaak diverse coronasteunmaatregelen uitgevoerd, waaronder de TOZO voor zelfstandigen. Wanneer de steunpakketten in 2022 volledig zijn afgebouwd, wordt zichtbaar welke financiële schade de crisis heeft veroorzaakt bij ondernemers en particulieren. Hierbij is het van essentieel belang dat schuldhulpverlening voor ondernemers goed wordt geregeld. Daar zullen we ons in 2022 verder op richten.
37
Wat mag het programma kosten? Bestaand De volgende tabel van de lasten en baten voor dit programma is gebaseerd op bestaand beleid uit de begroting 2021. Ook de uitgangspunten die bij de kadernota 2022 zijn bepaald zijn hierin verwerkt incl. de meerjarige effecten vanuit de najaarsrapportage 2021. Alle uitgangspunten en nieuwe ontwikkelingen zijn doorgerekend. Dit is de primitieve begroting 2022. Bedragen x € 1.000
Zorgzame stad
Rekening Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2020 2021 2022 2023 2024 2025
Lasten
33.436
30.498
31.931
32.081
31.948
31.769
Baten
11.232
7.990
8.849
8.766
8.675
8.588
Saldo van baten en lasten
-22.204
-22.509 -23.082 -23.314 -23.273
-23.182
Per taakveld
Rekening Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2020 2021 2022 2023 2024 2025
Geëscaleerde zorg 18-
1.312
1.671
1.626
1.626
1.626
1.626
Wijkteams
1.197
1.561
1.888
1.888
1.888
1.888
Maatwerkdienstverlening 18+
5.327
4.874
4.838
4.838
4.838
4.838
Maatwerkdienstverlening 18-
4.994
4.705
4.972
4.972
4.972
4.972
Arbeidsparticipatie
1.491
1.695
966
991
1.015
1.042
Inkomensregelingen
13.470
11.115
12.768
13.011
12.961
12.889
15
293
312
312
312
312
Maatwerkvoorzieningen (WMO)
1.969
1.356
1.484
1.484
1.484
1.484
Begeleide participatie
3.661
3.228
3.078
2.959
2.853
2.720
Lasten
33.435
30.498
31.931
32.081
31.948
31.769
Wijkteams
9
0
0
0
0
0
Maatwerkdienstverlening 18+
27
132
82
82
82
82
Inkomensregelingen
11.027
7.858
8.767
8.684
8.593
8.506
Geëscaleerde zorg 18+
161
0
0
0
0
0
8
0
0
0
0
0
11.232
7.990
8.849
8.766
8.675
8.588
Geëscaleerde zorg 18+
Maatwerkvoorzieningen (WMO) Baten Reservemutaties
Rekening Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2020 2021 2022 2023 2024 2025
Stortingen
0
0
0
0
0
Onttrekkingen
0
0
0
0
0
38
Programmabegroting 2022
Zorgzame stad
-22.204
-22.509 -23.082 -23.314 -23.273
-23.182
Analyse primitieve begroting Lasten Geëscaleerde zorg 18Ten opzichte van 2021 zijn de lasten gedaald. Dit komt voornamelijk door een daling van de bijdrage aan veilig thuis project van de GGD. Wijkteams Ten opzichte van 2021 zijn de lasten gestegen. Dit komt door een stijging van de kosten voor het sociaal/wijkteam van € 720.000. Op de toegerekende salarislasten en cliëntondersteuning is een daling van € 393.000. Maatwerkdienstverlening 18+ Ten opzichte 2021 zijn de lasten gedaald. De voornaamste redenen zijn een stijging in de hulp bij het huishouden. De daling wordt met name veroorzaakt door een daling van de salariskosten en de kosten voor schuldhulpverlening. Maatwerkdienstverlening 18Ten opzichte van 2021 zijn de lasten gestegen. De stijging wordt met name veroorzaakt door de salariskosten € 150.000. Deels komt dit door formatie-uitbreiding en deels door interne toerekening. Daarnaast is er een stijging in de jeugd GGZ en Ambulante kosten voor een bedrag van € 117.000. Arbeidsparticipatie In de begroting 2022 is de vastgestelde begroting 2022 van Werkzaak uniform overgenomen. Er vinden in het jaar 2022 enkele verschuivingen plaats in de verdeling van de kosten over de verschillende onderdelen van het programma. De verschuiving van de kosten in de arbeidsparticipatie zijn hierop van toepassing. De daling betreft € 729.000.
