CConstaterende datCulemborg
Koppel je AI →
Document · PDF

11-11 Informatienotitie Regionale Woonagenda Rivierenland 2020 - 2030.pdf

Raadsvergadering 15 april 2021, gemeente CulemborgBij agendapunt: Onderzoek woningbouwlocaties15.033 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Woningbouwprognoses Primos en Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) Woningbehoefteonderzoek Regio Rivierenland Lokale woonvisies, ambities en onderzoeken De woningbouwproductie in de afgelopen jaren De beschikbare (harde) plancapaciteit

Culemborg heeft veel vraag vanuit de Randstad en dan met name de aangrenzende regio Utrecht. Mede door de goede bereikbaarheid per auto (A2) en per spoor. Deze druk komt onvoldoende tot uitdrukking in de Primos prognose, maar wel in de PBL prognose. Daarom is de bovenste bandbreedte hoger vastgesteld dan op basis van de Primos prognose en wordt aangesloten bij de PBL prognose.

Binnen de bandbreedte ontwikkelen alle gemeenten plannen om in de kwalitatieve woonbehoefte te voorzien. De bovenkant bandbreedte biedt

Zaltbommel

voldoende ruimte om lokaal evenwichtige woningbouwprogramma’s op

Ook Zaltbommel heeft een gunstige ligging langs de A2 corridor en

te stellen voor stad, dorp en kern. Zoals in paragraaf 4.2 al is

ervaart

Regionale Woonagenda Rivierenland 2020–2030

met

name

druk

vanuit

Den

Bosch

en

omgeving.

De

27

prognosemodellen

de

weinig directe gevolgen merkbaar. Dankzij de jaarlijkse monitoring en

gemeente denkt de komende jaren zowel regionaal als bovenregionaal

weerspiegelen

deze

druk

weliswaar,

maar

het adaptief programmeren kunnen eventuele effecten in een vroeg

nog een extra bijdrage te kunnen leveren aan de woningbouwopgave.

stadium gesignaleerd worden en kunnen passende maatregelen worden genomen. Versnelling 2020–2025

West Maas en Waal

Het woningtekort in de provincie is de afgelopen jaren opgelopen. In het

De opgave in de gemeente West Maas en Waal is relatief klein binnen de

Actieplan Wonen 2020–2025 van de provincie Gelderland wordt daarom

regio. De ligging nabij steden als Nijmegen en Den Bosch maken het wel

gepleit voor een inhaalslag in de vorm van een versnelling van de

een aantrekkelijke vestigingsgemeenten voor woningzoekenden van

nieuwbouwproductie. Verschillende gemeenten in de regio Rivierenland

buiten de regio. West Maas en Waal zet sterk in op kwaliteit en heeft

zien

aantal plannen die ook interessant zijn voor woningzoekenden uit regio’s

oorspronkelijk gepland tot ontwikkeling te brengen. Dit betekent dat in

Nijmegen en Den Bosch. Daarom is de bovenste bandbreedte iets hoger

de eerste helft van de looptijd van deze woonagenda (2020– 2025) extra

vastgesteld dan de Primos prognose.

woningen (ten opzichte van de bandbreedte) opgeleverd kunnen worden

mogelijkheden

om

bestaande

plancapaciteit

sneller

dan

in het kader van deze versnellingsopgave. Gemeenten kunnen over West Betuwe

individuele versnellingsprojecten afspraken maken met de provincie

Binnen de gemeente West Betuwe neemt de uitbreidingslocatie de

Gelderland.

Plantage een belangrijke plaats in binnen het woningbouwprogramma. De gemeente wil deze locatie, in overleg met de provincie, de komende

Voldoende plancapaciteit

jaren versneld tot uitvoering gaan brengen. De Plantage heeft een grote

Om een stabiele en woningbouwproductie te waarborgen de komende

(boven)regionale aantrekkingskracht, Dit komt tot uiting in de PBL

jaren en waar mogelijk te versnellen, is het tijdig beschikbaar

prognose, maar niet in de Primos prognoses. Daarom is de bovenste bandbreedte hoger vastgesteld dan op basis van de Primos prognose en wordt aangesloten bij de PBL prognose. Crisismaatregelen

Waar mogelijk worden bestaande plannen versneld tot realisatie gebracht in de periode 2020–2025.

De coronacrisis zorgt in 2020 voor veel onzekerheid op maatschappelijk en economisch vlak. De eerste voorspellingen zijn dat de economische

komen van voldoende plancapaciteit, die rendabel ontwikkeld kan

gevolgen jaren voelbaar zullen zijn. De effecten op de woningmarkt zijn

worden, een noodzakelijke randvoorwaarde.

echter lastig voorspelbaar, omdat deze crisis in aard en omvang geen

Dit begint bij het ontwikkelen van woningbouwplannen die voldoen aan

precedenten kent. Op het moment van schrijven van deze woonagenda

de kwalitatieve behoefte, zodat de kans dat ze ook tot realisatie komen

heeft de regionale woningmarkt nog te maken met krapte en zijn er nog

maximaal is. Voor plannen die onverhoopt toch vertragen of niet tot ontwikkeling komen, is het belangrijk om aan de voorkant goede

