Bijlage 1. bestuursakkoord 2022-2026 - gemeente Culemborg.pdf
Tekst van het document
Helaas zorgt dit op korte termijn nog niet voor een totale afname van criminaliteit en onwenselijke situaties. In bepaalde gevallen is en blijft handhaving van de openbare orde en veiligheid nodig, om de veiligheid van inwoners te waarborgen. We vinden het van belang dat deze handhaving blijft plaatsvinden, bijvoorbeeld door de blijvende inzet van jeugdboa’s. We maken nadere afspraken over de kaders waarbinnen deze handhaving effectief plaatsvindt. In deze bestuursperiode hebben we daarnaast specifiek aandacht voor zaken als ondermijning en cybercrime, als steeds meer voorkomende vormen van criminaliteit. Veilige jaarwisseling Nederland kent een lange traditie met het afsteken van consumentenvuurwerk bij de jaarwisseling. We zien dat deze traditie in bepaalde gevallen ook leidt tot veiligheidsproblematieken, voor zowel mens, dier als de natuur als geheel. In de jaren 2020 en 2021 heeft de jaarwisseling er anders dan normaal
Samen aan de slag | Bestuursakkoord | gemeente Culemborg | 2022-2026
25
uitgezien, door een landelijk verbod op vuurwerk. Voor de toekomst van vuurwerk rondom de jaarwisseling zijn we afhankelijk van besluiten die hierover op landelijk niveau worden genomen. We vinden het daarbij in ieder geval van belang dat Oud en Nieuw een feest is voor iedereen, dat op een veilige wijze verloopt. Voor de komende jaarwisseling (2022-2023) willen we met de stad in gesprek op welke wijze we dit het best kunnen vormgeven. We maken hiervoor gebruik van ervaringen en kennis van andere gemeenten en van de ideeën en creativiteit van inwoners, ondernemers en organisaties. Landelijke ontwikkelingen op dit gebied volgen wij met aandacht.
Samen aan de slag | Bestuursakkoord | gemeente Culemborg | 2022-2026
26
6
Duurzaamheid: Duurzame en groene stad
Er is geen zwerfafval meer. Er zijn meer prullenbakken, maar ook gezellige prullenbakken die door kinderen zijn versierd met graffiti. Pratende prullenbakken; dan gooien mensen er gewoon dingen in. (…) Er is meer natuur nodig. En meer groen aan de gebouwen. (…) Minder uitlaatgassen en meer elektrische auto’s.” Kindercollege Culemborg (2022)
Onze visie Culemborg wil in 2040 energieneutraal zijn. Dat betekent dat we in 2040 net zoveel schone of groene energie opwekken als we gebruiken. Deze ambitie staat en daar gaan we voor. Dat betekent dat we ook in deze bestuursperiode stappen moeten zetten om richting een energieneutrale gemeente te groeien. Dat doen we passend binnen de ambities die zijn vastgelegd in het Klimaatakkoord van Parijs, waarin is vastgesteld dat we in 2050 klimaatneutraal zijn. Afspraken die gemaakt zijn in reactie op de huidige uitdagingen rondom afnemende biodiversiteit en toenemende klimaatverandering. Noodzakelijke afspraken, omdat we maar één planeet hebben en daar als een goed rentmeester mee willen omgaan. De stappen die we zetten, dragen dus ook bij aan de klimaatneutraliteit in 2050. We willen in deze bestuursperiode stappen zetten in de verduurzaming van Culemborg. Tegelijkertijd zijn we realistisch. We zetten de stappen die passen bij de mogelijkheden die we daar als stad voor hebben. We hechten waarde aan het gesprek met inwoners en gezamenlijk eigenaarschap. Verduurzamen en vergroenen kunnen we namelijk alleen als we het samen doen. We hebben extra oog voor hen die opzien tegen de kosten voor het verduurzamen van hun woning of vervoersmiddel(en). In deze bestuursperiode werken we op de volgende wijze aan een duurzaam en groen Culemborg waaraan iedereen mee kan doen.
