CConstaterende datCulemborg
Koppel je AI →
Document · PDF

2 Ontwerp programmabegroting 2027-2030 BWB - 2596052

Raadsvergadering 11 juni 2026, gemeente CulemborgBij agendapunt: Zienswijze jaarrekening 2025 & begroting 2027 Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe10.935 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Programmabegroting 2027-2030 Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe

Ontwerpbegroting d.d. 2 april 2026

Programmabegroting 2027-2030

Inhoudsopgave Algemeen ................................................................................................................................................ 3 Inleiding............................................................................................................................................... 4 Financiële samenvatting ..................................................................................................................... 6 Vaststellingsbesluit ............................................................................................................................. 9 Programma's ......................................................................................................................................... 10 Deelprogramma 1 I Juridische, Organisatie en Personele zaken ...................................................... 11 Deelprogramma 2 I Informatievoorziening ...................................................................................... 13 Deelprogramma 3 I Informatie Technologie en Applicaties ............................................................. 15 Deelprogramma 4 | Financiën ..........................................................................................................

17 Deelprogramma 5 | Facilitair en Inkoop ........................................................................................... 19 Deelprogramma 6 | Directie en Staf ................................................................................................. 20 Algemene dekkingsmiddelen ............................................................................................................ 22 Paragrafen............................................................................................................................................. 23 Paragraaf 1 | Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................ 24 Paragraaf 2 | Financiering................................................................................................................. 31 Paragraaf 3 | Bedrijfsvoering ............................................................................................................ 36 Paragraaf 4 | Openbaarheidsparagraaf ............................................................................................ 37 Financieel .............................................................................................................................................. 38 Geprognotiseerde balans..................................................................................................................

39 Baten en lasten programmabegroting .............................................................................................. 42 Uitgangspunten begroting……………………………………………………………………………………………………………45 Bijlagen.................................................................................................................................................. 46 Bijlage 1 | Overzicht taakvelden ....................................................................................................... 47 Bijlage 2 | Totaaloverzicht maatwerk ............................................................................................... 48

2

Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe

Programmabegroting 2027-2030

Algemeen

Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe

3

Programmabegroting 2027-2030

Inleiding Het jaar 2027 staat voor de Bedrijfsvoeringsorganisatie West‑Betuwe (BWB) in het teken van de doorontwikkeling van de reguliere dienstverlening, gebaseerd op de Producten‑ en Dienstencatalogus (PDC), maar ook zal de nodige aandacht uitgaan naar het ontvlechten van Tiel uit de BWB en de herinrichting van de organisatie en dienstverlening zonder Tiel. Doorontwikkeling betekent hier procesverbetering en optimalisatie. Het betreft dus geen grote vernieuwingen. De ontwikkelingen in 2025 – met name de bestuurlijke besluitvorming rondom het uittreden van de gemeente Tiel en het besef dat de juiste randvoorwaarden nodig zijn voor de voortgang van complexe projecten met informatievoorzieningscomponent – hebben duidelijk gemaakt dat bewuste en scherpe keuzes in de komende jaren noodzakelijk zijn. Deze context vormt het kader waarbinnen wij in 2027 gericht verder werken aan een stabiele en toekomstbestendige bedrijfsvoering. De komende jaren blijft de BWB opereren in een context van verschillende onzekerheden die invloed hebben op onze planning en de ruimte voor vernieuwing. De ontwikkelingen bij de deelnemende gemeenten, de digitaliseringtransitie, de structurele krapte op de arbeidsmarkt en de doorwerking van landelijke wet‑ en regelgeving vragen om realistische keuzes en helder prioriteren.

Deze dynamiek maakt het noodzakelijk om de uitvoering stabiel te houden en tegelijkertijd voldoende wendbaar te blijven. Wij werken ook in 2027 langs de drie strategische ontwikkellijnen uit de organisatievisie 2023-2025: 1. Continue verbetering van de dienstverlening 2. Permanente aandacht voor gezonde personele ontwikkeling 3. Versterken van onze positie als (digitale) kennispartner In 2027 ligt de nadruk op het realiseren van verbeteringen die in eerdere jaren zijn voorbereid. Binnen de ontwikkellijn van de dienstverlening ligt de focus op procesoptimalisaties door verkorting van doorlooptijden, uniformering van werkwijzen, versterking van de samenwerking met gemeenten en structurele borging van procesverbeteringen. Daarmee bouwen we verder aan een robuuste en betrouwbare uitvoeringsorganisatie. De personele ontwikkellijn richt zich op duurzame inzetbaarheid, kwalitatief vakmanschap en strategische personeelsplanning. In een krappe arbeidsmarkt vraagt dit om gerichte inzet op opleiding, taakvolwassenheid, rolvastheid en een gezonde werkbalans. Binnen de derde ontwikkellijn gaat de aandacht uit naar datakwaliteit, afronding van systeeminrichting, het realiseren van noodzakelijke koppelingen en het structureel benutten van dashboards voor sturing. Hiermee vervult de BWB de rol van moderne en datagedreven partner voor de gemeenten.

Het programmatische traject rondom de uittreding van Tiel loopt in 2027 door met een eigen begroting en sturing. Parallel hieraan wordt met de deelnemende gemeenten gewerkt aan de verdere vormgeving van de samenwerking. Dit traject heeft invloed op capaciteit en planning, maar staat los van de reguliere pijlerstructuur van deze begroting. De extra complexiteit die hiermee samenhangt, vraagt om duidelijke kaders en een zorgvuldige balans tussen uitvoering, doorontwikkeling en het borgen van continuïteit.

4

Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe

Programmabegroting 2027-2030 Daarnaast schuiven de panelen in het bredere publieke domein: financiële druk bij gemeenten, toenemende eisen aan informatiebeveiliging en privacy, en afhankelijkheid van landelijke voorzieningen die niet altijd in het gewenste tempo beschikbaar komen. Deze samenloop van factoren beïnvloedt de mate waarin ambities kunnen worden gerealiseerd en onderstreept het belang van stabiele uitvoering, realistische planning en focus op de drie strategische ontwikkellijnen en tegelijkertijd ruimte te creëren voor wendbaarheid waar dat nodig is. De ontvlechting van de gemeente Tiel heeft wezenlijke gevolgen voor de omvang, inrichting en financiering van de Bedrijfsvoeringsorganisatie West‑Betuwe. In 2027 wordt een herziene begroting opgesteld waarin de nieuwe situatie zonder Tiel is verwerkt. In deze begroting worden taken, formatie, kosten en opbrengsten opnieuw in samenhang bezien en in balans gebracht met de dienstverlening aan de overgebleven deelnemende gemeenten. De herziene begroting biedt daarmee een actueel en realistisch financieel kader dat aansluit bij de aangepaste organisatiestructuur en samenwerkingsafspraken. Met deze begroting zetten we een volgende stap naar een robuuste BWB die professioneel, voorspelbaar en toekomstbestendig werkt.

Een organisatie die – in lijn met de eigen visie – de schakel vormt tussen willen en kunnen, en de gemeenten ondersteunt in hun opgaven voor inwoners, bedrijven en samenleving.

Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe

5

Programmabegroting 2027-2030

Financiële samenvatting De financiële structuur van BWB bestaat met ingang van 2025 uit drie stromen: 1. Kosten die als gevolg van de dienstverleningsovereenkomst en de PDC via het bekostigingsmodel leiden tot een generieke bijdrage per gemeente; 2. Kosten die als gevolg van de dienstverleningsovereenkomst en de PDC via het bekostigingsmodel leiden tot een specifieke bijdrage per gemeente; 3. Aparte doorbelastingen op basis van maatwerkafspraken.

