3 Bijlage 1 Randvoorwaarden te verbinden aan het principeverzoek Windenergie Culemborg - 2192126
Tekst van het document
Bijlage 1 bij raadsvoorstel principeverzoek Windenergie Culemborg (GZDGCB2078295/2192126) Onderwerp
Overwegingen
Het initiatief moet voldoen aan alle wettelijke normen.
Het moeten voldoen aan wettelijke normen is een belangrijke (en logische) randvoorwaarde (kader) waarbinnen het initiatief zich moet ontwikkelen. Voor één van de belangrijkste thema’s verbonden aan winturbines (geluid) ontbreken op dit moment landelijke normen. Randvoorwaardelijk voor de besluitvorming is dat er landelijke of provinciale wettelijke normen zijn. In het kader van de milieueffectrapportage moet een groot aantal thema’s onderzocht worden (denk aan geluid, slagschaduw, flora fauna, etc). Voor de meeste thema’s bestaan wettelijke normen waaraan voldaan moet worden. De uitdaging zit er in om te onderzoeken of er opstellingsvarianten mogelijk zijn (aantal, hoogte, etc.) die objectief (toetsbaar) leiden tot betere milieuprestaties (minder hinder). Het realiseren van betere milieuprestaties verhoogt ook de kans op het vergroten van het draagvlak voor het project. Kies hierin ook de lijn van eerst voorkomen (van hinder) en pas daarna mitigeren en compenseren. Daarnaast vragen we in het bijzonder aandacht voor de omwonenden die het dichtstbij de windturbines wonen. In dit kader wordt derhalve nadrukkelijk aan de initiatiefnemers de eis gesteld dat in de milieueffectrapportage objectief en transparant onderzocht gaat worden of strengere normen dan de wettelijke denkbaar zijn.
Daarbij geldt dat het onderzoek als resultaatsverplichting wordt opgelegd, maar dat uit het onderzoek zelf moet blijken of strengere normen reëel zijn. Windparken worden in verband gebracht met (in)directe gezondheidseffecten. De manier om objectief en transparant (en dus toetsbaar) eventuele gezondheidseffecten te onderzoeken is door een volwaardige gezondheidseffectscreening (GES) onderdeel te laten uitmaken van de milieueffectrapportage. Via een GES wordt in beeld gebracht of en zo ja hoe groot de effecten op de gezondheid van omwonenden is. Het is vervolgens logisch om in de zoektocht naar de voorkeursvariant deze effecten te minimaliseren. Het initiatief voor windenergie ‘leeft’ in de Culemborgse samenleving. Een volwaardige participatie is daarom belangrijk. Gedurende het proces moeten belangen van stakeholders ingebracht kunnen worden. Het moet transparant zijn op welke wijze de inbreng wordt gewogen en welke invloed dit heeft op de uitkomsten van het onderzoek. Aan het einde van het haalbaarheidsonderzoek (de milieueffectrapportage) moet duidelijk zijn dat alle belangen die ingebracht zijn op een goede manier zijn gewogen. Eén en ander moet in een zelfstandig leesbaar participatieverslag worden beschreven. In de milieueffectrapportage moet een objectieve onderbouwing worden gegeven voor de keuze van de locatie voor het nieuwe windpark.
Daarbij geldt dat het gehele grondgebied (met name ook het gebied langs de Rijksweg A2) van de gemeente Culemborg moet worden beschouwd.
Onderzoek of het mogelijk is om beter te presteren dan de wettelijke normen (streef naar zo min mogelijk hinder)
Gezondheid, voorzorgsbeginsel en zorgplicht
Doorloop een volwaardig participatietraject
Locatiekeuze De initiatiefnemers gaan uit van een zoekgebied ten zuiden van de N320.
Opnemen als randvoorwaarde? ja
ja
ja
ja
ja
De relatie met de grondeigenaren Tussen de initiatiefnemer en de betrokken grondeigenaren in het zoekgebied zijn in het verleden contracten gesloten. Duidelijk is dat er tussen partijen verschillen van inzicht bestaan. Wat betekent dit voor het initiatief en voor de besluitvorming over het principeverzoek? Windvisie Laat zien dat het initiatief ontwikkeld kan worden binnen de kaders van de vigerende gemeentelijke windvisie (2017).