Inkomensregelingen In de begroting 2022 is de vastgestelde begroting 2022 van Werkzaak uniform overgenomen. Er vinden in het jaar 2022 enkele verschuivingen plaats in de verdeling van de kosten over de verschillende onderdelen van het programma. De verschuiving van de kosten in de inkomensregelingen zijn hierop van toepassing. Het bedrag dat voor Werkzaak is verschoven bedraagt een stijging van € 1.538.000. De overige kosten stijging worden met name veroorzaakt door stijging in organisatie kosten van € 234.000 en een daling in de armoederegeling van € 113.000. Geëscaleerde zorg 18+ Ten opzichte van de lasten 2021 zijn de lasten gestegen. De voornaamste verschuivingen zijn een stijging in de toerekening van de salariskosten en een daling in de kosten voor Beschermd wonen. Maatwerkvoorzieningen (WMO) Ten opzichte van 2021 zijn de kosten gestegen. Dit wordt met name veroorzaakt door een stijging in de toerekening van de salarislasten voor een bedrag van € 142.000. Begeleide participatie In de begroting 2022 is de vastgestelde begroting 2022 van Werkzaak uniform overgenomen. 39
Er vinden in het jaar 2022 enkele verschuivingen plaats in de verdeling van de kosten over de verschillende onderdelen van het programma. De verschuiving van de kosten in de begeleide participatie zijn hierop van toepassing. Het bedrag dat voor Werkzaak is verschoven bedraagt een daling van € 152.000. Baten Maatwerkdienstverlening 18+ Door de wettelijke wijziging van de regelgeving voor de eigen bijdrage WMO is er een daling in de baten. Inkomensregelingen In de begroting 2022 is de vastgestelde begroting 2022 van Werkzaak uniform overgenomen. Voor de inkomensregelingen bedraagt de stijging € 909.000 . Reservemutaties Geen bijzonderheden
40
Programmabegroting 2022
Sociale stad
41
Programma Sociale stad
Opbouw programma Onderstaand overzicht bevat de taakvelden van het programma Sociale Stad Taakveld 4.1 4.2 4.3 5.1 5.2 5.3 5.6 6.1 7.1
Omschrijving Openbaar onderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Media Samenkracht en burgerparticipatie Volksgezondheid
Portefeuillehouder Sascha Baggerman Collin Stolwijk Sascha Baggerman Collin Stolwijk Collin Stolwijk Joost Reus Joost Reus College Sascha Baggerman
Wat is het maatschappelijk effect van het programma? Iedereen die in Culemborg woont, krijgt volop gelegenheid om zich in een positief (opgroei-)klimaat te ontwikkelen tot een veerkrachtige inwoner. Inwoners doen mee en voelen zich verbonden met onze stad. Extra aandacht gaat uit naar de Culemborgse kinderen en jongeren. We laten hen opgroeien tot zelfstandige burgers die hun talenten tot ontplooiing brengen. Het consultatiebureau fungeert daarbij als belangrijke plaats, waar jonge ouders al vroeg worden geïnformeerd over de verschillende voorzieningen die voor hen van belang zijn. Om die reden investeren we in de jeugdgezondheidszorg, de voor- en vroegschoolse educatie en de Brede School Culemborg. Het onderwijsveld is hierbij één van de essentiële partners. De verbinding tussen onderwijs en zorg blijven we stimuleren, waarbij we bekijken hoe we de zorg rondom jeugdigen zo integraal en dichtbij mogelijk vormgeven. Sportaccommodaties Culemborg heeft prachtige sportaccommodaties die belangrijk zijn voor de toekomstbestendigheid van onze stad. We zetten daarom blijvend in op het onderhoud van deze sportaccommodaties. 2022 is de laatste jaarschijf van een meerjarig onderhoudsprogramma waarin de renovatie van twee kunstgrasvoetbalvelden op sportpark Parijsch wordt uitgevoerd.
Uiteraard voeren we ook na 2022 onderhoud uit op het dan van toepassing zijnde meerjarig onderhoudsprogramma. We stellen tevens een meer-jaren investeringsprogramma buitensportaccommodaties op voor de planperiode 20232026 en leggen deze voor aan de raad.
42
Programmabegroting 2022 Cultuur Begin 2021 is de nieuwe cultuurvisie en een uitvoeringsprogramma vastgesteld. Dit wordt nu uitgevoerd. Cultuur wordt ingezet voor het versterken van onze samenleving, bijvoorbeeld het bereiken van eenzame ouderen, bijdragen aan verbinding in wijken en het bevorderen van inclusie. Met het herijkte cultuurbeleid dragen we bij aan de ontwikkeling van creativiteit en talent, aan het vergroten van het welbevinden van onze inwoners en aan het vergroten van de aantrekkelijkheid van Culemborg. Zo levert cultuur een belangrijke bijdrage aan de toekomst van Culemborg. NME Op diverse onderdelen zetten we met het herijkte NME beleid (2020) Natuur- en Milieueducatie steeds vaker in als verbindend instrument tussen beleidsdoelstellingen en maatschappelijke initiatieven. Daardoor stimuleren we meer inwoners om deel te nemen aan activiteiten zodat een bredere doelgroep wordt bereikt. Hiermee dragen we bij aan de bewustwording van inwoners van hun eigen verantwoordelijkheid en gedrag voor een duurzame leefomgeving en levensstijl. Meedoen Mee kunnen doen betekent dat je als volwassene over voldoende basisvaardigheden beschikt. Het maakt niet uit of je hier geboren bent of hier naar toe gekomen bent. Het Leerhuis biedt daar een belangrijke plek voor. Vrijwilligerswerk is een belangrijke vorm van meedoen. Het zorgt voor verbinding onder inwoners.
Een bijzondere vorm daarvan zijn bewonersinitiatieven, gericht op een doelgroep of thema, of op de buurt. Het ondersteunen van vrijwilligers en initiatieven wordt door het Vrijwilligersinformatiepunt (VIP) opgepakt. We bieden via het Initiatievenloket en verschillende fondsen de mogelijkheid van financiële ondersteuning. Burgerparticipatie Met de inzet van wijkgericht werken en burgerpartcipatie/ overheidsparticipatie werken we aan veerkrachtige, inclusieve en toekomstbestendige wijken. Hiermee stimuleren we dat wijken schoner, sociaal veiliger en aantrekkelijker worden. De toegang tot faciliteiten van de gemeente maken we laagdrempeliger met de inzet van o.a. de pilot burgerparticipatieplatform CitizenLab waardoor inwoners elkaar makkelijker en beter weten te vinden. En dat plannen en activiteiten beter afgestemd zijn op de wensen en behoeften in wijken en buurten. Samen met het Initiatievenloket, het Buurtpanel en andere Culemborgse fondsen gaan we onderzoeken of we kunnen komen tot één loket voor inwoners. Samen met ElkWelzijn organiseren we het Initiatievenfeest. Daar worden initiatieven in het zonnetje gezet waarmee we bijdragen aan dat bewoners zich meer betrokken, gezien en gehoord voelen. Met de Participatieverordening (maart 2022) maken we een kader voor burgerparticipatie. Ook Right to Challenge wordt onderdeel hiervan.