Onderdeel 1 en 2 vormen het hoofdbestanddeel van deze begroting. Losse maatwerkafspraken zijn budgetneutraal in de programma’s verwerkt en maken derhalve geen deel uit van de te verdelen kosten in onderstaande tabel. In bijlage 3 is een overzicht van het maatwerk opgenomen. De basis voor de programmabegroting 2027 is het jaar 2027 uit de programmabegroting 2026. In de cijfers zijn tevens de structurele mutaties uit de voortgangsrapportages over 2025 verwerkt. Verder is rekening gehouden met de uitgangspunten waarover wij u hebben geïnformeerd. De algemene uitgangspunten zijn opgenomen in de financiële begroting. Met inachtneming van de kaders en uitgangspunten 2027, komt de bijdrage van de gemeenten (exclusief maatwerk) uit op:

Bedragen x € 1.000 Generieke bijdrage gemeenten na 2e VGR 2025 Specifieke bijdrage gemeenten na 2e VGR 2025 Bijdragen gemeenten bij start programmabegroting 2027 Indexering prijsontwikkeling Indexering loonontwikkeling Toename opleidingskosten Diverse mutaties Subtotaal begroting 2027 (excl. ontwikkelingen) Tabel bevat afrondingsverschillen

2027 21.147 1.794 22.941

2028 21.326 1.793 23.119

2029 21.361 1.793 23.154

2030 21.484 1.794 23.278

189 735 8 -6 23.866

204 735 8 -6 24.059

211 735 8 -6 24.101

216 735 8 -6 24.232

De bijdragen uit bovenstaande tabel zijn als volgt gesplitst in generieke en specifieke bijdrage. Bedragen x € 1.000 Generieke bijdrage gemeenten begroting 2027 Specifieke bijdrage gemeenten begroting 2027 Totaal bijdragen gemeenten begroting 2027 Tabel bevat afrondingsverschillen

2027 22.019 1.847 23.866

2028 22.215 1.844 24.059

2029 22.257 1.844 24.101

2030 22.386 1.845 24.232

Ontwikkelingen In de begroting 2027 zijn alleen de loon- en prijsontwikkelingen verwerkt. Er zijn geen extra middelen aangevraagd voor ontwikkelingen. 6

Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe

Programmabegroting 2027-2030 Bedragen x € 1.000 Subtotaal bestaand Ontwikkelingen Bijdrage gemeenten na vaststelling programmabegroting 2027

2027 23.866 --23.866

2028 24.059 --24.059

2029 24.101 --24.101

2030 24.232 --24.232

Toelichting verschil brief kaders 2027 en begroting 2027 Tussen de in de brief over de te hanteren kaders 2027 gemelde bijdrage van de gemeenten en de nu voorliggende begroting zit het volgende verschil: Bedragen x € 1.000 Bijdrage gemeenten conform begroting 2027 Bijdrage gemeenten conform brief kaders begroting 2027 Verschil

2027 23.866 23.916

2028 24.059 24.094

2029 24.101 24.129

2030 24.232 24.253

-50

-35

-28

-21

2027 -11 -40 8 -7 -50

2028 4 -40 8 -7 -35

2029 11 -40 8 -7 -28

2030 16 -40 8 -5 -21

De verschillen worden veroorzaakt door: Bedragen x € 1.000 Minder/meer lasten prijsontwikkeling Minder lasten loonontwikkeling Meer opleidingskosten Diverse mutaties en afronding Verschil

Prijs- en loonontwikkeling In de kaderbrief wordt een inschatting gemaakt van het effect van de indexatie. Bij de opstelling van de begroting wordt het effect precies bepaald voor elk afzonderlijk budget. Ook worden niet alle kostensoorten geïndexeerd. Dit veroorzaakt altijd beperkte verschillen. Opleidingskosten We begroten de opleidingskosten op 2% van de loonsom.

Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe

7

Programmabegroting 2027-2030

Verdeling kosten Voor de generieke en specifieke begrotingsonderdelen (exclusief inhuurdesk) geldt dat de kosten verdeeld worden op basis van het vastgestelde verdeelmodel.

De generieke bijdrage voor 2027 ziet er als volgt uit: Bedragen x € 1.000 Culemborg Tiel West Betuwe Totaal Tabel bevat afrondingsverschillen

Generieke bijdrage 2027 5.853 7.482 8.685 22.019

Percentage 26,58% 33,98% 39,44% 100,00%

De specifieke bijdrage voor 2027 ziet er als volgt uit: Bedragen x € 1.000 Culemborg Tiel West Betuwe Totaal

Juridische zaken

Accommodaties

543 764 --1.307

540 ----540

Specifieke bijdrage 2027 1.083 764 --1.847

Zoals afgesproken nemen we met ingang van de begroting 2026 het percentage overhead op. Dit betreft de opslag voor de interne kosten die worden toegerekend aan de producten uit het DVO en aan eventueel (substantieel) maatwerk. Het percentage overhead voor 2027 is 15,48% (2026 is 15,46%).

8

Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe

Programmabegroting 2027-2030

Vaststellingsbesluit Het Bestuur van de gemeenschappelijke regeling BWB, gezien het voorstel tot vaststelling van de programmabegroting 2027-2030 en de daarop ontvangen zienswijzen van de deelnemers

Besluit: 1. programmabegroting 2027-2030 voor wat betreft de jaarschijf 2027 vast te stellen; 2. programmabegroting 2027-2030 voor wat betreft de jaren 2028 t/m 2030 voor kennisgeving aan te nemen;

Aldus besloten in de bestuursvergadering op 3 september 2026

M. Peters

J. Braam

Voorzitter

Secretaris

Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe

9

Programmabegroting 2027-2030

Programma's De gemeenschappelijke regeling Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe (BWB) is opgericht in 2015. In de loop van 2023 heeft zich een nieuwe organisatie gevormd op basis van de vastgestelde organisatievisie 2023-2025. In 2025 heeft zich een tijdelijke kleine herinrichting voorgedaan, in afwachting van het besluit van de gemeente Tiel om al dan niet gedeeltelijk uit het samenwerkingsverband te treden. Afhankelijk van de besluiten die door Culemborg en West-Betuwe in 2026 genomen zullen worden over de toekomstige vorm van samenwerken, zal er een nieuwe organisatievisie worden opgesteld. BWB stelt haar partners in staat succesvol te zijn door het leveren van kwalitatief hoogstaande bedrijfsvoering producten, diensten en processen. BWB is voor de deelnemers de onbetwiste partner op het gebied van bedrijfsvoering. Een robuuste bedrijfsvoeringsorganisatie die producten en diensten levert die op het vlak van kosten, kwaliteit, kwetsbaarheid en kansen voor de deelnemers rendement oplevert. BWB en de deelnemers werken optimaal samen om de bedrijfsvoering processen efficiënt uit te voeren. De basis van de dienstverlening van BWB is vastgelegd in de PDC. Daarnaast voert zij op verzoek van gemeenten projecten uit, volgt zij ontwikkelingen op gebied van bedrijfsvoering nauwgezet. De begroting van BWB bestaat uit de volgende onderdelen, gekoppeld aan de teams: 1.

Juridische, Organisatie en Personele zaken 2. Informatievoorziening 3. Informatie Technologie en Applicaties 4. Financiën 5. Facilitair en Inkoop 6. Directie en Staf Algemene dekkingsmiddelen

10

Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe

Programmabegroting 2027-2030

Deelprogramma 1 I Juridische, Organisatie en Personele zaken Het team Juridische Zaken, Organisatie en Personeelszaken ondersteunt gemeenten en de BWBorganisatie met juridische expertise, personeels- en salarisadministratie, HR‑advies en de Inhuurdesk. We willen gemeenten ondersteunen om toekomstgerichte, betrouwbare en wendbare organisatie te zijn. Dit doen we voor medewerkers, managers en bestuur met het oog op de buitenwereld. Zodat zij kunnen rekenen op duidelijke kaders, tijdige ondersteuning en de juiste expertise op het juiste moment. En we doen het slim, door processen te vereenvoudigen, digitale middelen en data te benutten en proactief samen te werken aan oplossingen die waarde toevoegen. In 2027 bouwen we verder op wat we in 2026 hebben neergezet. Ook focussen we in 2027 op de borging van goed werkgeverschap, ons personeel en de doorontwikkeling hiervan. Zo dragen we bij aan wendbare organisaties die klaar zijn voor grote opgaven zoals arbeidstekorten, complexe wetgeving en maatschappelijke ontwikkelingen. Gelet op het feit dat Tiel eind 2025 heeft besloten uit de BWB te treden en de dienstverlening aan Culemborg en West Betuwe vanaf 2028 gecontinueerd moet worden, dient er in 2027 een nieuwe organisatievisie en organisatiestructuur te worden opgesteld.

