4 Aanbieding raden jaarstukken 2023 en begroting 2025 VRGZ - 1449512
Tekst van het document
Gemeenteraadsleden gemeenten
Gelderland-Zuid
Dagelijks Bestuur VRGZ
p/a Prof. Bellefroidstraat 11 Nijmegen
6525 AG Postbus
1120
6501 BC
Nijmegen
Datu
27 maart 2024
Contactpersoon
Betreft:
Raadsbrief
Sophie Scholten
Jaarstukken 2023 Ontwerpbegroting 2025
06 30448538 bestuurvrgz@vrgz.nl
Bijlage(n): Briefnummer:
_
VR/Dir/7137/24/MD/ss
Geachte leden van de raad,
Hierbij bieden wij u gelijktijdig het concept jaarverslag 2023 en de ontwerpbegroting 2025 aan van de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid. Conform de Wet op de gemeenschappelijke regelingen stellen wij u hierbij in de gelegenheid voorafgaand aan besluitvorming door het Algemeen Bestuur een zienswijze bij het Dagelijks Bestuur in te dienen. Wij verzoeken u daarbij uw zienswijze voor 10 juní 2024
kenbaar te maken.
In deze aanbiedingsbrief lichten wij de hoofdlijnen uit de conceptjaarstukken 2023 toe. Vervolgens beschrijven wij de hoofdlijnen uit de ontwerpbegroting 2025. Daarbij besteden wij ook aandacht aan de wijze waarop wij de op de Kaderbrief ingebrachte zienswijze hebben verwerkt. Jaarstukken
2023
In de Jaarstukken 2023 blikken wij terug op de activiteiten die in de begroting 2023 werden aangekondigd en relevante ontwikkelingen die zich in 2023 voordeden inclusief een overzicht van de operationele prestaties en over de financiën van de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid in 2023. Naast het uitvoeren van basistaken is gewerkt aan een aantal specifieke ontwikkelingen: versterking samenwerking en afstemming; risicogerichte benadering; versterken weerbare samenleving en het toekomstbestendig houden van de veiligheidsregio. Ook was er in 2023 extra aandacht voor de gevolgen van specifieke risico's: cyberrisico’s, criminaliteit voor fysieke leefomgeving/fysieke veiligheid, extreem weer en energietransitie. In 2023 zijn nagenoeg alle activiteiten uit het Regionaal Beleidsplan 2022-2023 afgerond of opgenomen in de reguliere werkzaamheden. Het jaarverslag belicht het Programma Crisis- en Rampenbestrijding (C&R) en het programma
Regionale Ambulancevoorziening (RAV). In de eerste hoofdstukken worden de beleidsmatige
Veiligheidsregio Gelderland-Zuid
® resultaten van beide programma's uiteengezet en daarna is de financiële jaarrekening opgenomen met daarin de baten en lasten van 2023 van Veiligheidsregio Gelderland-Zuid. De controlerend accountant heeft aangegeven een getrouwheidsoordeel af te geven, conform de Gemeente- en Provinciewet. Dit getrouwheidsoordeel ziet ook toe op de rechtmatigheidsverantwoording. De accountantsverklaring van de jaarrekening kon helaas nog niet worden opgenomen in de bijgevoegde jaarrekening 2023; de accountsverklaring wordt z.s.m. nagezonden. Programma Crisis- en Rampenbestrijding Het resultaat van het programma C&R is positiever dan de begroting maar conform verwachting
zoals gemeld in de tussentijdse rapportage t/m augustus 2023. Uit een analyse van het resultaat ten opzichte van de begroting blijkt dat het positieve resultaat incidenteel van aard is. De structurele componenten zijn per saldo negatief (circa € 543.000,-). Dit heeft deels te maken met prijsstijgingen (zoals onderhoud werkmaterieel, huisvestingslasten en energie), een toenemende complexiteit van incidenten (vrijwilligersvergoedingen) en stijging van de kosten voor Arbo aspecten en werving &
selectie (hoger verloop, krapte arbeidsmarkt, terugdringen ziekteverzuim). Deze onderwerpen zijn geadresseerd in de begrotingswijziging 2024 en/of de begroting 2025. Het positieve resultaat (€2.762.000,-) is derhalve 4% van het totaal van de opbrengsten. Programma Regionale Ambulancevoorziening Ook het resultaat van het programma RAV is positiever dan in de begroting werd aangenomen en positiever dan in de tussentijdse rapportage verwacht werd. Dit laatste wordt veroorzaakt door de aanvullende afspraken over de financiering van de meldkamer na intensieve gesprekken met zorgverzekeraars. Zorgverzekeraars hebben budget ter beschikking gesteld voor extra diensten. De diensten zijn niet het hele jaar ingezet maar wel volledig gefinancierd waardoor het resultaat geflatteerd is. bedragen x € 1.000,-
Totaal
Programma
Programma
VRGZ
C&R
RAV
Resultaat gewijzigde begroting 2023 Mutaties bestemde reserves
Resultaat gewijzigde begroting
na mutatie reserves
Resultaat 2023 Mutaties
bestemde
Gerealiseerd
reserves
resultaat
2023
Verschil
realisatie
t0.v. de begro'
Resultaat
in % van de opbrengsten
Tabel: overzicht van de resultaten per programma.
2
‘ Veiligheidsregio Gelderland-zuid
Voorstel resultaatbestemming In de jaarstukken wordt ten aanzien van de bestemming van bovengenoemde resultaten het volgende voorgesteld (onder de tabel worden de voorstellen nader toegelicht:
Nadere uiteenzetting nog te bestemmen
resultaat naar programma
Vanuit het jaarresultaat 2023 programma RAV wordt voorgesteld om:
Toe te voegen aan de reserve aanvaardbare kosten RAV Totaal programma
RAV
Vanuit het jaarresultaat 2023 programma Crisis-
en Rampenbestrijding wordt voorgesteld om:
Toe te voegen aan de algemene reserve Crisis- en Rampenbestrijding tot 5% van de baten Toe te voegen aan de bestemde reserve herziening meerjarenonderhoudsplan Totaal programma Crisis- en Rampenbestrijding
Totaal voorstel voor resultaat 20231
Het resultaat van het programma RAV dient te worden toegevoegd aan de reserve aanvaardbare
kosten. Inclusief deze toevoeging is de reserve 9% van de opbrengsten. Daarmee is de minimale 'norm van 10% nog niet bereikt. Het programma C&R realiseerde in 2023 een positief resultaat van € 2.762.000,-. Het voorstel voor resultaatbestemming is als volgt:
= _ Indien positieve resultaten worden behaald geldt als uitgangspunt dat een toevoeging plaatsvindt aan de algemene reserve tot de bestuurlijke norm.
Door toevoeging van
€ 207.000,- aan de bestaande algemene reserve wordt de bestuurlijke norm van 5% bereikt.
= _ Aan het Algemeen Bestuur wordt voorgesteld een nieuwe bestemde reserve te vormen voor de kosten die voortkomen uit de herziening van het meerjarenonderhoudsplan (M/OP). Mutatie
bestemde
reserves
Voor 2023 was een vrijval uit de bestemde reserves begroot van € 2.105.000,-. Hiervan valt een bedrag van € 1.721.000,- daadwerkelijk vrij in 2023:
= _ nu de samenvoeging van de meldkamers naar de Meldkamer Oost-Nederland (MKON) per 21 maart 2023 is geeffectueerd kan de bestemde reserve voor de frictiekosten van het samenvoegen van de meldkamer definitief vrijvallen (€ 450.000,-).
* _ de bestemde reserves die zijn getroffen om de prijs- en loonsomstijgingen (deels) op te vangen zijn vrijgevallen in 2023 (respectievelijk € 270.000,- en € 688.000,-). + negatief is per saldo onttrekking
3
‘ Veiligheidsregio Gelderland-zuid
dE =
voor de bestemde reserve in het kader van duurzaamheid was in 2023 een vrijval begroot van € 377.000,-, waarvan € 235.000,ten behoeve van de schuimvormende middelen en
€142.000,- voor de DME. Zoals in de toelichting op de Huisvestingskosten en de kosten voor Wagenpark en werkmaterieel is aangegeven hebben beide projecten als gevolg van uitgebreide vooronderzoeken vertraging opgelopen en valt een deel van de reserve vrij (€69.000,-]. Het resterende deel van de reserve schuift door naar 2024 (€ 308.000,-). =
vanuit de bestemde reserve Uitgestelde werkzaamheden is in 2023 een bedrag van € 244.000,- vrijgevallen. Ten behoeve van het project Digitaal centraal is in 2023 € 76.000,minder uitgegeven, hierdoor resteert voor 2024 een reserve van € 145.000,-.
