CConstaterende datCulemborg
Koppel je AI →
Document · PDF

250624_Presentatie_wind_NMU AdM

Beeldvormende bijeenkomst 26 juni 2025, gemeente CulemborgBij agendapunt: Wind952 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

BEELDVORMENDE SESSIE CULEMBORG 26 JUNI 2025

Windmolens & natuur

OVER ONS

Natuur en Milieufederaties •

Voorspoedige energietransitie

•

Lusten en lasten eerlijk verdeeld

•

Met oog voor natuur en landschap

2

WINDMOLENS & NATUUR

Programma •

Wat zijn de risico’s?

•

Wat kun je doen?

•

•

Mitigatie

•

Compensatie

•

Natuurontwikkeling op afstand

•

Positieve impuls op locatie

Materiaal na einde levensduur

3

WAT ZIJN DE RISICO’S

Vogels en vleermuizen

1. Directe sterfte

2. Indirecte sterfte

4

WAT ZIJN DE RISICO’S

Vogels en vleermuizen 50.000 vogelslachtoffers per jaar = 1. Directe sterfte •

Aanvaringen met de wieken of de mast (vleermuizen, vogels en insecten)

Ongeveer 20 vogelslachtoffers per jaar per windmolen

2. Indirecte sterfte

• Verlies van leefgebied • Hoogspanningsmasten: Barrierevorming 500.000 tot 1 miljoen per jaar Katten: 18 miljoen per jaar Verkeer: 194 miljoen (Europa)

Meer informatie

5

WAT ZIJN DE RISICO’S

Vogels en vleermuizen

Kanttekening: moderne windturbines > 5 MW

+/- 24 vleermuisslachtoffers per windmolen (2,5 MW)

1. Directe sterfte • •

Aanvaringen met de wieken of de mast (vleermuizen, vogels en insecten) Barotrauma (drukgolf door draaiende wieken, vleermuizen)

2. Indirecte sterfte

• Verlies van leefgebied • Barrierevorming

Bij kleiner aantal windturbines met groot vermogen minder slachtoffers Meer informatie

Meer informatie

6

WAT ZIJN DE RISICO’S

Vogels en vleermuizen 2. Indirecte sterfte •

•

Verlies van leefgebied (vogels en vleermuizen) Barrièrevorming (vogels en vleermuizen)

Nysted offshore windpark, Denemarken Link naar onderzoek

7

WAT ZIJN DE RISICO’S

Meest kwetsbare soorten 1. Directe sterfte

2. Indirecte sterfte

Verschillende vleermuissoorten, roofvogels en uilen, leeuweriken, ooievaars, kieviten, plevieren, div. insecten

Bijv. weidevogels • Door verlies van leefgebied: blijven weg van (hoog) opgaande structuren • Houden van een open landschap • (Ook kans op directe sterfte bij hoge baltsvluchten)

Seizoenstrek • Vogels, vleermuizen in voor- en najaar • Hoger risico ‘s nachts en bij slecht weer

Hoe hoger de windmolen, hoe meer vogels er onderdoor vliegen.

8

WINDMOLENS & NATUUR

Behalve locatiekeuze zijn er geen generieke

Wat kun je doen?

maatregelen. Maatwerk per locatie. Goed ecologisch onderzoek = de basis

1.

Locatie: Kies deze verstandig

2.

Mitigatie: Zoveel mogelijk voorkomen van vogel- en vleermuisslachtoffers

3.

Compensatie: Aanleggen en onderhouden compensatiegebieden (verplicht vanuit omgevingswet)

4. Natuurontwikkeling: op afstand van het windpark 5. Positieve impuls: natuurontwikkeling onder de windmolens

9

WAT KUN JE DOEN

Verstandige locatiekeuze Kies locaties waar al veel verstoring aanwezig is. •

Langs snelwegen/spoorwegen

•

Bedrijventerreinen

Natuurorganisaties:

•

Niet in (en direct bij) natuurgebieden

•

Zo veel mogelijk ontzien; • Belangrijke trekroutes • Bossen • Omgeving van bosranden en bomenlanen

Knooppunt Deil – windpark Deil Geluidskaart RIVM

10

Natuur versterken en beschermen op een windpark Stop aanleg kabels tijdens broedseizoen

Geen bouwwerkzaamheden tijdens broedseizoen

Bijenorchis verplaatsen tijdens bouw

Vlot voor broedende visdief

foto: Marcel Klootwijk

Rode nachtverlichting alleen aan bij vliegverkeer Ecologiefonds voor versterking natuurgebieden in de omgeving

Detectiesysteem voor vleermuizen (microfoon)

Detectiesysteem voor vogels (camera)

