CConstaterende datCulemborg
Koppel je AI →
Document · PDF

2. Ombuigingsgids - 1488183

Raadsvergadering 4 juli 2024, gemeente CulemborgBij agendapunt: Voorjaarsrapportage 2024, Kadernota 2025 inclusief spoor 224.041 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Ombuigingsgids 2025-2028

Gemeente Culemborg

Inhoudsopgave Inleiding

3

1

Ombuigingsmogelijkheden in de kadernota

5

2

Ombuigingsmogelijkheden met opdracht in kadernota

175

3

Niet-voorgestelde ombuigingsmogelijkheden

228

4

Niet verder uitgewerkte ombuigingsmogelijkheden

422

Ombuigingsgids / Inhoudsopgave

2

Inleiding

Voor u ligt de Ombuigingsgids voor de jaren 2025-2028. In Spoor 2 van de Ombuigingsoperatie zijn alle ombuigingsmogelijkheden in beeld gebracht, die ingezet zouden kunnen worden voor de dekking van tekorten in de gemeentelijke begroting. Een groot deel van die mogelijkheden zijn uitgewerkt, zodat het effect ervan meegewogen kon worden bij het samenstellen van de Kadernota 2025-2028. Deze uitwerking vindt u in deze Ombuigingsgids.

Effecten in beeld gebracht Voor iedere ombuigingsmogelijkheid zijn in factsheets van enkele pagina’s steeds dezelfde aspecten in beeld gebracht: 1. Een beknopte toelichting: waar gaat deze ombuiging over? Wat doen we bij deze ombuiging anders, meer of niet meer? 2. Informatie over de opbrengst: wat levert de ombuiging op voor de meerjarenbegroting? Is dat effect incidenteel of structureel? En zijn er initiële investeringen nodig, transitiekosten of frictiekosten? 3. Informatie over de tijd: vanaf welk moment is de ombuiging te realiseren en het financiële effect in te boeken? En is er voorbereidingstijd nodig, bijvoorbeeld omdat er een overeenkomst aan ten grondslag ligt? 4. Informatie over de betrokken partijen: welke partijen zijn nodig om de ombuiging te kunnen realiseren? 5. Informatie over het maatschappelijk effect: a. Welk effect heeft de ombuiging op het voorzieningenniveau in Culemborg? b. Welk effect heeft de ombuiging op inwoners, bedrijven en instellingen? 6. Informatie over het effect op beleid en ambities: welk effect heeft de ombuiging op het realiseren van de gemeentelijke doelstellingen? Raakt de ombuiging het DNA van Culemborg of de leidende principes? 7. Informatie over de haalbaarheid: zijn er risico’s, onzekerheden of randvoorwaarden voor de implementatie? Hoe complex is de ombuiging? 8. Informatie over het effect op de werkorganisatie.

Door steeds dezelfde informatie in beeld te brengen, kunnen de ombuigingsmogelijkheden beter met elkaar vergeleken worden en kunnen ze tegen elkaar afgezet worden. Zo kunnen raad en college een goed afgewogen pakket samenstellen in de Kadernota 2025-2028.

Ombuigingsgids / Inleiding

3

Vier groepen factsheets In deze Ombuigingsgids vindt u zo’n 130 factsheets, in vier categorieën gegroepeerd: 1. Ombuigingsmogelijkheden waarvan het college voorstelt om deze als maatregel in te zetten in de Kadernota 2025-2028 2. Ombuigingsmogelijkheden waarin het college potentie ziet en waarvoor het college een opdracht heeft geformuleerd in het voorstel voor de Kadernota 2025-2028 3. Ombuigingsmogelijkheden die wel zijn geïnventariseerd, maar die het college nu niet voorstelt in te zetten in de Kadernota 2025-2028 (maar die op een later moment wellicht wel meegewogen moeten gaan worden wanneer er nieuwe uitdagingen of tegenvallers zijn) 4. Ombuigingsmogelijkheden die het college niet in detail heeft uitgewerkt, omdat deze teveel afbreuk doen aan wat Culemborg Culemborg maakt. Voor de 1e en de 3e categorie is steeds aan het einde een samenvattend overzicht opgenomen, visueel in het ‘bollenschema’ dat in het afwegingskader was opgenomen.

Gids voor de komende jaren Op weg naar een duurzaam financieel gezonde gemeente, heeft Culemborg naar alle waarschijnlijkheid nog enkele jaren te maken met Ombuigingen. Deze gids is daarbij een hulpmiddel. Maar ook voor het eerstvolgende besluitmoment – de Kadernota 2025-2028 – biedt deze gids de raad een hulpmiddel om eigen afwegingen te kunnen maken en alternatieve dekkingsmiddelen voor te stellen.

Tot slot De Ombuigingsgids bevat vervelende, pijnlijke en ingrijpende maatregelen, waarvan we hopen die zo min mogelijk nodig te hebben. Wij gaan ervan uit dat er financieel betere tijden aan komen, omdat de uitdagingen waarvoor wij staan ook voor veel andere gemeenten gelden. Maar wanneer dat is en met welk bedrag, is nu nog niet te zeggen. Laten we tot die tijd deze gids nuttig gebruiken.

Ombuigingsgids / Inleiding

4

1 Ombuigingsmogelijkheden in de kadernota

Hierna volgen de factsheets van alle ombuigingsmogelijkheden waarvan het college in de kadernota 20252028 voorstelt deze in te zetten voor dekking van tekorten. Dat zijn de volgende ombuigingsmogelijkheden: Besparing op kantoor- en andere bedrijfsvoeringskosten 7 Andere mogelijkheden voor Gemeentelijke beleidsmonitor uitwerken 10 Heroriëntatie initiatievenloket en buurtpanel 14 Heroriëntatie Wijkacties budget (voorheen Buurt Bestuurt) 19 Parkeertarieven verhogen 23 Parkeervergunningen duurder maken 26 Vergunninghouders-parkeergebied omzetten naar betaald parkeren gebied 29 Gebied voor betaald parkeren uitbreiden 33 Ombuiging: Tarief ontheffingen autoluwe binnenstad kostendekkend berekenen 37 Minder toezicht op de uitvoering van civiele werken Parijsch 40 Ombuiging: Heroriëntatie binnenstad regisseur: inzet stoppen of volledig dekken uit ondernemersfonds 43 Stoppen met website Culemborg Klopt, toeristisch informatiepunt en stoppen of verlagen van het verminderen van overige toeristische informatie 47 Toeristenbelasting Fort Everdingen innen 51 Stoppen met Matchmaker 54 Niet verlenen subsidie HUB Rivierenland 57 Bijdrage van buurgemeenten aan het schoolmaatschappelijk werk in het voortgezet onderwijs 60 Bijdrage vanuit onderwijs aan schoolmaatschappelijk werk, bijvoorbeeld via Brugfunctionarisgelden 64 Aframen onderbesteding op budget voor lokaal onderwijsbeleid 68 Subsidie voor

maatschappelijke stages stoppen 71 Aframen onderbesteding op budget voor leerlingenvervoer 74 Budget voor archeologiebeleid verlagen 77 Reactief monumentenbeleid voeren 80 Stopzetten incidentele subsidie Theater De Fransche School 83 Verlagen subsidie Cultuurfonds Culemborg 86 Subsidiëren Kunstroute in plaats van Lek Art 89 Verlagen subsidie Kunst Educatie Culemborg (KEC) 92 Niet vervangen toplaag derde hockeyveld 95 Tarief buitensport verhogen 99 Niet verlenen subsidie aan Linawijs 102 Subsidie aan stichting Lies en Bieb Jeugdpakket bekostigen vanuit de specifieke uitkering voor onderwijsachterstandenbeleid (SPUK OAB) 105 Invoeren maatregelen Hervormingsagenda Jeugd 111 Onafhankelijke cliëntondersteuning beleggen bij één partner 119 Schrappen budget “bijdragen overheden subsidieregeling” voor 24-uursplekken 122 Budget Milieubeheer dekken uit CDOKE 125 Motie wasbare luiers niet uitvoeren 128 Reclame-uitingen meer toestaan in de openbare ruimte 143 Ombuigingsgids / Ombuigingsmogelijkheden in de kadernota

5

Prijs snippergroen verhogen Hondenbelasting verhogen Toeristenbelasting verhogen Verlagen of stoppen subsidie aan JobHulp Wisselen van vroegsignaleringsprogramma Bermen minder vaak maaien

155 158 161 164 167 171

Ombuigingsgids / Ombuigingsmogelijkheden in de kadernota

6

Besparing op kantoor- en andere bedrijfsvoeringskosten

Potentieel financieel effect in 2028: € 85.000 Begrotingsprogramma: 1 Bestuur en Ondersteuning

Toelichting Er zijn mogelijkheden om de budgetten voor mobiele apparaten, internet, drukwerk, kantoorartikelen, catering, glasbewassing en post te verlagen.