Nieuwe
bestemde
=
reserve
Met het Algemeen Bestuur is overeengekomen dat een bestemde reserve mag worden gevormd voor het deel van de extra BDuR-middelen dat niet gerealiseerd is (€ 1.013.000,-);
=
Aan het Algemeen Bestuur wordt voorgesteld een nieuwe bestemde reserve te vormen voor de kosten die voortkomen uit de herziening van het meerjarenonderhoudsplan (€2.555.000,-). Deze reserve wordt voorgesteld om stabiliteit te bieden gedurende het onderzoek kostenverdeelsystematiek en de toekomstverkenning vastgoed. De gemeenteraden hebben het Algemeen Bestuur verzocht eerst met een plan te komen rondom de toekomst van het vastgoed alvorens te komen tot een structurele verhoging.
Het uitgavenpatroon ziet er dan als volgt uit: ui
enpatroon bestemde
reserves (bedragen x€1.000,
Bestemde reserve uitgestelde werkzaamheden 1 Archiefverbetering 2 Onderhoud
kazemes
3 Kwetsbaarheden
2021
2022
0
HAM
2023
2024
2025
2026
130
50
4 Crisisorganisatie (opleiden en oefenen} 5 Rechtmatigheid overige bestemde reserves Bestemde
Realatie Realatie Realsatie Begotng Begroting Begroting _ Tomal Saldoeind 15 50 38 145 329 0 50
2026
170
°
100
o
50 50 ° 25 25 50 IJ Realsatle Realsatie Real satie Begrotng Begroting Begroting _ Totaal Saldoel 0
2021
2022
2023
2024
73
69
308
reserve duurzaamheid
2025
2026
2026
350
0
Bestemde reserve meldkamer *
450
450
o
Bestemde reserve prijsstijging
270
270
°
Bestemde reserve cao ontwikkelingen
688
688
°
1013
IJ
Bestemde reserve versterkingerisisbeheersing Totaal
overige
Totaal
bestemde
389
624
reserves
0
13
4
1721
342
o
624
3570
‘ Veiligheidsregio derland-Zuid
Ontwerpbegroting 2025 De leidraad voor deze begroting is het regionaal beleidsplan voor de periode 2024-2027 zoals vastgesteld door het bestuur van de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid. Zoals aangekondigd in de Kaderbrief 2025 VRGZ zijn de beschreven ontwikkelingen en onderwerpen (inhoudelijk en financieel) geconcretiseerd in bijgevoegde begroting. Om wijzigingen die leiden tot een financiële uitzetting van de begroting te beoordelen heeft het Algemeen Bestuur op 19 april 2018 ingestemd met een kader, waarin is beschreven welk soort uitzettingen eventueel in aanmerking komen voor een verzoek aan gemeenten tot een hogere bijdrage. «
Reguliere indexering: indexering van loonkosten en materiële kosten op basis van een vooraf vastgestelde methodiek;
=
Buitengewone prijsstijgingen: prijsstijgingen, waar de VRGZ geen invloed op heeft en die niet opgevangen kunnen worden binnen de reguliere indexering;
=
Autonome ontwikkelingen: niet door de VRGZ beïnvloedbare stijgingen (zoals wet en regelgeving) die voortkomen uit bestaand beleid;
«
Nieuw beleid: nieuwe voorstellen die ter besluitvorming worden voorgelegd aan het Algemeen Bestuur via een begroting of begrotingswijziging;
=
Andersoortige prijsstijgingen, die door de VRGZ beïnvloedbaar zij
worden niet opgenomen
in de conceptbegroting. In de begroting worden beschreven: =
De kernactiviteiten van de VRGZ, de landelijke ontwikkelingen en de stand van zaken met betrekking tot het Regionaal Beleidsplan 2024-2027
=
Crisis- en Rampenbestrijding (sector Brandweer en sector Crisisbeheersing)
= _ Regionale Ambulancevoorziening (RAV) = … Interne bedrijfsvoering
Verwerking zienswijzen gemeenteraden Kaderbrief
VRGZ 2025
In de Kaderbrief 2025 VRGZ zijn ontwikkelingen geschetst die op de VRGZ afkomen. De gemeenteraden hebben de gelegenheid gehad hun zienswijzen op de Kaderbrief naar voren te brengen. De zienswijzen en de reacties hierop van het Dagelijks Bestuur VRGZ treft u in de bijlage aan. De VRGZ heeft deze zienswijzen meegenomen in de uitwerking van de begroting. Centraal in de zienswijzen van de gemeenten stonden de vraag naar concretisering van effecten van hetgeen in de kaderbrief werd beschreven en oproep 008 te hebben voor de financiële situatie van gemeenten nu en de komende jaren. In de begroting is concretisering van beschreven ontwikkelingen zoveel mogelijk toegepast. De oproep tot financiële terughoudendheid is meegenomen in de begroting; de begroting bevat daarom minimale beleidsvoorstellen en de VRGZ presenteert alleen noodzakelijke uitzettingen aan gemeenten. Zoveel mogelijk worden ontwikkelingen die extra middelen vragen in de eigen begroting opgevangen. Om financiële stabiliteit te creëren met betrekking tot de gestegen kosten van het vastgoed als gevolg van de herziening van het MJOP, dat is uitgevoerd conform bestuurlijk besluit, wordt in de jaarrekening 5
‘ Veiligheidsregio Gelderland-zuid
2023 een voorstel gedaan voor een bestemde reserve herziening MJOP. Dat houdt concreet in dat het bestuur gevraagd wordt om een bestemde reserve te creëren om de stijging van kosten MJOP als gevolg van de vifjaarlijkse herziening tijdelijk op te vangen gedurende het onderzoek naar kostenverdeelsystematiek en de toekomst van het vastgoed.
Begrotingswijziging 2024 De begrotingswijzigingen 2024 betreffen kostenneutrale verschuivingen en mutaties n de bestemde reserves die voortvloeien
uit de realisatie 2023.
Begroting 2025 De gemeentelijke bijdrage stijgt met € 3.083.000,- ten opzichte van de gewijzigde begroting 2024. ing wordt voornamelijk veroorzaakt door de indexering. Deze bedraagt conform BRN 4,62%2 (€ 2.253.000,-). Daarnaast zijn, zoals aangegeven in de Kaderbrief 2025, een aantal uitzettingen noodzakelijk als gevolg van ontwikkelingen deze worden hieronder opgesomd en toegelicht. 1.
Reguliere indexering (die is gebaseerd op door het bestuur vastgestelde standaard uitgangspunten) van 4,62% (€ 2.253.000,-).
2.
Natuurbrandbeheersing: het Algemeen Bestuur heeft op 21 december 2023 ingestemd met deelname aan het gezamenlijke project Gebiedsgerichte aanpak Natuurbrandbeheersing van de provincie Gelderland en de veiligheidsregio's Gelderland-Midden, Noord- en OostGelderland en Gelderland-Zuid centraal, dat in 2024 en 2025 uitgevoerd wordt. De incidentele versnelling heeft VRGZ zelf opgevangen. Deze aanvraag betreft de structurele invulling van deze functie waarvoor VRGZ een voorstel zou doen in begroting 2025 (€100.000,-).
3.
Innovatie Brandweer: De verdichting n de samenleving neemt zowel qua fysieke inrichting als aantal inwoners steeds verder toe. Multifunctioneel gebruik van ruimte ook. Kleine incidenten kennen daardoor al snel grote gevolgen en groeien sneller uit tot crises. Landelijk onderzoek spreekt van een ontwikkeling waarbij incidenten steeds gevaarlijker, heftiger, groter, complexer en viezer worden. We zien dat er meer situaties ontstaan waarbij het te gevaarlijk ofte ingewikkeld is om alleen brandweermensen ter plekke in te zetten. Dit vraagt om andere manieren van werken en om ontwikkelingen die menselijke inzet in gevaarlijke omstandigheden beperken, zoals het werken met onderwaterdrones bij personen of voertuigen te water. Complexere incidenten vragen daarnaast ook om slimmere oplossingen waarbij ook informatiegestuurd werken een belangrijke rol heeft. Door het ontwikkelen van tools en technieken die data gedreven werken kunnen specialistische kennis en handelingsperspectieven beschikbaar gemaakt worden voor de veiligheidsprofessional op straat. Ook dat draagt bij aan snel en adeguaat optreden om incidenten klein te houden. Daarnaast dwingen ontwikkelingen op het gebied van onder andere klimaat, verduurzaming, energietransitie en veranderde regelgeving de brandweer 6
‘ Veiligheidsregio Gelderland-zuid
G
om mee te bewegen, bijvoorbeeld door het gebruik van fluorvrij blusschuim. In een veranderende samenleving moeten we ons dus inspannen om een slagvaardige, snele en wendbare brandweerte houden die over de nodige kennis en materialen kan beschikken om goed en veilig incidenten te bestrijden. Niet investeren hierin betekent dat we op termijn onvoldoende zullen kunnen meebewegen. De ruimte die ontstaat door de herverdeling zoals voorgesteld in het dekkingsplan zal voor deze innovatie en kennisontwikkeling worden aangewend; om dit toekomstproof te maken is echter een extra investering in kennis, kunde en materieel nodig. Het nu voorgestelde bedrag (£150.000,-) is een verdere bijdrage aan deze noodzakelijke innovatie. Arbeidsmarktproblematiek: evenals veel gemeenten hebben wij de afgelopen jaren in toenemende mate moeite om personeel te vinden en te behouden. Sommige functies moeten meerdere keren worden uitgezet om tot succesvolle werving te leiden. Als gevolg van het niet tijdig vinden van geschikt personee! blijven bepaalde werkzaamheden liggen en daarnaast lopen de kosten voor interim-oplossingen, waaronder inhuur steeds verder op. Een uitbreiding van de formatie werving en selectie (£ 80.000,-) is noodzakelijk vanwege de sterke toename in het aantal vacatures (in 2023 waren er 90 vacatures).