Verduurzaming Aan het begin van deze bestuursperiode stellen we een uitvoeringsagenda op voor de energietransitie. Hierin nemen we in een routekaart op welke maatregelen we nemen en in welk tempo. Het gaat hier om een combinatie van kleine en grote maatregelen. Kleine maatregelen zijn maatregelen die inwoners zelf kunnen nemen, waarbij de gemeente hen kan ondersteunen. Culemborgers met praktische vragen kunnen makkelijk terecht bij het Energieloket. Hierbij werken we samen met KleurrijkWonen, particu-
Samen aan de slag | Bestuursakkoord | gemeente Culemborg | 2022-2026
27
liere gebouweigenaren en energiecoöperaties. Zo willen we dat inwoners en bedrijven zicht krijgen op hoe zij energie kunnen besparen, duurzaam energie op kunnen wekken, aardgasvrij kunnen worden en welke financiële middelen hiervoor mogelijk beschikbaar zijn. We zetten de duurzaamheidslening voort. We willen dat inwoners en bedrijven worden geïnformeerd over de isolatie van huizen en gebouwen. We versoepelen de regels voor de verduurzaming van monumenten. Voor een deel gaat het hier om grote maatregelen, die voor sommige inwoners soms ingrijpend zijn. Denk hierbij aan grootschalige energiebesparing, alternatieve vormen van energie, isolatie van gebouwen, en de uitvoering van de Transitievisie Warmte om aardgasvrij te worden. We maken in de uitvoeringsagenda afspraken welke mix van middelen we inzetten om duurzaam te worden. Bijvoorbeeld door het isoleren van gebouwen, het besparen van energie, door middel van zonnepanelen op daken van gebouwen, op land en boven parkeerplaatsen of langs wegen, waarmee bijvoorbeeld vervoermiddelen opgeladen worden en door middel van windenergie. We gaan met inwoners en eventuele initiatiefnemers in gesprek over windenergie, rekening houdend met de lessen uit het verleden. Daarbij streven we naar lokaal eigendom, als dat mogelijk is. 50% lokaal eigendom is de minimale voorwaarde.
We houden uiteraard rekening met de effecten op omwonenden, natuurgebieden en op dieren, zoals dat in milieueffectrapportages zichtbaar wordt gemaakt. Daarnaast willen we dat in de uitvoeringsagenda wordt opgenomen dat Culemborg open staat voor experimenten om duurzaamheidsoplossingen te onderzoeken, passend bij de stad van proeftuinen, zoals het benutten van waterstof en een clean energyhub. Zo maken we met kleine en grote maatregelen een agenda die past bij Culemborg. We nemen onze verantwoordelijkheid voor de regionale opgave, zoals opgenomen in de Regionale Energie Strategie (RES) door een bijdrage te leveren die past bij de schaal en omvang van onze gemeente. We stimuleren dat de RES van onze regio ook ambitieus is en spreken gemeenten in de regio aan op onze gezamenlijke verantwoordelijkheid hierin. De overgang naar een duurzaam Culemborg vraagt om flinke investeringen. We kunnen deze kosten niet als gemeente alleen dragen. We gaan deze bestuursperiode actief op zoek naar en maken gebruik van beschikbare middelen vanuit de provincie Gelderland, de Rijksoverheid en de Europese Unie om te helpen bij de verduurzaming van onze stad. Participatie We nemen in dit bestuursakkoord geen harde cijfers of criteria op rondom de energietransitie, omdat we het van belang vinden dat deze agenda tot stand komt met inbreng van inwoners.
Zo werken we aan gevoeld en gedeeld eigenaarschap voor de energietransitie. Ook bij de verdere uitvoering van de plannen willen we dat inwoners betrokken worden. Bij de uitvoeringsagenda wordt daarom een participatieagenda opgesteld. In deze agenda werken we uit hoe participatie over de energietransitie kan plaatsvinden. Daarbij denken we ook na over de mogelijk- en wenselijkheid van een klimaatberaad waarin bewoners door een gewogen loting uitgenodigd worden om de gemeenteraad te adviseren over de te nemen stappen in de energietransitie. Energiearmoede We vinden het belangrijk dat elke inwoner mee kan doen in de verandering naar een duurzaam Culemborg. Dat betekent onder meer dat we actief aan de slag gaan om energiearmoede tegen te gaan. We maken ons hard voor een aanpak per wijk en betaalbare oplossingen met maatwerkpakketten voor ie-
Samen aan de slag | Bestuursakkoord | gemeente Culemborg | 2022-2026
28
dereen. In samenwerking met KleurrijkWonen en particuliere verhuurders pakken we slecht geïsoleerde woningen met urgentie aan. Dit draagt bij aan het tegengaan van energiearmoede en zorgt voor een prettig woonklimaat voor iedere Culemborger. Goede voorbeeld gemeente De gemeente moet het goede voorbeeld geven als het gaat om duurzaamheid. Dat betekent bijvoorbeeld dat de gemeente actief inzet op de verduurzaming van haar eigen gebouwen, waar op dit moment al plannen voor worden uitgewerkt, en kiest voor duurzame vormen van apparaten als deze moeten worden vervangen. Daarnaast willen we dat de gemeente duurzaamheid een belangrijk criterium laat zijn bij inkoop- en aanbestedingstrajecten. Daarmee wordt duurzame initiatieven en ondernemingen ruim baan geboden en zetten we stappen richting klimaatneutraal werken. Bijvoorbeeld door de CO2-Prestatieladder toe te passen bij aanbestedingen. Ook blijven we thuiswerken onder ambtenaren stimuleren. Bij de voorbeeldrol van de gemeente bij duurzaamheid denken we ook aan de verantwoordelijkheid van de gemeente buiten de grenzen van Nederland. In deze bestuursperiode blijft de gemeente inzetten op internationale duurzame ontwikkeling. Groen en biodiversiteit De groene gebieden in onze stad zijn belangrijk voor ons. Ze bieden ruimte om te ontspannen en zijn waardevolle plekken in het kader van klimaatadaptatie.