A. MAATSCHAPPELIJKE IMPACT Impact op Het voorzieningenniveau

Inwoners, bedrijven en instellingen

De leidende principes uit het afwegingskader

1. Geen of weinig

Totaal: 3 3. Substantieel

2. Merkbaar 2. Enkele veranderingen, maar 3. Substantiële veranderingen, lager voorzieningen blijven grotendeels in 1. Geen tot weinig veranderingen aanbod voorzieningen. Raakt een stand. Raakt een beperkt deel van de groot deel van de inwoners inwoners 3. Substantiële veranderingen, lager 2. Individuele inwoners, bedrijven en voorzieningenniveau, aanzienlijk organisaties ervaren veranderingen in minder ondersteuning, aanzienlijk 1. Geen tot weinig veranderingen de werkwijze, de ondersteuning, de hogere lokale lasten en/of lokale lasten, etc. Hoofdlijnen blijven organisaties moeten gelijk veranderen/afschalen 2. Delen van het Bestuursakkoord of 3. De ombuiging raakt de leidende 1. Bestuursakkoord en gemeentelijke gemeentelijke visies worden hierdoor principes uit het afwegingskader, visies kunnen (nagenoeg) niet gerealiseerd, maar de leidende hieraan doen we met deze onveranderd worden uitgevoerd principes uit het afwegingsblijven ombuiging concessies blijven grotendeels overeind

Toelichting Deze ombuiging heeft gevolgen voor de ambtelijke organisatie en heeft geen maatschappelijk effect.

Ombuigingsgids / Ombuigingsmogelijkheden in de kadernota

7

B. FINANCIEEL EFFECT Jaar

2025

2026

Besparing & inkomsten Structurele besparing per € 85.000 € 85.000 jaar Incidentele besparing per € € jaar (3 jaar of minder) Structurele extra € € inkomsten per jaar Incidentele extra € € inkomsten per jaar (3 jaar of minder) Saldo ombuiging € 85.000 € 85.000 Investerings-, transitie- of frictiekosten Er zijn geen investerings-, transitie- of frictiekosten.

2027 € 85.000

2028 Toelichting De besparing kan met ingang van 2025 € 85.000 structureel worden gerealiseerd.

€

€

€

€

€

€

€ 85.000

€ 85.000

C. WAT IS ER NODIG OM DEZE OMBUIGING TE REALISEREN? 1. Hoe zou (op hoofdlijnen, in een paar zinnen) de Betreffende inkopen worden stopgezet, contracten opgezegd etc. aanpak zijn om deze ombuiging te realiseren? 2. Welke (maatschappelijke) organisaties, andere Deze besparingen worden in samenwerking met de Bedrijfsvoeringsorganisatie overheden, instellingen, adviesraden, enzovoort West-Betuwe gerealiseerd. moeten worden betrokken bij de voorbereiding en/of de realisatie van deze ombuiging? 3. Welke randvoorwaarden zijn er? Welke wettelijke Niet van toepassing. eisen zijn er bijvoorbeeld? En wat moet er geregeld zijn of worden voordat de ombuiging gerealiseerd kan worden? 4. Welke risico’s zijn er voor de voorbereiding en Voor het verlagen van drukwerkkosten moet drukwerk toegerekend kunnen worden uitvoering van deze ombuiging? En welke naar projectbudgetten. Daarvoor moet interne facturatie worden ingericht. beheersmaatregelen zijn daarvoor mogelijk? 5. Met welke andere ombuigingsmogelijkheden, Niet van toepassing. ontwikkelingen of voornemens uit deze ombuigingsoperatie hangt deze ombuiging samen? En hóe hangen die samen? Ombuigingsgids / Ombuigingsmogelijkheden in de kadernota

8

D. EFFECT OP DE AMBTELIJKE ORGANISATIE Vallen er door deze ombuiging ambtelijke uren vrij? Zo ja, hoeveel fte omvat dit?

Er vallen geen ambtelijke uren vrij.

Heeft deze ombuiging effect op de werkwijze van de ambtelijke organisatie? Zo ja, wat verandert daarin?

Deze ombuiging heeft beperkt effect op de werkwijze van de ambtelijke organisatie. Sommige zaken zullen versoberen.

Ombuigingsgids / Ombuigingsmogelijkheden in de kadernota

9

Andere mogelijkheden voor Gemeentelijke beleidsmonitor uitwerken

Potentieel financieel effect in 2028: € 30.000,Begrotingsprogramma: 1 Bestuur en Ondersteuning

Toelichting Voorstel is om volledig te stoppen met de uitvoering van de monitor en het daaraan gekoppelde impulsbudget. Met dit scenario bezuinigen we jaarlijks €30.000,-. We voeren dan niet meer tweejaarlijks de beleidsmonitor uit. Deze informatie is dan niet meer beschikbaar voor beleidsmonitoring, en voor Waar Staat Je Gemeente. Ook de recent (in 2023) ontwikkelde wijkprofielen komen te vervallen als we met deze meting stoppen. Alternatieve oplossing Als alternatief kunnen we doorgaan met een (vereenvoudigde) GBM en het impulsbudget te stoppen. Dat betekent dat we om het jaar (2025, 2027, enzovoort) €30.000,- kunnen bezuinigen. Er is dan geen budget om direct zichtbaar maatregelen te nemen naar aanleiding van de monitor.

A. MAATSCHAPPELIJKE IMPACT Impact op Het voorzieningenniveau

Inwoners, bedrijven en instellingen

De leidende principes uit het afwegingskader

1. Geen of weinig

Totaal: 4 3. Substantieel

2. Merkbaar 2. Enkele veranderingen, maar 3. Substantiële veranderingen, lager voorzieningen blijven grotendeels in 1. Geen tot weinig veranderingen aanbod voorzieningen. Raakt een stand. Raakt een beperkt deel van groot deel van de inwoners de inwoners 3. Substantiële veranderingen, lager 2. Individuele inwoners, bedrijven en voorzieningenniveau, aanzienlijk organisaties ervaren veranderingen minder ondersteuning, aanzienlijk 1. Geen tot weinig veranderingen in de werkwijze, de ondersteuning, hogere lokale lasten en/of de lokale lasten, etc. Hoofdlijnen organisaties moeten blijven gelijk veranderen/afschalen 2. Delen van het Bestuursakkoord of gemeentelijke visies worden 3. De ombuiging raakt de leidende 1. Bestuursakkoord en gemeentelijke hierdoor niet gerealiseerd, maar de principes uit het afwegingskader, visies kunnen (nagenoeg) leidende principes uit het hieraan doen we met deze onveranderd worden uitgevoerd afwegingsblijven blijven grotendeels ombuiging concessies overeind

Toelichting

Ombuigingsgids / Ombuigingsmogelijkheden in de kadernota

10

De gemeentelijke beleidsmonitor (GBM) is een tweejaarlijkse meting over hoe inwoners van Culemborg de leefbaarheid, veiligheid en sociale kracht beleven (subjectieve meting). Dit is een steekproef onder ruim 5.000 inwoners (waaronder specifiek jongeren). Het doel is om onze dienstverlening zo goed mogelijk aan te laten sluiten op de wensen en behoeften van onze inwoners. De resultaten van de GBM worden gebruikt als toetsing van huidig beleid en bij het ontwikkelen van nieuwe beleids- en uitvoeringsplannen. Op dit moment zitten we ook in een traject om de monitor te versimpelen en beter te integreren in de gemeentelijke processen, zodat het bestuur beter in staat is om te sturen op de gewenste maatschappelijke effecten. Doel is om de beleidsmonitor in te zetten voor de effectindicatoren in de P&Ccyclus. De GBM is ook de belangrijkste bron voor de wijkprofielen en wijkplannen. Op basis van deze gegevens bepalen we samen met onze maatschappelijke partners welke wijken extra aandacht nodig hebben. De wijkprofielen zijn in 2023 voor het eerst opgesteld en erg goed ontvangen. Deze komen te vervallen als we geen actuele informatie meer hebben. Daarnaast levert de GBM informatie op over waar wij als gemeente staan ten opzichte van andere gemeenten op het gebied van veiligheid, sociale kracht en leefbaarheid (Waar Staat Je Gemeente).