Hiermee stimuleren we inwoners om nog meer verantwoordelijkheid voor hun leefomgeving te nemen. Gezondheid Voor jongeren én volwassenen zetten we in op preventie in de vorm van positieve gezondheid, leefstijlprogramma’s en vroegsignalering. Concreet is dit vertaald in een preventieakkoord en een sportakkoord. In het preventieakkoord, dat in 2021 ondertekend is, onderschrijven meerdere maatschappelijke partners het belang van gezondheidspreventie en gaan zij meer samenwerken. Bestaande initiatieven worden aan elkaar verbonden en waar nodig worden nieuwe opgestart. Daarbij betrekken de partners ook inwoners, vrijwilligers en zelforganisaties: wat beweegt hen? Welke behoefte hebben ze? Hoe benutten we de energie, talenten en ideeën die er zijn bij de Culemborgers op het gebied van gezondheid? Tevens zetten we ons in om te komen tot stappen die gaan leiden naar een Rookvrije generatie in Culemborg. Daarbij streven we naar een verdubbeling van het aantal rookvrije sportlocaties in 2022, en dat in de opvolgende twee jaren (indien mogelijk sneller) naar 100% te brengen. Aanvullend onderschrijven wij het belang op het rookvrij krijgen van alle openbare speelplekken waar de jeugd verblijft. Dit alles leidt tot een gestructureerde en
43
integrale aanpak van gezondheidspreventie en het terugdringen van gezondheidsverschillen. Zo werken we samen aan gezondere inwoners en een gezondere stad. Ouderen Nederland vergrijst en Culemborg vergrijst bovengemiddeld hard: mensen worden steeds ouder en het aandeel ouderen in de samenleving neemt toe. Er komen steeds meer ouderen met een of meerdere chronische aandoeningen en ook sociale problemen onder ouderen nemen toe. Voor laaggeletterde ouderen en ouderen met een andere culturele achtergrond is extra aandacht nodig. Hoe houden we de groeiende groep ouderen vitaal? In Culemborg houden we de ouderen zo lang mogelijk gezond en ondersteunen we de meer kwetsbare ouderen om hun kwaliteit van leven in stand te houden of te verbeteren. Voor ouderen zetten we in dit kader onder meer in op een duurzaam programma rondom valpreventie, eenzaamheid en dementie. Coronacrisis We houden de gevolgen van de coronacrisis nauwlettend in de gaten. Daarbij gaat het vooral om mogelijke toename van schuldenproblematiek en sociaal-emotionele problematiek bij jongeren. Tevens ondersteunen wij de culturele sector om zo goed mogelijk uit de crisis te komen. Waar nodig nemen we maatregelen om dit op te vangen.
44
Programmabegroting 2022
Doelen en prestaties taakvelden Sociale stad
4.1 Openbaar onderwijs Inwoners hebben de mogelijkheid om voor hun kinderen openbaar onderwijs te kiezen. Prestaties 1. We zorgen dat er – vanuit de toezichthoudende rol van de gemeente – voldoende en kwalitatief goed onderwijs is op openbare scholen, daar waar die aantoonbaar in het gedrang komt.
Financiën Lasten
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2021 2022 2023 2024 2025 114
114
114
114
114
Baten
4.2 Onderwijshuisvesting Kinderen uit Culemborg en de regio krijgen (basis en voortgezet) onderwijs in gezonde, veilige en stimulerende gebouwen. Prestaties 1. We bekostigen (vervangende) nieuwbouw en uitbreiding van scholen. 2. We volgen de trends van leerlingenaantallen en spelen in op de gevolgen van deze trends om onze schoolgebouwen zo optimaal mogelijk in te zetten voor het Culemborgs onderwijs. 3. We zorgen dat basisonderwijs zo dicht mogelijk in de nabije omgeving wordt geboden. Onze schoolgebouwen zijn duurzaam. De gemeente en scholen vervullen daarmee ook een voorbeeldfunctie. Prestaties 1. We vervolgen de pilot met drie scholen voor het basisonderwijs om duurzaamheidsmaatregelen in/aan het gebouw aan te brengen. Daarbij onderzoeken we de best passende maatregelen voor het gebouw en de mogelijkheden voor financiering vanuit onderwijshuisvesting. 2. We leggen een integraal huisvestingsplan voor aan de gemeenteraad. 3. We onderzoeken (gedeeltelijke) nieuwbouw van het Koningin Wilhelmina College. Financiën
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2021 2022 2023 2024 2025
Lasten
2.707
2.292
2.345
2.346
2.331
Baten
265
260
260
260
260
45
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Kinderen, jongeren en volwassenen ontdekken hun talenten en ontwikkelen hun mogelijkheden. Prestaties 1. We zorgen er voor dat jonge kinderen met een (risico op) leerachterstand gebruik maken van een verrijkte leeromgeving. Dat wil zeggen: een aanvullend aanbod op het curriculum van de school. 2. Schoolgaande kinderen en jongeren ontdekken en ontwikkelen zowel binnen als buiten reguliere schooltijden via het gevarieerde activiteitenaanbod van de Brede School hun talenten. 3. Volwassenen en ouderen met weinig basisvaardigheden stimuleren we om zich - bijvoorbeeld via het Leerhuis - verder te ontwikkelen.
Financiën
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2021 2022 2023 2024 2025
Lasten
1.470
1.395
1.395
1.395
1.395
Baten
37
37
37
37
37
5.1 Sportbeleid en activering Inwoners (jong en oud) bewegen met plezier. Prestaties 1. We bestrijden overgewicht bij kinderen samen met de familie en waarbij wordt samengewerkt met maatschappelijke partners aan een gezamenlijke ondersteuning van een kind met overgewicht en het gezin waarin het opgroeit. 2. We faciliteren de ‘Brede School door met diverse partners samen te werken aan de (talent)ontwikkeling van een kind, tijdens en na schooltijd. 3. We ondersteunen basisscholen (in het programma gezonde school) gericht op het bevorderen van een gezonde leefstijl van leerlingen. 4. We stimuleren inwoners en maatschappelijk partners (zorg, welzijn, sport) om samen te werken om gezondheidswinst en beweegwinst bij (kwetsbare) groepen Culemborgers te behalen. 5. Meerdere beweegaanbieders hebben samen een sportakkoord gesloten en een sportplatform opgericht. We ondersteunen het sportakkoord door de aanstelling van een sportregisseur. 6. Meerdere maatschappelijke partners uit het medische en sociale domein hebben samen een preventieakkoord gesloten. We ondersteunen het preventieakkoord door de aanstelling van een preventieregisseur. 7. We stimuleren beweging door het organiseren van laagdrempelige NME activiteiten voor ouderen en door het ondersteunen bij de aanleg van groene en beweegvriendelijke schoolpleinen. Financiën
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2021 2022 2023 2024 2025
Lasten
354
522
522
512
512
Baten
109
115
115
115
115
46
Programmabegroting 2022
5.2 Sportaccommodaties Inwoners kunnen gebruik maken van kwalitatief hoogwaardige en toegankelijke sport- en beweegvoorzieningen. Prestaties 1. We stellen een procesaanpak op met betrekking tot het meerjarige groot onderhoud van zwembad De Waterlinie. 2. We faciliteren en ondersteunen duurzaamheidsinitiatieven van sportverenigingen.
