Bijlage 1 Beleidsnota Positief Jeugdbeleid – Kansrijk Opgroeien 12 jaar en ouder.pdf
Tekst van het document
Beleidsnota Kansrijk Opgroeien 12 jaar en ouder
Het overgrote merendeel van de jongeren in Culemborg geven aan zich vaak (zeer) gelukkig te voelen. Zij doen mee in de samenleving, voelen zich fijn op school, hebben voldoende vrienden, een gelukkig gezinsleven en ontwikkelen zich zoals dat hoort. Bij het vormgeven van nieuw jongerenbeleid richten we ons als gemeente Culemborg op de ambitie om deze groep te vergroten. Door jongeren zonder, of met lichte, ‘normale’ leeftijdseigen problematiek te ondersteunen proberen wij, daar waar mogelijk, om zwaardere hulpvragen te voorkomen.
Wat weten we?
Waarom deze nota?
12
+
Wat is de aanleiding? WAT G A AT ER G OED? WAT K A N ER BETER ?
Wat willen we bereiken?
Hoe weten we of het goed gaat?
K A NSR I J K O PG R O E I E N GOED IN JE VEL V E I LI G O PG R O E I E N NO R M A LI SE R E N
HOME
Waarom deze nota?
12
+
Wat doen we al?
De leefwereld van een jeugdige laat zich niet vatten binnen één specifiek (gemeentelijk) domein. De uitvoering van positief jeugdbeleid wordt uitgevoerd binnen een veelheid aan deelprogramma’s. Bijvoorbeeld binnen het: Vanuit de Culemborgse gemeenteraad en het college bestaat al langer de wens om tot integraal beleid voor jongeren te komen. Ook samenwerkingspartners vroegen regelmatig om focus in het jeugdbeleid.
Januari 2022 heeft de gemeenteraad een informatienotitie over jongerenbeleid ontvangen samen met een uitgebreide onderlegger om het jeugddomein, trends en ontwikkelingen te duiden. Het afgelopen jaar zijn er verschillende stadsgesprekken gevoerd met jongeren, het onderwijs en maatschappelijke partners over kansrijk opgroeien in Culemborg. In juli 2022 is er een beeldvormende raad geweest over het voorgenomen beleid. De verwerking van alle informatie heeft geleid tot deze compacte nota.
Lokale preventie Akkoord Regionale aanpak Jeugdwerkloosheid Regionaal programma vroegtijdig schoolverlaten Nationaal Programma Onderwijs Regionale Aanpak Huiselijk Geweld en Kindermishandeling Gelderse Verbeteragenda Beleidsplan Rondkomen Cultuurvisie Culemborg Speelruimtevisie Actieprogramma Maatschappelijke Diensttijd Sportakkoord Horecavisie Culemborg en zo verder.
Deze nota is dan ook een kadernota, een kapstok, met als doel om de belangrijkste opgaven en ambities rondom jeugd 12 en ouder in één oogopslag inzichtelijk te maken. Zo wordt het een makkelijk leesbaar en inspirerend document voor de Raad, het Bestuur en de Stad.
HOME
Wat is de aanleiding?
Jongeren komen vanaf de pubertijd in een cruciale levensfase. Ze ont-
12
+
wikkelen zich tot jongvolwassenen die zoveel en zo goed mogelijk deelnemen aan de samenleving. Als het tegen zit, is er hulp of ondersteuning. Daarvoor zorgen we samen met het onderwijs, jongerenwerk, sport, cultuur en waar nodig andere organisaties. Het afgelopen jaar zijn er verschillende stadsgesprekken gevoerd met jongeren, het onderwijs en maatschappelijke partners over kansrijk opgroeien in Culemborg. Drie thema’s stonden hierin centraal: mentaal welbevinden, leren & ontwikkelen en toekomstdromen & rondkomen.
Culemborg is leuk en gezellig om te wonen, er wordt veel georganiseerd”
“Er is een mooi en ruim aanbod voortgezet onderwijs”
.
