CConstaterende datCulemborg
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 Jaarstukken 2022 gemeente Culemborg.docx

Commissie Stadszaal 29 juni 2023, gemeente CulemborgBij agendapunt: Jaarrekening 202234.392 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 5

Er worden veel korte ritten (1 à 2 km) binnen Culemborg gereisd met Versis (Regionaal Vraagafhankelijk Vervoer = maatwerkvoorziening). Er is onderzoek gedaan naar de cliënten die dergelijke korte ritten maken met Versis en de mogelijkheden/capaciteit van Klaartje om die korte ritten op te vangen. Daarnaast heeft ook de Flatexpress van Zorgcentra De Betuwe een aandeel in het vervoer.

26

Jaarstukken 2022 Daarnaast zorgt het regionale overleg over huishoudelijke hulp ervoor dat we gezamenlijk kunnen inspelen en acteren. De grote personeelstekorten vormen een belemmering voor het leveren van goede huishoudelijke hulp. Doelen en prestaties Het behouden en/of bevorderen van de zelfredzaamheid van inwoners met een beperking, zodat zij zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen. 1. We stimuleren inwoners met een beperking om zelfstandig of met behulp van ondersteuning/hulpmiddelen alle dagelijkse verrichtingen uit te voeren. 2. We stimuleren inwoners met een beperking om, als dat nodig is, te verhuizen naar gelijkvloerse woningen/geschikte aangepaste woningen. Inwoners met een beperking kunnen naar vermogen deelnemen aan het leven van alle dag. 1. We faciliteren het gebruik van zinvolle daginvulling. In 2022 wordt de inkoop van Wmo voor 2023 voorbereid. 2. We organiseren diverse vormen van vervoer zodat inwoners met een beperking zich kunnen verplaatsen. In 2022 wordt sociaal recreatief vervoer aanbesteed en wijzigt de overeenkomst basismobiliteit 2022 (van gemeente/regio naar provincie). 3. We zorgen ervoor dat inwoners de weg naar informatie, advies en ondersteuning weten te vinden. De doorontwikkeling van de gemeentelijke toegang en socialewijkteams naar een integrale toegangspoort speelt hier een rol bij. Toelichting prestatie 2.

We stimuleren inwoners met een beperking om, als dat nodig is, te verhuizen naar gelijkvloerse woningen/geschikte aangepaste woningen. We stimuleren inwoners met een beperking om te verhuizen naar een geschikte woning. Gezien de schaarste op de woningmarkt is deze doelstelling in de praktijk lastig uit te voeren.

6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ Doelen: wat hebben we bereikt binnen dit taakveld? Tot dit taakveld behoort dienstverlening aan individuele cliënten met een beperking (fysiek/psychisch), die zelfstandig wonen en die ondersteuning behoeven in de vorm van beschikbare uren op basis van een toekenningsbeschikking. Dit betreft onder meer: individuele begeleiding, huishoudelijke verzorging, respijtzorg ten behoeve van mantelzorgers, individueel vervoer en financiële tegemoetkoming voor personen met een fysieke beperking, een psychische of psychosociale beperking van daarmee verband houdende extra kosten. De inzet van deze maatwerkdienstverlening verloopt via het Wmo-team van de gemeente Culemborg. Jaarlijks vindt er een Wmo cliëntervaringsonderzoek plaats. Hieruit blijkt dat cliënten tevreden zijn over de kwaliteit en toegankelijkheid van de maatwerkdienstverlening. We onderzoeken op welke wijze wij een continue ervaringsonderzoek kunnen realiseren in combinatie met de nieuw ontwikkelde toegang. Voor 2022 is besloten om niet verder te gaan met de reguliere cliëntenervaringsonderzoeken, maar met narratief evalueren. Dit onderzoek zal plaatsvinden in de eerste helft van 2023.

27

Jaarstukken 2022 Bij de inkoop van Wmo/jeugd profiteren we van regionale schaalvoordelen en kopen we kwalitatief goede zorg in waarbij we uitgaan van kortdurend en zo licht mogelijk waar het kan. Zorgaanbieders moeten de mogelijkheid bieden van op-en afschalen van zorg. Het belang van de inwoner staat voorop en we organiseren de ondersteuning zoveel mogelijk dichtbij huis. Vanaf 2022 ontvangt het Odensehuis een structurele subsidie. Het Odensehuis Culemborg is er voor iedereen die te maken heeft met geheugenklachten of beginnende dementie én voor hun partners, familie en vrienden. En biedt ruimte voor ontmoeting, informatie, activiteiten en ontspanning. Het initiatief heeft inmiddels zich bewezen een kwalitatief goede en voorliggende voorziening in de sociale basis te zijn, waar een steeds groeiende vraag naar is bij mensen met geheugenproblemen en beginnende dementie. Verder bleek uit een onderzoek naar de behoefte aan dagactiviteiten van mensen met dementie (in Culemborg en Tiel) dat er naast de waardering voor het Odensehuis ook behoefte is aan laagdrempelige dagactiviteiten voor mensen met dementie en een migratie- dan wel andere culturele achtergrond. In juli 2022 is het project Wonen, Welzijn en Zorg gestart in samenwerking met zorgpartijen, de woningbouwcorporatie en ElkWelzijn.

Het project, dat gefinancierd wordt door het Zorgkantoor, beoogt een model op te leveren van wat er nodig is op het snijvlak van wonen, welzijn en zorg om mensen met beginnende dementie zolang en prettig mogelijk in de eigen woonomgeving te laten wonen. Het is de bedoeling dat dit model als voorbeeld gaat dienen voor andere gemeenten. Vanuit het preventieakkoord richten de programma's "Culemborg dementievriendelijk", "Eenzaamheid" en "Vallen en vitaal bewegen" zich op versterken van de sociale basis voor ouderen, waardoor er meer ingezet wordt op collectieve voorzieningen in de eigen omgeving. Dit wordt nader beschreven in paragraaf Volksgezondheid in het hoofdstuk Sociale Stad. Doelen en prestaties Volwassenen zijn gezond, zelfredzaam en participeren actief in de samenleving. Indien nodig ontvangen zij passende ondersteuning. 1. We zorgen voor een kwalitatief goed, veilig, actueel en effectief zorgaanbod 2. We zetten lichte, korte en meer groepsgewijze zorg in t.o.v. voorgaande jaren. 3. Inwoners beoordelen de dienstverlening van de gemeente en aanbieders als ‘goed’. 4.

We organiseren zorg zoveel mogelijk in de eigen omgeving

5.

We maken bij de ondersteuning gebruik van de inzet van ervaringsdeskundigen.

6. We doen al het mogelijke om samen met partners te zoeken naar passende huisvesting Toelichting prestatie 5. We maken bij de ondersteuning gebruik van de inzet van ervaringsdeskundigen. De wijkgerichte ggz maakt gebruik van ervaringsdeskundigen. Daarnaast is in de regionale inkoop Wmo meegenomen dat inwoners gebruik kunnen maken van ervaringsdeskundigen. Dit krijgt in 2023 gestalte. 6. We doen al het mogelijke om samen met partners te zoeken naar passende huisvesting

28

Jaarstukken 2022 In 2022 zijn we gestart met het project Wonen, Welzijn en Zorg Culemborg. Dit project richt zich op mensen met beginnende dementie en wat er nodig is, op onder andere het terrein wonen, om mensen in staat te stellen om zolang mogelijk zelfstandig te blijven wonen. In 2023 wordt er een woon(welzijn)zorgvisie opgesteld die zich richt op een veel bredere doelgroep dan allen ouderen zoals, statushouders, woonwagenbewoners, uitstromers uit beschermd wonen, jeugdzorg en detentie.