Daarnaast wordt extra ingezet op activiteiten voor werving en selectie en arbeidsmarktcommunicatie (€60.000,-]. Het is vaker nodig om meermaals en in meerdere rondes te adverteren om geschikt personeel aan te trekken. De krapte op de arbeidsmarkt blijft naar verwachting de komende
jaren bestaan. Om continuïteit te bieden in onze dienstverlening moeten wij
blijvend inspelen op de ontwikkelingen in de arbeidsmarkt. Wanneer wij niet de juiste inspanning op werving en behoud kunnen leveren, lopen wij een risico niet tijdig de juiste mensen te vinden. Dit leidt tot een toename in werkdruk, waardoor ook de primaire processen onder druk komen te staan. Daarnaast kan hogere werkdruk ertoe leiden dat medewerkers eerder ander werk zoeken. Het niet tijdig invullen van vacatures leidt naast hoge werkdruk ook tot hogere kosten van inhuur en interim-oplossingen. Tenslotte komt de kwaliteit van de dienstverlening in brede zin onder druk te staan. Dit raakt niet alleen burgers, maar ook onze samenwerkingspartners. Juridische ondersteuning: de toename van handhavingszaken en maatwerkadviezen waarbij een juridische toets noodzakelijk is, zoals juridische kwesties rondom overeenkomsten en maatschappelijke ontwikkelingen, de Omgevingswet, controle op inspectierapporten en ontwikkelingen in jurisprudentie, leiden tot de noodzaak voor het aantrekken van een juridisch adviseurop dit gebied. Daarnaast komt de Brandweer steeds meer in aanraking met juridische procedures. Op dit moment is de juridische kennis en capaciteit binnen de VRGZ onvoldoende aanwezig.
Onderzoeksbureau Berenschot heeft in 2021 de overhead kosten van de VRGZ vergeleken met 15 andere Veiligheidsregio’s en geconcludeerd dat bij de VRGZ de kosten van de overhead 20% lager liggen dan het gemiddelde in de benchmark. Deze uitbreiding is nodig in relatie tot toetsing van de complexe dossiers. Bij onvoldoende juridische capaciteit is de verwachting dat de VRGZ meer in juridische trajecten terechtkomt waarvoor we extern in zullen moeten huren. Onvoldoende capaciteit kan daarnaast consequenties hebben voor doorlooptijden en kwaliteit van advisering.
7
‘ Veiligheidsregio Gelderland-zuid
7
Formatie Veilig bouwen: in de begroting 2024 heeft het bestuur VRGZ ingestemd met een uitbreiding van de formatie van de afdeling Veilig bouwen met 1 fte, waarna geëvalueerd zou worden of deze uitbreiding afdoende is om de continuïteit en de kwaliteit van de adviezen te kunnen garanderen. De reden van de uitbreiding was de toename van het aantal aanvragen: In 2017 verstrekte team Veilig Bouwen iets meer dan 1.400 adviezen ten opzichte van bijna 1.900 in 2022. Uit de evaluatie is gebleken dat het aantal adviesaanvragen in 2023 wederom verder is toegenomen naar ruim 2.000. Daarnaast is ook in samenwerking met de omgevingsdiensten en de gemeenten gekeken hoe de werkprocessen zo optimaal mogelijk kunnen worden ingericht. De verwachting is echter dat het aantal aanvragen en de complexiteit ervan niet zullen afnemen. Om de continuïteit en de kwaliteit van de adviesaanvragen te kunnen garanderen is het voorstel is om nogmaals 1 fte toe te voegen aan het team Veilig Bouwen. De VRGZ zal daarnaast blijven investeren in het aanscherpen van werkprocessen. Zonder uitbreiding zal extern moeten worden ingehuurd om het volume te verwerken. Aan de behandeling van de adviesaanvragen hangen wettelijke termijnen. Het halen van deze termijnen wordt steeds ingewikkelder.
Indien de brandweer door capaciteitsgebrek niet tijdig een advies kan uitbrengen kan het zijn dat een gemeente of omgevingsdienst een besluit moeten nemen zonder dit advies mee te laten wegen. Hiermee kunnen mogelijk gevaarlijke situaties goedgekeurd worden. De stijging treedt nu verschillende jaren achtereen op en lijkt daarmee structureel. Informatieveiligheid: ten behoeve van de versterking van de cyberweerbaarheid op basis van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid, de standaard die verplicht is voor overheidsorganisaties, vraagt het organiseren van de monitoring van dreigingen en kwetsbaarheden en de incident respons op digitale incidenten om extra formatie en software (€ 65.000,-). Energielasten: als gevolg van de gestegen prijzen voor energie en -belastingen stijgen de jaarlijkse energielasten (€ 165.000,-). Herziening meerjarenonderhoudsplan: de vijfjaarlijkse herziening van het meerjarenonderhoudsplan leidt als gevolg van hogere prijzen voor arbeid en materiaal en de ouderdom en staat van installaties en panden, tot een stijging van de jaarlijkse dotatie aan de voorziening groot onderhoud (€ 619.000,-). 10.
In 2024 start de VRGZ met de aanbesteding voor kantoorautomatisering/hostingsdiensten. Per 1 januari 2025 loopt het contract met de huidige leverancier (RAM-IT) af. Deze aanbesteding wordt samen met de GGD Gelderland-Zuid vormgegeven. Voor de aanbesteding en de implementatie worden gedurende 2024 en 2025 incidenteel extra lasten gemaakt van € 100.000,- per jaar voor de VRGZ.
8
‘ Veiligheidsregio Gelderland-zuid
In de begroting 2025 wordt voor onderdeel 1 t/m 8 een extra bijdrage aan gemeenten gevraagd. Binnen de begroting met het huidige dienstverleningsniveau kan dit niet opgevangen worden. Met inbegrip van bovenstaande uitzettingen is de begroting meerjarig sluitend. In 2024 en 2025 is het resultaat € 100.000,- negatief als gevolg van de kosten voor de aanbesteding en implementatie van kantoorautomatisering en hostingsdiensten (onderdeel 10), het voorstel i om dit bedrag gedurende twee jaarte onttrekken aan de algemene reserve.
Voor dekking van de herziening van het meerjarenonderhoudsplan (onderdeel 9) is in de jaarrekening een bestemde reserve voorgesteld, deze is in de begroting opgenomen vanuit het resultaat van 2023. Deze reserve is ingesteld om stabiliteit te bieden gedurende het onderzoek naar de kostenverdeelsystematiek en de toekomstverkenning vastgoed. In 2024 tot en met 2027 kunnen de meerkosten vanuit deze bestemde reserve gedekt worden. Daarna zal deze uitzetting leiden tot een mogelijke aanpassing van de gemeentelijke bijdrage. In de Programmabegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 is zo veel mogelijk rekening gehouden met de nu al voorzienbare ontwikkelingen die op de VRGZ afkomen. RAV: Verwachte financiële ontwikkeling 2025 en verder
Het verwachte resultaat voor het programma RAV is nul. In de ramingen is uitgegaan van de afspraken die gemaakt zijn met de verzekeraars voor 2024. De onderhandelingen voor 2025 zijn nog niet opgestart; dit gebeurt in het najaar van 2024. Risico's
In paragraaf 5.1.2 van de ontwerpbegroting worden de ontwikkelingen geschetst die in de toekomst financiële risico's met zich mee kunnen brengen. De omvang van deze risico's is nu nog niet exact bekend. Indien het Algemeen Bestuur instemt met de resultaatbestemming uit de jaarrekening 2023 is de algemene reserve conform de bestuurlijke gewenste norm van 5,0%. De verwachte beschikbare
weerstandscapaciteit is niet toereikend om de geïnventariseerde en gecalculeerde risico's (zie paragraaf 5.1.2) te dekken. Naarmate de gecalculeerde risico's zich daadwerkelijk voordoen zal de VRGZ hiervoor vanuit de deelnemende gemeenten gecompenseerd dienen te worden om zodoende de continuïteit van haar kerntaken te borgen dan wel vanuit het Algemeen Bestuur een opdracht krijgen tot een taakstelling die, zoals de afgelopen jaren al kenbaar is gemaakt, de kerntaken zal raken.