Financiën
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2021 2022 2023 2024 2025
Lasten
2.288
2.063
2.056
2.064
1.890
Baten
364
364
364
364
364
5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Inwoners maken van jongs af aan kennis met kunst en cultuur en ontdekken en ontwikkelen hun talenten en creativiteit. Prestaties 1. We faciliteren de ‘Brede School Culemborg’ waarin docenten cultuur en Natuur Milieu Educatie werken aan de (talent)ontwikkeling van een kind, tijdens en na schooltijd. 2. We zetten de samenwerking met Kunst Educatie Culemborg voort met extra aandacht voor samenwerking tussen partijen onderling en met de Voortgezet Onderwijs scholen. 3. We gaan in gesprek met jongeren (12-18 jaar) om hun wensen op te halen. 4. We onderzoeken of er behoefte is onder jongeren (12-18 jaar) om structureler betrokken te worden bij cultuuractiviteiten. 5. We investeren op de Primair Onderwijs scholen in cultuureducatie door de deelname aan het programma Cultuur met Kwaliteit. We vergroten het welbevinden van de inwoners door te zorgen voor een levendig en cultureel bruisend Culemborg. Prestaties 1. We verkleinen de eenzaamheid en vergroten de betrokkenheid van kwetsbare inwoners met behulp van culturele activiteiten. 2. Inwoners met ideeën voor culturele activiteiten weten de weg naar het Cultuurfonds Culemborg te vinden. 3. Inwoners met een andere culturele achtergrond zijn actief betrokken bij culturele activiteiten in Culemborg en zoeken daarin de samenwerking. 4.
We benutten het Cultuur- en Erfgoedpact 2021-2023 om een breed toegankelijk cultureel aanbod te ontwikkelen.
47
We vergroten de aantrekkelijkheid van Culemborg voor inwoners, bezoekers, ondernemers en de regio. Prestaties 1. We zorgen voor een betere zichtbaarheid van alle culturele activiteiten door middel van een toekomstbestendig communicatiemiddel. 2. We zorgen voor inzicht in de noodzakelijke toekomstbestendige culturele infrastructuur (faciliteiten en podia ). 3. We stimuleren de samenwerking tussen de verschillende partijen waarbij aandacht is voor een uitgebreid aanbod, uitgebreidere doelgroepen en de verschillende culturen. Financiën Lasten
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2021 2022 2023 2024 2025 937
608
662
608
662
Baten
5.6 Media Culemborg heeft een waardevrije plek waar inwoners elkaar ontmoeten, kennis vergaren en informatievaardigheden leren. Prestaties 1. Om hun kennis en vaardigheden te vergroten stimuleren we inwoners om gebruik te maken van de laagdrempelige voorzieningen, waaronder de dienstverlening van Bibliotheek Rivierenland, waar ze zich kunnen ontwikkelen. 2. We faciliteren de lokale omroep. Financiën Lasten
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2021 2022 2023 2024 2025 459
544
544
544
544
Baten
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Inwoners voelen zich betrokken bij elkaar en bij hun omgeving. Ze doen mee en helpen elkaar. Inwoners voelen zich gestimuleerd om initiatieven te nemen. Ze delen hun talenten en expertise Prestaties 1. We faciliteren een dynamisch netwerk van vrijwilligers, bewonersinitiatieven en maatschappelijke partners om zelfredzaamheid en eigen initiatief te stimuleren. We streven naar diversiteit in doelgroepen en wijken. 2. We faciliteren dit netwerk met onder andere het Buurtpanel, het Initiatievenloket, het online burgerparticipatie Platform Culemborg (CitizenLab), Uitdaagrecht (voorheen Right to Challenge) en de Toolbox Participatie. 3. We onderzoeken de mogelijkheden van het samenvoegen van de diverse budgetten en fondsen
48
Programmabegroting 2022 voor het ondersteunen en faciliteren van bewoners- en buurtinitiatieven in één loket. 4. Aan de hand van wijkanalyses zetten we de methodiek Wijkgericht Werken in bij de aanpak van leefbaarheidsvraagstukken, beleidsontwikkeling en projecten (onder andere energietransitie, transformatie sociaal domein, klimaatadaptatie, biodiversiteit en de Omgevingswet). De Culemborgse samenleving is opdrachtgever van beleid en de bewoners zijn onze partners. Prestaties 1. We maken een Participatieverordening met alle lokale afspraken op het gebied van burgerparticipatie en overheidsparticipatie. 2. We zorgen dat wijkgericht werken en burgerparticipatie/ overheidsparticipatie een belangrijke plek krijgen bij het implementeren van de Omgevingswet en andere werkprocessen. Daarbij maken we gebruik van wijkanalyses en het digitale Platform Culemborg (Citizenlab). 3. We verlengen het Platform Culemborg met een jaar om verder te experimenteren met de verschillende participatiemethoden. 4. We versterken de zichtbaarheid en het netwerk van initiatiefnemers/initiatieven, fondsen en andere financieringsmogelijkheden. Financiën
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2021 2022 2023 2024 2025
Lasten
4.348
3.005
2.831
2.823
2.823
Baten
191
187
187
187
187