6.72 Maatwerkdienstverlening 18Doelen: wat hebben we bereikt binnen dit taakveld? Tot dit taakveld behoren vormen van jeugdhulp die door de gemeente als individuele (niet vrij toegankelijke) voorziening worden aangemerkt. Dit betreft onder meer: • Begeleiding 18-, jeugd- en opvoedhulp; • Jeugd-GGZ; • Jeugdzorg aan verstandelijk beperkten; • Vervoer (18-); • Persoonlijke verzorging en kortdurend verblijf voor de doelgroep 18-; • Jeugdzorg-plus (gesloten jeugdhulp). De indicering van deze zorg verloopt via het team Jeugd van de gemeente Culemborg. Daarnaast kunnen huisartsen rechtstreeks verwijzen naar jeugdhulp. In Culemborg betreft dit ongeveer 60% van de jeugdhulp. Dit hebben we in beeld door het dashboard Sociaal Domein. Het dashboard geeft goed zicht geeft op de verleende indicaties en hulp. Er wordt gewerkt op basis van de verordening met daarbij een specificatie in beleidsregels. Beide zijn in 2022 onveranderd, maar krijgen met de invoering van één Sociaal Team in 2023 wel een aanpassing. Regionaal is de inkoopstrategie Jeugd-Wmo vastgesteld. In 2022 is deze strategie uitgewerkt. Het huidige aanbod van aanbieders is geëvalueerd. Uitgangspunt is om in 2023 met minder aanbieders tot een sluitend en kwalitatief hoogstaand aanbod te komen. Door een bezwaar van een tweetal zorgaanbieders is het inkoopproces vertraagd.

De samenwerking tussen onderwijs en gemeente heeft onverminderd de aandacht gehad en blijft ook in 2023 een belangrijk speerpunt. Lokaal wordt er steeds gewerkt aan om dichter bij en eerder op kinderen en gezinnen te werken. Via projecten die gestart zijn met behulp van extra landelijke (corona)middelen, maar ook door dicht op de doelgroep te zitten. Bijvoorbeeld door meer schoolmaatschappelijk werk en meer consultatiemogelijkheden voor voortgezet onderwijs bij geestelijke gezondheidsproblematiek via Karakter. Daarnaast wordt ingezet op extra én ander jongerenwerk in school (informeren en ondersteunend). Dit betreffen allemaal voorliggende voorzieningen. Daarnaast blijft jeugdhulp/maatwerk beschikbaar. In 2022 is samen met partners uit de stad gewerkt aan de totstandkoming van de Beleidsnota Kansrijk Opgroeien 12 jaar en ouder. In december is deze beleidsnota door de gemeenteraad vastgesteld. Er zijn vier ambities geformuleerd: Kansrijk opgroeien, Goed in je vel, Veilig opgroeien en Normaliseren. De ambitie 'Normaliseren' gaat onder meer over leren omgaan met tegenslag en het hanteren van reële verwachtingen.

29

Jaarstukken 2022 De landelijke Hervormingsagenda Jeugd zou in 2022 worden vastgesteld, maar dat is naar 2023 overgeheveld. Dit zal de komende jaren naar verwachting veel impact krijgen op de inzet van jeugdhulp. Doelen en prestaties Jeugdigen groeien veilig, gezond en kansrijk op. Indien nodig ontvangen zij passende ondersteuning. 1. Onze ondersteuning verschuift van zwaar naar licht en van lang- naar kortdurend. 2. We bieden een kwalitatief hoogwaardig, actueel en sluitend aanbod van maatwerkvoorzieningen 3. We zetten er op in dat jongeren en hun ouders / opvoeders vaker gebruik maken van voorliggende voorzieningen i.p.v. maatwerkvoorzieningen. 4. We werken aan de doorontwikkeling van jeugd- en jongerenwerk, waarbij ook (tijdelijke) instrumenten als toekomstcoach en interventiewerk worden ingezet. Toelichting prestatie 1. Onze ondersteuning verschuift van zwaar naar licht en van lang- naar kortdurend. Onze ondersteuning verschuift van zwaar naar licht en van lang- naar kortdurend. We hebben zoals bovenstaand beschreven in 2022 stappen gezet om ondersteuning eerder en via voorliggende voorzieningen in te zetten. Tegelijkertijd denken we met het verder inzetten op het versterken van de sociale basis hier nog meer stappen in te kunnen zetten.

6.81 Geëscaleerde zorg 18+ Doelen: wat hebben we bereikt binnen dit taakveld? Geëscaleerde zorg 18+ gaat over alle opvang- en beschermd wonen-voorzieningen en eventuele maatwerkdienstverlening en maatwerkvoorzieningen voor mensen in de volgende opvangvoorzieningen: • • • • •

Vrouwenopvang, aanpak huiselijk geweld (Veilig thuis); Beschermd wonen voor personen met psychische of psychosociale problemen; Inloopfunctie GGZ; Maatschappelijke opvang voor cliënten met een meervoudige problematiek, waaronder verslaving; Wmo-maatwerkdienstverlening en -maatwerkvoorzieningen bij opvang.

Het Manifest 'Samen werken aan de uitstroom Beschermd Wonen Rivierenland’ voorziet in de uitstroom van mensen uit een instelling voor Beschermd Wonen, waarbij elke gemeente zorg draagt voor woonruimte voor een evenredig deel van de uitstromers. Het manifest is in het voorjaar van 2021 in werking getreden en is nu iets minder dan een jaar van kracht. Inmiddels zijn er verschillende uitstromers uit Beschermd Wonen via het uitstroompunt naar woonruimte bemiddeld, ook in Culemborg. Verder vindt er in het voorjaar van 2023 een evaluatie plaats en wordt beoordeeld in hoeverre nadere aanscherping of bijsturing nodig is. We zorgden in 2022 voor het verder ontwikkelen van een kwalitatief hoogwaardig, actueel en sluitend zorgaanbod, zowel lokaal als (sub-)regionaal. Dit loopt conform de planning. Zo heeft centrumgemeente Nijmegen het aanbod Beschermd Thuis verder uitgebreid, ook in de regio 30

Jaarstukken 2022 Rivierenland. Met de regiogemeenten in Rivierenland zijn we in 2022 gestart met de voorbereidingen voor de organisatie van Beschermd Thuis in Rivierenland, in het kader van de ambitie om zorg zoveel mogelijk in de eigen woonomgeving te organiseren. Deze voorbereidingen gaan ook in 2023 door; in de tussentijd wordt Beschermd Thuis op het niveau van Gelderland-Zuid uitgevoerd. Om het aanbod voor (dreigend) dak- en thuisloze mensen sluitend te maken heeft er in 2022 een uitbreiding van de Tussenvoorziening plaatsgevonden. En is het traject voor de aanpak van dak-en thuisloosheid gecontinueerd dat eind 2021 was gestart. Dit traject loopt ook in 2023 door. Hiermee zetten we in op voldoende opvang, woonruimte en passende zorg en ondersteuning voor mensen die (dreigend) dak -of thuisloos zijn. Ook is in 2022 gestart met de uitwerking van de aanbevelingen uit de evaluatie van de woonladder. Deze evaluatie heeft eind 2021 plaatsgevonden en omvat een aantal optimalisatievoorstellen om de woonladder weer toekomstbestendig en sluitend te maken (de woonladder is een sluitend aanbod van voorzieningen en diensten in Rivierenland voor mensen met OGGZ-problematiek: kwetsbare mensen met meervoudige problemen die onvoldoende zelfredzaam zijn en meestal niet duidelijk om hulp vragen of juist zorg en hulp uit de weg gaan). Dit traject wordt naar verwachting in 2023 afgerond.

De zorg is in 2022 verschoven van intramuraal naar ambulant en van (sub-) regionaal naar lokaal: zo is het aantal Beschermd Thuis-indicaties in de regio gestegen van 171 in 2020 tot 258 in 2022. Het aantal Beschermd Wonen-indicaties is in dezelfde periode gedaald van 861 in 2020 naar 575 in 2022. Daarmee is een grote stap gemaakt in de richting van lichtere (maar wel doeltreffende) ondersteuning in de eigen woonomgeving van de cliënt. Het leveren van maatwerk is, middels positionering procesregie, verstevigt in 2022. Procesregie heeft de Culemborgse Aanpak Voorkoming Escalatie (AVE), het opschalingsmodel bij toename van complexiteit van problematiek, ontwikkelt en geïmplementeerd. Ook heeft procesregie een start gemaakt met het invoeren van de Doorbraakmethode. Bij zowel de Doorbraakmethode als de AVE wordt aansluiting gezocht bij het wijkteam. De aansluiting wordt nog onvoldoende gevonden als gevolg van prioritering en werkdruk bij het wijkteam. Hier ligt nog een opgave. De externe partners in de samenwerking bij escalerende casuïstiek Zorg & Veiligheidshuis Rivierenland en GGD Meldpunt Bijzondere Zorg erkennen het Culemborgse model van procesregie en AVE als best practice in de regio. Tevens heeft de gemeente Culemborg zich aangemeld bij het Programma Maatwerk Multiprobleemhuishoudens(PMM).