Wat wordt gewaardeerd? De samenwerking tussen onderwijs en gemeente is de afgelopen jaren verbeterd. We weten elkaar steeds beter te vinden” “Stress is oké en hoort erbij. Gun kinderen te vallen en weer op te staan”
“Er zijn steeds meer jeugdprofessionals binnen de school, waardoor er preventiever kan worden gewerkt”
“We moeten niet te veel problematiseren, met de meeste jongeren gaat het gewoon goed” “Er is erkenning voor mentale problematiek en de wil daar wat aan te doen”
Waar wordt aandacht voor gevraagd?
“Wie wanneer regie voert blijft soms een uitdaging. Er zijn zoveel partijen betrokken, elk vanuit eigen verantwoordelijkheden en rol. Korte lijntjes met elkaar zijn belangrijk”
“Durf te kiezen, stel prioriteiten en ga daar voor staan”
“Kijk naar jongeren in de breedte, niet alleen jongeren die ‘klassiek’ kwetsbaar zijn. Veel meer jongeren ervaren de effecten van de pandemie”
Veel incidenteel geld is lastig voor het oplossen van structurele problemen”
“Delen van informatie (AVG) staat goede samenwerking soms in de weg”
“Er is een ontwikkelingsachterstand bij leerlingen. Gedrag of angsten van leerlingen die horen bij een puber komen nu ook in de hoogste klassen voor”
Er gebeurt al heel veel moois in Culemborg. We moeten ook terugkijken en leren van de mooie voorbeelden die er zijn. Maak keuzes.”
“Schets een realistisch beeld, sociale media verstoren wat de ‘norm’ is”
HOME
12
+
Wat weten we?
12
2.116 jongeren
van 12 tot en met 18 jaar telt Culemborg. Dit is 7,2% van de Culemborgse bevolking.
SCHOLEN VO, MET REGIOFUNCTIE
KWC
78%
BRO N : PRO G N O S E RA PPO RTE N 2021
JEUGDZORG
80%
12-18 jaar ontving in 2021 een vorm van jeugdzorg BRON : G EMEEN TEC IJ F E RS 2021
ervaart gezondheid als (zeer) goed.
6%
van de vierdeklassers stuurde een naaktfoto of filmpje van zichzelf door en 7% van een ander. BRO N :G G D JE U G D M O N ITO R 2021
BRON : G G D JEU G D MON ITOR 2021
B R O N GGD J EUGDMO NIT O R 2 0 2 1
Overlast van jongeren in de buurt
40% uit Culemborg in jaar 1
15%
van de jongeren voelt zich voldoende weerbaar
Lek en Linge 2458 leerlingen
437 jongeren van
BRON: C B S J O N G E R E N EN O UDER EN P ER GEMEENT E ( CB S.N L)
83%
43% uit Culemborg in jaar 1
van de 2e en 4e klassers zegt (zeer) gelukkig te zijn. BRON : G G D JEU G D MON ITOR 2021
1665 leerlingen
BRON : L E E F B A A R H E I D S M ON I T O R 2 0 2 2
top 3 1,4%
44 %
voelt zich vaak of zeer
gestrest
77%
van de jongeren sport wekelijks bij een club, vereniging of sportschool.
B R O N: GGD J EUGDMON ITOR 2021
vaak (vaak: 24%, zeer vaak: 20%).
33%
voelt zich vaak gestrest door school of huiswerk. Voor de meeste jongeren (44%) komt de stress door een combinatie van factoren. BRON : G G D JEU G D MON ITOR 2021
Alcohol en drugs voor 18e jaar 48%
BRON : S TA G E MA K E L A AR K WC/LEK &LINGE
startkwalificatie.
bij schoolmaatschappelijk werk:
1 psychische problemen 2 relatie met ouders 3 verwerking van o.a. scheiding.
BRO N : D U O 2021 BRO N : JA A RV E RA N TW O O RD IN G S A N TÉ PA RTN E RS 2021
heeft alcohol gedronken Jongeren voelen
11%
prestatiedruk
heeft gerookt
door Zichzelf 51% Ouders 19 % Leraren 13% Vrienden 7%
7% heeft geblowd
4% heeft drugs – excl. lachgas - gebruikt
BRO N : G G D JE U G D M O N ITO R 2021
4% van de gezinnen heeft moeite met rondkomen. BRO N : G G D JE U G D M O N ITO R 2021.