Inwoners zullen niet merken dat er een voorziening wegvalt. Het is een instrument wat we intern gebruiken om de dienstverlening te verbeteren. De gevolgen zijn intern merkbaar, omdat we informatie missen voor het ontwikkelen van beleid en uitvoeringsplannen. De informatie uit de GBM is voorwaardelijk voor het realiseren van de leidende principes levendige/ leefbare en zorgzame stad. Alternatieve oplossing: Voorstel is om de tweejaarlijkse meting te blijven uitvoeren en het impulsbudget te bezuinigen. Het bezuinigen van het impulsbudget betekent dat we minder flexibel (naast het bestaande beleid) maatregelen kunnen treffen op basis van de resultaten. Voor bewoners is het niet - of minder goed -zichtbaar wat we met de resultaten van de monitor hebben gedaan. Per beleidsthema wordt bepaald welke aanpassingen nodig zijn in beleids- of uitvoeringsplannen. Dat zijn lange termijnplannen, en dat is minder zichtbaar voor de bewoners. Dit zorgt er wel voor dat beter kunnen sturen op het effect dat ons beleid heeft en de beleving van de inwoners. In dit scenario besparen we 30.000 per twee jaar en behouden we het budget om de monitor uit te kunnen voeren. Dit betekent dat we de mening van onze inwoners over de leefsituatie en sociale kracht blijven monitoren, en in staat blijven om belangrijke lokale trends en ontwikkelingen te volgen.

En dat we ons beleid en uitvoeringsplannen goed kunnen afstemmen op de behoeften van onze inwoners. Ook kunnen de wijkprofielen blijven bestaan.

Ombuigingsgids / Ombuigingsmogelijkheden in de kadernota

11

B. FINANCIEEL EFFECT Jaar

2025

2026

2027

2028 Toelichting

Besparing & inkomsten Structurele besparing per € 30.000 €30.000 €30.000 €30.000 De bezuiniging kan ingezet worden vanaf 2025. In 2024 wordt de monitor nog jaar Incidentele besparing per € € € € uitgevoerd (is al in gang gezet – toegezegde verplichting). Wanneer wordt gekozen voor jaar (3 jaar of minder) Structurele extra € € € € de alternatieve oplossing, kan het budget in 2025 en 2027 worden geschrapt. inkomsten per jaar Incidentele extra € € € € inkomsten per jaar (3 jaar of minder) Saldo ombuiging € 30.000 €30.000 €30.000 €30.000 Investerings-, transitie- of frictiekosten Er is geen financiële investering nodig om de maatregel te implementeren. Stoppen met de GBM kan bij andere plannen en ontwikkelingen wel voor extra financiële kosten zorgen. Bijvoorbeeld doordat er op andere manieren extra informatie bij inwoners ingewonnen moet worden (enquêtes, stadsgesprekken, informatie uit andere betaalde monitoren halen).

C. WAT IS ER NODIG OM DEZE OMBUIGING TE REALISEREN? 1. Hoe zou (op hoofdlijnen, in een paar zinnen) de We zeggen het contract met het onderzoeksbureau op en we informeren onze aanpak zijn om deze ombuiging te realiseren? maatschappelijke partners in de wijkteams. Ook is een zorgvuldige interne afstemming tussen de betrokken teams vereist. 2. Welke (maatschappelijke) organisaties, andere overheden, instellingen, adviesraden, enzovoort moeten worden betrokken bij de voorbereiding en/of de realisatie van deze ombuiging? 3. Welke randvoorwaarden zijn er? Welke wettelijke eisen zijn er bijvoorbeeld? En wat moet er geregeld zijn of worden voordat de ombuiging gerealiseerd kan worden?

Ombuigingsgids / Ombuigingsmogelijkheden in de kadernota

Maatschappelijke partners wijkgericht werken (Kleurrijk Wonen, ELK Welzijn en Politie), het buurtpanel, het sociaal team.

Er is toezegging dat de meting in 2024 uitgevoerd kan worden en in de begroting is een bedrag opgenomen om gerichte acties in 2025 naar aanleiding van de resultaten te ondernemen.

12

4. Welke risico’s zijn er voor de voorbereiding en uitvoering van deze ombuiging? En welke beheersmaatregelen zijn daarvoor mogelijk?

Het risico bestaat dat bewoners zich minder serieus genomen voelen en minder vertrouwen hebben in de lokale overheid (afstand systeem en leefwereld groter). Ook de ambtenaren moeten op zoek gaan naar alternatieve bronnen om hun beleid beter op maatschappelijke effecten en op bewoners behoeften te laten aansluiten. Wanneer dat niet (voldoende) lukt is het risico dat ons beleid minder rekening houdt met het effect van onze beleidskeuzes op de beleving van de bewoners.

5. Met welke andere ombuigingsmogelijkheden, ontwikkelingen of voornemens uit deze ombuigingsoperatie hangt deze ombuiging samen? En hóe hangen die samen?

Dit hangt samen met andere participatie instrumenten: Platform Culemborg, wijkactie budget (voor geen buurt bestuurt), initiatievenloket en buurtpanel. Het is wel een intern instrument en andere instrumenten zijn meer voor en door bewoners.

D. EFFECT OP DE AMBTELIJKE ORGANISATIE Vallen er door deze ombuiging ambtelijke uren vrij? Zo ja, hoeveel fte omvat dit?

Nee. Het niet uitvoeren van de monitor zal tijd besparen, maar deze uren worden ingezet om op andere manieren de mening van inwoners op te halen.

Heeft deze ombuiging effect op de werkwijze van de ambtelijke organisatie? Zo ja, wat verandert daarin?

Ombuigingsgids / Ombuigingsmogelijkheden in de kadernota

Ja, de mening van inwoners blijft belangrijk om onze dienstverlening goed aan te laten sluiten op de behoeften van bewoners. Ambtenaren zullen op zoek gaan naar andere manieren om deze informatie te vergaren. De verwachting is dat het niet mogelijk is om vergelijkbaar objectieve en representatieve informatie over de beleving van bewoners te verkrijgen.

13

Heroriëntatie initiatievenloket en buurtpanel

Potentieel financieel effect in 2028: € 45.000 Begrotingsprogramma: 7. Sociaal Domein en Gezondheid

Toelichting Tot op heden kunnen burgers terecht bij het buurtpanel voor initiatieven die de leefbaarheid in de buurt bevorderen. Door een vertegenwoordiging van bewoners worden deze budgetten toegekend. Voor initiatieven die niet aan de directe leefomgeving zijn gekoppeld kunnen burgers financiële ondersteuning te krijgen bij het opstarten en uitvoeren. Hiervoor is €25.000,- beschikbaar. Onderdeel is een pilot met vouchers voor het gebruik van gemeentelijke accommodaties (€8.000,-). Dit is een pilot waarbij inwoners gemakkelijker een ruimte kunnen huren voor een activiteit of initiatief. Dit betekent ook dat we stoppen met het initiatievenfeest. Er zijn verschillende alternatieven mogelijk: A. Stoppen met het totale initiatievenloket (bezuiniging: €25.000); B. Stoppen met het initiatievenloket, maar doorgaan met de accommodatievouchers (bezuiniging: €17.000); C. Stoppen met de buurtpanels (bezuiniging €20.000) D. Combineren van Initiatievenloket en buurtpanels en het totale budget verlagen tot €30.000,- (bezuiniging (€15.000). Met deze laatste optie houden we het huidige niveau van ondersteuning in stand. Daarnaast is er dan voor bewoners één duidelijk loket voor initiatieven, en kunnen we de rol van het buurtpanel versterken.

Ombuigingsgids / Ombuigingsmogelijkheden in de kadernota

14

A. MAATSCHAPPELIJKE IMPACT Impact op Het voorzieningenniveau

Inwoners, bedrijven en instellingen

De leidende principes uit het afwegingskader

1. Geen of weinig

Totaal: 6 3. Substantieel

2. Merkbaar 2. Enkele veranderingen, maar 3. Substantiële veranderingen, lager voorzieningen blijven grotendeels in 1. Geen tot weinig veranderingen aanbod voorzieningen. Raakt een stand. Raakt een beperkt deel van de groot deel van de inwoners inwoners 3. Substantiële veranderingen, lager 2. Individuele inwoners, bedrijven en voorzieningenniveau, aanzienlijk organisaties ervaren veranderingen minder ondersteuning, aanzienlijk 1. Geen tot weinig veranderingen in de werkwijze, de ondersteuning, hogere lokale lasten en/of de lokale lasten, etc. Hoofdlijnen organisaties moeten blijven gelijk veranderen/afschalen 2. Delen van het Bestuursakkoord of gemeentelijke visies worden 3. De ombuiging raakt de leidende 1. Bestuursakkoord en gemeentelijke hierdoor niet gerealiseerd, maar de principes uit het afwegingskader, visies kunnen (nagenoeg) leidende principes uit het hieraan doen we met deze onveranderd worden uitgevoerd afwegingsblijven blijven grotendeels ombuiging concessies overeind

Toelichting Met de inzet van het initiatievenloket en het buurtpanel ondersteunen en faciliteren we initiatieven uit de samenleving. Het buurtpanel wordt vertegenwoordigd door een groep bewoners (vrijwilligers) die jaarlijks initiatieven/activiteiten financieel ondersteunt die te maken hebben met de leefbaarheid en sociale cohesie in een buurt of wijk. Het initiatievenloket is in beheer van de gemeente en bedoeld als een steuntje in de rug bij het opstarten van nieuwe initiatieven. Hierbij gaat het om proceskosten; denk aan het maken van een flyer, huren van een ruimte of het opzetten van een stichting. Wanneer we stoppen met de hele voorziening voor financiële ondersteuning bij het opstarten en uitvoeren van initiatieven, dan heeft dat een grote impact op de inwoners van Culemborg. Initiatieven hebben een belangrijke meerwaarde voor onze stad. Ze brengen levendigheid en kleur. Voor de onderlinge steun en informele zorg, voor een schone en veilige buurt, voor de inzet bij sport of cultuur, en voor lokale kennis bij het maken of uitvoeren van beleid. Bovendien zorgt het voor meer betrokkenheid en verbinding bij elkaar en de eigen leefomgeving. Dit zorgt voor sterkere gemeenschappen en een sterkere sociale basis. Daarmee raakt deze ombuiging de leidende principes dat Culemborg een levendige en ondersteunende stad is.