We willen het groen dan ook versterken in gebieden als de Volencampen, de waterpartijen in Parijsch, de Plantage en de Redichemse Waard. De visie van de Redichemse Waard krijgt een prominente plek in de omgevingsvisie. Het gebied moet weer terug naar de inwoners van Culemborg. Hiervoor wordt de toegankelijkheid van het gebied verbeterd, met respect voor de flora en fauna. In deze bestuursperiode zetten we verder in op een groen Culemborg. We gaan zwerfafval in onze stad tegen. We werken aan een sterke natuur met meer groen in de wijk, zodat voor iedere inwoner binnen loopafstand een groene koele plek beschikbaar is. We zetten in op meer planten, bomen en bloemen en minder frequent maaien, om de biodiversiteit te stimuleren. Hierbij denken we bijvoorbeeld aan het mogelijk maken van adoptiegroen, waarbij bewoners de verantwoordelijkheid willen overnemen voor het beheer en onderhoud van een stukje openbaar groen. Culemborg ontmoedigt het gebruik van gif en bestrijdingsmiddelen door bedrijven en inwoners, omdat we een gemeente zijn die oog wil hebben voor natuur, biodiversiteit en het welzijn van dieren. Het maaibeleid van de gemeente wordt aangepast, om biodiversiteit te stimuleren en droogte tegen te gaan.
We gaan aan de slag met klimaatadaptatie en doen dit zeker samen met Waterschap Rivierenland, bijvoorbeeld met subsidie voor groene daken en het vervangen van tegels door groen. We maken bij dit alles graag gebruik van adviezen als die van de Milieuadviesraad en andere betrokken inwoners en organisaties. Hoog op onze agenda staat ook het groener maken van de binnenstad, van het stenige Pavijen en van leefomgevingen bij woningbouw en stedelijke vernieuwing.
Samen aan de slag | Bestuursakkoord | gemeente Culemborg | 2022-2026
29
7
Economie: Toekomstbestendig ondernemen en werken
Er zijn in 2026 meer duurzame fabrieken. Alle bedrijven op Pavijen zijn duurzaam. (…) Beroepen die echt belangrijk zijn, zoals vuilnismannen, leraren en anderen die iets doen voor de maatschappij, moeten meer salaris krijgen.” Kindercollege Culemborg (2022)
Onze visie Ondernemers en bedrijven leveren een belangrijke bijdrage aan Culemborg. Van het midden- en kleinbedrijf tot en met grote (familie)bedrijven. Zij zorgen voor werkgelegenheid, ontwikkeling en creativiteit. Maatschappelijk betrokken bedrijven en ondernemers zijn niet alleen een wezenlijk onderdeel van onze economie, maar voor onze samenleving als geheel. Een sterke lokale economie met sociaal ondernemerschap vinden we belangrijk. In deze bestuursperiode zien wij mogelijkheden verder te werken aan een toekomstgerichte economie. Voor een groot deel zijn ondernemers hier al mee bezig, maar de gemeente kan hier in samenwerking met ondernemers een bijdrage aan leveren. De gemeente is trots op de lokale economie en geeft consumenten het goede voorbeeld door zelf zoveel mogelijk lokaal en regionaal in te kopen. Recreatie en toerisme leveren daarbij een belangrijke bijdrage aan onze lokale economie. In deze bestuursperiode werken we op de volgende wijze aan een toekomstbestendige economie. Toekomstgerichte en circulaire economie Ondernemers en bedrijven zijn continu in ontwikkeling. Zij vernieuwen en innoveren om in te spelen op nieuwe vragen van consumenten en nieuwe uitdagingen. Wij vinden het belangrijk dat de gemeente een bijdrage levert aan een toekomstgerichte economie.