ruimtelijke belemmeringen
Breng qua natuur(gebieden) in beeld wat het initiatief doet met:
Landschap en cultuurhistorie
Voorop staat dat de afspraken die tussen initiatiefnemer en grondeigenaren zijn gemaakt zich afspelen binnen het privaatrecht. De gemeente is daarin geen partij. Voor de gemeente is het van belang dat het onderzoek in de milieueffectrapportage naar die opstellingsvariant die op basis van een multicriteria-analyse als beste uit de bus komt (en daarmee de voorkeursvariant wordt die de basis vormt voor de herziening van het omgevingsplan en de verlening van de omgevingsvergunningen) niet onmogelijk wordt als gevolg van het ontbreken van grondposities (of onenigheden daarover). Het is dus van belang dat uiterlijk – op het moment dat er een voorkeur voor een opstelling wordt vastgesteld – er zekerheid is dat die variant ook kan worden gerealiseerd.
ja
In de gemeentelijke windvisie worden verschillende criteria benoemd zoals: ➢ Ruimtelijke belemmeringen; ➢ Natuur; ➢ Landschap en cultuurhistorie; ➢ Maatschappelijke effecten. In de Windvisie zijn deze thema’s verder gespecificeerd. In de Notitie Reikwijdte en Detailniveau wordt per thema gedetailleerd beschreven welke onderzoeken uitgevoerd moeten worden en tot op wel detailniveau dit moet gebeuren. In de milieueffectrapportage moet worden ingegaan op de consequenties van in ieder geval de volgende ruimtelijke belemmeringen: - De aanwezigheid van woningen (geluid en slagschaduw) - de nabijheid van overige bebouwing (externe) veiligheid); - verstoring van laagvliegroutes en –gebieden; - de nabijheid van vliegvelden, radarstations en beschermingszones; - de aanwezigheid van ondergrondse gas– en buisleidingen; - de aanwezigheid van hoogspanningsleidingen; - afstanden tot spoorlijnen, wegen en rivierdijken. In de milieueffectrapportage moet worden ingegaan op de consequenties van in ieder geval de volgende natuurgebieden: - Gelders natuur Netwerk; - Gelderse Groene Ontwikkelingszone; - Weidevogel- en ganzenfoerageergebieden; - Natura 2000-gebieden Het plangebied van het initiatief ligt binnen de Hollandse Waterlinies (Unesco-werelderfgoed). De effecten op dit culturele erfgoed moeten zorgvuldig in kaart worden gebracht. - Waardevolle open gebieden; - Nieuwe Hollandse Waterlinie;
Ja
ja
ja
ja
Maatschappelijke effecten
Omvang windpark
Netcongestie Meerdere fracties vragen om aandacht voor het probleem van netcongestie. Netcongestie vormt een bedreiging voor de verdere ruimtelijke ontwikkeling (woningbouw, economie, mobiliteit) van Culemborg. Belangrijk is dat door de komst van een nieuw windpark de netcongestie niet verslechtert. Kostenverhaal Verhaal in alle fases van de procedure volledig de kosten die de gemeente maakt.
- Beschermd Stads- en dorpsgezicht; - Archeologische vindplaatsen. De windturbines zijn geprojecteerd in een gebied waar ook gewoond en gewerkt wordt. Het eerlijk delen van de lasten en de lusten is een belangrijk criterium wat bij kan dragen aan draagvlak. Ook het inrichten van een duurzaamheids- of een omgevingsfonds waaruit lokale projecten kunnen worden gefinancierd is van belang voor het maatschappelijk draagvlak. Het is belangrijk dat deze mogelijkheden worden uitgewerkt in de milieueffectrapportage. - Gedragscode NWEA (Nederlandse WindEnergieAssociatie); - Burgerparticipatie; - Eerlijk delen van de grondopbrengst in het gebied; - Duurzaamheidsfonds; - Planschade/waardevermindering In de regionale energiestrategie Fruitdelta Rivierenland 1.0 is de inspanningsverplichting opgenomen om uiterlijk in 2030 72 GWh/j te realiseren. Het is daarom terecht dat via de milieueffectrapportage onderzocht gaat worden op welke wijze deze productie-omvang kan worden gerealiseerd. De omvang van het windpark is echter ook een variabele die kan worden gebruikt om de (hinder)effecten van het windpark te beperken. De Milieueffectrapportage is daarom de plek om het optimum te zoeken tussen minimaal de volgende grootheden (milieuprestaties, draagvlak en opbrengsten). Transparantie en objectiviteit is hierbij van essentieel belang.
Netcongestie is een actueel thema dat ingrijpt in de ontwikkeling van onze samenleving. Het is belangrijk om zo transparant mogelijk te beschrijven wat het effect is van een nieuwe windpark op netcongestie.