9
‘ Veiligheidsregio Gelderland-zuid
Procedure
Hierbij biedt het dagelijks bestuur u graag de gelegenheid uw zienswijze kenbaarte maken: - _ Op de resultaatsbestemming zoals voorgesteld in de conceptjaarrekening 2023. - _ Op de ontwerpbegroting Wij vragen
uw zienswijze over deze onderwerpen vóór 10 juni 2024 aan ons kenbaarte maken via
bestuurvrgz@vrgz.nl. Na afloop van deze termijn zal het Dagelijks Bestuur VRGZ u informeren over het oordeel over de zienswijzen. Met in achtneming van uw zienswijzen zullen de Jaarstukken 2023 en ontwerpbegroting 2025 in de vergadering van 4 juli 2024 aan het Algemeen Bestuur ter vaststelling worden voorgelegd. Het Dagelijks Bestuur van Veiligheidsregio Gelderland-Zuid, namens deze,
de voorzitter,
de secretaris,
(geanoimserd)
(geanonimiseerd)
(geanonimiseerd) (geanonimiseerd)
(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd)
10
‘ Veiligheidsregio Gelderland-Zuid
Bijlage 1 Gemeente
Reacties kaderbrief VRGZ
Zienswijzen op Kaderbrief 2025
Reactie
VRGZ
Inhoud
Berg en Dal
In uw brief van 27 november 2023 biedt u de raad van Berg en Dal de mogelijkheid om een zienswijze in te dienen op de kaderbrief 2025. Tijdens de raadvergadering van 8 februari 2024 is de zienswijze door de raad vastgesteld. Hierbij ontvangt u onze zienswijze
op de kaderbrief. Inzichtelijk maken van onzekerheden begroting
Net als vorig jaar staat een grote mate van onzekerheid centraal in de Kaderbrief. Daar
De VRGZ
komt bovenop de verwachting dat gemeenten vanuit het Rijk vanaf 2026 structureel gekort zullen gaan worden. Scherpe keuzes dienen de komende jaren dan ook te worden
meerdere gemeenten zich bevinden en de onzekerheid die dit met zich meebrengt en houdt hier waar mogelijk
is zich bewust van de financiële situatie waarin
gemaakt. Daarbij willen we ook een beroep doen op onze gemeenschappelijke regelingen.
rekening mee.
De Kaderbrief geeft zeer beperkt inzicht in de financiële en organisatorische gevolgen van
In de ontwerpbegroting worden de ontwikkelingen voorzien
de beschreven ontwikkelingen. In de conceptbegroting 2025 verwachten we derhalve een
van concretisering en financiële doorvertaling.
concretere uitwerking van de risico’s in een sluitende begroting. Verder wil de raad dat de
De VRGZ houdt de ontwikkelingen evenals de financiële
VRGZ ontwikkelingen die de veiligheidsregio mogelijk financieel raken blijft monitoren en in beginsel binnen de bestaande budgetsystematiek blijft opvangen.
gevolgen nauwlettend in de gaten.
Juridische ondersteuning In de kaderbrief wordt gesproken over de uitbreiding van de juridische ondersteuning. We
De noodzaak tot extra juridische ondersteuning wordt nader onderbouwd en toegelicht in de ontwerpbegroting 2025.
zien het nut en de noodzaak om tot deze uitbreiding over te gaan graag nader toegelicht en
uitgewerkt in de begroting. Terughoudendheid bij het instellen van reserves
De VRGZ neemt hierbij de regels in acht zoals deze door het
We willen de VRGZ erop wijzen dat de gemeente Berg en Dal terughoudendheid verwacht in het instellen van (grote) algemene reserves. We vragen daarom duidelijk het doel van de
bestuur zijn vastgesteld met betrekking tot de algemene
reserve te beschrijven (met name in het voorstel omtrent vastgoed), zodat er goede keuzes Beuningen
gemaakt kunnen worden. De gemeenteraad heeft kennisgenomen van de kaderbrief en heeft enkele opmerkingen hierover. Deze
leest u hierna.
reserve. Met betrekking tot de bestemde reserve is hiertoe een voorstel en uitwerking opgenomen in de
ontwerpbegroting.
7
Terugblik zienswijze 2024 Allereerst vinden wij het fijn om te zien dat u iets met onze zienswijze op de kaderbrief
2024 heeft gedaan. U heeft verschillende onderwerpen uitgebreider beschreven. Hogere kosten verwacht
De VRGZ stelt twee tussenrapportages op waarin de
Het is algemeen bekend dat er door verschillende ontwikkelingen de kosten zijn gaan stijgen. De risico’s die u noemt, zijn herkenbaar voor ons als gemeente. Graag willen wij u
financiële ontwikkelingen worden toegelicht.
wel vragen om ons op de hoogte te houden van de financiële ontwikkelingen als deze
Voor de begroting 2024 was het vormen van een
bekend zijn. Verder lezen wij dat er een aantal voorstellen wordt gedaan, bijvoorbeeld om
egalisatiereserve kapitaallasten vastgoed voorgesteld. Naar
een egalisatiereserve kapitaallasten te creëren. Wij gaan ervan uit dat dit wordt meegenomen in de conceptbegroting 2025 Daarnaast worden er bij diverse onderwerpen
aanleiding van de zienswijzen van de gemeenteraden is deze niet gevormd. Inmiddels heeft de vijfjaarlijkse herziening van
hogere kosten verwachten. De VRGZ geeft aan hier geen invloed op de te kunnen hebben.
het MJOP plaatsgevonden wat tot stijgende kosten leidt. In
Wel willen we aandacht vragen voorde invloed die de VRGZ heeft binnen hun eigen dienstverlening.
de Jaarstukken 2023 wordt een voorstel gedaan om de stijging van deze kosten te dekken vanuit een bestemde
reserve Herziening MJOP gedurende het onderzoek naar de kostenverdeelsystematiek en de toekomst van ons vastgoed. De VRGZ heeft in de afgelopen rapportagemomenten gemeenten geïnformeerd over de financiële situatie van
VRGZ. Er is geen ruimte om grote ontwikkelingen binnen de eigen begroting op te vangen, zonder dat dit primaire dienstverlening raakt.
Buren
In november 2023 ontvingen wij van u de kaderbrief 2025. Via deze brief maken wij onze ijze kenbaar op de kaderbrief 2025.
U legt een kaderbrief voor met herkenbare punten die in lijn liggen met voorliggende jaren. U beschrijft beleidsuitgangspunten op een manier waarvoor een kaderbriefis bedoeld. Complimenten daarvoor.