De gemeente kan bijvoorbeeld een bijdrage leveren door onnodige regels voor ondernemers te schrappen en hiermee regeldruk te verminderen. We willen dat de gemeente nauw samenwerkt met ondernemers en bedrijven uit onze stad en helpt de verbinding te maken tussen ondernemers en inwoners. Zo vinden we het van belang dat de gemeente ondernemers helpt bij het houden van aandacht voor de ontwikkelingen in de arbeidsmarkt. Door hier zicht op te houden, kan de gemeente samen met ondernemers en onderwijsinstellingen blijvend inzetten op de beschikbaarheid van goed opgeleide medewerkers. Hiervoor moet een verbinding tussen onderwijs en arbeidsmarkt bestaan. Met initiatieven zoals Hub Rivierenland zijn hier goede stappen in gezet. We leveren graag een bijdrage om dit soort initiatieven verder voort te zetten en uit te bouwen.
Samen aan de slag | Bestuursakkoord | gemeente Culemborg | 2022-2026
30
Een andere ontwikkeling richting een toekomstbestendige economie, is een economie die zich focust op maatschappelijke meerwaarde en niet alleen op economisch gewin. Voorbeelden hiervan zijn de ‘donuteconomie’ of het Rijnlandse model. De Rijksoverheid heeft de ambitie bepaald dat onze economie in 2050 volledig circulair is. In 2030 moet de helft van de lokale economie circulair zijn. We vinden het van belang dat Culemborg hier actief mee aan de slag gaat. We zetten hier op in, samen met circulaire initiatiefnemers en ondernemers. De gemeente kan hier een bijdrage aan leveren door circulaire initiatieven en ondernemers zichtbaar te maken. Daarnaast zorgen we dat de gemeente hier zelf het goede voorbeeld in geeft, door het circulair maken van gemeentelijke stromen zoals energie, water, afval en het gebruik van materialen. Binnenstad De binnenstad is het kloppende hart van onze stad. In de binnenstad hebben veel ondernemers een plek, is ruimte om te ontspannen en te ontmoeten, maken toeristen kennis met Culemborg en zijn diverse mogelijkheden voor evenementen. In de afgelopen periode is een nieuw regieplan voor de binnenstad vastgesteld. In deze bestuursperiode voeren we dit plan uit. We zetten in op het zichtbaar maken van de cultuurhistorie van de binnenstad en het herstellen van singels en linten. Waar mogelijk zorgen we daarbij voor vergroening van de binnenstad.
We willen bij de verdere ontwikkeling van de binnenstad gebruik blijven maken van de inzet van de binnenstadregisseur en de matchmaker. Ondernemers hebben in de afgelopen jaren met de Vrijstad Culemborgpas een mooi initiatief genomen. In overleg met de ondernemers onderzoeken we de mogelijkheden deze pas uit te breiden naar een pas voor alle Culemborgers, met specifieke kortingen en regelingen voor inwoners met een laag inkomen. Pavijen Ons bedrijventerrein Pavijen is een belangrijk onderdeel van de lokale en regionale economie. In de komende jaren vinden hier grote ontwikkelingen plaats, onder meer door de herontwikkeling van de stationsomgeving. Voor de ontwikkeling van dit gebied onderzoeken we de mogelijkheden om zoveel mogelijk gebruik te maken van lokale ondernemingen. Daarnaast zetten we ons in om bedrijven en werkgelegenheid te behouden in samenspraak met de ondernemers. Om te werken aan een toekomstbestendig Pavijen stellen we in deze bestuursperiode een toekomstvisie voor dit gebied op, die aansluit op de ontwikkeling van de stationsomgeving en op de ontwikkelingen in de binnenstad. We zorgen hiermee dat Pavijen aantrekkelijk, groen en duurzaam wordt en zo een bijdrage blijft leveren aan onze toekomstbestendige economie.
