CConstaterende datCulemborg
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 Kadernota 2022-2025.pdf

Raadsvergadering 5 juli 2021, gemeente CulemborgBij agendapunt: Kadernota 2022-202511.096 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Indien de feiten beschikbaar zijn bij de opmaak van de begroting 2022-2025 dan kunnen we daarmee rekening houden. Mocht er nog geen nieuwe cao zijn vastgesteld, dan zullen we een inschatting moeten maken voor de te verwachten loonontwikkeling vanaf 1 januari 2021. Voor het begrotingsjaar 2021 is gerekend met een stijging van 1,5% en ook die zal dan op basis van de vastgestelde cao, dan wel de verwachtingen op dat moment, geijkt moeten worden. Via het accres van het gemeentefonds wordt een compensatie verkregen voor de stijging van de loonkosten als gevolg van de algemene loonontwikkeling. Prijsontwikkeling In de meerjarenbegroting is geen prijsstijging verwerkt voor de jaren vanaf 2022. Ook daarvoor geldt hetzelfde als voor de lonen. In basis gaan we rekening houden met een redelijk te verwachten prijsstijging om dezelfde activiteiten te kunnen blijven uitvoeren. Op dit moment is het uitermate onduidelijk met welk percentage het redelijk is om rekening te houden. Ook dit zullen we bij het opmaken van de begroting proberen op een redelijke manier in te schatten. Wel is duidelijk dat er sectoren zijn, die te maken hebben met een sterkere kostenstijging dan de compensatie die in algemene zin via het gemeentefonds wordt verkregen.

Zo is de kostenstijging voor subsidies die te maken hebben met loonontwikkelingen in specifieke sectoren vaak hoger en datzelfde geldt ook voor de kostenstijgingen binnen de taken van het sociaal domein, zoals vergoedingen aan zorgaanbieders. Bij het opmaken van de begroting zullen de feitelijke kostenstijgingen – op basis van de reële verwachtingen – worden bepaald en zal genuanceerd worden gekeken naar deze specifieke groepen. Compensatie vanuit het Rijk In de uitkeringen van het Rijk (waarvan de belangrijkste het gemeentefonds) wordt rekening gehouden met de loon- en prijsontwikkelingen, zoals het Rijk die verwacht en verwerkt. Er is geen directe koppeling tussen de stijging van de cao voor gemeenten en een hogere stijging van het gemeentefonds. 21

Bijdragen gemeenschappelijke regelingen Een deel van onze taken hebben wij ondergebracht bij gemeenschappelijke regelingen. Ook deze regelingen hebben te maken met loon- en prijsontwikkelingen. Om dezelfde activiteiten voor ons te kunnen uitvoeren zullen zij normaliter een hogere bijdrage van ons vragen. De bijdragen die wij in onze begroting opnemen moet aansluiten bij de begroting van de gemeenschappelijke regeling. Dat betekent dat wij bij de beoordeling van de ingediende begrotingen alert moeten zijn op de inschattingen die zij op dit punt maken en waar nodig moeten we daarop reageren. Bij de beoordeling van de nu binnenkomende begrotingen zullen wij kritisch, maar wel realistisch kijken naar de door hen opgevoerde kostenstijgingen. Areaaluitbreidingen In de huidige meerjarenbegroting is een stelpost opgenomen voor areaaluitbreidingen als gevolg van nieuwbouw. Deze stelpost is afgestemd op de te verwachten uitbreidingen met het aantal woningen en de oppervlakte aan bedrijfsterreinen. Deze areaaluitbreidingen leiden tot nieuwe wegen en nieuwe gebieden waar plantsoenen en dergelijke moeten worden onderhouden. Op basis van de verwachte uitbreidingen wordt deze stelpost meerjarig bijgesteld. Het effect van deze bijstelling wordt in de meerjarenbegroting verwerkt.

Gemeentelijke belastingen en heffingen Gemeentelijke belastingen volgen normaliter de loon- en prijsontwikkelingen, zodat wij daarmee ook de balans in onze begroting in stand houden. Voor de gemeentelijke heffingen is voor het merendeel het uitgangspunt dat wij een kostendekkend tarief hanteren en dat de loon- en prijsontwikkeling daarmee direct in het nieuwe tarief wordt verwerkt. Voor de volgende belastingen hebben we specifieke afspraken. Definitieve besluitvorming over de belastingtarieven vindt plaats bij de vaststelling van de belastingverordeningen door de raad in december. Onroerende zaakbelastingen/hondenbelasting Om de loon- en prijsontwikkeling binnen de gemeente te kunnen volgen, is het gewenst om de belastingopbrengsten jaarlijks navenant bij te stellen. In basis zal derhalve de opbrengst van deze belastingen met het accres als gevolg van de areaaluitbreiding en met een algemene stijging als gevolg van de inflatie opgehoogd worden. Toeristenbelasting Eens in de 5 jaar worden de tarieven bijgesteld op basis van de werkelijke en te verwachten loon- en prijsontwikkelingen. In 2021 is een bijstelling geweest, zodat dit tarief wordt aangehouden. Leges omgevingsvergunningen Wij hanteren het principe van kostendekkendheid.