BRON : G G D JEU G D MON ITOR 2021
908 leerlingen hebben in 2021 een maatschappelijke stage gedaan.
van de jongeren verlaat het onderwijs zonder
vragen
18 JAAR
+
HOME
Wat willen we bereiken?
12
+
Ambitie
Ambitie
Kansrijk Opgroeien
Goed in je vel
Iedere jongere verdient het om gelijke kansen te krijgen. Een mooi uitgangspunt,
Er is – sinds de coronaperiode – meer dan ooit aandacht voor de mentale
maar niet de realiteit in onze samenleving. Binnen verschillende disciplines wordt
gezondheid van jongeren. Goed in je vel zitten is een voorwaarde om je fysiek
gewerkt aan het verminderen van de kansenongelijkheid. Een goede samenwerking
en mentaal te kunnen ontwikkelen. Zo blijft er ook als er zorgen of problemen
tussen thuis en school biedt jongeren de mogelijkheid zich te ontwikkelen naar hun mogelijkheden. Benutten van eigen kracht en talenten staat centraal hierbinnen, evenals het bieden van ondersteuning of hulp als dat nodig is.
zijn aandacht voor wat er wél goed gaat. En dat is weer van belang, omdat we willen voorkomen dat de wachtlijsten van de jeugdhulp ten onrechte volstromen. Ondersteuning is gericht op de vraag, meedoen en aansluiting.
Speerpunten
Speerpunten
We versterken de sociale omgeving van jongeren door te werken aan een
Jongeren in Culemborg zijn weerbaar om gezonde keuzes te maken en
positief pedagogisch klimaat in Culemborg: thuis, op school, bij verenigingen en in de vrije tijd. We kijken naar mogelijkheden, kansen en oplossingen (in plaats van problemen en beperking) We bieden jongeren de kans om hun talenten te ontwikkelen en het onderwijs te volgen passend bij hun mogelijkheden en capaciteiten Gedurende de schoolloopbaan is er veel aandacht voor het voorkomen van onderwijsachterstanden en vervolgens voor het vinden van een passend leer/werkplek.
mentaal gezond Op beide VO-scholen staat een stevige zorgstructuur waarin onderwijs en gemeente gezamenlijk optrekken en afstemmen bij interventies Ondersteuningsbehoeften van jongeren zijn leidend (i.p.v. hulpaanbod) We beoordelen en organiseren ondersteuningsbehoeften integraal en zo dicht mogelijk rondom de jongere.
Ambitie:
Ambitie
Veilig Opgroeien
Normaliseren
Sommige jongeren hebben het moeilijk, soms door problematiek thuis. Of
Wat is normaal en wat is niet nor-
omdat zij zich onveilig voelen. Daarnaast verandert veel in de pubertijd: de
maal? Mensen zijn niet gemiddeld
overgang naar het voortgezet onderwijs, meer verantwoordelijkheden en het
of doorsnee. Dat hoeft lang niet
ontdekken van nieuwe (en spannende) dingen. Seksualiteit, misschien alco-
altijd problematisch te zijn. De samenleving is door de jaren heen gevoelig
hol en genotsmiddelen, het zoeken naar ‘wat je later wilt worden’ en naar ‘je
geworden op wat afwijkt. Ingrijpen is soms, maar niet altijd nodig. Een gesprek
identiteit’. Juist deze transitiefase draagt eraan bij dat jongeren in deze periode
of een advies kan voldoende zijn om ‘door te kunnen’ en vaak lossen proble-
zich onzeker, zoekend en kwetsbaar voelen. Ze zijn vatbaar zijn voor ‘peer-
men zich op in de tijd. De impact die de coronapandemie op jongeren heeft
pressure’ terwijl zich ze tegelijkertijd los willen worstelen van het ouderlijk
gehad is hier nog bovenop gekomen en vraagt ook om hulp of steun. Het leven
gezag. Hierdoor kunnen zij soms juist in deze levensfase wel wat extra hulp en
is niet perfect en maar deels maakbaar. Leren om te gaan met tegenslag en
ondersteuning gebruiken.
het hanteren van reële verwachtingen hoort ook er ook bij.