Wat willen we bereiken 1. Duurzame inzetbaarheid Personeel is ons belangrijkste kapitaal en zowel de basis als sleutel voor de kwaliteit van onze dienstverlening. Het aantrekken, behouden en ontwikkelen van personeel heeft daarom prioriteit. Onze doelen zijn: • • • • •

Zo veel mogelijk vacatures invullen met vaste krachten; Hoge tevredenheid en behoud van personeel; Ontwikkelmogelijkheden geborgd middels aanbod opleidingen (o.a. binnen LMS) en ontwikkelgesprekken; Vitale medewerkers die duurzaam inzetbaar zijn; Een effectieve arbeidsmarktcommunicatie.

2. Kwaliteit continueren en doorontwikkelen Onze deelnemers zijn in control op het gebied van inhuur, worden ontzorgd op het gebied van personeels- en salarisadministratie, we zorgen voor de implementatie van diverse wettelijke/CAOontwikkelingen, beschikken over een goed functionerende bezwaren- en klachtencommissie en men kan steeds rekenen op adequaat en goed juridisch advies.

Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe

11

Programmabegroting 2027-2030

Wat gaan we er voor doen Activiteiten 2027 1. We voeren een medewerkersonderzoek uit en doen een update van het strategisch personeelsplan (SPP) 2. We bouwen voort op wat we in 2026 hebben neergezet op het gebied van procesoptimalisaties. We zetten verder in op verbeteren van de kwaliteit van beschikbare data, zetten met behulp van AI in op verminderen van administratieve handelingen en monitoren prestaties. 3.We onderzoeken en verwerken de diverse aanpassingen die voortkomen uit de nieuwe CAO die van kracht wordt in 2027.

Wat gaat dat kosten De volgende tabel bevat de lasten en baten voor dit programma bij voortzetting van het beleid uit de begroting 2026.

Bedragen x € 1.000 Lasten Baten Saldo

Realisatie 2025 2.961 1.995 967

Begroting 2026 2.909 715 2.194

Begroting 2027 3.084 737 2.347

Begroting 2028 3.065 737 2.328

Begroting 2029 3.065 737 2.328

Begroting 2030 3.075 737 2.338

Verschillenverklaring begroting 2026 en begroting 2027 (bedragen x € 1.000) Verschil Indexering loon- en prijsontwikkeling Andere verdeling opleidingskosten Wegvallende kosten incidentele inhuur en uitbestede werken Hogere doorbelasting interne kosten Resultaat

12

V/N N N V V N

Bedrag 132 63 30 12 153

Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe

Programmabegroting 2027-2030

Deelprogramma 2 I Informatievoorziening Informatievoorziening bestaat uit de onderdelen Informatiemanagement, Informatiebeheer en Gegevensbeheer (BAG/BGT). Informatiemanagement Het cluster Informatiemanagement (IM) speelt een cruciale rol in het ondersteunen en optimaliseren van de informatievoorziening en informatiestromen binnen onze organisatie en haar partners. Dat doet IM door zichtbaar bij te dragen aan de verbetering van de digitale dienstverlening door ontwikkelingen te volgen, te delen en kansen te benutten op o.a. gebied van digitaal samenwerken, datagericht werken, robotisering en Artificial Intelligence (AI). Het versterkt de positionering van BWB als digitale kennispartner. Informatiebeheer Het cluster Informatiebeheer richt zich, naast de reguliere post- en archieftaken, steeds meer op advisering ten aanzien van en grip krijgen op het beheren van de informatielandschappen van BWB en de partnergemeenten. Daarnaast voert het cluster ook procesmanagement en data-dashboarding (gericht op de interne organisatie) uit.

Gegevensbeheer Het team GEO basisregistraties beheert de basisregistraties BAG, BGT, BRO en BRK-PB.

Wat willen we bereiken Team IV wil dé meedenkende samenwerkingspartner zijn op het gebied van informatievoorziening en bijdragen aan het realiseren van een transparante, betrouwbare en toegankelijke in- en externe dienstverlening. Hierbij hebben we oog voor de behoeften en belangen van individuele organisaties en vormen we de smeerolie tussen organisaties om te komen tot gezamenlijke oplossingen waar mogelijk en wenselijk. We bieden gebruikersvriendelijke gestandaardiseerde producten aan waar dit kan en bieden maatwerk waar dit moet.

Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe

13

Programmabegroting 2027-2030

Wat gaan we ervoor doen Activiteiten 2027 Portofolio management proces integraal geïmplementeerd Informatieplan 2026 - 2028 Transitie Digitale Dienstverlening Digitaal Samenwerken implementatie

Wat gaat dat kosten De volgende tabel bevat de lasten en baten voor dit programma bij voortzetting van het beleid uit de begroting 2026.

Bedragen x € 1.000 Lasten Baten Saldo

Realisatie 2025 2.740 218 2.522

Begroting 2026 2.914 260 2.654

Begroting 2027 3.080 261 2.818

Begroting 2028 3.080 261 2.818

Begroting 2029 3.080 261 2.818

Begroting 2030 3.080 261 2.818

Verschillenverklaring begroting 2026 en begroting 2027 (bedragen x € 1.000) Verschil Indexering loon- en prijsontwikkeling Wegvallende incidentele kosten doelsysteem digitaal archief Per saldo hogere kosten exploitatie Djuma (stelpost vervangings-investeringen Djuma (+ €101K) en lagere kosten uitbesteed werk (€20K) Diversen /afronding Resultaat

14

V/N N

Bedrag 147

V

73

N

81

N N

9 164

Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe

Programmabegroting 2027-2030

Deelprogramma 3 I Informatie Technologie en Applicaties Op het vakgebied ICT en Applicatiebeheer levert BWB kwalitatieve producten en diensten aan de gemeenten en de eigen organisatie. De doelstelling is zorg te dragen voor de continuïteit, kwaliteit en ondersteuning van de digitale en fysieke werkplek.

Wat willen we bereiken Team ITA levert betrouwbare ICT‑ en applicatiediensten die essentieel zijn voor het dagelijks functioneren van de BWB en haar deelnemende gemeenten. In 2027 richten we ons op het verder versterken van de digitale en technische basis van de organisatie, zodat medewerkers en gemeenten kunnen rekenen op systemen die veilig, stabiel en goed toegankelijk zijn. De digitale werkplek en applicaties moeten niet alleen werken, maar ook prettig, efficiënt en ondersteunend zijn aan het werk dat overal in de organisatie wordt gedaan. Om dit te bereiken investeren we in het verbeteren van de voorspelbaarheid van onze dienstverlening, het moderniseren van onze werkwijzen en het vergroten van de kwaliteit en deskundigheid binnen het team. De technologische ontwikkelingen gaan snel en vragen om voortdurende ontwikkeling van onze processen én ons vakmanschap. Door het versterken van onze manier van samenwerken, het actualiseren van technische kennis en het verbeteren van onze ondersteuning zorgen we dat we beter aansluiten bij de behoeften van medewerkers en gemeenten. Ons doel is dat ITA in 2027 een stabiele, duidelijk georganiseerde en professionele ICT‑omgeving levert, waarin storingen snel worden opgelost, digitale werkplekken goed functioneren en applicaties en gegevens betrouwbaar en beschikbaar zijn.

Hiermee versterken we de kwaliteit van onze dienstverlening én de basis waarop andere teams in de organisatie verder kunnen bouwen.

Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe

15

Programmabegroting 2027-2030

Wat gaan we ervoor doen Activiteiten 2027 Het opstellen van een automatisering beleidsplan 2027-203 Een marktverkenning uitvoeren op basis van het gekozen scenario in 2026 en start vervanging infrastructuur Een Health check uit laten voeren op de huidige ITILprocessen (change, incident, problem en asset).