Samen aan de slag | Bestuursakkoord | gemeente Culemborg | 2022-2026
31
8
Verkeer: Veilig, duurzaam en slim
In 2026 hangt er een speciale verkeerscamera bij de Weidsteeg, zodat je kunt kijken hoe hard je rijdt én met een smiley. (…) Er wordt minder hard gereden binnen de bebouwde kom.” Kindercollege Culemborg (2022)
Onze visie Inwoners van Culemborg, mensen die werken in onze stad en toeristen die Culemborg bezoeken bewegen allemaal door de stad heen. De één fietst dagelijks naar school of werk, een ander gaat ’s ochtends met de auto naar het werk en komt ’s middags weer terug in de stad. En de volgende Culemborger geniet van het groen in en langs onze gemeente tijdens een wandelrondje. Met z’n allen vormen zij het verkeer. En voor allemaal is er plek. In de afgelopen periode zijn plannen gemaakt voor het verkeer en vervoer, bijvoorbeeld het Gemeentelijk Verkeer- en Vervoersplan (GVVP). Deze plannen zijn goed en voeren we in deze bestuursperiode verder uit. Daarbij zetten we in op fietsen en wandelen, een toegankelijke en prettig leefbare openbare ruimte, en goede mogelijkheden voor de auto. In deze bestuursperiode werken we op de volgende wijze aan veilig, duurzaam en slim verkeer. Ruimte voor fietsen en wandelen Bij het maken van keuzes rondom verkeer en vervoer, maken we zoveel mogelijk de keuzes die goed zijn voor mensen die fietsen en wandelen. Bijvoorbeeld voor scholieren die naar de middelbare scholen fietsen. Dat is immers zowel gezond als duurzaam. We hebben aandacht voor de brede toegankelijkheid van nieuwe wandelpaden. We zetten in op een brede fiets- en voetgangerstunnel bij het station en fietsroutes die snel en logisch zijn.
Bijvoorbeeld bij de herontwikkeling van het stationsgebied en langs de Otto van Reesweg. In deze periode willen we dat een logische, duidelijke en veilige fietsverbinding wordt gemaakt van oost naar west met een duidelijke fietsstraat vanaf de Prijsseweg naar de binnenstad waarbij het wandelpad langs de Prijsseweg wordt doorgetrokken. Er komt een integrale aanpak bij de Dr. Hockesingel waar we vergroening, klimaatadaptatie en een aantrekkelijke entree van de binnenstad meenemen. Op deze manier worden de binnenstad en het station vanuit Parijsch en andere wijken
Samen aan de slag | Bestuursakkoord | gemeente Culemborg | 2022-2026
32
beter toegankelijk gemaakt voor fietsers en wandelaars. We onderzoeken wat we kunnen doen om de veiligheid van fietsers en wandelaars op de dijken te verbeteren. We zien hierbij opties voor ons als het creëren van ruimte voor wandelaars naast de dijk. Inzetten op fietsen doen we niet alleen binnen onze stad, maar ook richting de andere kant van de Lek. We gaan samen met andere gemeenten, provincies en maatschappelijke partners door met het onderzoek naar de fietsbrug naar Houten en zorgen dat de middelen beschikbaar zijn om het onderzoek door te laten gaan en zichtbaar te maken dat er draagvlak is voor de fietsbrug. Voor de kosten van de realisatie van de fietsbrug zetten we vooral in op financiering door de beide provincies en de Rijksoverheid. Veilige autoroutes We zetten uiteraard niet alleen in op fiets- en wandelverkeer, maar ook op veilige en duidelijke autoroutes binnen onze stad. Veel inwoners zijn voor werk, het doen van boodschappen of omdat zij minder mobiel zijn namelijk afhankelijk van de auto. Wij vinden het van belang dat autoroutes binnen de stad veilig zijn en dat verkeer dat de stad in en uit gaat dit langs logische routes snel kan doen. Het huidige gemeentelijk verkeer- en vervoersplan bevat verschillende plannen hoe hierop wordt ingezet. Deze voeren we verder uit.
Bij de herontwikkeling van de stationsomgeving zetten we in op veilige en effectieve verkeersoplossingen, waarmee de ‘ovonde’ verdwijnt. Daarmee kan autoverkeer aan de westkant van onze stad makkelijk de stad in en uit rijden. Aan de oostkant van Culemborg zien we eveneens graag dat verkeer op een goede manier naar de N320 wordt geleid. Bijvoorbeeld via een betere, visueel logische verbinding van de Weidsteeg via de Rijksstraatweg naar de N320. Deelmobiliteit Deelmobiliteit is in opkomst. Steeds meer mensen delen auto’s met elkaar, zijn aangesloten bij coöperaties waarmee elektrische auto’s worden gedeeld of maken gebruik van deelfietsen van en naar het openbaar vervoer. We vinden het belangrijk dat de gemeente initiatieven steunt en stimuleert die zijn gericht op het delen van auto’s en fietsen en op het verminderen van autobezit. Dit levert een stevige bijdrage aan de verduurzaming van verkeer en vervoer. Bij de herontwikkeling van de stationsomgeving willen we dat deelfietsen een prominentere plek krijgen rondom het station, zodat hier nog meer gebruik van wordt gemaakt. Openbaar vervoer Via het station is Culemborg goed bereikbaar. Veel Culemborgers maken gebruik van het station, van en naar het werk, onze scholen of om gewoon erop uit te gaan. Met de groei van de stad en de ontwikkeling van het stationsgebied, groeit de druk op het station.