Door de wijzigingen als gevolg van de invoering van de Omgevingswet gaat er veel veranderen in het proces van de vergunningverlening, maar ook in de mogelijkheden om leges te heffen. Het is noodzakelijk dat hiertoe keuzes worden gemaakt en die keuzes zijn vervolgens ook bepalend voor het effect op de inkomsten (legesheffing) maar ook op de noodzakelijke uitgaven. Financiering(rente) Onze investeringen worden veelal gefinancierd met vreemd geld. In eerste instantie maken we gebruik van korte financiering (met een maximale termijn van 1 jaar), omdat deze financieringsvorm de minste rentelasten met zich meebrengt. Indien nodig sluiten we langlopende (dus met een looptijd langer dan 1 jaar) leningen af. In onze meerjarenbegroting hebben wij geen rekening gehouden met een toename van rentelasten voor langlopende leningen, omdat wij geen nieuwe 22

leningen afsluiten. Voor de rente over de korte financiering is geen budget geraamd. Dit laatste omdat deze rente zich op dit moment op of onder nul bevindt. Afhankelijk van het investeringsvolume voor de komende jaren, wat onder meer afhankelijk is van de uitvoering van de investeringsagenda, zal ook beoordeeld moeten worden in welke mate wij toch een beroep moeten doen op langlopende leningen en daarbij zal meteen ook een verwachting voor de te betalen rente moeten worden meegenomen. De rente is nu historisch laag. Dat geldt zowel voor de korte financiering, als de langlopende financiering. Bij het opstellen van de begroting voor 2021 zal hiervoor een nieuwe inschatting worden gemaakt en in de ramingen worden verwerkt. De doorbelasting van rente aan investeringen en de grondexploitatie is afhankelijk van de werkelijke rentelasten en de percentages worden op basis van de daarvoor opgestelde regels bepaald. De spelregels hiervoor staan in het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en gemeenten (BBV). Stelposten en onvoorzien In de meerjarenbegroting worden alleen stelposten opgenomen voor die activiteiten waarvan nog niet concreet is op welke wijze en wanneer de besteding precies zal plaatsvinden. Dat geldt specifiek voor de voorgenomen vervangingsinvesteringen op de verschillende taakvelden.

In de basis zal de vervanging plaats moeten vinden, zodra een actief niet meer geschikt is. De afschrijvingslasten van het ‘oude’ actief kunnen al eerder in de begroting vrijvallen (omdat het actief al is afgeschreven). Indien wij bepaalde stelposten in het kader van bezuinigingen opnemen, dan worden deze direct gekoppeld aan de taken waarop deze bezuinigingen moeten plaatsvinden. Daarmee wordt dus het totale budget binnen dat taakveld meteen verlaagd en daarmee wordt het bijgestelde financiële kader leidend, zodat deze taakstellingen ook voortdurend de aandacht krijgen. Voor echte onvoorziene uitgaven is in de huidige meerjarenbegroting weer een budget opgenomen. Voor het totaal van alle onvoorziene omstandigheden is een incidenteel budget jaarlijks in de begroting beschikbaar van € 75.000 (circa € 2,50 per inwoner). Dit achten wij voldoende.

23

Financiële spelregels De gemeentewet schrijft voor dat wij een structureel sluitende begroting moeten opstellen. En dat wil simpelweg zeggen, dat alle structurele lasten gedekt moeten worden door structurele inkomsten. De provincie ziet erop toe of wij als gemeente aan deze eis voldoen. Daartoe moeten wij onze begroting (voor 15 november) inzenden. Naast het voorschrift van een structureel sluitende begroting gelden er ook nog eisen over tijdigheid van de stukken en een juiste verantwoording via de jaarrekeningen. Een structureel sluitende begroting is een begroting waarbij het eerste begrotingsjaar meteen sluitend is. Onder een structureel sluitende begroting wordt ook verstaan een begroting die weliswaar in het eerste jaar van de meerjarencyclus niet sluit, maar die binnen de komende vier jaar wel tot een reëel sluitend geheel gaat komen. Middels de kadernota maken wij de verkenning naar de toekomst en bij de vaststelling van de programmabegroting wordt dit geconcretiseerd voor het komende begrotingsjaar en wordt ook de doorkijk voor de daaropvolgende drie jaar gegeven. Vanuit de programmabegroting 2022-2025 zien we in meerjarige zin voor de jaren 2022 en 2023 dat er tekorten ontstaan en dat vanaf 2024 een licht overschot in de begroting ontstaat. We balanceren de komende jaren dus op de nullijn.