Ombuigingsgids / Ombuigingsmogelijkheden in de kadernota

15

Daarnaast verzorgen deze budgetten positieve en vaak preventieve activiteiten & acties om samenhorigheid en verbinding, voornamelijk in aanpak (kwetsbare) wijken, te versterken en kwetsbare bewoners te ondersteunen (onder andere door tijdig bouwen aan netwerken, zodat ze in moeilijke tijden op elkaar kunnen rekenen). Ook gaat deze ombuiging in tegen onze ambities op het gebied van participatie en wijkgericht werken, waarbij we inzetten op het centraal stellen van de inwoners, “gemeente/overheid is voor de burgers”, burgers aan zet, participatie samenleving, betrokkenheid en burgerschap bevorderen, gemeenschap versterken, kracht uit de wijken benutten, meer verantwoordelijkheid aan burgers, enzovoort. Dit brengt het risico met zich mee dat het vertrouwen in de overheid afneemt en de relatie tussen de inwoners en de lokale overheid verslechterd. Door de werkwijze met en van de buurtpanels en de samenwerking met de wijkteams bereiken we juist die bewoners die uit zichzelf de gemeente minder snel zouden vinden. Het buurtpanel zelf is de hoogste graad van participatie, omdat bewoners zelf te beslissen welke initiatieven in de stad ondersteund worden. Zij hebben direct invloed op de leefbaarheid en de sociale cohesie in de wijken en de ondersteuning van kwetsbare doelgroepen.

Naast hun rol als beoordelaar van initiatieven zijn deze vrijwilligers ook een belangrijke klankbordgroep als het gaat over participatie en wijkgericht werken en zijn zij onderdeel van ons sociale netwerk in de stad. Door het verminderen of wegnemen van de budgetten zal het buurtpanel ophouden te bestaan. Daarmee komt een stevige en zeer betrokken en verantwoordelijke vrijwilligersgroep te vervallen. De opbouw van dit panel was een jarenlange investering. Met optie C en D worden de bovenstaande effecten aanzienlijk verminderd. Bij optie D kunnen we de huidige steun aan initiatieven grotendeels voortzetten, en het buurtpanel versterken. Daarbij is het mogelijk een bezuiniging te realiseren, en toch de kracht van dit onderwerp grotendeels overeind te houden. Wel vervallen dan de extra's, zoals het initiatievenfeest en de pilot met vouchers. Met optie A vervalt de inzet voor een andere doelgroep, die een breder publiek trekken en die bijdragen aan verschillende beleidsdoelen, breder dan leefbaarheid en verbinding.

Ombuigingsgids / Ombuigingsmogelijkheden in de kadernota

16

B. FINANCIEEL EFFECT Jaar

2025

2026

2027

2028 Toelichting Het budget initiatievenloket is vanaf 2025 al €45.000,-- te besparen, maar het buurtpanel ondersteunt vaak projecten en activiteiten € die over meerdere kalenderjaren lopen. Op dit moment is niet bekend hoe hoog dit € bedrag is (afhankelijk van de aanvragen in 2024). Vanaf 2026 kunnen we de totale € ombuiging van beide loketten realiseren.

Besparing & inkomsten Structurele besparing per €25.000,-€45.000,-€45.000,-jaar Incidentele besparing per € € € jaar (3 jaar of minder) Structurele extra € € € inkomsten per jaar Incidentele extra € € € inkomsten per jaar (3 jaar of minder) Saldo ombuiging €25.000,-€45.000,-€45.000,-€45.000,-Investerings-, transitie- of frictiekosten Kosten in benodigde communicatie met de af te schaffen loketten en eventueel met de bewoners van Culemborg in zijn geheel. Deze kosten zijn niet concreet in te schatten.

C. WAT IS ER NODIG OM DEZE OMBUIGING TE REALISEREN? 1. Hoe zou (op hoofdlijnen, in een paar zinnen) de Het bedrag van het initiatievenloket in 2025 volledig afschaffen. Het buurtpanel aanpak zijn om deze ombuiging te realiseren? heeft nog 1 jaar om de toegezegde initiatieven af te ronden. Daarmee komt vanaf 2026 het volledige bedrag van €45.000,-- vrij. Hiervoor een zorgvuldig traject inzetten met buurtpanelleden. En een zorgvuldige communicatie naar de inwoners. 2. Welke (maatschappelijke) organisaties, andere Wijkteams, Inwoners, buurtpanel, adviesraad Sociaal Domein, Accommodatieloket. overheden, instellingen, adviesraden, enzovoort moeten worden betrokken bij de voorbereiding en/of de realisatie van deze ombuiging? 3. Welke randvoorwaarden zijn er? Welke wettelijke De samenwerking met het buurtpanel beëindigen. eisen zijn er bijvoorbeeld? En wat moet er geregeld zijn of worden voordat de ombuiging gerealiseerd kan worden?

Ombuigingsgids / Ombuigingsmogelijkheden in de kadernota

17

4. Welke risico’s zijn er voor de voorbereiding en uitvoering van deze ombuiging? En welke beheersmaatregelen zijn daarvoor mogelijk?

5. Met welke andere ombuigingsmogelijkheden, ontwikkelingen of voornemens uit deze ombuigingsoperatie hangt deze ombuiging samen? En hóe hangen die samen?

D. EFFECT OP DE AMBTELIJKE ORGANISATIE Vallen er door deze ombuiging ambtelijke uren vrij? Zo ja, hoeveel fte omvat dit? Heeft deze ombuiging effect op de werkwijze van de ambtelijke organisatie? Zo ja, wat verandert daarin?

Ombuigingsgids / Ombuigingsmogelijkheden in de kadernota

Op dit moment staat het initiatievenloket garant voor het vouchersysteem voor (gemeentelijke) accommodaties. Een pilot waarbij inwoners gemakkelijker een ruimte kunnen huren voor een activiteit of initiatief. Daarnaast wordt ook het initiatievenfeest uit dit budget georganiseerd. Het wegvallen van het buurtpanel levert mogelijk veel weerstand op, omdat het bewoners direct raakt. Wijkactie budget (voorheen Buurt Bestuurt), groene bewonersinitiatieven, cultuurfonds en de uitrol van het vouchersysteem. Dit is allemaal gericht op de ondersteuning van bewonersinitiatieven en staan allemaal op de lijst ombuigingen. Ook het stoppen van het Platform Culemborg is indirect relevant als onderdeel van het thema participatie en mogelijke bewonersinput.

Nee, nauwelijks, de buurtpanels bestaan uit vrijwilligers.

Ja, de gemeente/ wijkmanagers krijgen meer vragen uit de samenleving om ideeën van bewoners op te pakken die eerder als een initiatief opgepakt zouden kunnen worden. De verantwoordelijkheid verschuift van de inwoner naar de overheid.

18

Heroriëntatie Wijkacties budget (voorheen Buurt Bestuurt)

Potentieel financieel effect in 2028: € 30.000,-Begrotingsprogramma: 1. Bestuur en Ondersteuning

Toelichting Wijkacties zijn de opvolgers van ‘Buurt Bestuurt’, en vinden voornamelijk plaats in de aanpak- en aandachtswijken. Ze geven een extra impuls aan de leefbaarheid in een buurt of wijk. Met wijkacties gaan we op een laagdrempelige manier de wijk in, bijvoorbeeld met een koffiekar of afvalcontainer. Doel daarbij is dat bewoners en professionals met elkaar in gesprek gaan, samen bepalen welke problemen in de buurt met prioriteit moeten worden aangepakt en hoe zij de wijk leefbaarder kunnen maken. De bewoners geven aan wat de problemen zijn, wat ze nodig hebben om dit op te lossen en de professionals werken actief aan deze oplossingen mee. Afgelopen april 2024 is een convenant met maatschappelijke partners ondertekend. In lijn met het convenant worden er op dit moment samen met onze partners wijkplannen ontwikkeld. De wijkacties budget wordt gekoppeld aan deze wijkplannen. De bezuiniging op dit budget kan grote gevolgen op samenwerking (met maatschappelijke partners en met bewoners) in de wijken hebben.