Hiermee is toegang gerealiseerd tot het maatwerkregister bij landelijke partijen zoals DUO, CJIB, Belastingdienst etc. om beter maatwerk te kunnen creëren bij complexe casuïstiek op het snijvlak voor zorg en veiligheid. Doelen en prestaties De-escalatie en uitstroom naar lichtere vorm van ondersteuning. De zorg is doeltreffend van aard, zo kort mogelijk en vindt zoveel mogelijk in de eigen woonomgeving plaats. 1. We zorgen voor de aanwezigheid van kwalitatief hoogwaardig, actueel en sluitend zorgaanbod, zowel lokaal als (sub)regionaal. 2. We zorgen dat bij crisis of spoed hulp snel is geregeld. 3. We stimuleren dat zorg in de eigen omgeving is geregeld. 4. Zorg verschuift van intramuraal naar ambulant en van (sub) regionaal naar lokaal. 5. We zorgen dat de uitstroom naar lokale huisvesting zo soepel mogelijk verloopt door de inrichting van een regionaal uitstroompunt en de aanwezigheid van voldoende woonruimte, zorg en ondersteuning, ook voor mensen uit het netwerk van de cliënt. 6.

We volgen landelijke experimenten rond regelarme overheid en leren van de

31

Jaarstukken 2022 uitkomsten Toelichting prestatie 1. We zorgen voor de aanwezigheid van kwalitatief hoogwaardig, actueel en sluitend zorgaanbod, zowel lokaal als (sub)regionaal. De WijkGGZ bevindt zich in de pilotfase. In 2023 wordt deze geëvalueerd en vergeleken met het product WijkGGD, dat enkele andere gemeenten als alternatief voor de GGZ in de wijk hanteren. Hierna maken we een keuze of en op welke wijze we verder gaan met de WijkGGZ. Daarnaast werken we op Gelderland- Zuid niveau aan een regionale samenwerkplaats waarin we leervragen oppakken rondom de versteviging van netwerk samenwerking. De inrichting van het sluitend aanbod zal de opbrengsten uit deze leervragen meennemen in het verdere ontwerp van het lokale en regionale zorglandschap. 6. We volgen landelijke experimenten rond regelarme overheid en leren van de uitkomsten. In Culemborg gaan we werken met de doorbraakmethode. De eerste verkenning is gestart eind 2022. De uitrol en inbedding zal plaatsvinden in 2023. Deze Doorbraakmethode levert handvatten om op casusniveau verantwoord en regelarm af te wijken bij belemmerend beleid. Daarnaast levert werken met de Doorbraakmethode ook beleidsvoorstellen op die gericht zijn op een regelarme overheid.

6.82 Geëscaleerde zorg 18Doelen: wat hebben we bereikt binnen dit taakveld? Tot dit taakveld behoren maatregelen gericht op de opvang en het verbeteren van de veiligheid van kinderen en jeugdigen 18- met inbegrip van maatwerk dienstverleningsmaatregelen voor jeugdigen die in de desbetreffende opvangvoorzieningen verblijven. Dit betreft onder meer: • Kinderbeschermingsmaatregelen, aanpak kindermishandeling; • Jeugdreclassering; • Opvang (18-); • Vrouwenopvang/huiselijk geweld (18-); • Beschermd wonen (18-); • Programma's rond verslaving (18-); • Individuele maatwerkdienstverlening voor jeugdigen 18- in opvangvoorziening. Ook in 2022 hebben we aandacht besteed aan het herkennen en bespreekbaar maken van onveilige thuissituaties van kinderen en jongeren. Onder meer het onderwijs blijft hierin een belangrijke partner. Regionaal is de ambitie vastgesteld om JeugdzorgPlus in zijn huidige vorm overbodig te maken. JeugdzorgPlus is gesloten jeugdzorg voor jongeren die een gevaar voor zichzelf of anderen zijn. In feite ongewenst, zeker in de huidige vorm, maar ook jeugdzorg die desondanks noodzakelijk blijft. De komende jaren vind er een transitie plaats van grote instellingen en groepen naar kleinschalige vormen van JeugdzorgPlus.

Deze transitie vindt op bovenregionaal niveau plaats, maar wordt lokaal nauw gevolgd en besproken om het ook voor een kleine groep Culemborgse jeugdigen grote gevolgen heeft. Er zijn in 2022 stappen gezet binnen de Gelderse Verbeteragenda Jeugdbescherming. Uniforme contractering en werkwijzen zijn ingevoerd. De lokale samenwerking met jeugdbescherming is geïntensiveerd. Ook is er lokale regisseur jeugdbeschermingscasuïstiek aangesteld. Met dit instrument bereiden we ons voor op het toekomstscenario jeugdbescherming waarin de hulp voor 32

Jaarstukken 2022 de meest kwetsbare kinderen sneller kan worden gerealiseerd en waarin we integraler werken met alle veiligheidspartners. De stappen naar verbetering van het aanbod (via de nieuwe inkoop Wmo/jeugd) en naar de voorkant (via inzet op scholen) zijn klein, maar zijn ook in 2022 verder ingezet. Doelen en prestaties De-escalatie en uitstroom naar lichtere vormen van ondersteuning. De zorg voor de jeugdige is doeltreffend van aard, zo kort mogelijk en vindt zoveel mogelijk in de eigen woonomgeving plaats. 1. We zorgen voor de aanwezigheid van kwalitatief hoogwaardig, actueel en sluitend aanbod, zowel lokaal als (sub)regionaal. We werken regionaal samen aan een meerjarig verbeterplan rondom contractering en innovatie van het veiligheidsbeleid. 2. We zorgen dat bij crisis of spoed hulp snel is geregeld. 3. De zorg wordt geschoven van zwaar naar lichter en van lang- naar kortdurend. 4. We stimuleren de inzet van ervaringsdeskundigheid.

Indicatoren: Indicatoren Percentage meldingen voor een uitkering dat niet leidt tot een aanvraag (instroompreventie) Uitstroom uit de uitkering Waarvan duurzame uitstroom Aantal huishoudens dat bijzondere bijstand ontvangt Aantal aanvragen bijzondere bijstand Aantal inwoners, dat via bijzondere bijstand een vergoeding krijgt voor budget-beheer en/of bewindvoering Aantal inwoners preventieve trajecten Aantal inwoners curatieve trajecten Aantal inwoners waarmee de gemeente contact heeft n.a.v. aanpak vroegsignalering* Aantal deelnemers Leerhuis

Werkelijk 2021 56,6%

Begroot 2022 60%

Werkelijk 2022 49,8%

105 27

150 75

418

450

243 nog niet bekend 425

681 135

600 130

640 128

164 25 niet bekend

250 30 300

197 86 240

120

120

119

*Cijfers beschikbaar vanaf 2022 Toelichting indicatoren Aantal inwoners preventieve trajecten Het aantal inwoners met een preventief traject is toegenomen door de aandacht voor vroegsignalering en de samenwerking met het sociaal wijkteam.

33

Jaarstukken 2022

Aantal inwoners curatieve trajecten Hierbij wordt het aantal inwoners met een curatief traject weergegeven. Trajecten duren meerdere jaren. Het begrote aantal curatieve trajecten blijft gelijk; door de aandacht voor preventie zijn we er enerzijds vroeger bij en worden problematische schulden voorkomen, maar het aantal curatieve trajecten kan anderzijds ook stijgen als gevolg van meer aandacht.