7.1 Volksgezondheid Inwoners in Culemborg bewegen voldoende, eten gezond en hebben een gezond gewicht. Prestaties 1. We informeren, stimuleren en bieden inwoners handvatten om voldoende te bewegen en gezond te eten. 2. We signaleren inwoners met overgewicht of obesitas en krijgen daarvoor passende begeleiding en ondersteuning waarbij goed wordt samengewerkt tussen partners uit zorg en sociaal domein. 3. We hebben extra aandacht voor kwetsbare groepen die meer (risico op) overgewicht hebben en achterliggende oorzaken van overgewicht. Jeugd is weerbaar om gezonde keuzes te maken en mentaal gezond te blijven. Prestaties 1. We hebben meer aandacht voor mentale gezondheid en weerbaarheid en maken dit bespreekbaar binnen het Voortgezet Onderwijs. 2. We vergroten waar nodig het aanbod van interventies gericht op voorlichting, het versterken van vaardigheden van jongeren om met drukfactoren om te gaan en mentaal gezond te blijven en een zinvolle vrijetijdsbesteding. 3. We zorgen voor meer samenhang in aanbod/aanpak binnen de scholen, het (preventief) jeugdbeleid van de gemeente en de eerstelijnszorg. 4. We bieden tijdige en lichte ondersteuning bij (beginnende) psychische klachten via vroegsignalering, advies en ondersteuning. In zorg en onderwijs is structureel aandacht voor 49
(preventie van) depressie, eenzaamheid en prestatiedruk bij jeugdigen. 5. Jongeren en ouders hebben meer kennis van wat hoort bij een ‘normale’ ontwikkeling en weten waar ze terecht kunnen met een aanvullende ondersteuningsvraag. In Culemborg wordt middelengebruik (roken, alcohol, drugs) onder jongeren en volwassenen teruggedrongen. Prestaties 1. We werken samen met partners toe naar een rookvrije generatie in 2040. 2. We ontmoedigen het alcoholgebruik, het drugsgebruik, overmatig alcoholgebruik onder volwassenen en zorgen dat jongeren onder de 18 jaar niet drinken (NIX18). 3. We zetten in op bewustwording, kennis, toegang, toezicht en handhaving van alcoholgebruik en middelengebruik. 4. Meer verantwoord medicijn- en slaapmiddelengebruik bij ouderen, mede ter preventie van val incidenten. Culemborgse ouderen leven vitaal en maken actief deel van de maatschappij. Prestaties 1. We zorgen ervoor dat in 2025 relatief meer Culemborgse ouderen zich in de derde levensfase (65-80 jaar) vitaal voelen zodat zij (naar vermogen) kunnen blijven meedoen in de samenleving. 2. We hebben kwetsbare ouderen in beeld waarbij door samenwerking in de driehoek medisch – (thuis)zorg – welzijn/sociaal domein, de ouderen zo lang mogelijk in hun vertrouwde omgeving blijven wonen. Behoudt van eigen regie over leven en positieve gezondheid staat hierbij centraal. 3.
We zetten voor ouderen in op een duurzaam programma rondom valpreventie, eenzaamheid en dementie. Financiën Lasten Baten
50
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2021 2022 2023 2024 2025 1.478
1.539
1.539
1.539
1.539
Programmabegroting 2022
Indicatoren per taakveld
Indicatoren
Werkelijk 2020
Begroot 2021
Media Aantal 4248 4310 jeugdleden bibliotheek Onderwijsbeleid en leerlingzaken Aantal 15 45 gestarte trajecten geletterdheid Aantal 7 45 afgeronde trajecten geletterdheid Sportbeleid en activering Aantal 41 85 kinderen dat obv deelname aan 'Brede School programmeri ng' lid wordt van sportverenigi ng/ amateurkuns t-vereniging Aantal deelnemers (na-schools) Brede School Culemborg uit aandachtswij ken Totaal aantal deelnemers Brede School Culemborg naschools Aantal aanvragen voor cultuur
Begroot 2022
Begroot 2023
Begroot 2024
Begroot 2025
Meetinstrument
4223
4138
4138
4138
Ledenadministrati e
45
45
45
45
ROC Rivor administratie
25
25
25
25
ROC Rivor administratie
85
85
85
85
Sportverenigingen bevragen kinderen die zich aanmelden mbt deze indicator
153 *
300
300
300
300
300
Administratie Brede School Culemborg
1.664
2.400
2.400
2.400
2.400
2.400
Administratie Brede School Culemborg
19
30
30
30
30
30
Administratie JFSC
51
bij Jeugdfonds Sport en Cultuur Aantal aanvragen voor sport bij Jeugdfonds Sport en Cultuur
177
200
200
200
200
200
Administratie JFSC
* 2020 was een afwijkend jaar vanwege corona waardoor er minder mogelijkheden waren. Vandaar dat het beeld een ander cijfer laat zien dan de andere jaren.
52
Programmabegroting 2022
Verplichte indicatoren Indicator
Werkelijk 2020 2,4
Begroot 2022 2
Vergelijkbare gemeenten 2,27
Relatief verzuim per 1.000 leerlingen
11,4
15
20,03
Vroegtijdige schoolverlaters, zonder startkwalificatie Niet-sporters
1,50
1,6%
1,72
niet bekend
niet bekend
48.7% *
Absoluut verzuim per 1.000 leerlingen
In periode
Bron
2019/2020 DUO – Dienst Uitvoering Onderwijs 2019/2020 DUO – Dienst Uitvoering Onderwijs 2019-2020 DUO - Dienst Uitvoering Onderwijs 2016 RIVM
* Nederland Toelichting indicatoren Absoluut verzuim Het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school, per 1.000 inwoners in de leeftijd 5-18 jaar. Het leerplichtsysteem is zo dat voor iedere leerling zonder een school direct een absoluut verzuimproces wordt aangemaakt, deze zijn allemaal opgenomen in de telling. Andere gemeenten wachten wat langer met het aanmaken van een absoluut verzuimproces (reden is dat scholen het te laat doorgeven of een verhuizing later wordt verwerkt) met de wetenschap dat de leerlingen vermoedelijk al wel ingeschreven staan op een school. Hierdoor lijkt het of wij meer absoluut verzuimleerlingen hebben dan de andere vergelijkbare gemeenten. Relatief verzuim Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school, maar ongeoorloofd afwezig is, per 1.000 inwoners in de leeftijd 5-18 jaar. Vroegtijdige schoolverlaters, zonder startkwalificatie Het percentage van het totaal aantal leerlingen (12 - 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. Niet-sporters Het percentage niet-wekelijkse sporters t.o.v. bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet.