Windpark Krammer, prov. Zeeland 11 foto: Windpark Krammer

Stilstandvoorziening op basis van trek vogels en vleermuizen • Periodieke stilstand voor seizoenstrek in het voor- en najaar • Stilstand voor dagelijkse trek • Model voor voorspelling moet nauwkeurig zijn • Bij dagelijkse trek meer opbrengstverlies Detectiesysteem – camera/radar • Wanneer de doelsoort zich in een risicozone begeeft schakelt de windmolen uit. • Nadeel: prijzig (wel dekking vanuit basisbedragen SDE++ subsidie) • Voorbeeld: Cameradetectie voor de Zeearend in Windpark Zeewolde

Stilstandvoorziening op basis van weer • Warme zomernacht, weinig wind • Insecten gaan hoger vliegen • Vleermuizen gaan hoger voedsel zoeken > ter hoogte van gondel • Windmolens zo programmeren dat ze stil staan bij deze specifieke weersomstandigheden. • Zeer effectief; 80 – 90% minder slachtoffers, <1% productieverlies • Bron: Ecologische analyse plan-MER (p.12)

Detectiesysteem - microfoon • Detectiesysteem zonder camera, maar met microfoon voor vleermuizen. • Windmolen of windmolens schakelen uit als vleermuis in de wieken terecht zou komen. • Nadeel: prijzig (wel dekking vanuit basisbedragen SDE++ subsidie)

Acoustic deterrant • Verjagen van vleermuizen via geluid (niet hoorbaar voor mensen). • Over effectiviteit is weinig bekend. • Onderzoek wordt opgezet in Flevoland • Hiervoor worden nog financiers gezocht.

Naderingsdetectie • Rode lampen ‘s nachts als waarschuwing voor vliegverkeer gaan alleen korte tijd aan als er laag vliegende helikopters of vliegtuigen naderen. • Voorkomt niet alleen lichthinder voor dieren, maar ook voor mensen.

Verhogen zichtbaarheid via zwarte wiek • Op basis van Noors onderzoek • Nu ook in Nederland onderzocht in de Eemshaven. • Tussentijdse conclusie: heeft weinig effect. • Wat is het effect op mensen? Waarschijnlijk storend om steeds bewegende zwarte wiek te zien. • Onderzoek loopt nog wel. • Meer lezen

WAT KUN JE DOEN

Natuurontwikkeling op afstand • Windpark Deil – Betuwewind • Tijdens bouw: extra damwand • Weidegrond staat nu onder water = plasdras • Grutto’s, tureluurs, bergeenden, slobeenden… • + stilstandsvoorziening in trekperiode en bij zonsop- en ondergang kon worden opgeheven

Meer lezen, nieuwe plasdras windpark Deil

14

WAT KUN JE DOEN

Positieve impuls (onder windmolen) • (Kleinschalige) natuur • Gemiddeld 0,1-0,2 ha grond permanent in gebruik, tijdelijk meer dan 1 ha nodig

(bouwfase) • Zo min mogelijk door de molen bedreigde soorten aantrekken • Goede afspraken met omliggende grondgebruikers van belang

15

WAT KUN JE DOEN

Voorbeeld 1: patrijzenakker (+ haag) • Patrijs loopt geen risico door windmolen • Meerjarige vogelakker met diverse lage soorten kruiden en granen • Aangevuld met 2 meter hoge, breed uitlopende, gemengde haag aan de rand van het perceel • Streekeigen beplanting: doornige struweelvormers, besdragende struiken en fruitsoorten • Paraplugroei

16

WAT KUN JE DOEN

Voorbeeld 2: voederhaag • Geschikt voor agrarische toepassing in veehouderij

• Geeft schaduw en aanvulling van rantsoen met takken en bladeren die veel mineralen bevatten • Bevorderd algemene biodiversiteit

17

MATERIAAL NA EINDE LEVENSDUUR

Recycling? Ja, voor 85-90% (staal, beton, ijzer, gietijzer en koper) Wieken = composiet + laagje epoxyhars, nog geen goede oplossing. •

In Europa: niet begraven. In de VS gebeurt dit wel in de woestijn.

•

Nu: in de shredder (later verwerkt in cement, stoeptegels) of verbrand

•

Er zijn initiatieven om windmolenwieken te recyclen (TNO/ Vestas) , volledig circulaire wieken zijn nog ver weg.

•

Kies nu liever voor stilste windmolentypes

Meer informatie

18

MATERIAAL NA EINDE LEVENSDUUR

Foto: Vattenfall/ Jorrit Lousberg

19

Heeft u vragen? Neem gerust contact op!

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Culemborg&id=8e2f7298-edbd-46b8-8a17-311f60997f64