Op dit moment zitten de treinen in de spits al erg vol en zijn de perrons vaak goed gevuld. We willen dat de gemeente het gesprek voert met NS en ProRail voor meer treincapaciteit en een hogere frequentie van treinverkeer richting Utrecht en ’s-Hertogenbosch. Daarnaast vinden we het van belang dat in deze gesprekken ook de mogelijkheden worden verkend voor een nachtnet, om later op de avond en ’s nachts van en naar Culemborg te gaan en dat in overleg met de provincies wordt onderzocht of de busverbinding Culemborg-Nieuwegein terug kan komen. Dit draagt bij aan de aantrekkelijkheid van onze stad.
Samen aan de slag | Bestuursakkoord | gemeente Culemborg | 2022-2026
33
Bevoorrading binnenstad Ondernemers in de binnenstad zijn voor hun winkels natuurlijk afhankelijk van bevoorrading. Op dit moment gebeurt een groot deel van deze bevoorrading nog met vrachtwagens en auto’s die door de binnenstad rijden. We willen samen met ondernemers in de binnenstad in kaart brengen welke mogelijkheden er zijn voor slimme, milieuvriendelijke oplossingen voor de bevoorrading van winkels en bedrijven in de binnenstad. Dit levert een bijdrage aan de verduurzaming en vermindert de overlast voor ondernemers, omwonenden en bezoekers van de binnenstad. De binnenstad wordt zo een nog prettiger plek om te verblijven. Een plek waar kinderen tussen groen en met water spelen, waar terrasjes gevuld zijn en waar iedereen kan genieten van de gastvrijheid die onze stad kenmerkt. Als deze manier van bevoorraden in de binnenstad werkt, is het wellicht ook mogelijk dit op termijn uit te breiden naar andere plekken in de stad, bijvoorbeeld voor het bezorgen van pakketjes.
Samen aan de slag | Bestuursakkoord | gemeente Culemborg | 2022-2026
34
9
Bestuur en Samenwerking: Voor en met de samenleving
Er zit in 2026 een speciale kinderkrant bij de Culemborgse Courant. Zodat kinderen ook kunnen weten wat er in de wereld en in Culemborg gebeurt.” Kindercollege Culemborg (2022)
Onze visie In dit bestuursakkoord beschrijven we verschillende plannen voor de gemeente voor de komende vier jaren. Voor de uitwerking van deze plannen is het van belang dat Culemborg goed bestuurd wordt. Bestuurd op een wijze die past bij de stad en aansluit op het ritme van de samenleving. Dit vinden wij dan ook een continu aandachtspunt voor raad en college. We willen werken aan een gemeentebestuur dat werkt voor Culemborg en bijdraagt aan een stevige regionale positie om de Culemborgse belangen ook daar naar voren te brengen. In deze bestuursperiode werken we op de volgende wijze aan een dienstbaar bestuur. Participatie Onze stad bruist van de ideeën, initiatieven en inwoners die bij willen dragen aan hun straat, wijk of stad. Wij zijn blij met deze creativiteit van de Culemborgers en willen die deze periode nog meer benutten. In 2022 wordt een participatievisie en -verordening opgesteld waarin we afspraken hierover vastleggen en goede participatie borgen. En we willen met de gehele gemeenteraad, het college en de stad werken aan een samenwerkingsagenda (eerder: ‘Democratiseringsagenda’), waarin we afspraken maken over hoe we samenwerken, ook als stad en gemeente. Ingrijpende beslissingen nemen we zoveel mogelijk samen met inwoners voor een brede steun en acceptatie. De bestuurlijke verantwoordelijkheid van de verkozen gemeenteraad blijft daarbij overeind.
We zien ruimte voor nieuwe vormen van lokale democratie, zoals een burgerbegroting op wijk- of stadsniveau en een door loting samengesteld klimaatberaad. We willen de mogelijkheden onderzoeken jongeren een grotere stem te geven, bijvoorbeeld door te werken met een vorm van een Jongerenraad die past bij Culemborg. Dit kan een waardevolle aanvulling zijn op onze Culemborgse Kinderraad. Kinderen en jongeren vormen de toekomst van de stad. Wij betrekken en horen hen dan ook graag.