Verplichte indicatoren: Indicator Aantal banen per 1000 inwoners van 15 tot 65 jaar Netto arbeidsparticipatie Werkloze jongeren Lopende re-integratievoorziening per 1000 inwoners van 15 tot 75 jaar Aantal bijstandsuitkeringen per 10.000 inwoners Kinderen in uitkeringsgezin Jongeren met een delict voor de rechter Jongeren met jeugdhulp % van alle jongeren tot 18 jaar Jongeren met jeugdbescherming Jongeren met jeugdreclassering Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement per 1000 inwoners

Werkelijk 2021 739,1

Begroot 2022 700

Werkelijk 2022 739

Bron

71,5% 1% 6,3

70% 1% 5,9

72,9% 1% 7,9

Waarstaatjegemeente.nl Waarstaatjegemeente.nl Waarstaatjegemeente.nl

345

430

4% 0,3%

5% 1%

nog niet bekend 4% 1%

14,6%

8%

11,6%

0,8% 0,3% 65

0,8% 0,25% 40

0,7% 0,25% 57

Waarstaatjegemeente.nl Werkzaak Waarstaatjegemeente.nl Verwey Jonker Instituut Kinderen in Tel Waar staat je gemeente.nl (n.b. eerste half jaar 2022) CBS CBS Waarstaatjegemeente.nl

Waarstaatjegemeente.nl

Toelichting indicatoren Aantal banen Deze indicator betreft het aantal banen per 1000 inwoners in de leeftijd van 15 tot en met 64 jaar. Netto arbeidsparticipatie Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking. Werkloosheid De werkloze beroepsbevolking als percentage van de (werkzame en werkloze) beroepsbevolking. Werkloze jongeren Personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV Werkbedrijf en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer. Lopende re-integratievoorziening Deze indicator toont het aantal inwoners dat gebruik maakt van een re-integratievoorziening op basis van de Participatiewet. Dit is een voorziening die door de gemeente wordt ingezet om de

34

Jaarstukken 2022 afstand tot de arbeidsmarkt van een cliënt te verkleinen, waarbij het doel op de langere termijn altijd arbeidsinschakeling is. Aantal bijstandsuitkeringen Het aantal personen met een uitkering op grond van de Participatiewet. Uitkeringen aan personen in een instelling en dak- en thuislozen zijn niet inbegrepen. Kinderen in uitkeringsgezin Het percentage kinderen tot 18 jaar dat in een gezin leeft dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Jongeren met een delict voor de rechter Het percentage jongeren (12-21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. Jongeren met jeugdhulp Hulp en zorg zoals deze bedoeld is in de Jeugdwet. Jongeren met jeugdbescherming Het percentage jongeren tot 18 jaar met een jeugdbeschermingsmaatregel ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar. Jongeren met jeugdreclassering Het percentage jongeren (12-22 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-22 jaar). Cliënten met een maatwerkarrangement WMO Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de WMO. Voor de WMO gegevens geldt dat een referentiegemiddelde gebaseerd is op het aantal deelnemende gemeenten.

Wettelijk en/of beleidskader vastgelegd in: • • • • • • • • • • • • • • • • •

Wet maatschappelijke ondersteuning Jeugdwet Participatiewet Wet gemeentelijke schuldhulpverlening Visie sociaal domein Ontwikkelagenda sociaal domein Beleidsnota Jeugd en Wmo Beleidskader "Kansrijk Opgroeien 0-12 jaar" Beleidskader "Rondkomen in Culemborg" 2019 Verordening Wmo/Jeugd 2020 Beleidsregels Wmo/jeugd 2020 Collegebesluit Sociaal Wijkteam Meerjarenbeleidsplan Werkzaak Rivierenland Afstemmingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ 2017 Re-integratieverordening Participatiewet 2017 Verordening individuele studietoeslag 2015 Legesverordening 35

Jaarstukken 2022 • • • • • • • • • • • • • • • • •

Afstemmingsverordening Verordening verrekening bestuurlijke boete bij recidive Verordening tegenprestatie Re-integratieverordenning Verordening individuele inkomenstoeslag Participatiewet Culemborg 2017 Beleidsregels bijzondere bijstand Beleidsregels schuldhulpverlening Startnotitie beschermd wonen/maatschappelijke opvang Projectplan sluitende aanpak psychisch kwetsbare personen 2017/2018 Regionaal beleidsplan beschermd wonen/maatschappelijke opvang 2017/2020 'samen dichtbij' Sluitende aanpak psychisch kwetsbare mensen 2018 Investeringsplan meedoen naar vermogen ter versterking van maatschappelijke en arbeidsparticipatie 2020, 2021-2022 Regionaal beleidsplan aanpak laaggeletterdheid 2020-2024 Regionaal transformatieplan samenwerken aan een sluitende aanpak voor kwetsbare jongeren 2018 - 2021 Verordening Tegemoetkoming Sociaal Medische Indicatie Kinderopvang 2021 Wet Publieke Gezondheid Meerjarenstrategie 2020-2023 GGD Gelderland-Zuid

Betrokken partners: • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

GR Werkzaak Rivierenland GGD Gelderland-Zuid Zorgaanbieders Jeugd en WMO Elk Welzijn Santé Partners MEE NL Bibliotheek Rivierenland Indigo - Pro Persona Connect Regionale Instelling voor Beschermd Wonen (RIBW) UWV Primair onderwijs en Voortgezet onderwijs Samenwerkingsverband Betuws Primair Onderwijs Samenwerkingsverband Rivierenland (VO) Andere gemeenten en regio Huisartsen Regio Rivierenland Lokale en regionale sociale en maatschappelijke partners Sociale (maatschappelijke) ondernemers Woningcorporaties Vluchtelingenwerk

36

Jaarstukken 2022

Verbonden partijen

Werkzaak Rivierenland Klantprofiel 4 Geen overdracht in 2022 De overdracht van de begeleiding van de doelgroep klantprofiel 4 (KP4) aan Werkzaak vormde zeker het afgelopen jaar onderwerp van gesprek. Na de laatste wijziging van de GR was het vanaf 2022 mogelijk om de dienstverlening aan KP4 over te dragen aan Werkzaak. Tot heden had alleen gemeente gemeente West Maas en Waal de doelgroep (in pilotvorm) overgedragen. De gemeente Culemborg wilde de dienstverlening aan KP4 per 1 juli 2022 onderbrengen bij Werkzaak, maar dit bleek door een samenloop van gebeurtenissen en omstandigheden onhaalbaar. Voorbeelden hiervan zijn de oorlog in Oekraïne, de energiearmoede, de opvang aan de Bellweg en een capaciteitstekort bij de ambtelijke ondersteuning bij Werkzaak én de gemeente. De zorgvuldigheid van het proces zou in gevaar komen. In goed overleg met Werkzaak en ElkWelzijn (die een deel van de begeleiding voor haar rekening nam) is besloten om het besluit over de overdracht uit te stellen naar 2023.

Belangrijkste ontwikkelingen:

Onderzoek Tegelijkertijd heeft Werkzaak in 2022 onderzoek laten uitvoeren naar de effecten van een eventuele overdracht van de KP4-doelgroep naar hun eigen organisatie. Daaruit bleek dat dit lastig wordt, doordat de instrumenten die Werkzaak reeds gebruikt voor hun eigen kandidaten, niet geschikt zijn voor de KP4-groep. De bestuurders van het AB van Werkzaak hebben aan Werkzaak verzocht de opties nader uit te werken zodat het AB in maart 2023 een besluit kan nemen over de vraag: in hoeverre kan Werkzaak passende dienstverlening aan KP4 aanbieden en in welke vorm? Collegebesluit Het college van Culemborg heeft eind 2022 besloten om de begeleiding van de KP4-groep voorlopig niet naar Werkzaak over te dragen, omdat wij de begeleiding van deze doelgroep middels een bestaande (gemeentelijke) participatiecoach op een goede manier kunnen integreren in het Sociaal Team vanaf 2023. In samenspraak met ElkWelzijn, is de extra professionele begeleiding (naast de begeleiding door onze gemeentelijke coach) die wij inhuurden bij ElkWelzijn per 1 januari 2023 gestopt. Cirtex Een belangrijke ontwikkeling die in 2022 meer vorm heeft gekregen is de oprichting van Cirtex: een samenwerking van Avri, Werkzaak Rivierenland en 2Switch een textielsorteercentrum op te richten, hierna genoemd

37

Jaarstukken 2022 Cirtex. Cirtex houdt de cirkels klein en vermindert C02-uitstoot, wat goed is voor het milieu. Daarnaast draagt het bij aan de circulaire economie en biedt werkgelegenheid voor veel mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Cirtex bestaat sinds januari 2022 in de vorm van een pilot, die vanuit Regiodeal-middelen is gefinancierd. In het begin werkten er 7 medewerkers. Er zijn eind november 2022, bij de officiële oprichting, 14 betaalde banen en 10 ontwikkelplekken gerealiseerd. In januari werd gestart met 1500 kg per week en inmiddels verwerkt het textielsorteercentrum 5000 kg per week met 14 medewerkers. De kwaliteit van het ingezamelde textiel in Rivierenland is goed, zelfs beter dan landelijk. Bedragen x € 1.000

Zorgzame stad

Werkelijk 2021

Primitief Begroot na begroot wijziging 2022 2022

Werkelijk 2022

Verschil 2022

Lasten

32.132

31.931

35.661

35.312

349

Baten

-8.228

-8.849

-8.864

-7.667

-1.197

Saldo van baten en lasten

-23.904

-23.082

-26.797

-27.645

-848

Stortingen in reserves

0

0

0

0

Onttrekkingen aan reserves

0

0

0

0

-23.082

-26.797

-27.645

-848

Zorgzame stad

-23.904

Voor een toelichting op de afwijking tussen de werkelijke baten en lasten en de gewijzigde begroting wordt verwezen naar de staat van baten en lasten, waarbij deze verschillen per taakveld worden toegelicht.