Wat gaat dat kosten De volgende tabel bevat de lasten en baten voor dit programma bij voortzetting van het beleid uit de begroting 2026.

Bedragen x € 1.000 Lasten Baten Saldo

Realisatie 2025 8.983 81 8.902

Begroting 2026 8.992 36 8.956

Begroting 2027 9.876 37 9.839

Begroting 2028 10.162 37 10.125

Begroting 2029 10.246 41 10.205

Begroting 2030 10.373 41 10.332

Verschillenverklaring begroting 2026 en begroting 2027 (bedragen x € 1.000) Verschil Indexering loon- en prijsontwikkeling Wegvallende projectkosten (API-gateway, IT Enterprise architectuur, Moderne Werkplek en Doorontwikkeling M365 en documentarchivering) Lagere afschrijvingskosten (€199K bij Technische infrastructuur en €186K bij Applicaties) Stijging afschrijvingskosten a.g.v. geplande (vervangings)investeringen Diversen / afronding Resultaat

V/N N V

Bedrag 338 336

V

385

N

1.266 0 883

N

Kanttekening: Ons Microsoft‑contract loopt af op 1 juli 2026. We kunnen dit nog één jaar verlengen tegen de huidige tarieven. In 2027 zal een nieuw contract worden afgesloten, waarbij naar verwachting sprake zal zijn van een aanzienlijke stijging van de licentiekosten. Daarnaast zullen ontwikkelingen op het gebied van AI, robotisering en datagedreven werken leiden tot structureel hogere kosten. Tegelijkertijd kunnen deze technologische ontwikkelingen bijdragen aan hogere efficiency en betere voorspeelbaarheid bij de uitvoering van sommige transsectioneel processen. Wat daarvan het effect zal zijn zou gemonitord en bewaakt moeten worden zodat de baten in het proces en bijbehorende besparingen mede als dekking voor deze kosten stijging kunnen benut worden. Daarvoor is echter een goede business case en goed doordachte KPI's voor nodig om te kunnen meten. Voorstel is om 2027 als transitiejaar te benutten zodat inzicht vergaart kan worden welke besparingen reëel ingeboekt kunnen worden.

16

Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe

Programmabegroting 2027-2030

Deelprogramma 4 | Financiën Financiën is verantwoordelijk voor een gedegen en betrouwbare financiële administratie en uitvoering van en advies op het gebied van financieel beheer, treasury, verzekeringen en lokale en gemeentelijke belastingen. Veel van deze onderdelen vormen voor de gemeente een onzichtbare schakel, maar maakt het wel mogelijk dat gemeenten inzicht hebben, kunnen sturen en een betrouwbare partner kunnen zijn.

Wat willen we bereiken Het team Financiën wil bijdragen aan een betrouwbare, voorspelbare en professioneel ingerichte bedrijfsvoering binnen de BWB, zodat onze deelnemende gemeenten kunnen rekenen op kloppende financiële informatie en stabiele administratieve processen. Wij willen dat onze financiële ketens steeds minder foutgevoelig, informatietechnisch steviger verbonden en procesmatig helder ingericht zijn. Daardoor kunnen we sneller en consistenter werken, blijft de rechtmatigheid geborgd en ontstaat er meer grip op planning, doorlooptijden en kwaliteit. Ons team levert hiermee een directe bijdrage aan de gezamenlijke BWB‑opgave om de digitale basis te versterken en onze werkprocessen eenduidig en toekomstbestendig te organiseren. Digitalisering zorgt ervoor dat gegevens die wij verwerken betrouwbaar en actueel zijn; procesoptimalisatie zorgt ervoor dat onze dienstverlening voorspelbaar, foutarm en professioneel is. Met deze ontwikkeling zetten we een stap richting een stabiele en hoogwaardige financiële ondersteuning, waarmee de BWB haar rol als betrouwbare bedrijfsvoeringspartner verder verstevigt.

Wat gaan we ervoor doen Activiteiten 2027 1. Het realiseren van een voorspelbare en foutarme financiële uitvoering door alle in 2026 voorbereide procesverbeteringen daadwerkelijk te implementeren en structureel te monitoren. 2. Zorgdragen dat financiële informatie in 2027 structureel inzichtelijk door minimaal drie financiële dashboards maandelijks te actualiseren en vast te gebruiken in sturing en verantwoording. 3. Invoeren van een volledig werkende verplichtingenadministratie, zodat financiële verplichtingen tijdig, volledig en juist worden vastgelegd en gemeenten en BWB beter kunnen sturen op begrotingsruimte en rechtmatigheid.

Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe

17

Programmabegroting 2027-2030

Wat gaat dat kosten De volgende tabel bevat de lasten en baten voor dit programma bij voortzetting van het beleid uit de begroting 2026.

Bedragen x € 1.000 Lasten Baten Saldo

Realisatie 2025 2.537 88 2.450

Begroting 2026 2.451 0 2.451

Begroting 2027 2.570 0 2.570

Begroting 2028 2.563 0 2.563

Begroting 2029 2.556 0 2.556

Begroting 2030 2.550 0 2.550

Verschillenverklaring begroting 2026 en begroting 2027 (bedragen x € 1.000) Verschil Indexering loon- en prijsontwikkeling Diversen / afronding

V/N N

Bedrag 124

N

5

Resultaat

N

119

18

Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe

Programmabegroting 2027-2030

Deelprogramma 5 | Facilitair en Inkoop Facilitair en Inkoop levert zowel operationele als adviesdiensten op het gebied van facilitaire dienstverlening aan alle gemeenten en BWB. Ook het maken van het vitaliteitsplan gecombineerd met de uitvoering voor BWB en Culemborg door de preventiemedewerker valt onder onze taken. Daarnaast leveren wij adviesdiensten op het gebied van Inkoop voor de eigen bedrijfsvoeringstaken samen met het contractbeheer.

Wat willen we bereiken We zorgen voor een duurzame, optimale, veilige en gezonde werkomgeving die bijdraagt aan het behalen van de (strategische) doelstellingen van de gemeenten West Betuwe, Culemborg, Tiel en BWB. Hierbij kijken we naar de ontwikkelingen op het vakgebied en vertalen deze naar producten en diensten voor de deelnemers.

Wat gaan we ervoor doen Prioriteiten 2027 Het eventueel aanpassen van de huisvesting van BWB als gevolg van wijzigingen huisvesting gemeente Culemborg en de ontvlechting van Tiel. Centralisatie inkoop- en contractmanagement voor de deelnemende gemeentes

Wat gaat dat kosten De volgende tabel bevat de lasten en baten voor dit programma bij voortzetting van het beleid uit de begroting 2026. Bedragen x € 1.000 Lasten Baten Saldo

Realisatie 2025 2.887 500 2.387

Begroting 2026 2.916 18 2.898

Begroting 2027 3.063 18 3.045

Begroting 2028 3.063 18 3.045

Begroting 2029 3.031 18 3.013

Begroting 2030 3.031 18 3.013

Verschillenverklaring begroting 2026 en begroting 2027 (bedragen x € 1.000) Verschil Indexering loon- en prijsontwikkeling Diversen en afronding Resultaat

Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe

V/N N

Bedrag 144

N N

3 147

19

Programmabegroting 2027-2030

Deelprogramma 6 | Directie en Staf De staf bestaat uit de concerncontroller, de Chief Information Security Officer (CISO), de Functionaris Gegevensbescherming (FG), de communicatieadviseur en directie-, management- en bestuursondersteuning en wordt aangestuurd door de directeur. De diensten die de staf aan de partners leveren zijn voornamelijk gericht op de teamsoverstijgende doorontwikkeling van BWB, monitoring dienstverlening, advisering aan en ondersteuning van Bestuur, Gezamenlijk Directeuren Overleg (GDO) en Directie en Management Team (DMT), verbijzonderde interne controle, onafhankelijke advisering over en toezicht op informatiebeveiliging en bescherming van persoonsgegevens.

