20230511 BING-raadsbijeenkomst integriteit Culemborg.pdf
Tekst van het document
Bijeenkomst Integriteit voor de gemeenteraad
Bureau BING Peter Schokker Anne van Kessel
Programma van vanavond -
Introductie (10 minuten)
-
Integriteitsspel Dilemmax (50 minuten): vragen in groepen
-
Plenaire terugblik (30 minuten): reflectie op het spel en op relevante thema’s in Culemborg bondige inkijk in relevante spelregels voor raadsleden
Een stelling
“Discussies over je eigen integriteit kun je zelf
veroorzaken, maar het kan je ook overkomen.” Eens, of oneens?
Een greep uit krantenkoppen
Introductie Dilemmax
Begripsbepaling integriteit (1)
“Een beetje integer kan niet”
Begripsbepaling integriteit (2) Speech ‘Om de integriteit van het openbaar bestuur’ – VNG Congres 1992 ‘Nederland is een democratische rechtsstaat. Dat begrip draagt uitdrukkelijk het element van integriteit in zich. Een overheid kan niet én rechtsstaat zijn én niet integer. Een niet-integere overheid kan de rechtsorde niet handhaven. De overheid is óf wel óf niet integer. Een beetje integer kan niet.’
Begripsbepaling integriteit (3) Speech ‘Om de integriteit van het openbaar bestuur’ – VNG Congres 1992 Elementen die tot waakzaamheid nopen: •
het niet zo nauw nemen met democratische spelregels
(lekken) •
gevaar van oneigenlijke beïnvloeding van politieke besluitvorming en corruptie van overheids- en semi-overheidsfunctionarissen
(infiltratie, beïnvloeding door de georganiseerde misdaad) •
de geruchtenstroom en de reactie daarop
(onverwijld maatregelen treffen óf publiekelijk ontzenuwen)
Begripsbepaling integriteit (4) Typen integriteitsschendingen • Corruptie • Fraude, diefstal en verduistering • Dubieuze giften of beloften
• Belangenverstrengeling • Misbruik en manipulatie van informatie
• Misbruik van bevoegdheden • Verspilling en wanprestatie • Omgangsvormen (pesten, (seksuele) intimidatie, discriminatie) • Misdragingen in de privésfeer
(Lasthuizen 2008)
‘Spelregels’ voor raadsleden* • • • •
Art. 12 Gemeentewet Art. 13 Gemeentewet Art. 15 Gemeentewet Art. 28 Gemeentewet
Functies naast het raadslidmaatschap Incompatibiliteiten Verboden handelingen Deelname aan beraadslaging en stemming
• Art. 87 Gemeentewet (en verder) • Art. 170 lid 2 Gemeentewet
Geheimhouding Burgemeester als bevorderaar van bestuurlijke integriteit
• Gedragscode
Eigen, huishoudelijk reglement
* Wet Bevorderen integriteit en functioneren decentraal bestuur
Een citaat “Integriteit heeft direct betrekking op iemands eer en goede naam, op zelfrespect, eigenwaarde, waardigheid en geloofwaardigheid, op zijn morele kaliber. Wie zijn integriteit aangevallen ziet, ervaart dat als een aantasting van zijn gaafheid, als een schending van eer en zelfrespect. Het gaat dan niet meer om kleine fouten, die vergeven en vergeten kunnen worden, maar om een fundamentele aanval, die grote emoties oproept en agressie tegenover de aanvaller. Wie in zijn integriteit wordt aangevallen, likt niet eerst zijn eigen wonden, maar zoekt onmiddellijk en zo fel mogelijk de tegenaanval. Hij voelt zich diep in zijn waarde geraakt en in een ‘alles of niets’-situatie gebracht.”
(B.J.S. Hoetjes, 2000; De kreukbare overheid. Essays over integriteit in Nederland).
Tot slot • Regels geven maar beperkt houvast en ‘het juiste doen’ laat zich soms moeilijk in concrete regels (gedragscodes) of protocollen vangen. • Beeldvorming speelt een rol: politici leven in een glazen huis. • Pas op voor verkramping: ‘integritisme’ • Maak twijfels en vermoedens op de correcte wijze bespreekbaar
• Elkaar behoeden in plaats van afrekenen
Dank voor uw aandacht
@BureauBING