53
Overzicht wettelijk/ beleidskader
54
Beleidsregels algemene en bijzondere bijstand, participatiewet, IOAW, IOAZ en BBZ2004 Rijksregeling 'impuls brede school sport en cultuur' Fiscale regeling 'verruiming BTW-vrijstelling sport' Meerjarenstrategie GGD Gelderland-Zuid Wet Publieke Gezondheid Ontwikkelagenda Sociaal Domein Cultuurvisie Culemborg 2021 Cultuur voor iedereen Uitvoeringsprogramma Onderwijsachterstanden 2020 – 2022 Inspraakverordening 2008. Participatieverordening i.o. Actualisatie Wijkgericht Werken 2021. Nieuw Convenant wijkgericht werken in Culemborg Inspraakverordening 2008. Participatieverordening i.o. Actualisatie Wijkgericht Werken 2021. Nieuw Convenant wijkgericht werken in Culemborg. Visie Sociaal Domein Beleidsnota Jeugd en Wmo Jeugdwet Wet Maatschappelijke Ondersteuning Verordening Wmo/Jeugd 2017 Beleidsregels Wmo/jeugd 2021 Rijksregeling Gemeentelijk Onderwijsachterstanden Rijksregeling ‘brede regeling combinatiefuncties’ Preventieakkoord Culemborg
Programmabegroting 2022
Betrokken partners
GGD (gemeenschappelijke regeling) Lokale en regionale partners zoals bedrijven, welzijn, onderwijs, beweegaanbieders, zorgverleners, Charitas, doorverwijzers etc. Inwoners, ondernemers, ELK Welzijn, Kleurrijk Wonen, Politie, Buurtpanel, initiatiefnemers, coöperaties, scholen, Provincie Gelderland, Landschapsbeheer Gelderland, regionale en landelijke leerkringen Culturele partners
55
Verbonden partijen
GGD Gelderland-Zuid Algemeen GGD Gelderland-Zuid is de gemeentelijke gezondheidsdienst van 14 gemeenten in Gelderland-Zuid. Tevens verrichten zij diensten voor Mook en Middelaar. De GGD is regionaal georganiseerd en bundelt kennis en expertise. De uitvoering van taken vinden regionaal én lokaal plaats. De GGD werkt van -9 maanden tot 100+ en biedt haar diensten laagdrempelig aan. De GGD werkt als verlengde arm van de gemeenten samen met burgers, welzijn-, sport- en zorgorganisaties en veiligheidspartners. De GGD voert een divers takenpakket uit op het gebied van publieke gezondheid die wettelijk geborgd zijn in de Wet Publieke gezondheid. De taken zijn gericht op het beschermen, bewaken en bevorderen van gezondheid. Speciale aandacht gaat hierbij uit naar kwetsbare groepen.
Belangrijkste ontwikkelingen:
Meerjarenstrategie GGD 2020-2023: De maatschappelijke opgave van gemeenten, de gezondheidssituatie van onze inwoners, de lokale, regionale en landelijke ontwikkelingen en de geformuleerde uitgangspunten en ambities in de vorige meerjarenstrategie vormen voor de GGD de basis voor de speerpunten voor de periode 2020 2023. Strategische thema's 2020-2023 GGD Gelderland-Zuid: 1. Informatie-gestuurde aanpak van maatschappelijke opgaven 2. Adviseren over preventie en verbinden van collectieve preventie met persoonsgerichte zorg 3. Investeren in de verbinding tussen zorg en veiligheid 4. Gezondheidsbescherming in het sociale en fysieke domein. Voor 2022 wil de GGD naast haar reguliere taken ook inzetten op o.a. data en informatiegestuurd werken. Gezondheidsopgave worden namelijk steeds integraler benaderd. Het analyseren van gekoppelde data biedt daardoor steeds meer kansen om verbanden tussen verschillende (gemeentelijke) domeinen inzichtelijker te maken. Naar verwachting treedt medio 2022 de Omgevingswet in werking. Welke rol de GGD hier in gaat spelen wordt 2021-2022 met de gemeenten verder uitgezocht. In 2022 hopen we de resultaten te zien van de analyse welke Veilig thuis heeft laten uitvoeren van het logistieke proces. Dit moet er toe leiden dat in 2022 de wettelijke termijnen beter gehaald worden en er geen wachtlijsten meer zijn.
56
Programmabegroting 2022
Wat mag het programma kosten? Bestaand De volgende tabel van de lasten en baten voor dit programma is gebaseerd op bestaand beleid uit de begroting 2021. Ook de uitgangspunten die bij de kadernota 2022 zijn bepaald zijn hierin verwerkt incl. de meerjarige effecten vanuit de najaarsrapportage 2021. Alle uitgangspunten en nieuwe ontwikkelingen zijn doorgerekend. Dit is de primitieve begroting 2022. Bedragen x € 1.000
Sociale stad
Rekening Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2020 2021 2022 2023 2024 2025
Lasten
12.925
14.305
12.083
12.009
11.945
11.811
Baten
1.696
966
963
963
963
963
-13.339 -11.120 -11.046 -10.982
-10.848
Saldo van baten en lasten Per taakveld
-11.229
Rekening Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2020 2021 2022 2023 2024 2025
Onderwijshuisvesting
2.343
2.707
2.292
2.345
2.346
2.331
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
1.790
1.470
1.395
1.395
1.395
1.395
Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Samenkracht en burgerparticipatie
507
937
608
662
608
662
2.796
4.348
3.005
2.831
2.823
2.823
Sportaccommodaties
2.097
2.288
2.063
2.056
2.064
1.890
150
0
0
0
0
Overige baten en lasten Media
521
459
544
544
544
544
Sportbeleid en activering
365
354
522
522
512
512
2.393
1.478
1.539
1.539
1.539
1.539
113
114
114
114
114
114
12.926
14.305
12.083
12.009
11.945
11.811
Onderwijshuisvesting
252
265
260
260
260
260
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
805
37
37
37
37
37
Samenkracht en burgerparticipatie
159
191
187
187
187
187
Sportaccommodaties
362
364
364
364
364
364
Sportbeleid en activering
118
109
115
115
115
115
1.696
966
963
963
963
963
Volksgezondheid Openbaar basisonderwijs Lasten
Baten
57
Reservemutaties
Rekening Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2020 2021 2022 2023 2024 2025
Stortingen
30
667
30
30
30
30
Onttrekkingen
507
1.228
381
368
368
190
-12.779 -10.770 -10.708 -10.645
-10.687
Sociale stad
-10.753
Analyse primitieve begroting Lasten Onderwijshuisvesting Ten opzichte van 2021 zijn de lasten gedaald. Dit komt doordat in 2021 eenmalig budget voor verduurzaming van onderwijsgebouwen beschikbaar is. Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Er zijn stijgingen op de salarislasten. De voornaamste dalingen doen zich voor bij het peuterspeelzaalwerk en schoolmaatschappelijk werk, deze mutaties zijn vooral aanpassingen in de subsidies. Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Ten opzichte van 2021 zijn de lasten gedaald. Dit komt voornamelijk door een daling op het budget kunst en cultuur waar in 2022 geen corona vergoeding aan toegevoegd is. Samenkracht en burgerparticipatie Ten opzichte van 2021 zijn de lasten gedaald. Dit komt voornamelijk door het beschikbaar stellen van de transformatie gelden in het jaar 2021, deze worden gedekt uit de bestemmingsreserve sociaal domein.Verder is voor project wijkaanpak € 100.000 geraamd. In 2021 was dit € 300.000, de rest van de daling met name veroorzaakt door een daling in de toerekening van de salariskosten. Sportaccommodaties Ten opzichte van 2021 zijn de lasten gedaald. Dit komt doordat in 2021 eenmalig budget voor de uitvoering van het sportakkoord en het afronden van zaken buitensport beschikbaar is gesteld. Overige baten en lasten Ten opzichte van 2021 zijn de lasten gedaald.