Omdat de wijkacties een belangrijk instrument zijn om in contact te komen met de bewoners in de aandachtswijken, is er het alternatief om het wijkactie-budget (voorheen Buurt Bestuurt) met 10.000 te verminderen, zodat er nog 20.000 beschikbaar blijft (€10.000,- per gebied oost en west) om samen met wijkbewoners te werken aan sterke gemeenschappen/netwerken en de leefbaarheid in wijken. A. MAATSCHAPPELIJKE IMPACT Impact op Het voorzieningenniveau

Inwoners, bedrijven en instellingen

De leidende principes uit het afwegingskader

1. Geen of weinig

Totaal: 9 3. Substantieel

2. Merkbaar 2. Enkele veranderingen, maar 3. Substantiële veranderingen, lager voorzieningen blijven grotendeels in 1. Geen tot weinig veranderingen aanbod voorzieningen. Raakt een stand. Raakt een beperkt deel van de groot deel van de inwoners inwoners 3. Substantiële veranderingen, lager 2. Individuele inwoners, bedrijven en voorzieningenniveau, aanzienlijk organisaties ervaren veranderingen in minder ondersteuning, aanzienlijk 1. Geen tot weinig veranderingen de werkwijze, de ondersteuning, de hogere lokale lasten en/of lokale lasten, etc. Hoofdlijnen blijven organisaties moeten gelijk veranderen/afschalen 2. Delen van het Bestuursakkoord of 3. De ombuiging raakt de leidende 1. Bestuursakkoord en gemeentelijke gemeentelijke visies worden hierdoor principes uit het afwegingskader, visies kunnen (nagenoeg) niet gerealiseerd, maar de leidende hieraan doen we met deze onveranderd worden uitgevoerd principes uit het afwegingsblijven ombuiging concessies blijven grotendeels overeind

Ombuigingsgids / Ombuigingsmogelijkheden in de kadernota

19

Toelichting Als we met dit budget stoppen, wordt het voornamelijk in de aandachts- en aanpakbuurten merkbaar. Het contact met overheid wordt minder en kloof tussen bewoners en overheid groeit. Er is dan geen geld voor “kleine irritaties” (ergens en bord plaatsen, project tegen jeugd en kinderen overlast, kleine groene oplossingen om sociale veiligheid te verbeteren, enzovoort.) die als ze niet op tijd opgepakt zijn, kunnen een “grote zeer” worden. Dit budget noemen we ook “smeerolie” budget, omdat je met relatief weinig geld, grote effecten kan behalen. Wijkacties (voorheen Buurt Bestuurt) is een werkwijze waarbij bewoners en professionals samen bespreken en/of bepalen welke problemen in de buurt met prioriteit moeten worden aangepakt en hoe zij de wijk leefbaarder kunnen maken. De bewoners geven bijvoorbeeld tijdens een koffiekar- of container acties in de wijk aan wat de problemen zijn, wat ze nodig hebben om dit op te lossen en de professionals werken actief aan deze oplossingen mee. Afgelopen april 2024 is een convenant met maatschappelijke partners ondertekent. In lijn met het convenant worden er op dit moment samen met onze partners wijkplannen ontwikkeld. De wijkacties budget wordt gekoppeld aan deze wijkplannen. Deze ombuiging raakt een deel van de inwoners, omdat de middelen gericht worden ingezet in de kwetsbare buurten en wijken die extra aandacht nodig hebben.

Door deze bezuiniging kunnen maatschappelijke partners besluiten om niet meer mee te doen aan de wijkacties, want kleine irritaties, problemen en andere ongenoegen in de wijk ophalen en verder niets mee te doen, kan zorgen voor meer wantrouw en irritaties naar het wijkteam en overheid. Deze ombuiging raakt de leidende principes voor een leefbare, zorgzame en toekomstbestendige stad. Door niet te investeren in de samenwerking met bewoners en de leefbaarheid in de kwetsbare wijken, wordt direct de sociale basis geraakt. Een sterke sociale basis begint bij de investering in preventie en in de verbinding tussen inwoners in de wijken. En in een goede samenwerking tussen bewoners, professionals, scholen, ondernemers en andere betrokken bij de leefomgeving. Dit zorgt voor sterke gemeenschappen net eigenaarschap en brede netwerken (zwerfafvalbrigades, het buurtpanel, winkeliersverenigingen, etc.) die ook kunnen bijdragen aan de gemeentelijke opgaven. Denk bijvoorbeeld aan duurzaamheid en energietransitie opgaven waarbij sociale cohesie in buurten en wijken van cruciaal belang is. Bij het alternatieve voorstel kunnen bovengenoemde effecten substantieel beperkt worden. Het betekent dat we door kunnen gaan met de wijkacties. Met een beperkter uitvoeringsbudget is het belangrijk dat bewoners vooraf weten dat er geen grote fysieke ingrepen mogelijk zijn.

Wel kan het gesprek tussen de bewoners en professionals gevoerd worden over wat belangrijk is en welke oplossingen er zijn. Met het budget kunnen in overleg met de bewoners ook kleinere maatregelen genomen worden, waardoor bewoners zien dat er wat met hun opmerkingen gebeurt. Dat heeft een positief effect op de leefbaarheid, betrokkenheid bij de buurt en elkaar en op het vertrouwen in de gemeente en haar partners.

Ombuigingsgids / Ombuigingsmogelijkheden in de kadernota

20

B. FINANCIEEL EFFECT Jaar

2025

Besparing & inkomsten Structurele besparing per €30.000,-jaar Incidentele besparing per € jaar (3 jaar of minder) Structurele extra € inkomsten per jaar Incidentele extra € inkomsten per jaar (3 jaar of minder) Saldo ombuiging €30.000,-Investerings-, transitie- of frictiekosten -

2026

2027

2028 Toelichting De besparing is 30.000 per jaar en kan vanaf €30.000,-- 2025 ingaan.

€30.000,--

€30.000,--

€

€

€

€

€

€

€

€

€

€30.000,--

€30.000,--

€30.000,--

C. WAT IS ER NODIG OM DEZE OMBUIGING TE REALISEREN? 1. Hoe zou (op hoofdlijnen, in een paar zinnen) de Zorgvuldig met bestuurlijk besluitvormingsproces. aanpak zijn om deze ombuiging te realiseren? Goede en zorgvuldige communicatie naar de maatschappelijke partners en bewoners. 2. Welke (maatschappelijke) organisaties, andere Inwoners van kwetsbare wijken in Culemborg en maatschappelijke partners overheden, instellingen, adviesraden, enzovoort (wijkteams leefbaarheid). moeten worden betrokken bij de voorbereiding en/of de realisatie van deze ombuiging? 3. Welke randvoorwaarden zijn er? Welke wettelijke Convenant wijkgericht werken (2024). eisen zijn er bijvoorbeeld? En wat moet er geregeld zijn of worden voordat de ombuiging gerealiseerd kan worden?

Ombuigingsgids / Ombuigingsmogelijkheden in de kadernota

21

C. WAT IS ER NODIG OM DEZE OMBUIGING TE REALISEREN? 4. Welke risico’s zijn er voor de voorbereiding en Er is een risico dat het afbreuk doet aan het vertrouwen in de gemeente. Omdat we uitvoering van deze ombuiging? En welke overal uitdragen dat we participatie hoog in het vaandel hebben staan en samen de beheersmaatregelen zijn daarvoor mogelijk? stad maken. Ook neemt de betrokkenheid en verantwoordelijkheid van bewoners af en het partnerschap en de gelijkwaardigheid met inwoners neemt af. Dit heeft een negatieve impact op de lokale democratie. De kwetsbare-/ aanpakwijken worden het meest geraakt. 5. Met welke andere ombuigingsmogelijkheden, ontwikkelingen of voornemens uit deze ombuigingsoperatie hangt deze ombuiging samen? En hóe hangen die samen?

D. EFFECT OP DE AMBTELIJKE ORGANISATIE Vallen er door deze ombuiging ambtelijke uren vrij? Zo ja, hoeveel fte omvat dit?

Heeft deze ombuiging effect op de werkwijze van de ambtelijke organisatie? Zo ja, wat verandert daarin?