Pagina 12 van 32
GEI
7
Wij vragen aandacht voor de volgende onderdelen van de kaderbrief: Onzekerheden gemeenten omtrent het ravijnjaar 2026
In uw kaderbrief schrijft u dat een aantal van de gemeenten heeft aangegeven opnieuwte willen kijken naar de huidige verdeelmethodiek van de gemeentelijke bijdrage. Het
De VRGZ
is zich bewust van de financiële situatie waarin
Algemeen Bestuur zal n de eerste maanden van 2024 over de verdeelmethodiek n gesprek
dit met zich meebrengt en houdt hier waar mogelijk
gaan aan de hand van een nadere analyse van de huidige verdeelmethodiek en de mogelijke aanpassingen daarvan. Dit kan voor individuele gemeenten financiële
rekening mee door nut en noodzaak van ontwikkelingen zorgvuldig af te wegen. De herverdeelmethodiek is een
consequenties hebben. Gezien het tijdspad ligt het voor de hand dat de financiële
vraagstuk van de verdeling van de kosten die gepaard gaan
consequenties pas vanaf 2026 merkbaar zijn.
met de dienstverlening door de VRGZ tussen gemeenten. De
Uit uw kaderbrief 2025 blijkt niet hoe groot het effect zou kunnen zijn. Het jaar 2026 staat echter wel bekend als het ravijnjaar. Gemeenten belanden dan tussen het oude financiële
richting van het bestuurlijke gesprek hieroveren de uitkomst is nog niet duidelijk. De VRGZ faciliteert dit traject
systeem, dat in 2025 afloopt, en het nieuwe systeem dat per 2027 van kracht gaat.
en zal daarbij het betrekken van gemeenten en
Gemeenten lopen hierdoor gezamenlijk ruim 3 miljard euro mis. Het nieuwe kabinet zal hier nog een besluit op moeten maken. Worden gemeenten gecompenseerd of blijft de
gemeenteraden als aandachtspunt voor ogen houden.
meerdere gemeenten zich bevinden en de onzekerheid die
situatie zoals die nu is? Kortom, er zijn veel onzekerheden voor gemeenten rond dit jaar, waarmee de begroting 2026 onder druk komt te staan. Gezien deze situatie vragen wij middels deze zienswijze uw aandacht voor de onzekerheden voor gemeenten omtrent het
ravijnjaar 2026 in relatie tot een mogelijke aanpassing van de verdeelmethodiek. Het tijdig inzichtelijk maken van de egalisatiereserve kapitaallasten
Voor de begroting 2024 was het vormen van een
In uw kaderbrief schrijft u dat het in stand houden van het bestaande volume aan
egalisatiereserve kapitaallasten vastgoed voorgesteld. Naar
materieel en vastgoed, binnen het beschikbare budget in combinatie met de hoge inflatie niet realistisch en niet haalbaar is. Om de gemeentelijke lasten beheersbaar te houden
aanleiding van de zienswijzen van de gemeenteraden is deze niet gevormd omdat de raden graag eerst een plan met
stelt u voor om een egalisatiereserve kapitaallasten in te voeren. Hiermee zou u stabiliteit
betrekking tot het vastgoed wilden. Dit is in gang gezet.
creëren in de begroting en is er geen, dan wel in mindere mate, sprake van mutaties in
Inmiddels heeft de vijfjaarlijkse herziening van het MIOP
gemeentelijke bijdragen. U geeft aan dit onderwerp mee te nemen in de discussie rondom het vastgoed. Gezien de huidige situatie van het vastgoed van de VRGZ in de gemeente
voor onderhoud.
Buren zien wij de meerwaarde van het invoeren van een reserve. Hierbij willen wij u wel
gedaan om de stijging van deze kosten te dekken vanuit een
plaatsgevonden. Deze herziening leidt tot stijgende kosten In de Jaarstukken
2023 wordt een voorstel
verzoeken het doel, de inhoud en de inkomsten en uitgaven rond de egalisatiereserve
bestemde reserve Herziening MJOP gedurende het
kapitaallasten tijdelijk inzichtelijkte maken.
onderzoek naar de kostenverdeelsystematiek en de toekomst van ons vastgoed. VRGZ rapporteert in de
Bovenstaand is ook relevant voor de gemeente Buren gezien de vervanging van de
jaarrekening en begroting over de stand van zaken rondom
kazernes binnen onze gemeente. Wij vragen aandacht voor de blijvende focus en daarmee geplande realisatie van een nieuwe kazerne in 2026 voor de post Lienden.
bestemde reserves en informeert op die manier gemeenten.
Naast de kostenverdeelsystematiek wordt in 2024 door het
Pagina 13 van 32
7
Wij wensen u veel succes bij het opstellen van de conceptbegroting en zien deze met belangstelling tegemoet. In de aanbiedingsbrief van de conceptbegroting zien wij graag op
bestuur van de VRGZ ook gesproken over de ontwikkelingen van het vastgoed. Dit traject moet leiden tot een plan
welke wijze de zienswijze op de kaderbrief verwerkt is in de conceptbegroting. Wij noemen
rondom vastgoed eind 2024 zoals dit ook door de
hier met name de haalbaarheid van termijnen waarin wij benadrukken dat we zien dat de Veiligheidsregio alle inzet pleegt om de daarvoor geldende termijnen te halen. Onze dank
gemeenteraden is gevraagd in de zienswijzen op de begroting 2024.
daarvoor. Wij vernemen graag uw reactie op de gegeven zienswijze. De VRGZ
heeft aandacht voor de controlerende en
kaderstellende rol van gemeenteraden en heeft aandacht voor de relevante termijnen. De VRGZ zoekt ook afstemming
met de gemeentelijke organisaties en griffiers om de P&C producten met de geldende termijn pas te maken met de agendering in de raden.
Culemborg
In goede orde ontvingen wij de Kaderbrief 2025. Wij hebben kennis genomen van de brief. De Kaderbrief 2025 is behandeld in de commissievergadering van 18 januari 2024 en in de raadsvergadering van 1 februari 2024. Voordat we ingaan op de specifieke punten uit de kaderbrief, willen wij eerst een algemene reactie geven zoals opgenomen in de onderstaande paragraaf. Vervolgens
De VRGZ
zullen wij dieper ingaan op de specifieke beleidslijnen en de financiële implicaties voor
dit met zich meebrengt en houdt hier waar mogelijk
2025 zoals uiteengezet in de Kaderbrief 2025. Allereerst willen wij onze waardering uitspreken voor het feit dat de VRGZ de
rekening mee door nut en noodzaak van ontwikkelingen zorgvuldig af te wegen.
is zich bewust
van
de
financiële
situatie waarin
meerdere gemeenten zich bevinden en de onzekerheid die
financiële uitdagingen erkent waarmee onze gemeente wordt geconfronteerd. Als gevolg van economische factoren en de mogelijke korting van € 3 miljard vanaf 2026, bevinden wij ons in een situatie waarin cruciale keuzes gemaakt moeten worden. In
Via de twee tussenrapportages worden gemeenten
onze gesprekken met het Rijk kaarten wij de tekorten aan en op lokaal niveau staan
geïnformeerd over de financiële ontwikkelingen van de
we voor dezelfde uitdagingen. Het is cruciaal dat de VRGZ ons goed meeneemt en voorstellen doet om zoveel mogelijk binnen eigen bedrijfsvoering op te vangen zonder
VRGZ.
kwaliteit te verliezen.
Gezien het bovenstaande verzoeken wij de VRGZ terughoudend te zijn met het maken van nieuw beleid dat grote financiële consequenties heeft en waar extra
budget vanuit de gemeenten voor noodzakelijk is. Wij willen de VRGZ nadrukkelijk verzoeken indien deze financiële uitdagingen zich toch voordoen de gemeenten hiervan in een vroegtijdig stadium te betrekken. Versterking crisisbeheersing Op dit moment wordt er gewerkt aan de nieuwe Wet crisisbeheersing en
Pagina 14 van 32
GEI
7
brandweerzorg, als opvolger van de huidige Wet veiligheidsregio's. Daarnaast geeft de landelijke agenda crisisbeheersing 2024-2029 richting aan de ambities, doelen en prioriteiten waarwe (Riijk en regio) met vele partners de komende
jaren aan zullen
werken.
Deze landelijke ambities en acties zijn geformuleerd langs drie pijlers:
* Versterken voorbereiding en paraatheid; * Versterken van een weerbare samenleving; * Bevorderen van kwaliteit en professionaliteit. Voor deze versterking van crisisbeheersing, ontvangen de veiligheidsregio's vanaf 2023 via de Bijzondere Doeluitkering Rampenbestrijding (BDUR) gefaseerd extra
structurele gelden. De VRGZ werkt aan deze landelijke en regionale ambities door in onze regionale beleidsplannen de volgende speerpunten op te nemen: het versterken van de netwerksamenwerking, het zijn van een weerbare en wendbare
crisisorganisatie en het versterken van informatie gestuurde veiligheid. Herziening van de Wet Veiligheidsregio's
De Contourennota versterking crisisbeheersing en brandweerzorg van het Ministerie Justitie en Veiligheid geeft een beeld van wat er op de VRGZ gaat afkomen. Het is nog niet duidelijk wat dit voor exacte gevolgen zal hebben. De vraag is of de toegekende BDUR
middelen volledig zullen volstaan voor de nieuwe taken die voortvloeien uit de nieuwe wet. Bij de aanbieding van de concept-wet zullen we verkennen hoe deze zich verhoudt tot de toegekende middelen.