38

Jaarstukken 2022

Sociale stad

39

Jaarstukken 2022

Programma Sociale stad

Wat is het maatschappelijk effect van het programma? Culemborg is een sociale stad, waarin iedereen meetelt en meedoet. We zetten ons in voor alle inwoners. Dit willen we met zeggenschap van de buurtbewoners bereiken. Een sociale stad creëren we niet alleen, maar met onze inwoners, vrijwilligers, (sociale) ondernemers en andere partners. We werken wijkgericht en ondersteunen initiatieven van inwoners. Onderwijs en onderwijshuisvesting hebben onze voortdurende aandacht omdat ze een belangrijke bijdrage bieden aan de ontwikkeling van onze Culemborgse kinderen en jongeren. We monitoren de capaciteit en kwaliteit van de huisvesting en besteden aandacht aan verduurzaming. Sport en cultuur dragen bij aan het versterken van onze samenleving: zowel aan het welzijn en de gezondheid van onze inwoners, als aan de verbindingen in de stad. We stimuleren het culturele en sportieve klimaat en vergroten van de participatie van Culemborgers op deze terreinen. Hierin fungeren het uitvoeringsprogramma cultuur en het lokaal sportakkoord als een belangrijk vliegwiel, inclusief het onderhoud van onze prachtige sportaccommodaties. We zetten in op preventie in de vorm van positieve gezondheid, leefstijlprogramma’s en vroegsignalering.

Deze onderwerpen zijn meegenomen in de uitvoering van het preventieakkoord en lokaal sportakkoord en doen we samen met allerlei verschillende maatschappelijke partners in de stad. Extra aandacht gaat uit naar de Culemborgse jongeren en ouderen. Voor de jongeren investeren we in de voor- en vroegschoolse educatie, de Brede School Culemborg, versterking van jongerenwerk op de VO-scholen en in de samenwerking tussen onderwijs en het sociaal domein. Voor ouderen zetten we onder meer in op een duurzaam programma rondom valpreventie, eenzaamheid en dementie. Het project Dementievriendelijk Culemborg is in 2022 van start gegaan.

Opbouw programma In het onderstaande overzicht treft u de taakvelden aan behorende bij het programma Sociale stad. Taakveld 4.1 4.2 4.3 5.1 5.2 5.3 6.1

Omschrijving Openbaar onderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Samenkracht en burgerparticipatie

Portefeuillehouder Daphne Bijvoet Daphne Bijvoet Daphne Bijvoet Mischa Peters Mischa Peters Mischa Peters/ Daphne Bijvoet Gerdo van Grootheest/ Monica Wichgers/ Mischa Peters

40

Jaarstukken 2022 7.1

Volksgezondheid

Mischa Peters

Doelen en prestaties taakvelden Sociale stad 4.1 Openbaar onderwijs Doelen: wat hebben we bereikt binnen dit taakveld? Bij openbaar onderwijs heeft de gemeente de taak om te kijken naar de continuïteit. Is er voldoende openbaar primair onderwijs (tenminste één school) en kan dit blijven voortbestaan? In 2022 is het aantal scholen voor Primair Onderwijs en Voortgezet Onderwijs gelijk gebleven. Wel is het proces gestart om in 2023 tot fusie van de basisscholen Praathuis en Kaardebol te komen. Doelen en prestaties Inwoners hebben de mogelijkheid om voor hun kinderen openbaar onderwijs te kiezen. 1. We zorgen dat er – vanuit de toezichthoudende rol van de gemeente – voldoende en kwalitatief goed onderwijs is op openbare scholen, daar waar die aantoonbaar in het gedrang komt.

4.2 Onderwijshuisvesting Doelen: wat hebben we bereikt binnen dit taakveld? Gemeenten zijn verantwoordelijk voor adequate en voldoende onderwijshuisvesting. Prognose geven de gemeente inzicht voor meerdere jaren en kunne in combinatie met de informatie over de huisvesting zelf (leeftijd, staat van onderhoud gebouwen, etc.) richting geven aan investeringen die moeten worden gepleegd om de onderwijshuisvesting op peil te houden. Daar is sinds de laatste jaren de duurzaamheidsopgave bijgekomen. In 2022 zijn er nieuwe prognoses gemaakt die helpen bij het in gang gezette proces om te komen tot een Integraal Huisvestingsplan. De afronding daarvan is gepland in de eerste helft van 2023. Bijna alle scholen beschikken over huisvesting conform het IHP. De huisvesting van één school, het Koningin Wilhelmina College, wordt nu nader bekeken. De school heeft enige overcapaciteit en een deel van de huisvesting is verouderd en duur in exploitatie en energie. Hier wordt - mede in het kader van de verduurzaming - onderzocht hoe de school in de toekomst kan worden gemoderniseerd. Voor het KWC is er een scenario onderzoek verricht waarbij er is gekeken naar renoveren en verduurzamen maar ook naar volledige vervangende nieuwbouw. In het vervolg hierop is er een marktconsultatie gedaan om te kijken welke mogelijkheden er vanuit de markt aangedragen worden.

Dit heeft doen inzien dat er meer onderzoek nodig is en er ook andere opties opnieuw bekeken moeten worden. Er loopt een ook onderzoek naar de verduurzaming van scholen in het basisonderwijs. In 2020 hebben we onderzoek gedaan naar verbetering van de klimaatbeheersing en verduurzaming van de Brede School West. Deze is in 2021 volledig onderhanden genomen, waarbij het pand volledig is verduurzaamd en het binnenklimaat is verbeterd. Niet alle uitgevoerde werkzaamheden vallen onder de SiSa-regeling. Bij het opstellen van de SiSa-verantwoording is hier voldoende rekening mee gehouden in 2021 door de subsidie aanvraag als leidraad te gebruiken.

41

Jaarstukken 2022

Doelen en prestaties Kinderen uit Culemborg en de regio krijgen (basis en voortgezet) onderwijs in gezonde, veilige en stimulerende gebouwen. 1. We bekostigen (vervangende) nieuwbouw en uitbreiding van scholen. 2. We volgen de trends van leerlingenaantallen en spelen in op de gevolgen van deze trends om onze schoolgebouwen zo optimaal mogelijk in te zetten voor het Culemborgs onderwijs. 3. We zorgen dat basisonderwijs zo dicht mogelijk in de nabije omgeving wordt geboden. Onze schoolgebouwen zijn duurzaam. De gemeente en scholen vervullen daarmee ook een voorbeeldfunctie. 1. We vervolgen de pilot met drie scholen voor het basisonderwijs om duurzaamheidsmaatregelen in/aan het gebouw aan te brengen. Daarbij onderzoeken we de best passende maatregelen voor het gebouw en de mogelijkheden voor financiering vanuit onderwijs 2.

We leggen een integraal huisvestingsplan voor aan de gemeenteraad.

3.

We onderzoeken (gedeeltelijke) nieuwbouw van het Koningin Wilhelmina College.

Toelichting prestatie 1. We vervolgen de pilot met drie scholen voor het basisonderwijs om duurzaamheidsmaatregelen in/aan het gebouw aan te brengen. Daarbij onderzoeken we de best passende maatregelen voor het gebouw en de mogelijkheden voor financiering vanuit onderwijs. De laatste van de drie scholen staat nog op de planning om komende zomer te verduurzamen. Vertraging opgelopen door geen mogelijkheden tot aansluiting bij Liander.