Samen aan de slag | Bestuursakkoord | gemeente Culemborg | 2022-2026
35
We experimenteren met meer eigen verantwoordelijkheid en gedeeld eigenaarschap van inwoners over hun eigen leefomgeving met ruimte voor initiatieven. Dat vraagt om een gemeente die meedenkt met de wensen en ideeën van inwoners. We gaan actiever op zoek naar verschillende manieren om de diversiteit aan stemmen uit de samenleving te horen. Platform Culemborg biedt daarvoor digitale mogelijkheden, die we in de huidige pilotperiode graag verder verkennen. Deze zaken over participatie nemen we mee bij de samenwerkingsagenda en de participatievisie. Ook kritische en onafhankelijke lokale journalistiek is van belang voor het functioneren van onze lokale democratie en de controle op het openbaar bestuur. Om de afstand tussen politici en inwoners te verkleinen willen wij vaker en meer vanuit de gemeenteraad in gesprek met inwoners. Samen met SRC FM en andere media-partners kijken wij naar de mogelijkheden hoe dit vorm te geven. Zo zijn zowel de Rekenkamer als de lokale journalistiek bouwstenen voor de gewenste ‘macht en tegenmacht’ in Culemborg als onderdeel van de door ons gewenste bestuurscultuur. Er wordt de komende raadsperiode ingezet op het vergroten van de leesbaarheid en kwaliteit van raadsvoorstellen, ook voor de toegankelijkheid van voorstellen voor inwoners die hier interesse in hebben.
Dienstverlening De gemeente werkt op verschillende manieren voor de inwoners van Culemborg. In sommige gevallen doet de gemeente dat als partner in samenwerking met initiatiefnemers. In andere gevallen is de gemeente leverancier van iets waarvoor inwoners nu eenmaal naar de gemeente moeten. Bijvoorbeeld voor het ophalen van je paspoort, voor het krijgen van een vergunning of bij belangrijke momenten in je leven. We vinden het belangrijk dat dienstverlening van de gemeente toegankelijk en gebruiksvriendelijk wordt en blijft. Dit doet de gemeente onder meer door persoonlijk, laagdrempelig en in eenvoudige taal te communiceren en door aanvragen snel af te handelen. We vragen inwoners en partners welke verbeteringen in de dienstverlening als eerst doorgevoerd moeten worden. Dit pakken wij in deze bestuursperiode op. Ambtelijke organisatie Elke dag werken onze ambtenaren van de gemeente Culemborg voor de inwoners van de stad. De ambtelijke organisatie is dan ook onmisbaar voor de uitvoering van de plannen die wij met elkaar bedenken. De organisatie staat onder druk, door de ambities van de gemeente en door steeds complexere taken die op de gemeente afkomen. We zijn trots op al de ambtenaren die ook onder deze druk het belangrijke werk voor Culemborg blijven doen en willen voorkomen dat zij onder de werkdruk bezwijken.
In deze bestuursperiode brengen we de balans tussen de ambities van het gemeentebestuur, noodzakelijke opgaven en de capaciteit van de ambtelijke organisatie verder in balans. We beseffen dat dit allereerst betekent dat we keuzes moeten maken en prioriteiten moeten stellen, ook in de plannen die we in dit akkoord met elkaar hebben afgesproken. Dit draagt bij aan de balans tussen ambities en capaciteit. Als ambities groot en dringend gewenst zijn en capaciteit onvoldoende beschikbaar is, kunnen we de keuze maken om te investeren in de organisatie. Om zo meer ambities mogelijk te maken. Als dit nodig is, willen we dat eerst de mogelijkheden van andere financiering worden onderzocht, bijvoorbeeld de werkzaamheden van (project)medewerkers dekken uit de betreffende projecten en de daarbij horende externe projectgelden. We hebben oog voor de verhouding tussen ingehuurde medewerkers en medewerkers in dienst van de gemeente.