De VRGZ is aangesloten op de landelijke ontwikkelingen
We zijn van mening dat de huidige middelen toereikend moeten zijn en verzoeken de VRGZ
geoormerkt geld voor de versterking van crisisbeheersing en
om binnen budget te blijven. Indien dit niet het geval is dan willen wij hiervan graag vroegtijdig in kennis worden gesteld en staan we open voor een gesprek om tot
informatiemanagement. De exacte uitwerking van de herziening van de wet is nog niet bekend. We verwachten
oplossingen te komen.
deze aankomend jaar. Ook deze ontwikkelingen zullen
rondom de versterking crisisbeheersing. De extra bijdrage is
worden meegenomen in de twee tussenrapportages. Vastgoed In 2023 wordt, conform afspraak met het bestuur, het meerjarenonderhoudsplan
Daarnaast wordt het bestuur ook in een aparte rapportage geïnformeerd over de besteding van de BDUR gelden.
(MJOP) herijkt. In het MJOP worden ook de duurzaamheidseisen verwerkt. Doelstelling van het MJOP i om enerzijds de onderhoudskosten te blijven beheersen en anderzijds het primair proces maximaal te ondersteunen. De nieuwe
duurzaamheidseisen hebben een kosten opdrijvend effect. Afhankelijk van de gekozen
Pagina 15 van 32
GEI
methode gaat onze voorkeur uit naar een soberen degelijke uitvoering.
7
Het MJOP is herzien conform opdracht van het bestuur
VGRZ. Dit MJOP richt zich op het reguliere onderhoud. Graag zouden wij
vernemen wat de afspraken zijn over het ‘niveau' van deze
Hierbij zijn wettelijke eisen van toepassing. Daarnaast zal
duurzaamheideisen. Tevens willen wij graag inzicht krijgen over de varianten en de financiële impact van deze varianten. Volgens schrijven zou in 2023 het MJOP herijkt zijn.
het bestuur van de VRGZ
zich onder andere
moeten
We ontvangen deze graag zo spoedig mogelijk.
vastgoed van de VRGZ. Dit zal een element zijn in gesprek
uitspreken over de duurzaamheidsambitie rondom het omtrent het vastgoed dat in 2024 door het bestuur gevoerd
Ontwikkeling kapitaallasten
zal worden.
De VRGZ ziet een opwaartse druk op de kapitaallasten. De komende jaren verwacht de
VRGZ dat veel materieel, in het verleden aangeschaft door gemeenten, vervangen moet worden. Dit leidt tot een investeringspiek. Het na-ijleffect van de vluchtelingen en coronacrisis zorgt, onder andere door eerder genoemde langere levertijden, dat
deze investeringspiek langer op zich laat wachten. Het in stand houden van het bestaande volume aan materieel en vastgoed, binnen het beschikbare budget, is in combinatie met de hoge inflatie niet realistisch en niet
haalbaar volgens de VRGZ. Om de gemeentelijke lasten beheersbaarte houden stelt de VRGZ voor om een egalisatiereserve kapitaallasten in te voeren. Hiermee stelt de VRGZ stabiliteit in de begroting te creëren en is er geen, dan wel in mindere mate, sprake van
mutaties in gemeentelijke bijdragen.
In de jaarrekening en ontwerpbegroting wordt een voorstel
* In de kaderbrief wordt voorgesteld om een egalisatiereserve kapitaallasten in
gedaan voor een bestemde reserve herziening MJOP. Dat houdt concreet in dat het voorstel gedaan wordt om een
te gaan voeren. Ons verzoek is hiervoor positief jaarrekeningresultaat voor te
bestemde reserve te creëren om de stijging van kosten
gebruiken. Hierbijis een relatie van de voorziening voor groot onderhoud, die voorkomt uit het MJOP, waar wij extra aandacht voor vragen
MJOP als gevolg van de vijfjaarlijkse herziening op te vangen. In de Jaarstukken 2023 wordt een voorstel gedaan
« Uit de Kaderbrief is op te maken dat er een reserve kapitaallasten gevormd
om de stijging van deze kosten te dekken vanuit een
gaat worden én een voorziening voor groot onderhoud, gebaseerd op
bestemde reserve Herziening MJOP gedurende het
MJOP. Wij vragen de VRGZ om inzichtelijk te maken wat hiervan de financiële impact voor de gemeenten is.
onderzoek naar de kostenverdeelsystematiek en de toekomst van ons vastgoed.
* In de
Kaderbrief
wordt
vermeld
dat het in stand
houden
van
het
bestaande volume aan materieel en vastgoed binnen de beschikbare budget
Daarnaast is afgesproken dat het bestuur in gesprek gaat
niet haalbaar is. Hierbij zien wij twee opties: het volume aanpassen of door efficiëntere inzet voordelen te behalen. Wij verzoeken u om deze opties nader
over de ontwikkelingen rondom vastgoed in de eerste helft van
2024.
te onderzoeken en dit uit te werken in de begroting 2025. Tot slot verzoeken wij u om inzicht te geven in de maatregelen die worden genomen om de
In de ontwerpbegroting zijn beleid en de financiële ontwikkeling verder geconcretiseerd. In lijn met de
kosten zo veel mogelijk te beperken. Tevens is er behoefte om inzicht te krijgen welke
spelregels die zijn afgesproken, geeft VRGZ dit onderscheid
Pagina 16 van 32
7
kostenstijgingen voortkomen uit nieuw beleid en welke kostenstijgingen voortkomen uit externe factoren waar geen invloed op is.
tussen
Verder moeten budgetoverschrijdingen zoveel mogelijk in de eigen bedrijfsvoering
De VRGZ
worden opgevangen. Wanneer toch sprake is van onvoldoende middelen dan willen wij hier tijdig over worden geïnformeerd.
gemeenten zich bevinden. De begroting bevat daarom minimaal beleidsvoorstellen en VRGZ presenteert alleen
Wij vernemen graag uw reactie op de punten uit deze zienswijzebrief. Wij wensen u veel succes bij het opstellen van de concept-Programmabegroting 2025
worden ontwikkelingen binnen de begroting opgevangen. De VRGZ heeft in de afgelopen rapportagemomenten
en zien deze met vertrouwen tegemoet.
gemeenten geïnformeerd
nieuw beleid en
externe
factoren
aan in de
van
financiële
situatie waarin
begroting. is zich bewust
de
noodzakelijke uitzettingen aan gemeenten. Waar mogelijk
over de financiële
situatie van
VRGZ waarbij is vermeld dat er geen ruimte is om grote ontwikkelingen binnen de eigen begroting op te vangen, zonder dat dit de primaire dienstverlening raakt
Druten
De gemeenteraad heeft kennis genomen van de kaderbrief 2025 en heeft een bezwaar hierover:
Grote mate van onzekerheid inzichtelijk maken in begroting
In de ontwerpbegroting worden de ontwikkelingen voorzien
Net als vorig jaar staat een grote mate van onzekerheid centraal in de Kaderbrief. De
van concretisering en financiële doorvertaling.
Kaderbrief geeft zeer beperkt inzicht in de financiële en organisatorische gevolgen van de beschreven ontwikkelingen. In de conceptbegroting 2025 verwachten we derhalve een
concrete uitwerking van de risico's in een financieel sluitend stuk.
Waar mogelijk worden ontwikkelingen binnen de begroting
Verder wil de gemeenteraad dat de VRGZ ontwikkelingen die de VRGZ financieel raken
opgevangen. De VRGZ heeft in de afgelopen rapportagemomenten gemeenten geïnformeerd over de
blijft monitoren en in beginsel binnen de bestaande budgetsystematiek opvangt.
financiële situatie van VRGZ waarbijis vermeld dat er geen ruimte is om grote ontwikkelingen binnen de eigen begroting op te vangen, zonder dat dit primaire
Terughoudendheid in instellen reserves
dienstverlening raakt.
We wijzen de VRGZ erop dat de gemeente Druten terughoudend is in het instellen van (grote) algemene reserves. We vragen daarom duidelijk het doel van de reserve te
beschrijven in het voorstel omtrent vastgoed, zodat de juiste afweging gemaakt kan
De VRGZ neemt hierbij de regels in acht zoals deze door het
worden.
bestuur zijn vastgesteld met betrekking tot de algemene reserve. Met betrekking tot de bestemde reserve is hiertoe
De bevoegdheid voor het instellen van een nieuwe reserve ligt bij de raad.
een voorstel en uitwerking opgenomen in de ontwerpbegroting.
Pagina 17 van 32
GEI
Heumen
7
In uw brief van 16 november 2023 biedt u de raad van Heumen de mogelijkheid om een zienswijze in te dienen op de Kaderbrief 2025. De raad heeft in zijn vergadering van 1 februari 2024 besloten om de volgende zienswijze te uiten.