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Doelen: wat hebben we bereikt binnen dit taakveld? Voor peuters met een risico op een onderwijsachterstand is voorschoolse educatie (VVE) beschikbaar. Sinds 2021 ontvangen alle peuters gedurende het hele jaar 16 uur (in plaats van 14 uur) voorschoolse educatie per week. Voor ouders zijn twee van de vier dagdelen volledig gratis. Op het consultatiebureau is daarnaast meer aandacht voor het onder de aandacht brengen van activiteiten waarvan VVE-peuters en ouders zelf gebruik kunnen maken in het kader van ontwikkelen taal- en basisvaardigheden. Dit is in aanvulling op de inloop van o.a. de Boekstartcoach en logopediste op het consultatiebureau. In 2022 is de basis gelegd voor de implementatie van de peutermonitor. Dit middel geeft ons in 2023 zicht op het bereik en non-bereik van de doelgroep VVE-peuter. We hebben de ambitie het bereik in beeld te krijgen en te verhogen. Hierin is de samenwerking gezocht met VVEaanbieders en JGZ 0-4 jr. NPO middelen hebben in 2022 gezorgd voor een verrijking van het VVE aanbod door een extra tutor toe te voegen aan de VVE-groepen. De brede school (plus Talentacademie) is inmiddels al dertien jaar lang actief en succesvol.

Middelen vanuit de Gelijke Kansen Alliantie (GKA) van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap hebben in 2022 gezorgd voor een uitbreiding van de mogelijkheden van de Talentacademie.

42

Jaarstukken 2022

De aanjager Onderwijs Arbeidsmarkt is aan het werk en heeft volop contacten tussen partijen gelegd en activiteiten geïnitieerd en georganiseerd. Het initiatief is geborgd met de oprichting van de stichting Hub Rivierenland. Passend onderwijs blijft voortdurend op de agenda, projecten als dyslexiezorg zijn succesvol en zijn ingebed in de zorg- en ondersteuningsstructuren. Aan de versterking van de relatie zorg-onderwijs - ook een belangrijk thema voor het passend onderwijs - is ook in 2022 gewerkt, gesteund door tijdelijk middelen vanuit NPO en regionale transitiemiddelen die vanuit de coronaproblematiek beschikbaar kwamen. Alle partners hechten aan verdere versterking van die relatie. Hierbij is onder meer schoolmaatschappelijk werk een belangrijke verbindende schakel. Doelen en prestaties Kinderen, jongeren en volwassenen ontdekken hun talenten en ontwikkelen hun mogelijkheden. 1. We zorgen er voor dat jonge kinderen met een (risico op) leerachterstand gebruik maken van een verrijkte leeromgeving. Dat wil zeggen: een aanvullend aanbod op het curriculum van de school. 2. Schoolgaande kinderen en jongeren ontdekken en ontwikkelen zowel binnen als buiten reguliere schooltijden via het gevarieerde activiteitenaanbod van de Brede School hun talenten. 3. Volwassenen en ouderen met weinig basisvaardigheden stimuleren we om zich bijvoorbeeld via het Leerhuis - verder te ontwikkelen.

5.1 Sportbeleid en activering Doelen: wat hebben we bereikt binnen dit taakveld? Het onderdeel 'Sportbeleid en activering' binnen het deelprogramma 'de sociale stad' is met name gericht op het versterken van de verbinding tussen sport en gezondheid. Dit betekent dat de programmering en de budgetten in de afgelopen jaren in toenemende mate aan elkaar verbonden zijn. De activiteiten worden ingezet en aangestuurd vanuit het lokaal sportakkoord (2020) en het lokaal preventieakkoord (2021). We noemen hier een aantal activiteiten uit het lokaal preventieakkoord, gerelateerd aan onderstaande prestaties (nadere beschrijving van het lokaal preventieakkoord is opgenomen in de paragraaf over volksgezondheid): • Een van de activiteiten is het ontwikkelen van een Culemborgs lokale ketenaanpak op overgewicht, aan de hand van de landelijke aanpak ‘Care for obesity’. Er is een plan opgesteld gericht op een betere signalering, ondersteuning en zorg voor kinderen boven een gezond gewicht. Eind 2022 is een pilot gestart. • Een andere activiteit is het ontwikkelen van een Culemborgs samenwerkingsmodel voor valpreventie trainingen. Er zijn in 2022 meerdere valpreventietrainingen georganiseerd op weg naar een duurzame ketenaanpak valpreventie. Een aandachtspunt is dat er weinig trainers in verenigingsverband zijn die bewegen met ouderen kunnen verzorgen. Dit zorgt nu voor een beperkt vervolgaanbod.

Er wordt contact gelegd met het lokale sportakkoord of er verenigingstrainers zijn die hier meer in zouden willen betekenen.

43

Jaarstukken 2022 De Rijksfinanciering van het lokale sportakkoord 2020-2021-2022 is beëindigd op 31 december 2022. Het budget is in 2022 niet volledig besteed. In 2023 worden de laatste activiteiten geprogrammeerd en uitgevoerd. De gemeente adviseert bij de aanleg van groene en beweegvriendelijke schoolpleinen. In 2022 hebben zes scholen advies gevraagd en ontvangen. Drie scholen hebben een vergroening van het schoolplein gerealiseerd (te weten de scholen Praathuis, Montessorischool Parijsch en Augustinusschool). Doelen en prestaties Inwoners (jong en oud) bewegen met plezier. 1. We bestrijden overgewicht bij kinderen samen met de familie en waarbij wordt samengewerkt met maatschappelijke partners aan een gezamenlijke ondersteuning van een kind met overgewicht en het gezin waarin het opgroeit. 2. We faciliteren de ‘Brede School door met diverse partners samen te werken aan de (talent)ontwikkeling van een kind, tijdens en na schooltijd. 3. We ondersteunen basisscholen (in het programma gezonde school) gericht op het bevorderen van een gezonde leefstijl van leerlingen. 4. We stimuleren inwoners en maatschappelijk partners (zorg, welzijn, sport) om samen te werken om gezondheidswinst en beweegwinst bij (kwetsbare) groepen Culemborgers te behalen. 5. Meerdere beweegaanbieders hebben samen een sportakkoord gesloten en een sportplatform opgericht.

We ondersteunen het sportakkoord door de aanstelling van een sportregisseur. 6. Meerdere maatschappelijke partners uit het medische en sociale domein hebben samen een preventieakkoord gesloten. We ondersteunen het preventieakkoord door de aanstelling van een preventieregisseur. 7. We stimuleren beweging door het organiseren van laagdrempelige NME activiteiten (https://nmeculemborg.nl) voor ouderen en door het ondersteunen bij de aanleg van groene en beweegvriendelijke schoolpleinen. Toelichting prestatie 7. We stimuleren beweging door het organiseren van laagdrempelige NME activiteiten (https://nmeculemborg.nl) voor ouderen en door het ondersteunen bij de aanleg van groene en beweegvriendelijke schoolpleinen. De gemeente organiseert samen met enkele partners vanaf 2021 laagdrempelige NME activiteiten voor ouderen binnen het project "Vitamine Groen". In 2022 zijn er geen activiteiten georganiseerd mede door de beperkende corona activiteiten.

5.2 Sportaccommodaties Doelen: wat hebben we bereikt binnen dit taakveld? De gemeente heeft besloten om voor de planperiode (2019-2020-2021-2022) een groot aantal toplagen van kunstgras sportvelden te vervangen om de sportbeoefening op meerdere buitensportvoorzieningen te kunnen blijven garanderen. In 2022 zijn twee voetbalvelden op sportpark Parijsch onder handen genomen middels activering van de daarvoor bestemde gelden.

44

Jaarstukken 2022 Daarbij zijn maatregelen getroffen om te voorkomen dat rubbergranulaatkorrels (het infillmateriaal van het kunstgras) in het milieu terecht komen. De terugkeer van SMVC Fair Play als vereniging heeft ervoor gezorgd dat invulling gegeven moest worden aan het medegebruik van sportvelden. De regels die zijn opgesteld om te komen tot het toewijzen van gebruiksuren zijn in het eerste kwartaal van 2021 geëvalueerd. De uitkomsten hiervan hebben niet geleid tot een aanpassing van de regels voor het seizoen 2021-2022. Doelen en prestaties Inwoners kunnen gebruik maken van kwalitatief hoogwaardige en toegankelijke sport- en beweegvoorzieningen. 1. We stellen een procesaanpak op met betrekking tot het meerjarige groot onderhoud van zwembad De Waterlinie. 2.

We faciliteren en ondersteunen duurzaamheidsinitiatieven van sportverenigingen.