Dit komt doordat in 2021 ten behoeve van het sociaal domein een stelpost is opgenomen. Media Ten opzichte van 2021 zijn de lasten gestegen. Dit komt met name door een verschuiving van de subsidie van de bibliotheek. Sportbeleid en activering Ten opzichte van 2021 zijn de lasten gedaald. Dit komt doordat in 2022 een verschuiving heeft plaatsgevonden tussen taakveld sportaccommodaties en sportbeleid. Het betreft de bijdrage aan de stichting turnen.
58
Programmabegroting 2022 Volksgezondheid Ten opzichte van 2021 zijn de kosten gestegen. Deze stijging wordt met name veroorzaakt door de bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling van de GGD. De begroting van de GGD wordt uniform opgenomen in de begroting van de Gemeente Culemborg. Baten Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Geen bijzonderheden. Sportbeleid en activering Geen bijzonderheden. Sportaccommodaties Geen bijzonderheden. Reservemutaties De dalende trend bij de onttrekkingen hangt samen met de aflopende kapitaallasten op de taakvelden onderwijshuisvesting en sportaccommodaties. Deze kapitaallasten worden gedekt vanuit de bestemmingsreserve kapitaallasten. Deze dekking betreft een inkomst voor het programma Sociale stad. Daarnaast wordt in 2021 een bedrag van 120.000 uit de bestemmingsreserve Sociaal domein onttrokken. Daarmee wordt deze reserve in 2021 geheel gebruikt en kan daarna worden opgeheven.
59
Programmabegroting 2022
Groene stad
61
Programma Groene stad
Opbouw programma Onderstaand overzicht bevat de taakvelden van het programma Groene stad. Taakveld 7.1 7.2 7.3 7.4
Omschrijving Openbaar groen en (openlucht) recreatie Riolering Afval Milieubeheer
Portefeuillehouder Joost Reus Joost Reus Joost Reus Joost Reus
Wat is het maatschappelijk effect van het programma? We werken aan een toekomstbestendige stad. Groen is daarin een belangrijk instrument. We werken aan meerdere doelen: een aantrekkelijke stad, een (voor alle leeftijden) gezonde, beweegvriendelijke en uitnodigende leefomgeving, verbetering van de biodiversiteit en klimaatadaptatie. Samen met inwoners en ondernemers werken we aan het tegengaan van klimaatverandering. Ook stimuleren we inwoners van Culemborg om zelf aan de slag te gaan. Door te werken aan klimaatadaptie kunnen we in de toekomst de effecten van klimaatverandering (wateroverlast, droogte, hittestress) beter opvangen. Waterberging, een goed functionerende riolering en voldoende groen in stad zijn belangrijke elementen. Een gezonde leefomgeving is daarnaast voor alle leeftijdsgroepen toegankelijk, uitnodigend en beweegvriendelijk. Sociale contacten, ontmoetingsmogelijkheden en beweging zijn voor iedereen belangrijk om gezond te blijven. Voor kinderen en jongeren geldt dit in het bijzonder, omdat ze nog volop in ontwikkeling zijn. Klimaatadaptatie Klimaatadaptatie heeft als effect dat de stad zich kan aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. De stad moet in staat zijn om meer en zwaardere regenval op te kunnen vangen. De gebouwde omgeving heeft een versterkend effect op de opwarming.
Hittestress zal meer gevolgen voor de gezondheid hebben (in de binnenstad gaat het aantal warme nachten van 16 naar 45 in 2050). Door de Omgevingswet wordt gezondheid een belangrijk thema bij de afweging van ruimtelijke ontwikkelingen. We nemen maatregelen om deze hittestress zoveel mogelijk te beperken en om beter in staat te zijn het regenwater op te vangen, te vertragen en af te voeren. De maatregelen zijn vastgelegd in de Regionale Adaptatie Strategie (RAS) en worden verder uitgewerkt in een uitvoeringsagenda. We pakken regionaal op waar het efficiënt is en zorgen voor verbindingen met de lokale aanpak. We werken ook aan de Lokale Adaptatie Strategie (LAS). In voorbereiding daarop hebben wij een specifieke klimaatstresstest voor Culemborg laten maken met daarbij per wijk een analyse van de problematiek. In de uitvoering zien we dat nu en straks terug in
62
Programmabegroting 2022 projecten, integrale aanpak van groot onderhoud, de uitvoeringsagenda groen en buurtgerichte bewonersprojecten. Om weerbaar te worden tegen een verandering van het klimaat zullen we in de komende periode ook meer in moeten zetten op het terugdringen van verharding, zowel op particulier als openbaar terrein. Voor het openbare terrein, kunnen we zelf de regie voeren. Het verminderen van verharding op particulier terrein vraagt om een grote hoeveelheid kleine bewonersprojecten en dus gerichte communicatie en participatie. In 2022 sluit project ‘Culemborgers in het Groen’ daarop aan. Het beoogde effect is meer bewustzijn creëren onder de bewoners over het onderwerp biodiversiteit en klimaatadaptatie en daarmee meer groen in de wijken. Hiervoor zetten we ook Natuur en Milieueducatie (NME) in en maken we gebruik van voorbeelden van andere gemeenten die aanpakken hebben ontwikkeld die goed passen bij de proeftuingedachte vanuit onze Stadsvisie. Groen De coronatijd heeft ons meer bewust gemaakt van de grote waarde van groen voor onze stad. Stadsgroen en -water hebben een directe economische waarde en zijn nodig om in te kunnen spelen, te wandelen, elkaar te ontmoeten en om in te ontspannen. Groene stadsdelen zijn ook hard nodig om zware regenbuien op te vangen.