Samen aan de slag | Bestuursakkoord | gemeente Culemborg | 2022-2026
36
10
Financiën: Zorgvuldig financieel beleid
Verbetering is altijd mogelijk.” Kindercollege Culemborg (2022)
Onze visie We hebben veel plannen voor onze stad en gemeente. Ook in dit bestuursakkoord zijn veel plannen opgenomen om te investeren in voorzieningen en faciliteiten die Culemborg aantrekkelijk houden voor alle generaties. Een belangrijke randvoorwaarde voor het werk in deze bestuursperiode is dat we dit financieel gezond doen, met een structureel c.q. meerjarig sluitende begroting. Een begroting die bovendien goed uit te leggen, meetbaar en controleerbaar is. In deze bestuursperiode werken we dan ook op onderstaande wijze aan een zorgvuldig financieel beleid. Realistisch begroten We zien verschillende en ingrijpende maatschappelijke en politiek-bestuurlijke ontwikkelingen op ons afkomen die deze bestuursperiode financiële effecten hebben op onze begroting. Ook moeten we ons voorbereiden op mogelijke grote uitgaven die in de volgende bestuursperiode (2026-2030) gedaan moeten worden. Dit vraagt om realistisch begroten. Bij de verdere uitwerking van dit akkoord in een uitvoeringsprogramma, maken we inzichtelijk welke financiële ruimte er is voor nieuw beleid en nieuwe initiatieven. Daarbij wegen we incidentele uitgaven die structureel worden gemaakt kritisch af. Als er onvoldoende ruimte is voor nieuwe ideeën, moet voor elk plan een solide financiële dekking worden gevonden.
Dit doen we bij voorkeur binnen het betreffende beleidsterrein en passend binnen budgetten die we van het Rijk krijgen. We zijn terughoudend met het verhogen van de lokale lasten en doen dit alleen als het echt niet anders kan. We zien ook mogelijkheden om te investeren met financieel rendement. Zo willen we investeren in zaken die preventief werken, zodat dit op termijn ook geld bespaart. Kosten gaan hier voor de baten uit. We denken dan bijvoorbeeld aan primaire preventie en vroegsignalering rondom schulden, het preventief jeugdbeleid of het voorkomen van (energie)armoede. We zetten in deze bestuursperiode verder
Samen aan de slag | Bestuursakkoord | gemeente Culemborg | 2022-2026
37
in op het binnenhalen van subsidies en fondsen, zoals ook op verschillende plekken in dit akkoord is beschreven. We bekijken of het mogelijk is hiervoor een gespecialiseerde ambtenaar in dienst te nemen, dit regionaal op te pakken of andere opties zoals het inhuren van een gespecialiseerd bureau. Tot slot vinden we het van belang dat Culemborg (pro)actief deelneemt aan een gezamenlijke lobby richting andere overheden voor de financiering van gemeenten en de financiële haalbaarheid van taken die door gemeenten moeten worden uitgevoerd. Hier rust een speciale taak op de schouders van de collegeleden. Grip op geld We vinden het belangrijk grip te hebben op kosten die we als gemeente maken. Daarvoor versterken we onder meer het inzicht in kosten en uitgaven in het sociaal domein, zoals eerder in dit akkoord beschreven. We maken werk van contractmanagement, om ook tijdens de looptijd van contracten te blijven zoeken naar mogelijkheden hierop te besparen. De gemeenteraad wordt in staat gesteld zijn controlerende taak goed uit te voeren met een duidelijke Planning en Control-cyclus. De verantwoording die het college aan de gemeenteraad aflegt is in heldere taal beschreven en maakt duidelijk wat resultaten en eventueel voorgestelde wijzigingen zijn.
We blijven in het belang van de doelmatigheid en doeltreffendheid van ons beleid, maar ook voor de effectiviteit van de gemeenteraad waarde hechten aan de rol van de Rekenkamer.
Samen aan de slag | Bestuursakkoord | gemeente Culemborg | 2022-2026
38
Samen
aan de slag
10 prioriteiten van het bestuursakkoord 2022-2026
1 Wonen
2 Sociaal domein
3 Onderwijs
We maken betaalbare, natuurinclusieve en vernieuwende woningbouw in de Stationsomgeving mogelijk.
We werken met Culemborgers, vrijwilligers, onderwijs en zorgen welzijnsorganisaties samen aan het voorkomen van zware en complexe zorg.
We verduurzamen en vergroenen schoolpleinen en -gebouwen.
SCHOOL
4 Kunst, cultuur en sport
5 Veiligheid
6 Duurzaamheid
We maken sport en cultuur toegankelijk voor iedereen.
We zetten in op preventie rondom veiligheid door het versterken van de sociale basis en integrale samenwerkingen.
We stellen samen met inwoners een concrete uitvoeringsagenda voor de energietransitie op.
7 Economie
8 Verkeer
We maken een visie voor een toekomstbestendig Pavijen.
We voeren de plannen uit het Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan uit, en gaan met prioriteit aan de slag met een duidelijke en veilige fietsstraat.
9 Bestuur en samenwerking
10 Financiën We doen ons werk op een financieel gezonde manier, met een structureel, meerjarig sluitende begroting. www.culemborg.nl
We werken met de hele gemeenteraad, het college en de stad aan een samenwerkingsagenda waarin we afspraken maken over hoe we samenwerken, als stad en gemeente.