Wat willen we bereiken Team Directie & Staf wil bijdragen aan een goede samenwerking tussen de gemeenten op het gebied van bedrijfsvoering. Hierbij bewaakt het team enerzijds de voortgang, integraliteit, kwaliteit van advisering, besluitvorming en de uitvoering ervan. Anderzijds heeft het team middels de CISO, FG en team Verbijzonderde Interne Controle de taak om gemeenten compliance te houden aan weten regelgeving. Daarmee draagt het team bij aan de doorontwikkeling van de bedrijfsvoering van de gemeenten en houdt het de gemeenten ook scherp op beheersing van financiële processen, informatieveiligheid en privacy. Wij zien externe ontwikkelingen op ons afkomen die kansen en bedreigingen met zich mee kunnen brengen. We proberen hierop zo goed mogelijk te anticiperen. Het gaat om steeds meer technologische mogelijkheden om ons werk efficiënter te verrichten en strengere wet- en regelgeving op gebied van informatieveiligheid en verantwoording. Dit biedt zowel noodzaak als kansen voor doorontwikkeling van de bedrijfsvoering, waarmee de dienstverlening verbetert.

Wat gaan we ervoor doen Prioriteiten 2027 1. Voorbereiding inrichting organisatie na uittreding Tiel op basis van hernieuwde samenwerking Culemborg en West-Betuwe en nieuwe organisatievisie. 2. Intensivering monitoring en respons informatieveiligheid en uitvoering pentesten, verdere ontwikkeling ENSIA-audit naar toets op werking, doorontwikkeling Business Continuity Management (BCM) voor de bedrijfskritische processen, vernieuwing bewustwordingsprogramma's voor medewerkers voor informatieveiligheid als privacy. 3. Doorontwikkeling van de Verbijzonderde Interne Controle op het gebruik van technologie als AI, robotisering en datagedreven werken. Dit leidt ertoe dat binnen team VIC processen enerzijds efficiënter verlopen, de kwaliteit van de adviezen omhoog gaat en dat er meer tijd vrijkomt voor advisering.

20

Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe

Programmabegroting 2027-2030

Wat gaat dat kosten De volgende tabel bevat de lasten en baten voor dit programma bij voortzetting van het beleid uit de begroting 2026.

Bedragen x € 1.000 Lasten Baten Saldo

Realisatie 2025 2.117 205 1.912

Begroting 2026 3.597 214 3.383

Begroting 2027 3.322 0 3.322

Begroting 2028 3.255 0 3.255

Begroting 2029 3.180 0 3.180

Begroting 2030 3.180 0 3.180

Verschillenverklaring begroting 2026 en begroting 2027 (bedragen x € 1.000) Verschil Indexering loon- en prijsontwikkeling Wegvallende incidentele inhuur doorontwikkeling VIC Hogere kosten Informatieveiligheid voor uitvoering jaarlijkse audit Lagere kosten stelpost projecten Wegvallende lasten en baten pilot dienstverlening Informatieveiligheid West Maas en Waal (ramingen zijn incidenteel voor 2026 en in dat jaar wordt de dienstverlening geëvalueerd en mogelijk verlengd) Diversen / afronding Resultaat

Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe

V/N N V N V V/N

Bedrag 61 93 30 70 0

N V

10 61

21

Programmabegroting 2027-2030

Algemene dekkingsmiddelen Bijdragen van deelnemers Het exploitatieresultaat van BWB wordt gedekt uit de bijdragen van de deelnemers. De verdeelsystematiek is vastgesteld in overleg met de deelnemende gemeenten. Naast de generieke bijdrage wordt op basis van deze vastgestelde verdeelsystematiek een specifieke bijdrage in rekening gebracht. De inhuurdesk is weliswaar specifieke dienstverlening, maar de kosten en opbrengsten daarvan vallen onder deelprogramma JOP.

Bestaand Bedragen x € 1.000 Exploitatie Lasten Baten

Realisatie 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Begroting 2030

0 19.100 19.100

0 21.850 21.850

0 23.866 23.866

0 24.059 24.059

0 24.101 24.101

0 24.232 24.232

832

0

0

0

0

0

1.523

685

75

75

0

0

2.355 21.455

685 22.535

75 23.941

75 24.134

0 24.101

0 24.232

Reserves Toevoeging en Onttrekking en Saldo

Verschillenverklaring begroting 2026 en begroting 2027 (bedragen x € 1.000) Verschil Hogere gemeentelijke bijdrage i.v.m. indexering (loon en prijs) en opleidingskosten Hogere gemeentelijke bijdrage door stijging kapitaallasten (vervangings)investeringen Hogere gemeentelijke bijdrage door hogere salarislasten Lagere gemeentelijke bijdrage door wegvallen incidentele lasten Meer inkomsten door pilot West Maas en Waal Minder inkomsten door wegvallen onttrekking reserve Afronding /overig Resultaat

V/N V

Bedrag 932

V

995

V N V N N V

85 209 214 610 1 1.406

Ontwikkelingen Niet van toepassing op dit programma.

22

Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe

Programmabegroting 2027-2030

Paragrafen Door middel van de in deze programmabegroting opgenomen paragrafen wordt nader ingegaan op het beleid met betrekking tot beheersmatige aspecten van de organisatie. In het besluit Begroting en Verantwoording (BBV) staat aangegeven dat in de programmabegroting ten minste de volgende paragrafen opgenomen moeten zijn: 1. 2. 3. 4.

Weerstandsvermogen; Financiering; Bedrijfsvoering; Openbaarheidsparagraaf

De overige paragrafen zijn niet op BWB van toepassing en worden dan ook verder niet toegelicht: 1. 2. 3. 4.

Lokale heffingen; Onderhoud kapitaalgoederen; Verbonden partijen; Grondbeleid.

Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe

23

Programmabegroting 2027-2030

Paragraaf 1 | Weerstandsvermogen en risicobeheersing De paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing geeft informatie over weerstandscapaciteit, risico’s, het beleid omtrent weerstandscapaciteit en een aantal kengetallen. Dit is overeenkomstig hetgeen is voorgeschreven in de BBV.

Weerstandsvermogen De hoogte van het weerstandsvermogen is gebaseerd op de relatie tussen de risico's waar geen specifieke maatregelen voor zijn getroffen enerzijds en de capaciteit van middelen en mogelijkheden die de organisatie heeft om niet geraamde kosten op te vangen anderzijds (BBV art. 11). BWB loopt net als de deelnemende gemeenten risico's. Een deel van deze risico's wordt afgedekt door het treffen van maatregelen, onder andere door het inrichten van de administratieve organisatie en interne controle. In de GR BWB is in art. 22 bepaald dat de omvang van het weerstandsvermogen/risicoreserve van BWB maximaal 3% van de jaarlijkse exploitatielast mag zijn. Bestuurlijk is besloten om het weerstandsvermogen dat nodig is voor de risico’s van BWB nagenoeg geheel binnen de deelnemende gemeenten aan te houden. Met betrekking tot de risico’s die in de begroting 2026 waren opgenomen zijn er geen wijzigingen opgetreden rondom de risico-onderwerpen. De onderwerpen zijn ten opzichte van de begroting 2026 nader geduid en verder uitgewerkt. Wel heeft er een wijziging plaatsgevonden in het kader van de systematiek tot berekening van het benodigde weerstandsvermogen. Tot op heden was binnen de BWB de systematiek dat van alle risico’s de verwachte omvang maal kans werd gedaan om het totale weerstandsvermogen te berekenen. Hier heeft een doorontwikkeling op plaatsgevonden.