Deze zienswijze luidt: Net als vorig jaar staat een grote mate van onzekerheid centraal in de
In de ontwerpbegroting worden de ontwikkelingen voorzien
Kaderbrief 2025. In de Kaderbrief worden verschillende ontwikkelingen en risico's
van concretisering en financiële doorvertaling.
geschetst, welke onzekerheden met zich mee brengen. Er wordt beperkt inzicht gegeven in de financiële gevolgen. Zo brengen het verduurzamen van het wagenpark en het vervangen van materieel extra kosten met zich mee. Het is echter onduidelijk hoe hoog
deze kosten zijn. Deze kostenontwikkeling is zorgelijk, met name als men kijkt naar de beperkte financiële ruimte die gemeenten de komende jaren hebben. Het is van belang dat er inzicht en concrete uitwerkingen worden weergegeven. In de conceptbegroting 2025
De VRGZ
verwachten we daarom een concreteren reëel beeld van de gevolgen en financiële risico's.
gemeenten zich bevinden. De begroting bevat daarom
We verwachten dat hierbij rekening wordt gehouden met de beperkte financiële ruimte die gemeenten de komende jaren zullen hebben. Ten slotte i het van belang dat getracht
minimaal beleidsvoorstellen en VRGZ presenteert alleen noodzakelijke uitzettingen aan gemeenten. Waar mogelijk
moet worden eventuele kostenverhogingen zoveel als mogelijk binnen de
worden ontwikkelingen binnen de begroting opgevangen.
budgetsystematiek op te vangen.
De VRGZ heeft in de afgelopen rapportagemomenten gemeenten geïnformeerd over de financiële situatie van
is zich bewust van de financiële situatie waarin
VRGZ waarbij is vermeld dat er geen ruimte is om grote ontwikkelingen binnen de eigen begroting op te vangen, zonder dat dit primaire dienstverlening raakt. In de zienswijze op de conceptbegroting 2024 hebben wij gevraagd om met een meer concreet uitgewerkt voorstel te komen omtrent de ontwikkelingen van de
In 2024 wordt door het bestuur van de VRGZ gesproken over de ontwikkelingen van het vastgoed. Dit traject moet leiden
vastgoedportefeuille en de financiële consequenties daarvan.
tot een plan rondom vastgoed eind 2024 zoals dit ook door
Wij zien met belangstelling uit naar het concrete plan dat volgt uit de overleggen van het
de gemeenteraden is gevraagd in de zienswijzen op de
Algemeen Bestuur in het eerste half jaar van 2024.
begroting 2024. De VRGZ faciliteert dit traject en zal daarbij het betrekken van gemeenten en gemeenteraden als aandachtspunt voor ogen houden.
Maasdriel
'Op 1 februari 2024 heeft onze gemeenteraad de kaderbrief 2025 Veiligheidsregio Gelderland-Zuid besproken. Wij hebben besloten voor de kaderbrief 2025 een inhoudelijke ienswijze in te dienen ten aanzien van de financiële situatie van gemeenten, nieuw beleid,
loon- en prijsindexatie en de samenwerking op de P&C-cyclus van gemeenschappelijke regelingen.
Pagina 18 van 32
GEI
7
Financiële situatie van gemeenten Wij zien onze gemeente de komende jaren geconfronteerd met grote uitdagingen. Een
De VRGZ
veelheid aan taken en maatschappelijke opgaven vragen om onze inzet, terwijl we te
gemeenten zich bevinden. De begroting bevat daarom minimaal beleidsvoorstellen en VRGZ presenteert alleen
maken
hebben
met een
knellend financieel middelenkader.
Naast
macro-economische
ontwikkelingen als de stijgende rente en de hoge inflatie, staan onze financiën onder druk
is zich bewust
van
de
financiële
situatie waarin
noodzakelijke uitzettingen aan gemeenten.
als gevolg van het huidige Rijksbeleid met betrekking tot de financiering van gemeenten vanaf 2026. De VNG heeft berekend dat gemeenten vanaf het inmiddels als ‘ravijnjaar’ bekend staande jaar 2026 geconfronteerd worden met een structurele korting van
ongeveer 3 miljard euro per jaar. Het Riijk en de VNG zijn hierover nog in gesprek, maar bij ongewijzigd beleid ontkomen wij er niet aan om op lokaal niveau scherpe keuzes te maken zodat onze uitgaven in ljn blijven met de beschikbare financiële middelen. In dit kader
doen wij nadrukkelijk
ook een beroep op onze verbonden partijen.
Vanzelfsprekend gaan wij er vanuit dat uw gemeenschappelijke regeling streeft naar een kwalitatief goede dienstverlening tegen zo laag mogelijke lasten voor onze inwoners. Bij de
behandeling van uw begroting zullen wij hier nadrukkelijk ook op toezien. Beleidsinhoudelijk
Bij de concept kaderbrief VRGZ 2025 hebben wij de volgende opmerkingen:
De herverdeelmethodiek is een vraagstuk van de verdeling
Het aandeel van de gemeente Maasdriel in de totale kosten van VRGZ is 4,5%. In de kaderbrief worden taakdiscussies gevoerd en veel kostenstijgingen aangekondigd. De
van de kosten die gepaard gaan met de dienstverlening door de VRGZ tussen gemeenten. De uitkomst van het
hoogte van de bedragen wordt nog niet inzichtelijk gemaakt. In onze begrotingen wordt
bestuurlijke gesprek hierover is nog niet duidelijk. In 2024
geen rekening gehouden met uitzettingen, anders dan loon- en prijsontwikkeling. Vermeld wordt dat een aantal gemeenten de huidige verdeelmethodiek van de
wordt door het bestuur van de VRGZ ook gesproken over de ontwikkelingen van het vastgoed. Dit traject moet leiden tot
gemeentelijke bijdrage opnieuw wil Iaten bekijken. Het Algemeen Bestuur zal in de
een plan rondom vastgoed eind 2024 zoals dit ook door de
eerste maanden van 2024 over de verdeelmethodiek in gesprek gaan aan de hand
gemeenteraden is gevraagd in de zienswijzen op de
van een nadere analyse van de huidige verdeelmethodiek en de mogelijke aanpassingen daarvan. Dit kan voor individuele gemeenten financiële consequenties
begroting 2024. De gemeenten en de gemeenteraden zullen goed worden geïnformeerd gedurende dit traject.
hebben. Aangegeven wordt dat het voor de hand ligt dat de financiële consequenties pas
vanaf 2026 merkbaar zijn.
Het MJOP is herijkt conform opdracht van het bestuur VGRZ.
De financiële uitdagingen ten aanzien van het vastgoed staan beschreven. Zoals bekend hebben de gemeenten vragen naar aanleiding van de conceptbegroting 2025 om
Dit MJOP richt zich op het reguliere onderhoud. De herziening van het MJOP wijst uit dat dit onderhoud tot
met een meer concreet uitgewerkt voorstel te komen omtrent de ontwikkelingen van de
stijgende kosten leidt.
vastgoedportefeuille en de financiële consequenties daarvan. Gezien de samenhang en complexiteit van bovenstaande ontwikkelingen wil het Algemeen Bestuur hierover in het
eerste half jaar van 2024 in gesprek gaan. Hieruit zal een concreet plan voortvloeien. Tot
Pagina 19 van 32
GEI
7
die tijd kunnen wij geen aanvullende uitzettingen op de vastgoedportefeuille accepteren. Graag zien wij dat de uitgangspunten voor deze discussie helder gemaakt worden voordat er verdere stappen gezet worden. Dit
is nodig om hierop goed te kunnen toetsen.