Om te bewaken dat wij deze lijn vasthouden is het van belang om de volgende spelregels te hanteren: 1. Behoedzame en reële ramingen Alle begrotingsposten (zowel de uitgavenbudgetten als de inkomstenramingen) zijn gebaseerd op de reële verwachtingen bij de betreffende taak of dat product. Voor de bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen betekent dit dat deze in overeenstemming zijn met de bijdragen, zoals die in de vastgestelde begroting van die gemeenschappelijke regeling zijn opgenomen. Onderdeel van een reële raming is ook dat alle te verwachten kosten (en opbrengsten) inzichtelijk worden gemaakt en dat er dus geen investeringen in nieuwe activiteiten plaatsvinden, waarbij niet alle structurele exploitatielasten in beeld worden gebracht. 2. Structurele uitgaven worden structureel gedekt Alle structurele uitgaven worden gedekt door structurele inkomsten. Incidentele uitgaven kunnen zowel worden gedekt met incidentele als met structurele middelen. Dat betekent dat voor incidentele uitgaven ook gemeentelijke reserves ingezet kunnen worden. Voor investeringen, waarop wij moeten afschrijven, is het mogelijk om de afschrijvingslasten te dekken via de reserve kapitaallasten. Dan moet deze reserve bij aanvang het volledige investeringsbedrag bevatten, om dekking gedurende de gehele looptijd te kunnen waarborgen. 3.

Integrale afweging Het gebrek aan middelen noodzaakt tot het maken van duidelijke keuzes. Nieuw beleid en uitbreiding van bestaand beleid is alleen maar mogelijk als daartoe ruimte is. En als die ruimte er is zal goed afgewogen moeten worden welke gewenste activiteiten dan de voorkeur verdienen. Zulke afwegingen kunnen alleen maar goed plaatsvinden op geëigende momenten, waarbij alles tegen elkaar kan worden afgewogen en ook bewuste keuzes gemaakt kunnen worden. In onze gemeentelijke cyclus zijn dat de kadernota en de behandeling van de programmabegroting. Daarbij is de rol van de kadernota vooral het stellen van de kaders en het kiezen van de richtingen, terwijl de programmabegroting dan de concrete vertaling wordt, waarbij de laatste ontwikkelingen nog kunnen worden meegenomen. Alleen op die momenten is het mogelijk alle gewenste (nieuwe) activiteiten op een goede en integrale manier af te wegen tegen de beschikbare mogelijkheden.

24

Dat betekent ook dat bij de andere momenten in de planning- en controlcyclus (de voor- en najaarsrapportage) geen nieuw beleid kan worden ingebracht. En dat deze momenten alleen bedoeld zijn om te monitoren of de uitvoering van het bestaande beleid in de pas blijft lopen met de daartoe beschikbaar gestelde middelen. 4. Risicomanagement optimaliseren Alle gemeentelijke activiteiten zijn onderhevig aan risico’s. Om te voorkomen dat wij plotseling verrast worden met zogenaamde onvoorziene tegenvallers, is het noodzakelijk om in de hele organisatie continu aandacht te hebben voor risicomanagement. En dat niet alleen door de risico’s op te sommen en in een paragraaf te zetten, maar ook door concreet te werken aan en met beheersmaatregelen om de risico’s in te perken. 5. Opvangen van tegenvallers Tegenvallers door onvoorziene hogere lasten of lagere baten worden in eerste aanleg binnen het eigen budget (taakveld of programma) opgevangen. Structurele problemen worden ingebracht bij de kadernota en/of begroting voor de integrale afweging. Incidentele problemen worden in eerste instantie zelf opgelost en worden voor de meer brede afweging via de voor- of najaarsrapportage aan de raad voorgelegd. 6. Terughoudendheid bij aanbod van subsidies Potentieel te ontvangen subsidies zijn alleen aantrekkelijk als deze passen binnen het gemeentelijk beleid.