Speerpunten
Speerpunten
Jongeren ontwikkelen zich naar volwassenheid en zijn daarin vaak flink
Versterken van de sociale omgeving van jongeren. Een positief pedagogisch
zelfredzaam. Soms is daar hulp bij nodig. Zo licht als mogelijk, zo zwaar als nodig. Middelengebruik (roken, alcohol) onder jongeren wordt teruggedrongen Sommige jongeren hebben het moeilijk, soms door problematiek thuis. Ook dan is hulp en steun mogelijk of moeten soms interventies plaatsvinden. Professionals kunnen helpen. We hebben aandacht voor de overgang van primair onderwijs naar voortgezet onderwijs als het gaat om kwetsbare leerlingen In de wijkaanpak werken we samen met partners uit het zorg- en veiligheidsdomein. We willen er voor zorgen dat jongeren niet in de criminaliteit belanden en ondersteunen hen daarbij.
klimaat op school, bij verenigingen, thuis kan daar flink aan bijdragen. Professionals als schoolmaatschappelijk werkers, jongerenwerkers, maar ook professionals op school kunnen helpen om jongeren sterker te maken en te bevestigen in hun kansen en mogelijkheden. Het vergroten van hun inzet is gewenst om dat mogelijk te maken. Verbinding van sociaal domein en onderwijs draagt bij aan een integrale benadering van jongeren en gezinnen. Complementair werken helpt de ‘ondeelbare’ jongere. Er wordt meer ingezet op verbinding van ondersteuning op school en jeugdhulp.
HOME
Hoe weten we of het goed
12
+
gaat?
Als het gaat om kansrijk opgroeien, het ontwikkelen van talenten en versterken van identiteit, participatie op het gebied van sport en cultuur, het behalen van schooldiploma’s en het vinden en houden van werk, zien we dat er in Culemborg van alles gebeurt.
In gesprekken met de stad wordt m.n. aandacht gevraagd voor ‘kwetsbare jongeren’ die om wat voor reden dan ook extra hulp of ondersteuning nodig hebben. Een groep die sinds de corona-lockdowns in 2020 en 2021 is verbreed. Voor deze jongeren is reeds veel aandacht op school, bij de gemeentelijke toegang en het jongerenwerk, maar ook bij ouders onderling en in de (aandachts-) wijken. Inspanning van de gemeente is er m.n. op gericht om de onderlinge samenwerking te faciliteren en waar nodig beperkingen weg te nemen. Cijfers en indicatoren geven een beeld hoe het gaat met jongeren, maar is niet compleet. De gesprekken met de diverse betrokkenen – o.m. het onderwijs, de zorg in en buiten de school, de jongeren zelf – geven meer inzicht in of het goed gaat met jongeren. De gesprekken geven ook inzicht in de inspanningen die worden gepleegd om dat positief te beïnvloeden. Toch zijn cijfers omtrent schoolverzuim, voortijdig schoolverlaten, het onderzoek van de GGD naar de gezondheid van jongeren, belangrijke signalen over ‘hoe het er voor staat’.
VOORZIENINGEN
INDICATOR
MEETEENHEID
%
GEWENSTE ONTWIKKELING
KANSRIJK
Absoluut verzuim
Percentage per 1.000 leerlingen.
3,1%
Verminderen aantal leerlingen met absoluut
verzuim.
BRON : D U O
* Nederlands gemiddelde 2,5%
Relatief verzuim
Absolute aantallen per 1.000 leerlingen
12
verzuim.* Nederlands gemiddelde 19
BRON : D U O
Vroegtijdige schoolverlaters, zonder startkwalificatie
Percentage totaal jongeren
Weinig tot geen vertrouwen in de toekomst
% jongeren klas 2 en 4
Sport wekelijks bij club, vereniging of sportschool
% jongeren klas 2 en 4
Verminderen aantal leerlingen met relatief
1,4%
Stabilisatie en zo mogelijk verlagen aantal
VSV’ers.