De VRGZ is terughouden met nieuw beleid. Er zijn echter Nieuw
beleid
ook ontwikkelingen, onder andere de herziening van de Wet
We zien in onze begroting en meerjarenraming voor de komende jaren geen ruimte voor structurele beleidsintensiveringen. In het verlengde hiervan vragen wij onze
Veiligheidsregio's en uitdaging rondom klimaatverandering die nieuw beleid noodzakelijk kunnen maken. De effecten
gemeenschappelijke regelingen om terughoudend om te gaan met voorstellen voor nieuw
van de nieuwe wet Veiligheidsregio's, zijn op dit moment
beleid. Daarbij hanteren wij het principe “Nee, tenzij…”.
nog niet bekend. In de begroting zullen ontwikkelingen
Nieuw beleid dat niet is opgenomen in de kaderbrief zullen wij in principe in de begroting niet honoreren. Wellicht ten overvloede: Bovenstaande geldt ook voor nieuwe
geconcretiseerd en onderbouwd worden.
beleidsvoornemens waarvoor dekking gevonden kan worden binnen uw begroting en meerjarenraming. VRGZ werkt conform Begrotingsrichtlijn Regio Nijmegen
Loon- en prijsindexatie Wij gaan ervan uit dat u realistische ramingen opneemt voor loon- en prijsstijgingen. De financiële controllers van de Rivierenlandse gemeenschappelijke regelingen hebben met
elkaar afspraken gemaakt over de systematiek van het in de begroting verwerken van verwachte salariskostenstijgingen en de hierbij gewenste onderlinge harmonisering. Afgesproken is dat aansluiting wordt gezocht bij de door het CPB 'berekende' stijging van
(BRN). Daarbij wordt gebruik gemaakt van CEP. Het Centraal Plan Bureau (CPB) publiceert bij de Macro Economische Verkenningen (MEV) n september geen doorkijk op langere
termijn (meer). Deze doorkijk wordt alleen bij het Centraal Economisch Plan (CEP) in maart gepubliceerd. Daarom i voor de BRN het CEP maatgevend geworden voor de
de lonen (de geraamde loonontwikkeling), die in de door het Ministerie van Binnenlandse
begrotingen (doorkijk op langere termijn). De MEV
Zaken en Koninkrijksrelaties uitgebrachte septembercirculaire is gepubliceerd. Indien de werkelijke salariskostenstijging in het lopende begrotingsjaar (nu: 2023) afwijkt van de
(september) wordt gebruikt voor de eenmalige actualisatie van de indexering. Wij handhaven ook voor de BRN 2025
ramingen die in de begroting zijn verwerkt, dan kunnen de structurele effecten daarvan
dezelfde methodiek.
meegenomen worden in de salarisberekeningen van begroting voor het jaar T#2.
Voor de prijsontwikkeling dient aansluitingte worden gezocht bij de door het CPB opgestelde ‘prijsindex nationale bestedingen’ die in de septembercirculaire zijn opgenomen.
Alleen indien voor specifieke kostencategorieën andere indexeringspercentages gelden, kan worden afgeweken van het algemene indexeringspercentage en worden de marktconforme kostenstijgingen in de begrotingscijfers verwerkt.
Het achteraf met terugwerkende kracht corrigeren van prijsontwikkelingen achten wij daarbij niet opportuun. Eventuele knelpunten die ontstaan omdat de werkelijke prijsontwikkeling zich gedurende een jaar anders ontwikkelt dan de in de begroting
opgenomen ramingen, dienen naar onze mening te worden gemeld via de tussentijdse
Pagina 20 van 32
7
voortgangsrapportages, met in het geval van een negatieve afwijking ook een dekkingsvoorstel. De VRGZ
heeft aandacht voor
de controlerende
en
P&C-cyclus van gemeenschappelijke regelingen Op 1 juli 2022 is de wijziging van de Wet Gemeenschappelijke regelingen (Wegr) in werking
kaderstellende rol van gemeenteraden en heeft aandacht voor de relevante termijnen. Dit is ook verwerking in de
getreden. Deze wetswijziging beoogt de kaderstellende en controlerende rol van de
ontwerptekst van de gemeenschappelijke regeling. De VRGZ
gemeenteraden ten aanzien van gemeenschappelijke regelingen te versterken. In het verlengde hiervan willen wij in de komende periode graag regionaal gezamenlijke
zoekt graag afstemming met de gemeentelijke organisaties en griffiers om de P&C producten met de geldende termijn
afspraken maken op het gebied van planning en control. Een gezamenlijke kader voor
pas te maken met de agendering in de raden in de regio
gemeenschappelijke regelingen zorgt enerzijds voor meer grip van gemeenten op
Gelderland-Zuid.
gemeenschappelijke regelingen en biedt anderzijds duidelijkheid aan onze gemeenschappelijke regelingen over wat er van hen wordt verwacht op dit onderwerp. Wij
gaan hierover graag met u in gesprek.
Neder-Betuwe
'Op 7 december 2023 hebben wij van u de Kaderbrief 2025 ontvangen. U stelt ons in de gelegenheid om onze zienswijze hierop kenbaar te maken. U heeft hierbij aangegeven dat de zienswijzen van de gemeenteraden vóór 1 februari 2024 kenbaar gemaakt moeten worden.
Zienswijze
Wij hebben kennis genomen van de Kaderbrief 2025. Wij stemmen in met de Kaderbrief. Als kanttekening willen wij wel twee zaken meegeven:
1.Het percentage waar de gemeenten voor gecompenseerd worden vanuit het Rijk, staat
De VRGZ
niet in verhouding met de huidige inflatie. 2. In de Kaderbrief geeft u aan dat we een onzekere financiële toekomst tegemoet gaan en
gemeenten zich bevinden. De begroting bevat daarom minimaal beleidsvoorstellen en VRGZ presenteert alleen
is zich bewust van de financiële situatie waarin
dat het de vraag is of de extra lasten op tijd inzichtelijk zijn. We missen een toelichting over
noodzakelijke uitzettingen aan gemeenten. VRGZ indexeert
de wijze waarop we als gemeente begrotingswijzigingen mogen verwachten. Graag ontvangen we uw reactie op deze twee punten.
volgens de met het bestuur vastgestelde spelregels. Dat kan afwijken van de systematiek waarop het Rijk gemeenten compenseert.
Via de twee tussenrapportages worden gemeenten geïnformeerd over de financiële ontwikkelingen van de
VRGZ inclusief eventuele begrotingswijzigingen Nijmegen
Wij hebben met belangstelling kennisgenomen van de Kaderbrief 2025 van de
Pagina 21 van 32
7
Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ). In deze reactie treft u onze zienswijze op deze kaderbrief.
De brief geeft een goed overzicht van de relevante ontwikkelingen en sluit aan bij eerdere berichtgevingen zoals het Regionaal Beleidsplan. De raad heeft een positieve zienswijze op de kaderbrief 2025. Daarnaast geven we u graag het onderstaande mee.
Grote mate van onzekerheid inzichtelijk maken
In 2024 wordt door het bestuur van de VRGZ gesproken over
Wij onderstrepen de noties zoals gemaakt in de Kaderbrief over de constante afweging van
de ontwikkelingen van het vastgoed. Dit traject moet leiden
nut een noodzaak van elke stap. Daarnaast geeft u in de Kaderbrief aan met een:
tot een plan rondom vastgoed van de VRGZ eind 2024, zoals
"een
meer concreet uitgewerkt voorstel te komen omtrent de ontwikkelingen van de vastgoedportefeuille en de financiële consequenties daarvan." Het belang voor dergelijke
dit ook door de gemeenteraden is gevraagd in de zienswijzen op de begroting 2024. De gemeenten en de
zorgvuldige uitwerkingen onderstrepen wij en zien we graag tegemoet.
gemeenteraden zullen goed worden geïnformeerd gedurende dit traject.
De kostenontwikkeling is zorgelijk, gezien de beperkte financiële ruimte die gemeenten de
komende jaren hebben. Gemeenten ontkomen er niet aan om op lokaal niveau scherpe
De VRGZ
keuzes te maken zodat de uitgaven in ljn blijven met de beschikbare financiële middelen en ook de verbonden partijen vragen wij hiermee rekening te houden. Wij vragen de VRGZ
gemeenten zich bevinden en houdt hier ook rekening mee. De begroting bevat daarom minimaal beleidsvoorstellen en
om ontwikkelingen die de VRGZ financieel raken te blijven monitoren
VRGZ presenteert alleen noodzakelijke uitzettingen aan
en binnen de bestaande begrotingsmiddelen op te vangen.
gemeenten. In beginsel zal de VRGZ trachten ontwikkelingen binnen de begroting op te vangen.
is zich bewust van de financiële situatie waarin
We zien met belangstelling uit naar de conceptbegroting VRGZ voor 2025
Tiel
Dank
voor uw uitgebreide kaderbrief 2025, waarin u een helder beeld schetst van
beleidsmatige ontwikkelingen en financiële kaders, en de ontwikkelingen en risico's die van invloed kunnen zijn op uw begroting 2026 en het meerjarenperspectief. Wij hebben deze echter ontvangen tegen de achtergrond van ons recentelijk naar beneden bijgestelde
financiële perspectief. Financiële situatie gemeenten
De komende jaren worden de gemeenten voor grote uitdagingen gesteld. Een veelheid aan
De VRGZ
taken en maatschappelijke opgaven vragen om onze inzet, terwijl we te maken hebben met een knellend financieel middelenkader. Naast macro-economische ontwikkelingen,
gemeenten zich bevinden en houdt hier ook rekening mee. De begroting bevat daarom minimaal beleidsvoorstellen en
is zich bewust van de financiële situatie waarin
Pagina 22 van 32
GEI
zoals stijgende rente en hoge inflatie, staan onze financiën onderdruk als gevolg van het huidige Rijksbeleid met betrekking tot de financiering van de gemeenten vanaf 2026.