En indien wij dus voor de door ons gewenste nieuwe activiteiten van derden middelen kunnen verkrijgen, dan zullen we daar zeker op inzetten. Als wij gebruik (willen) maken van externe bronnen en bijdragen dan is het ook hier noodzakelijk om het volledige structurele en meerjarige financiële beeld (inclusief de risico’s) in beeld te brengen en op basis daarvan keuzes te maken. We moeten geen activiteiten oppakken omdat een derde ons middelen aanbiedt, terwijl wij vervolgens in onze (meerjaren)begroting er problemen door gaan verkrijgen.

25

Bijlage: Overzicht voornemens per begrotingsprogramma Deze kadernota bevat diverse (beleids)voornemens die zijn opgenomen in de hoofdstukken toekomstbestendigheid en weerbaarheid. De verschillende voornemens die hier zijn opgenomen worden in deze bijlage nog eens opgesomd, deze keer per begrotingsprogramma. Op deze manier wordt inzichtelijk gemaakt welke onderwerpen per programma vanuit de kadernota in de begroting zullen worden opgenomen. Zorgzame Stad • Begeleiding inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt (klantprofiel 4) vanaf 2022 door Werkzaak. • Doorvoeren vroegsignalering, versterking van de sociale basisinfrastructuur voor rondkomen en schuldhulpverlening aan ondernemers. • Speciale aandacht voor jongeren met complexe eetstoornissen, suïcidale gedachten en depressieve klachten. • Betere aansluiting zorg en onderwijs en herijking samenwerkingsafspraken. • Intensiveren van de contacten met de zorgstructuur op de scholen over het verwijsgedrag. • Eerste zichtbare resultaten van de pilot praktijkondersteuning jeugd. • Veranderingen in beschermd wonen, van beschermd wonen naar ambulante ondersteuning. • Aanpak dak- en thuisloosheid. • Evaluatie en herijking van de woonladder. • Duurzame aanpak valpreventie en vitaal bewegen voor ouderen.

• Onderzoek inzet ervaringsdeskundigheid en vormen van ondersteuning en hulp als algemene voorziening en hulp bij psychische problemen. • Realiseren één integrale toegang voor inwoners met ondersteuningsvragen. • Nieuwe regionale inkoopstrategie maatwerkvoorzieningen Wmo en jeugd.

Sociale Stad • Coalitie tegen eenzaamheid • Dementievriendelijke gemeenschap • Uitvoering preventieakkoord en sportakkoord. • Implementatie nieuwe wet inburgering. • Blijvende inzet op onderhoud sportaccommodaties. • Uitvoering cultuurvisie. Groene Stad • Maatregelen om hittestress zoveel mogelijk te beperken en om beter in staat te zijn het regenwater op te vangen, te vertragen en af te voeren. • Uitwerking maatregelen Regionale Adaptatie Strategie in uitvoeringsagenda en plannen per wijk. • Inzet op biodiversiteit. • Communicatie rondom het thema energietransitie, via continuering bestaande wijkaanpak en acties van het energieloket. • Uitvoering RES 1.0. • Start communicatie- en participatietraject warmtetransitie op wijk- en buurtniveau. • Verduurzaming gemeentelijk vastgoed. Leefbare Stad • Vervolg uitvoering programma pilot Schoolhof. • Terugdringen verharding in het kader van klimaatadaptatie. 26

• • • • • • • • • • • • • • • •

Maatregelen om stikstofuitstoot te verminderen. Invoering Omgevingswet. Risicoanalyse en herziening lokale aanpak verkeersveiligheid. Opstellen aanpak rondom mensenhandel. Voortzetting pilot informatievoorziening veiligheid. Evaluatie Kadernota Integrale Veiligheid en opstellen nieuwe beleidsplannen. Opstellen programma weerbaarheid. Onderzoek (gedeeltelijke) nieuwbouw KWC. Nieuwe strategie Redichemse Waard. Afronding omgevingsvisie. Vertaling omgevingsvisie in een concreet woningbouwprogramma. Ontwikkeling zuidrand Lanxmeer. Ontwikkelingen in spoorzone, waarin de bedrijvigheid waar mogelijk wordt aangevuld met woningen voor één- en tweepersoonshuishoudens. Ontwikkeling station als mobiliteitshub. Uitvoering maatregelen uit GVVP. Vervolg op onderzoek fietsverbinding Culemborg-Houten-Utrecht.

Ondernemende Stad • Aansluiting bij Culemborg-pas. • Vervolg op pilot parkmanager Pavijen. • Uitvoering projecten Het Jach en Het Hof in binnenstad. • Realisatie project Vierheemskinderenstraatje. • Voorbereiding project Zandpoort.

27

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Culemborg&id=ba818ab2-8503-4aa4-b746-b557181e641d