BRON : D U O
* Nederlands gemiddelde 1,9%
13%
Vergroten aantal jongeren met vertrouwen in
de toekomst
BRON : G G D JEU G D MON ITOR 20 21
77%
Jongeren bewegen vaker en beter.
21%
Het bieden van passende zorg staat voorop.
BRON : G G D JEU G D MON ITOR 20 21
JEUGDHULP (MAATWERKVOORZIENINGEN)
Aantal jongeren 12 – 18 jaar met jeugdhulp
Percentage individuele jongeren
Aantal jongeren 12 -18 jaar met GGZ (basis/ specialistisch)
Percentage individuele jongeren
Daar waar lichtere zorg kan worden ingezet
BRON : G EMEEN TEC IJFERS 2021
zal dit worden ingezet.
BRON : G EMEEN TEC IJFERS 2021
3%
Het bieden van passende zorg staat voorop.
basis
Daar waar lichtere zorg kan worden ingezet
GGZ
zal dit worden ingezet.
7% specialistische GGZ
HOME
Hoe weten we of het goed
12
+
gaat?
VOORZIENINGEN
INDICATOR
MEETEENHEID
%
GEWENSTE ONTWIKKELING
GOED IN JE VEL
Ervaren gezondheid goed tot zeer goed
% jongeren klas 2 en 4
Verhoogde score psychosociale problemen
% jongeren klas 2 en 4
Voelt heel vaak prestatiedruk
% jongeren klas 2 en 4
Voldoende weerbaar
% jongeren klas 2 en 4
Mate van hoge veerkracht
% jongeren klas 2 en 4
Alcoholgebruik laatste 4 weken
% jongeren klas 2 en 4
Ooit hasj of wiet gebruikt
% jongeren klas 2 en 4
80%
Handhaven van huidig percentage
20%
Verlagen percentage jongeren met
BRON : G G D JEU G D MON ITOR 2021
psychosociale problematiek
BRON : G G D JEU G D MON ITOR 2021
66%
Verlagen percentage jongeren die (heel) vaak pres-
tatiedruk ervaart
BRON : G G D JEU G D MON ITOR 2021
83%
Handhaven van huidig percentage
37%
Verhogen percentage jongeren met mate van hoge
BRON : G G D JEU G D MON ITOR 2021
veerkracht
BRON : G G D JEU G D MON ITOR 2021
23%
Verlagen percentage jongeren dat alcohol drinkt
voor hun 18e
BRON : G G D JEU G D MON ITOR 2021
8%
Verlagen percentage jongeren dat middelen ge-
bruikt voor hun 18e
BRON : G G D JEU G D MON ITOR 2021
VE ILIG
Adviezen Veilig Thuis bij meldingen kindermishandeling
Absolute getallen
123
“We vinden het belangrijk dat inwoners en professi-
onals melding maken van vermoedens van huiselijk
BRON : V EILIG TH U IS, D ASH BOARD 2021
geweld. We willen dat elke jeugdige opgroeit in een veilig thuis. Het verminderen van deze aantallen is geen uitgangspunt. Het uitgangspunt is het voorkomen van een onveilig situatie voor het kind. Daar zijn de adviezen van Veilig Thuis voor bedoeld.”
Veiligheidsgevoel jongvolwassenen
Totaalscore Veiligheidsbeleving
Slachtofferschap criminaliteit jongvolwassenen
Slachtofferschap van jongeren ten
Verwijzingen HALT
Het aantal verwijzingen naar Halt, per
7%
Handhaven van huidig percentage
37%
Verlagen percentage jongvolwassenen dat
BRON : LEEFBA A RH EID SMON ITOR 2022
opzichte van Culemborg
slachtoffer is
BRON : LEEFBA A RH EID SMON ITOR 2022
10.000 inwoners in de leeftijd van 12‐17 jaar
10 doorverwijzingen
Stabiliseren aantallen en zo mogelijk verminderen
BRON : BU REAU H ALT 2021
Jeugdreclassering
Absolute cijfers individuele jongeren BRON : G EMEEN TEC IJFERS 2021
15 jonge-
Verlagen aantal jongeren dat terecht komt bij
jeugdreclassering
ren
HOME