Net als vele gemeenten en andere gemeenschappelijke regelingen heeft de BWB dit jaar het weerstandsvermogen berekend door gebruik te maken van de Monte Carlo Simulatie. Een Monte Carlo-simulatie is een computermethode die onzekerheid in voorspellingen in kaart brengt door een proces duizenden keren met willekeurige variabelen te herhalen, in plaats van één einduitkomst (zoals tot op heden gebruikelijk was). De uitkomst van de Monte Carlo Simulatie is € 1.109.000. Bedrag per partner De BWB brengt als weerstandscapaciteit het bedrag van de algemene reserve in, € 234.000. Besloten is dat de drie partners garant staan voor het restrisico van de BWB van totaal € 875.000. Uitgaande van de verdeelsystematiek komt dit per partner neer op: Partner Culemborg Tiel West Betuwe Totaal

24

Percentage

Risicobedrag 26,58% 33,98% 39,44% 100,00%

€ 232.575 € 297.325 € 345.100 € 875.000

Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe

Programmabegroting 2027-2030

Risico's In de programmabegroting en de jaarstukken wordt in de paragraaf Weerstandsvermogen een overzicht opgenomen van de op dat moment bekende risico’s. We nemen de risico’s op naar de laatste inzichten. Risico-inventarisatie Risico’s Ontwikkelingen bij de partners kunnen invloed hebben op de ingezette doorontwikkeling van BWB, waardoor de beoogde verbeteringen in de bedrijfsvoering geen of een minder groot effect hebben.

Omvang / Kans Verwachte omvang: € 500.000 Kans: 50%

Beheersmaatregel: De (financiële) effecten zichtbaar maken per investering en in de exploitatie. Overschotten en stelposten benutten voor tegenvallers.

Stand van zaken

Toelichting

In 2024 heeft het Bestuur BWB besloten om een taakstelling op te leggen ad € 760K. Ondertussen is deze taakstelling verwerkt en bijna geheel gerealiseerd. In 2025 is een nieuwe taakstelling door het Bestuur BWB opgelegd. Deze dient nog wel structureel uitgewerkt te worden. Daarbij heeft Tiel eind 2025 definitief besloten om uit de samenwerking van de BWB te stappen. Een nog openstaande taakstelling en een uittreding uit de samenwerking legt een druk op de financiële mogelijkheden van de BWB om zich de komende jaren verder door te ontwikkelen.

Risico is dat ontwikkelingen bij de partners, zoals het doorvertalen van de (financiële) druk van gemeenten de ingezette doorontwikkeling van BWB onder druk zet en niet alle gewenste effecten worden bereikt, dan wel dat ze minder snel worden bereikt dan gewenst.

Het blijft van belang om scherp te rapporteren over de ontwikkelingen, wat het effect hiervan is op de doorontwikkeling van de BWB en welke financiële gevolgen dit heeft. Onvoldoende (juiste) capaciteit beschikbaar als gevolg van langdurig verzuim

Verwachte omvang: € 500.000

Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe

In 2025 is het traject rond de Strategische Personeelsplanning afgerond. Er worden

Als gevolg van krapte op de arbeidsmarkt neemt de druk op zittend personeel toe,

25

Programmabegroting 2027-2030 Risico’s en/of krapte op de arbeidsmarkt en/of onvoldoende investering in ontwikkeling medewerkers Naast het reguliere risico op dit fenomeen, speelt de uittreding van Tiel hier een extra rol omdat dit gevolgen heeft voor het personeel van BWB. Dit vormt een risico voor de continuïteit en verdere ontwikkeling van de reguliere dienstverlening. Beheersmaatregel: Strategische Personeels Planning waarbij we nu al moeten gaan investeren in de invulling van toekomstige vacatures en waar mogelijk/nodig jobcarving toepassen. Opleidingsplan op organisatie en persoonsniveau om het kennis- en vaardighedenniveau op pijl te houden en/of door te ontwikkelingen. Arbeidsmarktcommunicatie om onze positie op de arbeidsmarkt te verstevigen. Het voeren van een actief en preventief verzuimbeleid waarbij de manager zijn/haar rol als casemanager goed invult. Het kernrisico betreft het onvermogen van de organisatie om te voldoen aan de wettelijke kaders rondom de Wet open overheid (Woo), de Archiefwet en de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Door een historisch gegroeid versnipperd informatielandschap en achterstanden in zowel

26

Omvang / Kans Kans: 50%

Verwachte omvang: € 500.000 Kans: 20%

Stand van zaken

Toelichting

structureel ontwikkelgesprekken gevoerd op basis waarvan een opleidingsplan wordt opgesteld zowel op organisatie als persoonsniveau om het kennis- en vaardighedenniveau op pijl te houden en/of door te ontwikkelen. Er wordt geïnvesteerd in de invulling van toekomstige vacatures en passen waar mogelijk/ nodig jobcarving toe. Er wordt met hulp van de bedrijfsarts een actief en preventief verzuimbeleid gevoerd. Een arbeidsmarktstrategie voor BWB is in uitvoering.

waardoor het risico op langdurige uitval groter is en er minder prioriteit wordt gegeven aan opleiding en ontwikkeling omdat de continuïteit van de dienstverlening voorop staat. De verdere ontwikkeling van zowel de reguliere dienstverlening als medewerkers kan hierdoor stagneren. Naast bovenstaande ontwikkelingen heeft de gemeente Tiel een definitief besluit genomen om uit de BWB te treden. De komende periode zal uitsluitsel moeten worden gegeven hoe de BWB er in de toekomst uit komt te zien. Echter, verwachten wij dat het voorgenomen besluit van Tiel (op korte termijn) invloed heeft op de capaciteit. Een hogere uitstroom van personeel kan gaan optreden en het zal, al gelet op de krappe arbeidsmarkt, lastiger worden om nieuwe collega’s te werven.

Eind 2024 is het cruciale Informatiebeheerplan formeel vastgesteld door het bestuur. Gedurende 2025 is de projectmatige uitrol gestart bij de vier partnerorganisaties. Momenteel bevindt het project zich in de fase van technische inrichting en de eerste datamigraties.

De druk op dit risico is onlangs toegenomen door de uittreding van de gemeente Tiel. Dit zorgt voor een extra complexiteit: bij de ontvlechting moet de dataintegriteit gewaarborgd blijven (welke data blijft bij BWB, wat gaat mee naar Tiel?). Daarnaast blijft de arbeidsmarkt voor informatieprofessionals

Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe

Programmabegroting 2027-2030 Risico’s

Omvang / Kans

fysieke als digitale archivering, is de integriteit en vindbaarheid van data onvoldoende gewaarborgd. Dit leidt tot de volgende specifieke dreigingen: • Juridisch & Financieel: Het niet tijdig kunnen voldoen aan Woo-verzoeken resulteert in dwangsommen en rechtszaken. Sancties van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) dreigen bij het onrechtmatig bewaren of lekken van persoonsgegevens. • Continuïteit: Gebrek aan kwalitatieve capaciteit (kennis en handjes) zorgt ervoor dat informatiebeheer als "bijtaak" wordt gezien, waardoor de beheersbaarheid verder afneemt. • Reputatie: Transparantie is een kerntaak van de overheid; falend informatiebeheer schaadt het publieke vertrouwen en de relatie met de deelnemende partners.

Stand van zaken

Toelichting

De eerste resultaten van de verbeterde vindbaarheid in het klantportaal zijn zichtbaar, maar de volledige implementatie vergt ook in 2026 nog significante aandacht.

uiterst krap, waardoor de beheersmaatregel "capaciteit" onder druk staat. De focus ligt nu op het borgen van kennis binnen de resterende formatie. Conclusie Geconcludeerd kan worden dat de organisatie de juiste weg is ingeslagen door informatiehuishouding van een operationeel probleem naar een strategisch risico te promoveren. De fundamenten (het plan en de middelen) zijn aanwezig. Echter, het risico blijft substantieel zolang de legacy-data niet volledig gesaneerd is. De komende 12 maanden zijn kritiek: de transitie van 'beleid op papier' naar 'dagelijkse praktijk' moet nu worden verzilverd om de financiële en juridische exposure van € 500.000,- daadwerkelijk te mitigeren.