De definitiefase start met het opstellen van een intentieovereenkomst. Als het proces zich verder ontwikkelt komt er een moment voor een anterieure overeenkomst. In beide overeenkomsten worden afspraken gemaakt over plankostenvergoeding en nadeelcompensatie.
ja
ja
ja
ja
Voor sommige onderwerpen geldt dat deze wel gedurende de milieueffectrapportage uitgewerkt gaan worden, maar niet dat ze als randvoorwaarde aan het in behandeling nemen van het principeverzoek hoeven te worden gekoppeld. Die onderwerpen worden in de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) opgenomen waardoor er in de milieueffectrapportage opvolging aan gegeven moet worden. In het vervolg van deze tabel staan die onderwerpen die door de raadsfracties op 4 september 2025 zijn ingebracht waar voor dit geldt. Onderwerp Overwegingen Opnemen als randvoorwaarde? Relatie met het bestaande windpark Het bestaande windpark langs de N320 is bijna 20 jaar oud. Door de ontwikkeling van het huidige Nee (wordt langs de N320 initiatief bestaat de kans dat er op enig moment 2 windparken gelijktijdig ‘draaien’. Ook is het mogelijk meegenomen in de NRD) Het bestaande windpark langs de N320 dat andere ontwikkelingen gaan spelen. Het is wenselijk om aandacht te besteden aan dit vraagstuk. Het ligt voor de hand dat dit in de milieueffectrapportage in het hoofdstuk ‘autonome ontwikkelingen’ nadert het einde van haar levensduur. Wat betekent dat voor het initiatief beschreven gaan worden. In de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) zal hier aandacht aan worden Windenergie Culemborg? besteed. De NRD vormt als het ware de inhoudsopgave van de milieueffectrapportage.
In de NRD wordt bepaald welke onderzoeken moeten worden uitgevoerd om alle noodzakelijke informatie te verzamelen om een volwaardig besluit te kunnen nemen. Het opstellen van de NRD start direct na het instemmen met het principeverzoek. Geschiktheid van de bodem in het In de milieueffectrapportage worden alle milieueffecten beschreven. Dat geldt ook voor de effecten Nee (wordt Lage Veld op de bodem. In de NRD wordt dit meegenomen. meegenomen in de NRD) Aandacht wordt gevraagd voor de geschiktheid van de bodem in het Lage Veld. Windturbines vereisen enorme funderingen. Radar en verlichting In de milieueffectrapportage moeten alle milieueffecten beschreven worden. Dat geldt ook voor de Nee (wordt Aandacht wordt gevraagd voor de effecten van obstakelverlichting. In de NRD wordt dit meegenomen. meegenomen in de NRD) negatieve effecten van de obstakelverlichting. Einde levensduur en circulariteit. In het principeverzoek wordt niet ingegaan op de fase dat (als het zover komt) de windturbines aan Nee (wordt het einde van hun levensduur zijn gekomen. In hoeverre is het mogelijk om (onderdelen van) meegenomen in windturbines her te gebruiken om zo invulling te geven aan circulariteit? Alsook, wordt de omgeving de NRD) (boven- en ondergronds) weer in de oude staat teruggebracht? In de milieueffectrapportage moet expliciet aandacht besteed gaan worden aan deze fase.
In de NRD wordt dit meegenomen. Neem om een eerlijke vergelijking te Dit is een terecht punt. Onderdeel van de ‘zoektocht’ naar de beste voorkeursvariant is dat een Nee (wordt maken tussen verschillende typen optimum wordt gezocht tussen de mate van hinder, de opbrengst en het draagvlak. meegenomen in windturbines ook het opgesteld de NRD) vermogen en de theoretische opbrengst mee. Alleen dan kan er geen
verwarring ontstaan tussen de verschillende windmolens. Laat de 72 GWh per jaar los en mik op een bescheidener, maar breder gedragen initiatief. Het is wenselijk dat de initiatiefnemer laat weten hoe zij denkt de hinder te kunnen minimaliseren.
Onderdeel van de onderzoeken in het kader van de milieueffectrapportage wordt de omvang van het windpark. De initiatiefnemer heeft gekozen voor 72 GWh (gebaseerd op de aangenomen motie van 6 april 2021). In de MER kunnen ook kleinere opbrengsten worden onderzocht. In de NRD wordt dit meegenomen. Deze wens is één van de kernopdrachten die in het kader van de milieueffect-rapportage uitgezocht moet gaan worden. In de NRD zal dit worden opgenomen.
Nee (wordt meegenomen in de NRD) Nee (wordt meegenomen in de NRD