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Doelen: wat hebben we bereikt binnen dit taakveld? In 2022 is er hard gewerkt aan allerlei acties uit het uitvoeringsprogramma behorende bij de cultuurvisie. Zo zijn er al grote stappen gezet op het gebied van samenwerken en afstemmen en is er gewerkt aan een toekomstvisie voor de culturele infrastructuur. Aan de hand van het Regioplan Inspirerend Rivierenland wordt er extra geïnvesteerd in de regionale podia en in erfgoed. Het door de regionale podia opgestelde podiumplan heeft als uitgangspunt om zoveel mogelijk samen te werken en op die manier elkaar te versterken. Op erfgoedgebied is er gewerkt aan plannen om de geschiedenis van Culemborg nog beter zichtbaar te kunnen maken op diverse culturele plekken in de stad. De cultuursector profileerde zich in 2022 een stuk beter door een gezamenlijke website en uitagenda te maken. Jongeren hebben via Lek en Linge de opdracht gekregen om na te denken over wat zij missen op cultureel gebied in Culemborg. De uitkomsten hiervan verwachten we in voorjaar 2023. Met projecten als 'het gezicht van het gezicht' is er gewerkt aan het betrekken van kwetsbare inwoners en verkleinen van eenzaamheid bij deze doelgroep door middel van culturele activiteiten.

Met behulp van een viertal incidentele regelingen hebben we de cultuursector ook in 2022 extra ondersteund zodat onze culturele infrastructuur overeind is gebleven. Doelen en prestaties Inwoners maken van jongs af aan kennis met kunst en cultuur en ontdekken en ontwikkelen hun talenten en creativiteit. 1. We faciliteren de ‘Brede School Culemborg’ waarin docenten cultuur en Natuur Milieu Educatie werken aan de (talent)ontwikkeling van een kind, tijdens en na schooltijd. 2. We zetten de samenwerking met Kunst Educatie Culemborg voort met extra aandacht voor samenwerking tussen partijen onderling en met de Voortgezet Onderwijs scholen. 3.

We gaan in gesprek met jongeren (12-18 jaar) om hun wensen op te halen.

4.

We onderzoeken of er behoefte is onder jongeren (12-18 jaar) om structureler

45

Jaarstukken 2022 betrokken te worden bij cultuuractiviteiten. 5. We investeren op de Primair Onderwijs scholen in cultuureducatie door de deelname aan het programma Cultuur met Kwaliteit. We vergroten het welbevinden van de inwoners door te zorgen voor een levendig en cultureel bruisend Culemborg. 1. We verkleinen de eenzaamheid en vergroten de betrokkenheid van kwetsbare inwoners met behulp van culturele activiteiten. 2. Inwoners met ideeën voor culturele activiteiten weten de weg naar het Cultuurfonds Culemborg te vinden. 3. Inwoners met een andere culturele achtergrond zijn actief betrokken bij culturele activiteiten in Culemborg en zoeken daarin de samenwerking. 4. We benutten het Cultuur- en Erfgoedpact 2021-2023 om een breed toegankelijk cultureel aanbod te ontwikkelen. We vergroten de aantrekkelijkheid van Culemborg voor inwoners, bezoekers, ondernemers en de regio. 1. We zorgen voor een betere zichtbaarheid van alle culturele activiteiten door middel van een toekomstbestendig communicatiemiddel. 2. We zorgen voor inzicht in de noodzakelijke toekomstbestendige culturele infrastructuur (faciliteiten en podia). 3. We stimuleren de samenwerking tussen de verschillende partijen waarbij aandacht is voor een uitgebreid aanbod, uitgebreidere doelgroepen en de verschillende culturen.

5.6 Media Doelen: wat hebben we bereikt binnen dit taakveld? De bibliotheek heeft in 2022 haar dienstverlening weer volledig kunnen oppakken nadat ze zowel in 2020 als in 2021 de deuren deels moesten sluiten i.v.m. lockdowns. De uitleencijfers zijn hoger dan 2019, het jaar vóór corona. De lokale omroep SRC heeft, op basis van de Mediawet 2008, van de gemeente een beschikking gekregen om in 2022 hun werkzaamheden te kunnen verrichten. Doelen en prestaties Culemborg heeft een waardevrije plek waar inwoners elkaar ontmoeten, kennis vergaren en informatievaardigheden leren. 1. Om hun kennis en vaardigheden te vergroten stimuleren we inwoners om gebruik te maken van de laagdrempelige voorzieningen, waaronder de dienstverlening van Bibliotheek Rivierenland, waar ze zich kunnen ontwikkelen. 2.

We faciliteren de lokale omroep.

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 46

Jaarstukken 2022

Doelen: wat hebben we bereikt binnen dit taakveld? Culemborg heeft een rijk scala aan initiatieven en initiatiefnemers. De kracht en inzet hiervan willen we zoveel mogelijk ondersteunen en benutten. Dat doen we op verschillende manieren. In Culemborg werken we al meerdere jaren met het Buurtpanel en het Initiatievenloket. Hier kunnen inwoners initiatieven indienen om de stad nog leefbaarder, mooier en beter te maken. Bij het Buurtpanel zijn in totaal 40 aanvragen ingediend, waarvan twee aanvragen zijn afgewezen. Een aantal initiatieven zijn wegens corona doorgeschoven van 2021 naar 2022. Van de 38 initiatieven waarvan de aanvraag is gehonoreerd, zijn er 16 buurt bbq's geweest. Bij het initiatievenloket zijn er in 2022 in totaal 17 initiatieven ingediend, waarvan drie aanvragen zijn afgewezen. Twee aanvragen zijn doorverwezen naar respectievelijk het Sportakkoord en het Buurtpanel en één aanvraag is zelf teruggetrokken. Van de 11 initiatieven waarvan de aanvraag is gehonoreerd, waren er 4 initiatieven ingediend gericht op mensen die het in deze tijd extra moeilijk hebben. Het college had in november besloten om tot eind 2022 het initiatievenloket hiervoor open te stellen. Het initiatievenfeest ‘Slingers door de stad’ is in samenwerking met ElkWelzijn georganiseerd op zaterdag 3 september 2022.

Tijdens deze stralende dag was er een fiets- en wandelroute langs verschillende duurzame initiatieven en organisaties in Culemborg. Op iedere locatie werd aan de hand van de Duurzame Ontwikkelingsdoelen (SDG’s) verteld hoe vrijwilligers daar zich inzetten voor de stad. De route bestond uit 19 locaties waar 31 organisaties zich lieten zien. Geweldig om te zien hoeveel initiatieven Culemborg rijk is. We zijn trots op al die inwoners die zich inzetten voor elkaar en voor onze stad. In Culemborg werken we naast de sociale wijkteams, ook met leefbaarheid wijkteams. Deze wijkteams hebben als doel om de leefbaarheid in de wijken te versterken en waar nodig te verbeteren. In 2022 hebben er verschillende wijkacties plaatsgevonden, zoals containeracties, met de koffiekar in de wijk en geveltuinenacties. Buurt Bestuurt is een instrument dat ingezet wordt om burgers te betrekken bij de veiligheid en leefbaarheid in hun buurt. Deze methodiek is het afgelopen jaar ingezet voor de doorontwikkeling van het Pieterplaatsje en de verkeersveiligheid bij het Praathuis (herinrichting van het fietsparkeren). Ook heeft de ontwikkeling van het speeleiland in de Parkstrook een boost gekregen. Dit is een cocreatie tussen de gemeente, ElkWelzijn, de Brede School en een initiatiefgroep uit de buurt. In 2022 is een gezamenlijk ontwerp gemaakt en vastgesteld.

Sinds corona zijn de zomeractiviteiten een begrip geworden in Culemborg. In samenwerking met ElkWelzijn en de Brede School zijn in de zomer wederom tal van activiteiten georganiseerd voor kinderen en jongeren in Culemborg. Ook het Buurtpanel is hierbij aangehaakt. Deze formule is succesvol. Begin 2021 hebben we de keuze gemaakt om te starten met het digitale Platform Culemborg. De technische implementatie van het platform heeft meer tijd en inzet gekost dan verwacht. Daarom is besloten om de pilot met één jaar te verlengen tot maart 2023. Als onderdeel van de pilot hebben we het platform ingezet voor diverse onderwerpen en geëxperimenteerd met verschillende participatiemethoden. Op 15 februari 2022 is het eerste project ‘Ruil grijs voor groen’ live gegaan. In totaal hebben er het afgelopen jaar acht projecten op het platform gestaan. De eerste ervaringen met het platform zijn over het algemeen positief. Zowel intern als extern. Het platform biedt veel mogelijkheden voor digitale participatie en is voldoende gebruiksvriendelijk. We zien dan ook genoeg redenen om het platform volledig uit te rollen.