Beheersmaatregelen 1. Project "Informatiehuishouding op Orde": Een integraal programma gericht op het saneren van legacy-data en het inrichten van een toekomstbestendig digitaal archief (DMS/RMA). 2. Capaciteitsborging: Toewijzing van specifiek

Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe

27

Programmabegroting 2027-2030 Risico’s

Omvang / Kans

Stand van zaken

Toelichting

Verwachte omvang: € 4.900.000 Kans: 8%

Het beheersen van informatiebeveiligingsrisico’s vereist een integrale en risico gestuurde aanpak, gericht op technische, organisatorische en mensgerichte maatregelen: Technische maatregelen:

Op grond van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO2) is het bestuur verantwoordelijk voor het aantoonbaar beheersen van informatiebeveiligingsrisico’s.

budget voor recordsmanagement en de inzet van gespecialiseerde dataofficers om de afhankelijkheid van algemene medewer-kers te verkleinen. 3. Governance & Sturing: De directie stuurt maandelijks op de voortgang van de informatie-KPI's, waarbij informatiebeheer is verankerd in de planningen-controlcyclus. 4. Security-byDesign: Implementatie van dataminimalisatie conform AV G-richtlijnen, waardoor de "attack surface" voor datalekken direct wordt verkleind. Inbreuk op Beschikbaarheid, Integriteit en Vertrouwelijkheid (BIV) van de informatie. We worden getroffen door een grootschalige cyberaanval, (bijv. Ransomware) wat de continuïteit van de (digitale) dienstverlening aan de partnerorganisaties en de interne bedrijfsvoering in gevaar brengt. Beheersmaatregel: Het implementeren van effectieve informatiebeveiliging volgens de standaarden van de BIO, NIS-2 en Wet beveiliging netwerk- en informatiesystemen (Wbni).

28

In 2025 is gestart met de projecten Nieuwe Werkplek en Digitaal Samenwerken, met als doel het realiseren van een veilige en moderne werkomgeving. De verwachting is dat deze projecten in 2026 succesvol worden afgerond. De toegangsbeveiliging is reeds aangescherpt en

Door de voortdurende ontwikkelingen in cyberdreiging en wet- en regelgeving (waaronder de Cyberbeveiligingswet en BIO2/NIS2) is het noodzakelijk om structureel te blijven investeren in informatiebeveiliging. Cyberaanvallen zijn geen theoretisch risico meer; de vraag is niet óf, maar wanneer zij plaatsvinden en wat de impact zal zijn. Daarom is het essentieel om

Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe

Programmabegroting 2027-2030 Risico’s

Omvang / Kans

Stand van zaken

Toelichting

monitoring via Microsoft 365 is ingericht. In 2026 wordt verdere optimalisatie van deze maatregelen doorgevoerd, waaronder verfijning van toegangsbeveiliging en monitoring.

ons hierop goed voor te bereiden met preventieve maatregelen, oefeningen en adequate beheersing, zodat de continuïteit van bedrijfskritische processen gewaarborgd blijft.

Organisatorische maatregelen: De governance voor informatiebeveiliging en privacy is vastgesteld en rollen en verantwoordelijkheden zijn benoemd. Daarnaast wordt gewerkt aan proces-beschrijvingen en procesverbeteringen. Het toezicht wordt verder ingericht door de implementatie van een Information Security Management System (ISMS). Mensgerichte maatregelen: In 2026 wordt aandacht besteed aan bewustwording en opleiding op alle lagen binnen de organisatie, inclusief bestuur, management en medewerkers, om veilig en verantwoord omgaan met informatie structureel te borgen.

Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe

29

Programmabegroting 2027-2030

Onvoorzien In de begroting is de post “Onvoorzien” geraamd op € 0. Mocht er op enig moment door onvoorziene omstandigheden binnen BWB sprake zijn van niet begrote tegenvallers, die niet uit gevormde reserves of de lopende begroting kunnen worden gedekt, dan belasten wij deze door aan de deelnemers op basis van artikel 23 van de GR BWB.

Financiële kengetallen In deze paragraaf nemen we de voorgeschreven financiële kengetallen op. Voor BWB zijn alleen de kengetallen solvabiliteitsratio, de netto schuldquote en structurele exploitatieruimte van toepassing. Solvabiliteitsratio Het eigen vermogen van BWB bestaat uit de reserves en het verwachte resultaat uit het overzicht van baten en lasten. Dit is een bedrag van € 1.408.000. Het totaal van de balans bedraagt €7.947.000 De solvabiliteitsratio komt daarmee op 17,7%. Netto Schuldquote De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeenschappelijke regeling ten opzichte van het totaal van de baten. Het kengetal geeft een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken. Voor het jaar 2026 bedraagt deze 26,5%. Structurele exploitatieruimte Deze bedraagt 0%; de structurele baten en lasten zijn aan elkaar gelijk en de financiering van de BWB vindt volledig plaats vanuit de partners. Kengetallen Solvabiliteitsratio Netto schuldquote Exploitatieruimte

30

2024 22,9% 8,1%

2025 17,2% 28,7%

2026 17,7% 26,5%

2027 18,1% 25,7%

2028 21,1% 21,0%

2029 25,8% 15,9%

0,0%

0,0%

0,0%

0,0%

0,0%

0,0%

Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe

Programmabegroting 2027-2030

Paragraaf 2 | Financiering De financieringsparagraaf in de begroting is, in samenhang met de Financiële beheersverordening, een belangrijk instrument voor het sturen, beheersen en controleren van de financieringsfunctie. De treasuryfunctie is gebaseerd op de Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido). Uit hoofde van de treasuryfunctie kunnen middelen worden aangetrokken en uitgezet. Het Treasurystatuut is hierbij leidend. In het Treasurystatuut zijn de doelstellingen van de treasuryfunctie geformuleerd en geconcretiseerd naar de verschillende deelgebieden van treasury, risicobeheer, financiën, schatkistbankieren en kasbeheer. Ook zijn de organisatorische randvoorwaarden weergegeven. BWB verkrijgt financiële middelen door periodieke bijdragen van de deelnemende gemeenten die de begrote exploitatiekosten volgens een verdeelsleutel afdekken. Indien van toepassing zal bij aanschaf en vervanging (investeringen) van bedrijfsmiddelen de extra benodigde financieringsbehoefte in eerste instantie bij de gemeente gevraagd worden of via externe financiering. Dit betreft enkel liquiditeiten en niet de kosten.

Rentevisie Bij het nemen van beslissingen in het kader het aantrekken van geldmiddelen is het van belang dat de actuele ontwikkelingen op zowel de geld- als de kapitaalmarkt nauwlettend worden gevolgd. Als informatiebronnen worden gebruikt het wekelijks economische beeld van de huisbankier (de Bank Nederlandse Gemeenten), de rentevisies van andere (grotere) financiële instellingen en de ontwikkelingen bij de ECB/FED. Op basis van deze visies kan in het algemeen het volgende over de rentevisie worden opgemerkt. Rentevisie 2027–2030 In de periode 2027–2030 blijven de renteontwikkelingen sterk afhankelijk van de inflatie, de economische groei binnen de eurozone en het monetaire beleid van de Europese Centrale Bank (ECB). Op basis van de meest recente projecties en marktverwachtingen wordt het volgende beeld geschetst. Rente- en inflatieontwikkelingen In 2025 zette de daling van de rente zich sneller en krachtiger door dan vooraf werd verwacht. De Europese Centrale Bank (ECB) verlaagde in de loop van het jaar meerdere keren de beleidsrente, waarmee deze uitkwam op 2,00% voor de depositorente en 2,15% voor de herfinancieringsrente per juni 2025. Deze verlagingen volgden op een verdere afname van de inflatie richting de doelstelling van 2% en de gunstige transmissie van het monetair beleid.

Daarmee kwam de feitelijke beleidsrente lager uit dan de eerder geprojecteerde bandbreedte van 2,25%-2,75%, wat resulteerde in gunstigere korte financieringsvoorwaarden voor decentrale overheden. Aan de lange kant van de rentecurve bleef de daling echter achter. Waar was gerekend op een 10jaars rente in de orde van 2,60%-2,90%, sloot de eurozone-lange rente 2025 af rond 3,22%-3,30%. Ook de Nederlandse 10-jaars rente bewoog gedurende het jaar binnen een hogere bandbreedte (2,61%-3,09%) dan verwacht. Deze hogere lange rente werd vooral beïnvloed door internationale onzekerheden en risicopremies, ondanks de versoepeling door de ECB.

Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe

31

Programmabegroting 2027-2030 De geldmarktrentes (Euribor) daalden juist wel duidelijk gedurende 2025, in lijn met de versoepelende koers van de ECB, waarbij bijvoorbeeld de 3-maands Euribor daalde van circa 2,74% naar 2,06% tussen januari en december 2025. Samenvattend: ·

Korte rente: sterker gedaald dan verwacht - positief voor kortlopende financiering.

·

Lange rente: hoger dan voorzien - langlopende financiering bleef duurder dan geprojecteerd.

·

Totaalbeeld: monetair beleid versoepelde sneller dan verwacht, maar marktdynamiek hield de lange rente relatief hoog.

Deze ontwikkelingen onderstrepen het belang van een gedifferentieerde financieringsstrategie: het voordeel van lage korte rentes benutten waar mogelijk, maar lange verplichtingen zorgvuldig wegen vanwege het hogere renteniveau op de kapitaalmarkt. De inflatie in de eurozone is begin 2026 gedaald tot circa 1,7%, onder de ECB-doelstelling van 2%. Deze daling wordt voornamelijk veroorzaakt door een afname van de energie gerelateerde inflatie en een afzwakking van de diensten- en loondruk. Voor de jaren 2026 en 2027 wordt verwacht dat de inflatie iets onder de 2% blijft, waarna de inflatie in 2028 opnieuw richting de 2% beweegt, conform het middellange termijndoel van de ECB. Andere economische ramingen, waaronder KPMG en KBC, bevestigen dat de inflatie zich in 2026–2027 tussen 1,7% en 1,9% zal bevinden. De financiële markten prijzen in dat de renteomgeving relatief stabiel blijft. De volatiliteit die in eerdere jaren zichtbaar was als gevolg van geopolitieke spanningen en energieprijsontwikkelingen, blijft een risico voor zowel inflatie als rente. Economische vooruitzichten De eurozone bevindt zich in een fase van behoedzaam herstel. De economische groei wordt voor 2026 geraamd op 1,1% tot 1,2%, oplopend naar circa 1,4% tot 1,5% in 2027. De binnenlandse vraag vormt hierbij de belangrijkste groeimotor.

Nieuwe Europese investeringen, waaronder infrastructurele en innovatieve programma’s, zorgen voor een versterking van de productiviteitsgroei. Niettemin blijven onzekerheden bestaan. Enerzijds kunnen stijgende energieprijzen, zoals in het begin van 2026, opnieuw leiden tot tijdelijke inflatiedruk. Anderzijds kunnen geopolitieke spanningen, handelspolitieke ontwikkelingen en verstoringen op grondstoffenmarkten het economisch herstel afremmen. ECB-rentebeleid De ECB heeft haar renteverlagingscyclus in de periode 2024–2025 afgerond en de depositorente sinds eind 2025 gehandhaafd op 2,00%. Op basis van recente peilingen onder economen wordt verwacht dat deze beleidsrente minimaal tot en met 2027 stabiel blijft, mede doordat de inflatieverwachtingen consistent rond het doel blijven en de economische groei als veerkrachtig wordt beoordeeld. De ECB hanteert een data‑afhankelijke strategie. Dat betekent dat renteaanpassingen alleen plaatsvinden indien inflatie of economische activiteit substantieel afwijkt van de verwachtingen. Zolang de inflatie rond de doelstelling blijft, bestaat er weinig aanleiding voor een verdere versoepeling van het beleid. Een renteverhoging wordt voor deze periode evenmin voorzien.

32

Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe

Programmabegroting 2027-2030 Ontwikkeling van de driemaands Euribor Voor de korte rente wordt de driemaands Euribor als ijkpunt gebruikt. De actuele marktverwachtingen tonen het volgende beeld: • • •

In de eerste helft van 2026 beweegt de driemaands Euribor tussen circa 2,0% en 2,3%; Voor 2027 wordt een geleidelijke daling verwacht, waarbij de Euribor zich richting 1,7% tot 1,8% beweegt volgens langetermijnmodellen; Marktgebaseerde modellen, waaronder Euribor‑futures en yield curve‑analyses, bevestigen dit neerwaartse pad voor 2027–2028.

In lijn met het stabiele ECB-beleid wordt voor de jaren 2028–2030 uitgegaan van een rustige renteontwikkeling, waarbij significante uitschieters naar boven of beneden pas worden verwacht wanneer zich onverwachte inflatie- of geopolitieke schokken voordoen. Conclusie Voor de begrotingsperiode 2027–2030 wordt uitgegaan van een stabiele renteomgeving, ondersteund door: • • • •

Een inflatie die zich naar verwachting onder of rond de ECB‑doelstelling van 2% beweegt; Een gematigd maar bestendig economisch herstel binnen de eurozone; Een ECB die naar verwachting haar beleidsrente gedurende de gehele periode handhaaft op een stabiel niveau; Een licht dalend pad van de driemaands Euribor richting 2027, gevolgd door stabilisatie in de jaren daarna.

Geopolitieke ontwikkelingen, energieprijsvolatiliteit en internationale handelsspanningen blijven factoren die onverwachte effecten kunnen hebben op inflatie en rente. Deze zullen gedurende de komende jaren nauwlettend worden gemonitord binnen het gemeentelijk treasurybeleid.

Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe

33

Programmabegroting 2027-2030

Financieringsbehoefte Liquiditeitenplanning (* € 1.000) Uitgaven Exploitatie exclusief afschrijvingen Investeringen Aflossing leningen Totaal uitgaven Inkomsten Reguliere exploitatie Aflossing leningen Totaal inkomsten Saldo financiering

2027

2028

2029

2030

22.729

22.636

22.554

22.558

3.020 400 26.149

1.382 400 24.418

1.232 400 24.186

700 400 23.658

24.994 0 24.994 -1.155

25.187 0 25.187 694

25.158 0 25.158 972

25.289 0 25.289 1.631

Op basis van de ramingen wordt voor het jaar 2027 een tekort voorzien in de aanwezige liquiditeiten. Voor de jaren 2028 t/m 2030 slaat de balans door naar een positief saldo, daar de inkomsten de uitgaven overtreffen. Afhankelijk van de werkelijk liquiditeitspositie zal bij een eventueel tekort voor de efficiëntste financieringswijze worden gekozen. Uiteraard binnen de regels welke binnen de wet Fido hierover zijn vastgelegd. 1. Kasgeldlimiet

De kasgeldlimiet geeft de maximale toegestane omvang van de kortlopende schuld aan. Als “kort” wordt aangemerkt leningen met een termijn van maximaal één jaar. Over “kort” geld wordt in een normale geldmarktsituatie een lagere rentevergoeding betaald dan over “lang” geld. De kasgeldlimiet is bedoeld om de gemeente te behoeden voor het risico, dat de rentelasten opeens fors stijgen, omdat de rente voor “kort” geld sterk kan fluctueren. Door tijdig de “kort” geld-positie te consolideren in “lang” geld ontstaat er meer zekerheid over de op langere termijn te betalen rente. De Wet Fido staat een kasgeldlimiet toe van 8,2% van het begrotingstotaal. Voor 2027 betekent dit een limietbedrag van €2.049.516 voor “korte” financiering, gebaseerd op het primitieve begrotingstotaal van €24.994.105. Wanneer de gemeente de kasgeldlimiet voor het derde achtereenvolgende kwartaal overschrijdt, moet een plan ter goedkeuring aan de toezichthouder, de provincie Gelderland, worden voorgelegd waarin staat hoe en binnen welke termijn de overschrijding ongedaan wordt gemaakt. De verwachting is dat BWB in de jaren 2027-2030 binnen de grenzen van het kasgeldlimiet blijft. Kasgeldlimiet voor het begrotingsjaar Totaal netto vlottende schuld (gem. van vier kwartalen) Toegestane kasgeldlimiet Ruimte (+) / Overschrijding (-)

34

2027 3.500 2.049 5.550

2028 3.500 2.065 5.565

2029 3.500 2.063 5.563

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Culemborg&id=57e8dbfe-12d1-4578-947b-99d3e216e7cc