Bomen en gras geven verkoeling op hete dagen en groen is noodzakelijk voor het voortbestaan van een grote diversiteit aan planten- en diersoorten. Vanuit de Groenvisie sturen we op een aaneensluitende groenstructuur door de hele stad. Dat biedt ruimte en kansen voor zowel mensen als planten en dieren. Waar mogelijk passen we biodiversiteit toe bij het ontwerp, inrichting en het beheer van de openbare ruimte. Hierdoor kunnen we meer inzetten op de weerbaarheid van onze flora en fauna. Het Groenbeleidsplan fungeert hiervoor als basis. Tegelijkertijd vormt het de groene onderlegger voor de nog op te stellen Omgevingsvisie. Daarin vindt straks de integrale afweging plaats tussen alle ontwikkelingen die ruimte vragen in onze stad. Concrete projecten voor 2022 zijn het herinrichten van de Parkstrook en Bosboomgaard . Dit zijn integrale projecten waarbij thema’s als groen & biodiversiteit, natuurlijk spelen, klimaat en wijkgericht werken worden geïntegreerd. Spelen Vanuit het Speelbeleid wordt gestreefd om in Culemborg een geschikte uitgangssituatie te creëren voor opgroeiende kinderen en jongeren om te kunnen spelen. Om kinderen te stimuleren om meer en langer buiten te spelen, zijn binnen loopafstand grotere en kleinere speelplekken nodig met een divers, uitdagend, natuurrijk en betekenisvol aanbod.
In de vorm van speeltoestellen en als omgeving waar volop geëxperimenteerd kan worden. Een omgeving die de fantasie prikkelt en toegankelijk is voor álle kinderen, dus ook mindervaliden. Het verbinden van speelplekken met veilige, groene en speelse routes kan helpen om de zelfstandige actieradius van kinderen te vergroten. Voor jongeren zijn locaties in de openbare buitenruimte nodig waar ze zichzelf kunnen zijn, zich welkom voelen en waar ze niet geclassificeerd worden als ‘overlastgevend’. Vanuit het Speelruimtebeleidsplan wordt in 2022 verder ingezet op nader onderzoek naar de behoeften van jongeren in brede zin en de aanleg van een aantal grote, natuurlijke speelplekken, om de nu onderbelichte groep kinderen van 10-14 een aantrekkelijke en uitdagende speelomgeving te bieden. De huidige, veelal kleinere speelplekken worden – zodra ze daaraan toe zijn – gerenoveerd en aangelegd met een gevarieerder, uitdagender en meer natuurgericht aanbod voor met name de jongere kinderen. Energietransitie Naast het aanpassen van de stad aan de gevolgen van de klimaatverandering werken we ook aan het wegnemen van de oorzaak van klimaatverandering. De warmte- en energietransitie gericht op het tegengaan van de uitstoot van CO2 is hierbinnen de grootste opgave. Als gemeente streven we naar 63
energieneutraliteit in 2040. Om dit doel te bereiken is energiebesparing, duurzame opwek en de transitie naar fossielvrije warmte en elektriciteit in de gebouwde omgeving en in het transport belangrijk. In het najaar van 2020 is het programma Energietransitie vastgesteld. Vanuit de investeringsagenda zijn hier aanvullende financiële middelen voor een periode van vijf jaar voor vrijgemaakt. Het programma Energietransitie kent 3 programmalijnen, namelijk: energiesbesparing, duurzame opwek en warmtetransitie. In 2022 voeren we een groot aantal projecten uit om het centrale doel (energieneutraal in 2040) dichterbij te halen. Nadrukkelijk kijken we daarbij naar de betaalbaarheid van maatregelen. Iedereen moet mee kunnen doen in de energietransitie. Het voorkomen van energiearmoede is dan ook een belangrijk aandachtspunt. De belangrijkste uitdaging voor de komende jaren is het behouden en waar mogelijk uitbreiden van het draagvlak voor de energietransitie. Op de verschillende doelgroepen afgestemde communicatie is daarbij een belangrijk hulpmiddel. Woonmilieu, onderhoud en beheer De aantrekkelijkheid van de woonomgeving wordt ook bepaald door de kwaliteit van een aantal milieuthema’s zoals luchtkwaliteit, geluidhinder en bijvoorbeeld externe veiligheid. Verder zijn onderhoud en beheer van groot belang voor een mooie, groene, schone en leefbare stad.
Naast onderhoud van het groen en de verharding werken we aan onderhoud van de watergangen voor een goede kwaliteit van het oppervlaktewater en een goede doorstroming van het water. We richten samen met bewoners nieuwe speelplaatsen in, en zorgen voor onderhoud van de bestaande speelterreinen. De stad wordt schoon gehouden en we werken aan de bewustwording van met name jongeren om de hoeveelheid zwerfafval te verminderen. Belangrijk is een doelmatige afvalinzameling gericht op het voorkomen van milieuhygiënische risico’s en met oog voor de recycling van grondstoffen (circulaire economie). Participatie Het werken aan een gezonde en aantrekkelijke stad doen we het liefst in samenwerking met onze inwoners en partners. We doen dat via burger- en overheidsparticipatie gericht op wat goed is voor Culemborg en haar inwoners. We willen daarbij maatschappelijke initiatieven stimuleren en innovatieve projecten helpen realiseren. Op diverse onderdelen wordt Natuur- en Milieueducatie steeds vaker ingezet als verbindend instrument tussen beleidsdoelstellingen en maatschappelijke initiatieven. Daardoor nemen meer inwoners deel aan activiteiten en wordt een bredere doelgroep bereikt. Hiermee worden meer inwoners zich bewust van hun eigen verantwoordelijkheid en gedrag voor een duurzame leefomgeving en levensstijl.