47

Jaarstukken 2022

Doelen en prestaties Inwoners voelen zich betrokken bij elkaar en bij hun omgeving. Ze doen mee en helpen elkaar. Inwoners voelen zich gestimuleerd om initiatieven te nemen. Ze delen hun talenten en expertise. 1. We faciliteren een dynamisch netwerk van vrijwilligers, bewonersinitiatieven en maatschappelijke partners om zelfredzaamheid en eigen initiatief te stimuleren. We streven naar diversiteit in doelgroepen en wijken. 2. We faciliteren dit netwerk met onder andere het Buurtpanel, het Initiatievenloket, het online burgerparticipatie Platform Culemborg (CitizenLab), Uitdaagrecht (voorheen Right to Challenge) en de Toolbox Participatie. 3. We onderzoeken de mogelijkheden van het samenvoegen van de diverse budgetten en fondsen voor het ondersteunen en faciliteren van bewoners- en buurtinitiatieven in één loket. 4. Aan de hand van wijkanalyses zetten we de methodiek Wijkgericht Werken in bij de aanpak leefbaarheidsvraagstukken, beleidsontwikkeling en projecten (energietransitie, transformatie sociaal domein, klimaatadaptatie, biodiversiteit en Omgevingswet) De Culemborgse samenleving is opdrachtgever van beleid en de bewoners zijn onze partners. 1. We maken een Participatieverordening met alle lokale afspraken op het gebied van burgerparticipatie en overheidsparticipatie. 2.

We zorgen dat wijkgericht werken en burger- en overheidsparticipatie een belangrijke plek krijgen bij implementeren van de Omgevingswet en andere werkprocessen. We maken gebruik van wijkanalyses en digitale Platform Culemborg (Citizenlab). 3. We verlengen het Platform Culemborg met een jaar om verder te experimenteren met de verschillende participatiemethoden. 4. We versterken de zichtbaarheid en het netwerk van initiatiefnemers/initiatieven, fondsen en andere financieringsmogelijkheden. Toelichting prestatie 3. We onderzoeken de mogelijkheden van het samenvoegen van de diverse budgetten en fondsen voor het ondersteunen en faciliteren van bewoners- en buurtinitiatieven in één loket. Met de herijking van het subsidiebeleid onderzoeken we hoe we de toegang voor maatschappelijke initiatieven laagdrempeliger kunnen maken. In 2023 wordt, conform het Meerjaren Ontwikkelingsplan Subsidiebeleid, een subsidieregeling voor o.a. het initiatievenloket ontwikkeld. Zodra de regeling(en) zijn klaar zijn informeren wij hierover door middel van communicatie via verschillende kanalen.

7.1 Volksgezondheid Doelen: wat hebben we bereikt binnen dit taakveld? Het onderdeel Volksgezondheid binnen het programma sociale stad heeft met name vorm gekregen in de opzet en programmering van het Lokale Preventieakkoord (2021). De ambities krijgen vorm in de volgende tien hoofdlijnen: 1. Gezonde School PO en VO 2. Signalering en ondersteuningsaanbod volwassenen met (ernstig) overgewicht 3. Starten sportloopbaan kwetsbare groepen 4. Gezond Gewicht Jeugd 48

Jaarstukken 2022 5. Gezond beleid en Gezonde omgeving 6. Jeugd is weerbaar en mentaal gezond 7. Integrale aanpak genotmiddelen 8. Vallen en vitaal bewegen ouderen 9. Eenzaamheid ouderen 10. Dementie Er is een uitvoeringsplan Lokaal Preventieakkoord Culemborg opgesteld en in november 2021 vastgesteld. De effectieve uitvoeringsjaren zijn 2022-2023. De geplande uitvoeringsjaren waren 2021-2022-2023. Dit betekent dat de activiteiten in de jaarschijf 2021 zijn en worden uitgevoerd in 2022 en 2023. Dit betekent ook dat de beschikbare financiële middelen uit 2021 zijn overgeheveld naar 2022 EN dat wordt voorgesteld om de beschikbare financiële middelen over te hevelen naar 2023. Jaarlijks kijken de partners van het Lokale Preventieakkoord achteruit en vooruit. Wat waren de resultaten van de afgelopen periode en wat zijn de prioriteiten voor de periode die voor ons ligt. Voor het komende jaar zijn Kleurrijk Wonen en Zorgcentra De Betuwe uitgenodigd om zich aan te sluiten bij het preventieakkoord. Programma's gericht op jongeren Binnen het Lokaal Preventie akkoord zijn er een aantal speerpunten / programmeringstafels gericht op Jeugd. In 2022 hebben de verschillende organisatie die betrokken zijn, zoals GGD Gelderland-Zuid, Pro Persona en Iriszorg zich met name gericht op een integraal programma voor de VO scholen, waarin zij hun expertise samenvoegen. • Gezonde School PO en VO.

Er is een doorlopende advisering vanuit de GGD bij de Gezonde school aanpak. Daarnaast zijn er vijf nieuwe scholen met een subsidie gestart en zijn er diverse themacertificaten behaald (voeding, bewegen & sport, welbevinden en relatie& seksualiteit). Voor VO-docenten zijn studiemiddagen verzorgd om signalering en preventie voor de jeugdige doelgroep onder de aandacht te brengen. • Gezond Gewicht Jeugd. Het regionale project Samen Leren voor Gezond Gewicht, waar Lekker in je Vel onder valt, is eind 2022 afgelopen. Aan de hand van de landelijke aanpak ‘Care for obesity’ is er een lokale Culemborgse ketenaapak op overgewicht ontwikkeld. Er wordt ingezet op betere signalering, ondersteuning en zorg voor kinderen boven een gezond gewicht. Vanuit het consultatiebureau is het concept beweegvriendelijke consultatiebureau onderzocht en gestart met implementatie op verschillende locaties in Culemborg. • Jeugd is weerbaar en mentaal gezond. In samenwerking met de VO scholen en samenwerkingspartners is gekeken hoe verschillende speerpunten / behoeftes terugkomen op de jaarplanning van het onderwijs en gesproken over de borging van dit samenwerkende principe. Voor alle derdejaars is in 2022 de interventie Get2KnowU uitgevoerd. Op verschillende manieren vindt deskundigheidsbevordering binnen het VO plaats.

In Rivierenland wordt breed deskundigheidsbevordering gegeven voor ouders en verzorgers over stress, angst en depressieve klachten. Hoe signaleer je het, wat kan je als ouder doen, bij wie kan je terecht en hoe ga je het gesprek aan? En IrisZorg preventie en Propersona Connect hebben een gezamenlijk een online theateravond georganiseerd 'praten met je puber'. • Integrale aanpak genotmiddelen. Helder op school is een integrale aanpak om leerlingen te stimuleren geen middelen te gebruiken. Deze aanpak is gericht op jongeren en hun ouders / verzorgers. Daarnaast de diverse activiteiten in aansluiting op/samenwerking met de aanpak Schoolhof: integrale aanpak van drugsproblematiek in en om school en in de wijk. Tot slot worden professionals in onderwijs, sport, horeca en sociaal domein getraind in het kunnen signaleren en het zetten van passende vervolgstappen op het gebied van middelengebruik bij jongeren en volwassenen.

49

Jaarstukken 2022 Programma's gericht op ouderen Vanuit het preventieakkoord richten de programma's "Culemborg dementievriendelijk", "Eenzaamheid" en "Vallen en vitaal bewegen" zich op versterken van de sociale basis voor ouderen, waardoor er meer ingezet wordt op collectieve voorzieningen in de eigen omgeving: • Culemborg Dementievriendelijk. In mei vond een grote startbijeenkomst Culemborg Dementievriendelijk plaats. Naar aanleiding van de opbrengst van deze bijeenkomst zijn we onder andere gestart met de inzet van een hulpkaart voor mensen met dementie en is er een project geweest met leerlingen van het middelbaar onderwijs in samenwerking met de Beeldbrengers. Het programma Dementievriendelijk Culemborg wordt vervolgd in 2023. • Eenzaamheid. In september heeft als onderdeel van de Culemborgse coalitie tegen eenzaamheid de week van de eenzaamheid plaatsgevonden. Op diverse momenten zijn er activiteiten geweest voor inwoners (met name ouderen) en professionals. • Valpreventie. In het kader van het duurzame programma valpreventie en vitaal bewegen is er een brochure/folder gemaakt waarin alle activiteiten van het hele jaar 2022 beschreven stonden.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Culemborg&id=9f57a0f5-d25f-43fa-aff4-e787a041b2d6