Ombuigingsgids / Ombuigingsmogelijkheden in de kadernota

Met de andere ombuigingen op het gebied van participatie. Heroriëntatie initiatievenloket en buurtpanel en het Platform Culemborg. Dat betekent dat alle budgetten die ingezet worden voor initiatieven, mening en eigenaarschap van bewoners, verdwijnen. De grootte van de impact is lastig te bepalen in verband met mogelijke keten effect: ombuigingen op welzijnswerk, jeugdpreventie, groen (beheer), spelen, etc. Al deze ombuigingen en minder “smeerolie” hebben veel inpakt op de leefbaarheid in de wijken.

De wijkacties zijn positieve activiteiten waarmee we in contact komen met bewoners. We vangen veel klachten en irritaties af, en in gesprek ontstaan oplossingen waar de bewoners ook aan bij kunnen dragen. Daarmee voorkomen we klachten en bezwaren die achteraf komen en veel meer tijd kosten. Ermee stoppen betekent dat we meer klachten en bezwaren krijgen en moeten afhandelen. Het beleid moet herbeschreven worden. Dit budget is “smeerolie” op eerdere bezuinigingen en tekortkomingen. Besparingen op dit budget betekent meer meldingen uit de stad en meer (herstel)werk voor ambtenaren.

22

Parkeertarieven verhogen

Potentieel financieel effect in 2028: € € 60.000 Begrotingsprogramma:

Toelichting Betaald parkeren kost op dit moment € 1,10 per uur. Een dagkaart kost € 2,20. Een dagkaart is niet op alle parkeerplaatsen verkrijgbaar. We willen immers de langparkeerders stimuleren om aan de oostelijk gelegen parkeerplaatsen te parkeren. Door de parkeertarieven te verhogen kunnen meer inkomsten worden gegenereerd. A. MAATSCHAPPELIJKE IMPACT Impact op Het voorzieningenniveau

Inwoners, bedrijven en instellingen

De leidende principes uit het afwegingskader

1. Geen of weinig

Totaal: 6 3. Substantieel

2. Merkbaar 2. Enkele veranderingen, maar 3. Substantiële veranderingen, lager voorzieningen blijven grotendeels in 1. Geen tot weinig veranderingen aanbod voorzieningen. Raakt een stand. Raakt een beperkt deel van de groot deel van de inwoners inwoners 3. Substantiële veranderingen, lager 2. Individuele inwoners, bedrijven en voorzieningenniveau, aanzienlijk organisaties ervaren veranderingen in minder ondersteuning, aanzienlijk 1. Geen tot weinig veranderingen de werkwijze, de ondersteuning, de hogere lokale lasten en/of lokale lasten, etc. Hoofdlijnen blijven organisaties moeten gelijk veranderen/afschalen 2. Delen van het Bestuursakkoord of 3. De ombuiging raakt de leidende 1. Bestuursakkoord en gemeentelijke gemeentelijke visies worden hierdoor principes uit het afwegingskader, visies kunnen (nagenoeg) niet gerealiseerd, maar de leidende hieraan doen we met deze onveranderd worden uitgevoerd principes uit het afwegingsblijven ombuiging concessies blijven grotendeels overeind

Toelichting Betaald parkeren in Culemborg wordt uitsluitend ingezet als sturingsmiddel. De tarieven voor betaald parkeren zijn dan ook relatief laag. Door de tarieven, zowel uurtarief als dagkaarttarief te verhogen, kunnen meer parkeerinkomsten gehaald worden. Tegelijkertijd zorgt dit ervoor dat mensen mogelijk een andere keuze maken. Mogelijk kiezen zij voor een ander vervoermiddel om niet te hoeven betalen voor parkeren. Ook zullen parkeerders, met name die vaak of lang in het centrum moeten zijn (bijvoorbeeld werknemers), uitwijken naar omliggende straten/wijken waar het parkeren gratis is. Of kiezen zij ervoor om hun inkopen bij een ander winkelcentrum /andere stad te doen. Deze maatregel kan ook impact hebben op personeel dat voor werk in de binnenstad moet zijn (bijvoorbeeld kraamverzorgenden). Voor bedrijven met personeel dat in de binnenstad moet zijn is het mogelijk voor hun personeel een vergunning aan te vragen (en de kosten te dragen).

Ombuigingsgids / Ombuigingsmogelijkheden in de kadernota

23

B. FINANCIEEL EFFECT Jaar

2025

2026

2027

2028 Toelichting In de berekening is uitgegaan van een € 0,- verhoging van: - € 1,10 naar € 1,60 (uurtarief) - € 2,20 naar € 4,00 (dagkaart) € 0,Tevens is er rekening gehouden met een te € 60.000 verwachten lagere bezettingsgraad als gevolg van uitwijkgedrag of andere € 0,- mobiliteitskeuzes van 10%.

Besparing & inkomsten Structurele besparing per € 0,€ 0,€ 0,jaar Incidentele besparing per € 0,€ 0,€ 0,jaar (3 jaar of minder) Structurele extra € 60.000 € 60.000 € 60.000 inkomsten per jaar Incidentele extra € 0,€ 0,€ 0,inkomsten per jaar (3 jaar of minder) Saldo ombuiging € € € € Investerings-, transitie- of frictiekosten Om de wijziging door te voeren moet bij de raad in de tarieventabel het gewijzigde tarief vaststellen. In de parkeerautomaten en parkeerapps dient het bedrag gewijzigd te worden. Hiervoor is eenmalig € 1.500 nodig.

C. WAT IS ER NODIG OM DEZE OMBUIGING TE REALISEREN? 1. Hoe zou (op hoofdlijnen, in een paar zinnen) de De raad stelt de gewijzigde tarieven vast met het vaststellen van de tarieventabel. aanpak zijn om deze ombuiging te realiseren? De tariefswijziging moet in de parkeerautomaten en parkeerapps doorgevoerd worden. Er moet zorgvuldig gecommuniceerd worden naar ondernemers en inwoners dat de tarieven gewijzigd worden. Op de website moet de tekst aangepast worden. 2. Welke (maatschappelijke) organisaties, andere Ondernemers, bewoners, stuurgroep binnenstad, toeristisch platform. overheden, instellingen, adviesraden, enzovoort moeten worden betrokken bij de voorbereiding en/of de realisatie van deze ombuiging? 3. Welke randvoorwaarden zijn er? Welke wettelijke De tarieventabel moet gewijzigd worden. eisen zijn er bijvoorbeeld? En wat moet er geregeld zijn of worden voordat de ombuiging gerealiseerd kan worden?

Ombuigingsgids / Ombuigingsmogelijkheden in de kadernota

24

C. WAT IS ER NODIG OM DEZE OMBUIGING TE REALISEREN? 4. Welke risico’s zijn er voor de voorbereiding en Er komt weerstand van bewoners en ondernemers. Hiervoor is goede communicatie uitvoering van deze ombuiging? En welke noodzakelijk. Deze maatregel kan invloed hebben op kwetsbare inwoners die te beheersmaatregelen zijn daarvoor mogelijk? maken hebben met een krappe financiële situatie. Onderzocht kan worden of er voor één auto per huishouden een compensatie kan plaatsvinden via de minimaregeling. 5. Met welke andere ombuigingsmogelijkheden, ontwikkelingen of voornemens uit deze ombuigingsoperatie hangt deze ombuiging samen? En hóe hangen die samen? D. EFFECT OP DE AMBTELIJKE ORGANISATIE Vallen er door deze ombuiging ambtelijke uren vrij? Zo ja, hoeveel fte omvat dit? Heeft deze ombuiging effect op de werkwijze van de ambtelijke organisatie? Zo ja, wat verandert daarin?

Ombuigingsgids / Ombuigingsmogelijkheden in de kadernota

Geen.

Nee.

Nee.

25

Parkeervergunningen duurder maken

Potentieel financieel effect in 2028: € € 80.000 Begrotingsprogramma: 3. Verkeer, vervoer en waterstaat

Toelichting De tarieven voor parkeervergunningen voor bewoners (1e en 2e vergunning) zijn al jaren lager dan in omliggende gemeenten. De tarieven voor bedrijfsparkeerverguningen liggen juist hoger dan in de omliggende gemeenten. Daarnaast zien we onder andere door transformaties van panden in het centrum dat de vraag naar parkeervergunningen toeneemt, terwijl het aantal parkeerplaatsen gelijk blijft. Hierdoor is de parkeerdruk op sommige locaties hoog. Voorgesteld wordt om de tarieven voor parkeervergunningen te verhogen en dit te doen in twee stappen (2025 en 2026). A. MAATSCHAPPELIJKE IMPACT Impact op Het voorzieningenniveau

Inwoners, bedrijven en instellingen

De leidende principes uit het afwegingskader

1. Geen of weinig

Totaal: 6 3. Substantieel

2. Merkbaar 2. Enkele veranderingen, maar 3. Substantiële veranderingen, lager voorzieningen blijven grotendeels in 1. Geen tot weinig veranderingen aanbod voorzieningen. Raakt een stand. Raakt een beperkt deel van de groot deel van de inwoners inwoners 3. Substantiële veranderingen, lager 2. Individuele inwoners, bedrijven en voorzieningenniveau, aanzienlijk organisaties ervaren veranderingen in minder ondersteuning, aanzienlijk 1. Geen tot weinig veranderingen de werkwijze, de ondersteuning, de hogere lokale lasten en/of lokale lasten, etc. Hoofdlijnen blijven organisaties moeten gelijk veranderen/afschalen 2. Delen van het Bestuursakkoord of 3. De ombuiging raakt de leidende 1. Bestuursakkoord en gemeentelijke gemeentelijke visies worden hierdoor principes uit het afwegingskader, visies kunnen (nagenoeg) niet gerealiseerd, maar de leidende hieraan doen we met deze onveranderd worden uitgevoerd principes uit het afwegingsblijven ombuiging concessies blijven grotendeels overeind

Toelichting Op dit moment is er nog geen wachtlijst voor parkeervergunningen. Iedereen kan tegen een relatief laag tarief 2 parkeervergunningen aanschaffen. Om het aanbod van parkeerplaats meer in evenwicht te brengen en het gebruik van alternatieve vormen van vervoer te stimuleren, kunnen de tarieven verhoogd worden, maar met name de tweede parkeervergunning. Dit zorgt voor een lichte lastenverhoging voor bewoners en bedrijven.

Ombuigingsgids / Ombuigingsmogelijkheden in de kadernota

26

B. FINANCIEEL EFFECT Jaar

2025

2026

2027

2028 Toelichting Er is gerekend met de volgende verhoging; - Eerste bewonersvergunning in 2025 € van € 55,25 naar € 65,00, in 2026 en verder naar € 75,00 per jaar. € - Tweede bewonersvergunning in 2025 van € 78,25 naar € 125,00, in 2026 en € 80.000 verder naar € 150,00 per jaar. - Bedrijfsvergunning in 2025 en verder € van € 436,00 naar € 450,00 per jaar.

Besparing & inkomsten Structurele besparing per €€ € jaar Incidentele besparing per €€ € jaar (3 jaar of minder) Structurele extra € 21.000 € 80.000 € 80.000 inkomsten per jaar Incidentele extra € € € inkomsten per jaar (3 jaar of minder) Saldo ombuiging € 21.000 € 80.000 € 80.000 € 80.000 Investerings-, transitie- of frictiekosten De raad stelt jaarlijks de tarieven voor parkeervergunningen vast met het vaststellen van de tarieventabel (belastingverordening). Hierin kan de verhoging eenvoudig worden doorgevoerd. Daarnaast is er zorgvuldige communicatie nodig. Dit vraag inzet van communicatie en extra inzet van de medewerkers parkeren, omdat een wijziging vaak veel vragen en meldingen oplevert.

C. WAT IS ER NODIG OM DEZE OMBUIGING TE REALISEREN? 1. Hoe zou (op hoofdlijnen, in een paar zinnen) de Opstellen communicatieplan en het voorbereiden van de jaarlijkse tarieventabel. aanpak zijn om deze ombuiging te realiseren? 2. Welke (maatschappelijke) organisaties, andere Geen. overheden, instellingen, adviesraden, enzovoort moeten worden betrokken bij de voorbereiding en/of de realisatie van deze ombuiging?

Ombuigingsgids / Ombuigingsmogelijkheden in de kadernota

27

C. WAT IS ER NODIG OM DEZE OMBUIGING TE REALISEREN? 3. Welke randvoorwaarden zijn er? Welke wettelijke Geen. eisen zijn er bijvoorbeeld? En wat moet er geregeld zijn of worden voordat de ombuiging gerealiseerd kan worden? 4. Welke risico’s zijn er voor de voorbereiding en Een verhoging kan alleen worden gedaan mits hier een goede uitleg voor is. In dit uitvoering van deze ombuiging? En welke geval zal het niet tot veel problemen leiden, omdat de tarieven voor beheersmaatregelen zijn daarvoor mogelijk? bewonersvergunningen al jaren lager liggen dan in omliggende gemeenten. Deze maatregel kan invloed hebben op kwetsbare inwoners die te maken hebben met een krappe financiële situatie. 5. Met welke andere ombuigingsmogelijkheden, Geen. ontwikkelingen of voornemens uit deze ombuigingsoperatie hangt deze ombuiging samen? En hóe hangen die samen? D. EFFECT OP DE AMBTELIJKE ORGANISATIE Vallen er door deze ombuiging ambtelijke uren vrij? Zo ja, hoeveel fte omvat dit? Heeft deze ombuiging effect op de werkwijze van de ambtelijke organisatie? Zo ja, wat verandert daarin?

Ombuigingsgids / Ombuigingsmogelijkheden in de kadernota

Nee.

Nee.

28

Vergunninghouders-parkeergebied omzetten naar betaald parkeren gebied

Potentieel financieel effect in 2028: € € 57.500 Begrotingsprogramma: 3. Verkeer, vervoer en waterstaat

Toelichting Op dit moment zijn er een aantal straten in het centrum waar alleen vergunninghouders mogen parkeren. Bezoekers van deze vergunninghouders kunnen via een app aangemeld worden door de vergunninghouder. Op andere locaties in het centrum is betaald parkeren van kracht. Hier mogen zowel betaald parkeerders parkeren, maar ook vergunninghouders uit de betreffende parkeerzone. Er kan voor gekozen worden om in het gehele centrum betaald parkeren in te voeren. Vergunninghouders kunnen nog steeds een parkeervergunning aanschaffen, maar alle andere bezoekers betalen voor het parkeren.

A. MAATSCHAPPELIJKE IMPACT Impact op Het voorzieningenniveau

Inwoners, bedrijven en instellingen

De leidende principes uit het afwegingskader

1. Geen of weinig

Totaal: 5 3. Substantieel

2. Merkbaar 2. Enkele veranderingen, maar 3. Substantiële veranderingen, lager voorzieningen blijven grotendeels in 1. Geen tot weinig veranderingen aanbod voorzieningen. Raakt een stand. Raakt een beperkt deel van de groot deel van de inwoners inwoners 3. Substantiële veranderingen, lager 2. Individuele inwoners, bedrijven en voorzieningenniveau, aanzienlijk organisaties ervaren veranderingen in minder ondersteuning, aanzienlijk 1. Geen tot weinig veranderingen de werkwijze, de ondersteuning, de hogere lokale lasten en/of lokale lasten, etc. Hoofdlijnen blijven organisaties moeten gelijk veranderen/afschalen 2. Delen van het Bestuursakkoord of 3. De ombuiging raakt de leidende 1. Bestuursakkoord en gemeentelijke gemeentelijke visies worden hierdoor principes uit het afwegingskader, visies kunnen (nagenoeg) niet gerealiseerd, maar de leidende hieraan doen we met deze onveranderd worden uitgevoerd principes uit het afwegingsblijven ombuiging concessies blijven grotendeels overeind

Ombuigingsgids / Ombuigingsmogelijkheden in de kadernota

29

Toelichting Als deze parkeerplaatsen onderdeel gaan uitmaken van het parkeerregime, dan kunnen bezoekers van de stad overal parkeren. Ook in de woonstraten van het centrum die nu nog onderdeel zijn van een vergunning zone. Het kan een positief effect hebben op het totale parkeerareaal, maar het kan ook een negatief effect hebben. De parkeerplaatsen die liggen aan de zuidzijde van de stad zijn sneller te bereiken via de Zandstraat en verder. Mensen kiezen altijd voor een snelle en korte route van/naar de stad. De parkeerplaatsen aan deze zijde van de stad zullen dus een hogere parkeerdruk gaan ervaren. Aanvullend beleid en het herijken van alle parkeertarieven is dan ook noodzakelijk om het verkeer goed over de parkeerplaatsen te verspreiden.

B. FINANCIEEL EFFECT Jaar Besparing & inkomsten Structurele besparing per jaar Incidentele besparing per jaar (3 jaar of minder) Structurele extra inkomsten per jaar Incidentele extra inkomsten per jaar (3 jaar of minder) Saldo ombuiging

2025

2026

2027

€ 0,-

€ 0,-

€ 0,-

€ 0.-

€ 0.-

€ 0.-

€ 57.500

€ 57.500

€ 57.500

€ 0,-

€ 0,-

€ 0,-

€

€

€

2028 Toelichting Inkomsten parkeren worden geraamd op € € 0,- 30.000, inkomsten naheffingen worden geraamd op € 27.500. € 0,Dit vraagt wel eerst om een investering. Er € 57.500 zijn 10 parkeerautomaten extra nodig. De kosten hiervoor bedragen € 10.000 per stuk. € 0,- De kosten voor het project (inkoop, organisatie, bebording etc.) worden geraamd op € 25.000. De totale investering is dan ook € € 125.000.

Investerings-, transitie- of frictiekosten Op deze parkeerplaatsen is nu geen parkeerapparatuur aanwezig. Een parkeerautomaat kost circa € 10.000. Er zullen 10 automaten nodig zijn om deze gebieden te bedienen. Dit vraagt om een investering van € 100.000. De parkeerautomaten moeten ook onderhouden worden en moeten toegevoegd worden aan het bestaande onderhoudscontract. Ditzelfde geldt voor de contracten voor het leeghalen en afstorten van de muntkluis en het verwerken van de digitale transacties. Om dit project uit te voeren is tijdelijk 100 uur capaciteit nodig.

Ombuigingsgids / Ombuigingsmogelijkheden in de kadernota

30

C. WAT IS ER NODIG OM DEZE OMBUIGING TE REALISEREN? 1. Hoe zou (op hoofdlijnen, in een paar zinnen) de Het college neemt het besluit om de parkeerplaatsen uit de vergunninghouders aanpak zijn om deze ombuiging te realiseren? zone toe te voegen aan het betaald parkeren gebied. De parkeerregisseur dient de parkeerplaatsen in de lopende contracten toe te voegen. Er dienen locaties gevonden te worden om de parkeerautomaten te plaatsen. De parkeerautomaten moeten worden aangeschaft. Er dient een communicatietraject opgestart te worden om bewoners/ondernemers/bezoekers te informeren over de wijziging. 2. Welke (maatschappelijke) organisaties, andere Bewoners/ondernemers/bezoekers over de wijziging. overheden, instellingen, adviesraden, enzovoort moeten worden betrokken bij de voorbereiding en/of de realisatie van deze ombuiging? 3. Welke randvoorwaarden zijn er? Welke wettelijke Het college dient het besluit te nemen tot het aanwijzen van deze parkeerplaatsen eisen zijn er bijvoorbeeld? En wat moet er geregeld aan het bestaande areaal van betaald parkeren. zijn of worden voordat de ombuiging gerealiseerd kan worden? 4. Welke risico’s zijn er voor de voorbereiding en Bewoners uit de vergunninghoudergebieden komen mogelijk in opstand. In uitvoering van deze ombuiging? En welke sommige straten wordt al een hoge parkeerdruk ervaren.

Zij zouden het liefst de beheersmaatregelen zijn daarvoor mogelijk? vergunninghouders zones nog verder verkleinen, waardoor zij altijd in hun straat kunnen parkeren. Door nu iedere bestuurder toe te zijn om de auto in alle delen van het centrum te laten parkeren, krijgen bewoners het gevoel dat zij nog een hogere parkeerdruk zullen krijgen.

5. Met welke andere ombuigingsmogelijkheden, ontwikkelingen of voornemens uit deze ombuigingsoperatie hangt deze ombuiging samen? En hóe hangen die samen? D. EFFECT OP DE AMBTELIJKE ORGANISATIE Vallen er door deze ombuiging ambtelijke uren vrij? Zo ja, hoeveel fte omvat dit?

Ombuigingsgids / Ombuigingsmogelijkheden in de kadernota

Deze maatregel kan invloed hebben op kwetsbare inwoners die te maken hebben met een krappe financiële situatie. Geen.

Nee.

31

Heeft deze ombuiging effect op de werkwijze van de ambtelijke organisatie? Zo ja, wat verandert daarin?

Ombuigingsgids / Ombuigingsmogelijkheden in de kadernota

Nee.

32

Gebied voor betaald parkeren uitbreiden

Potentieel financieel effect in 2028: € 31.500 Begrotingsprogramma: 3. Verkeer, vervoer en waterstaat

Toelichting Betaald parkeren is een sturingsmiddel om het parkeren te reguleren. Op die locaties waar de parkeerdruk hoog is, kan betaald parkeren worden ingezet. Betaald parkeren mag niet alleen ingevoerd worden als extra inkomstenbron, zonder dat er noodzaak is om een parkeermaatregel te nemen. In het centrum zijn drie parkeerzones. Op een aantal locaties (Palumbus, Mariahof, Rozenstraat en Haven) is het parkeren gratis. Deze parkeerplaatsen worden goed gebruikt. Hier kan overwogen worden om betaald parkeren in te voeren.

A. MAATSCHAPPELIJKE IMPACT Impact op Het voorzieningenniveau

Inwoners, bedrijven en instellingen

De leidende principes uit het afwegingskader

1. Geen of weinig

Totaal: 5 3. Substantieel

2. Merkbaar 2. Enkele veranderingen, maar 3. Substantiële veranderingen, lager voorzieningen blijven grotendeels in 1. Geen tot weinig veranderingen aanbod voorzieningen. Raakt een stand. Raakt een beperkt deel van de groot deel van de inwoners inwoners 3. Substantiële veranderingen, lager 2. Individuele inwoners, bedrijven en voorzieningenniveau, aanzienlijk organisaties ervaren veranderingen in minder ondersteuning, aanzienlijk 1. Geen tot weinig veranderingen de werkwijze, de ondersteuning, de hogere lokale lasten en/of lokale lasten, etc. Hoofdlijnen blijven organisaties moeten gelijk veranderen/afschalen 2. Delen van het Bestuursakkoord of 3. De ombuiging raakt de leidende 1. Bestuursakkoord en gemeentelijke gemeentelijke visies worden hierdoor principes uit het afwegingskader, visies kunnen (nagenoeg) niet gerealiseerd, maar de leidende hieraan doen we met deze onveranderd worden uitgevoerd principes uit het afwegingsblijven ombuiging concessies blijven grotendeels overeind

Ombuigingsgids / Ombuigingsmogelijkheden in de kadernota

33

Toelichting Als deze parkeerplaatsen onderdeel gaan uitmaken van het parkeerregime, dan zijn er rond het centrum geen gratis parkeerplaatsen meer. Bezoekers die niet willen of kunnen betalen voor parkeren, zullen primair voor een ander vervoersmiddel kiezen. En als dat niet kan, dan zullen ze uitwijken naar omliggende wijken (bijv. Bloemenbuurt, Veerweggebied) waar het parkeren nog gratis is. Daarnaast is er geen onderscheid meer. Medewerkers van winkels/bedrijven in het centrum zullen dan kiezen om hun voertuig te parkeren zo dicht mogelijk bij het centrum. Hierdoor zijn de parkeerplaatsen die het dichtst bij het centrum liggen altijd bezet en moeten bezoekers van de stad verder lopen voor een boodschap of horecabezoek. Deze maatregel kan ook impact hebben op personeel dat voor werk in de binnenstad moet zijn (bijvoorbeeld kraamverzorgenden). B. FINANCIEEL EFFECT Jaar 2025 2026 2027 2028 Toelichting Op deze drie locaties is het totaal van 320 Besparing & inkomsten Structurele besparing per € 0,€ 0,€ 0,€ 0,- parkeerplaatsen aanwezig. Het toevoegen jaar van deze parkeerplaatsen zal extra inkomsten Incidentele besparing per € 0,€ 0,€ 0,€ 0,- genereren, maar ook een extra investering jaar (3 jaar of minder) vragen. De inkomsten uit parkeergelden en Structurele extra € 31.500 € 31.500 € 31.500 € 31.500 naheffingen zal circa € 31.500 per jaar inkomsten per jaar bedragen.

De investering voor de Incidentele extra € 0,€ 0,€ 0,€ 0,- parkeerautomaten bedraagt € 60.000. inkomsten per jaar (3 jaar Daarnaast zijn er nog kosten voor het of minder) uitvoeren van het project, het plaatsen van Saldo ombuiging € € € € bebording, enzovoort. Deze kosten worden geraamd op € 30.000. Pas na enkele jaren zal het invoeren van parkeren op deze locaties geld gaan opleveren. Investerings-, transitie- of frictiekosten Op deze parkeerplaatsen is nu geen parkeerapparatuur aanwezig. Een parkeerautomaat kost ongeveer € 10.000. Er zullen naar verwachting zes automaten nodig zijn om deze gebieden te bedienen. Dit vraagt om een investering van € 60.000. De parkeerautomaten moeten ook onderhouden worden en moeten toegevoegd worden aan het bestaande onderhoudscontract. Ditzelfde geldt voor de contracten voor het leeghalen en afstorten van de muntkluis en het verwerken van de digitale transacties. Tevens is er meer handhavingscapaciteit nodig. Intern is er voor de parkeerregisseur en voor de medewerkers parkeren in totaal 6 – 8 uur per week extra nodig om de uitbreiding van het parkeerareaal uit te voeren (onderhoud, klachten, afhandeling naheffingen, financiën).

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Culemborg&id=3a4fb2bd-3645-451b-b43e-1bf1ba7b2edc