Regionale Woonagenda Rivierenland 2020–2030

28

afspraken te maken (zie ook 3.2 over voorzienbaarheid). Op die manier

Adaptief woningprogramma

kan tijdig kan worden ingezet op het om- of herprogrammeren van

In het verleden is veel tijd en aandacht besteed aan het zo exact mogelijk

plannen. Dit laatste vergt echter tijd. Wanneer dit ten koste dreigt te gaan

proberen vast te stellen van de benodigde nieuwbouwproductie. In de

van de continuïteit in de woningbouwproductie is een overmaat in

praktijk blijkt dat het inschatten van toekomstige ontwikkelingen op de

woningbouwplannen soms nodig. In dergelijke gevallen zullen gemeenten

woningmarkt lastig is. Bovendien werden de

elkaar hierover informeren en in overleg treden met de provincie Gelderland. afgesproken aantallen uiteindelijk vaak niet gerealiseerd, omdat er onvoldoende rekening werd gehouden met planuitval en -vertraging. Hierdoor was er onvoldoende harde plancapaciteit op tijd beschik- baar om de gewenste nieuwbouwaantallen te kunnen realiseren. Deze focus op aantallen leidt af van de noodzakelijke kwalitatieve analyse van het woningbouwprogramma. Als regio willen we ons de komende periode daarom, samen met de provincie, bekwamen in de

principes van

‘adaptieve woningprogrammering’1. In andere regio’s en provincies zijn inmiddels positieve resultaten behaald met gezamenlijke leertrajecten. Onze ambitie is om de systematiek van woningbouwprogrammering in de regio verder te ontwikkelen volgens de principes van het adaptief programmeren. Het adaptieve woningbouwprogramma moet enerzijds robuust zijn en de nodige zekerheden bieden aan investeerders in nieuwbouwontwikkelingen en anderzijds flexibel genoeg om in te kunnen spelen op veranderende maatschappelijke vragen en marktomstandigheden. Met een continue monitoring en periodieke herijking van de kwanti- tatieve en kwalitatieve uitgangspunten zorgen we hier voor.

1

Platform31, Adaptieve woningprogrammering. Regionale Woonagenda Rivierenland 2020–2030

29

Regionale Woonagenda Rivierenland 2020–2030

30

5 Lokaal perspectief Dit hoofdstuk bevat een omschrijving van de visie en ambities op het beleidsveld wonen van iedere gemeente in de regio Rivierenland . Ook wordt ingegaan op de actuele thema’s versnelling, flexibiliteit en betaalbaarheid. De gemeentelijke profielen worden gecomplementeerd door een selectie van kengetallen die een indruk geven van de demografische ontwikkelingen in de gemeente en de staat van de woningmarkt (zie bijlage 1 voor een toelichting op de cijfers). Regionale Woonagenda Rivierenland 2020–2030

31

Visie en ambitie

Buren

Woningvoorraad # woningen % huur corporaties

10.579 20%

% appartementen 8% Zo divers Rivierenland als regio is, zo divers is Buren als gemeente. Buren biedt de regio een grote verscheidenheid in landelijk en dorps wonen. Vier grotere en elf kleinere kernen vullen dit palet allen op een eigen manier, met in de grotere kernen vanzelfsprekend wat meer voorzieningen. Deze diversiteit maakt het goed mogelijk om, binnen de kaders van dorps en landelijk wonen, woonmilieus aan te bieden die geliefd zijn bij de consument. Bijna als maatwerk. Met kerngericht werken maakt Buren ook de daadwerkelijke stap naar haar bewoners. Voor elk van de kernen, groot en klein, is het van groot belang om te kunnen bouwen voor de eigen bevolking, waarbij de ontwikkelrichting tussen al die kernen heel verschillend zal zijn. Om de vitaliteit te kunnen waarborgen is een aanvullende instroom van buiten de gemeente noodzakelijk van gezinnen en jongere huishoudens. Deze zorgt voor een stabielere demografische structuur. We zien hier met name een relatie met de omliggende regio’s Utrecht en Foodvalley. De woningontwikkelingen zoals Buren die voor het komende decennium voor ogen heeft staat niet op zichzelf. Hierin gaan haar positie binnen de regio, werkgelegenheid, de agrarische sector, toerisme, zorg, participatie en omzien naar elkaar samen op. Met nieuwbouw op maat faciliteert Buren haar huidige inwoners en staat open voor nieuwe inwoners van buiten de gemeente.

Het aantal huishoudens boven 55 jaar zal volgens de prognoses nog toenemen. Dit vraagt om meer en gevarieerde woonvormen voor ouderen. Door woonomgevingen te realiseren die specifiek zijn afgestemd op de wensen van deze doelgroep zal er doorstroming plaatsvinden. De vrijkomende woningen zijn interessant voor jonge huishoudens of gezinnen. De bestaande woningvoorraad toont een eenzijdig beeld: vooral grote eengezinswoningen en standaard rijwoningen, terwijl nu al de meerderheid van de huishoudens uit 1 of 2 personen bestaat. Bovendien groeit het aantal alleenstaanden. Voor hen is er nauwelijks aanbod. We willen met nieuwbouw doorstroming bevorderen. Het aandeel sociale huur is met 19% de laagste in de regio. Koopwoningen zijn in Buren relatief duur. Niet alleen vanuit de bestaande bevolking is er sprake van een grote woningbehoefte, ook vanuit de andere gemeenten binnen en buiten de regio en zeker ook vanuit de provincie Utrecht en Food Valley is er sprake van een grote vraag naar de landelijke en dorpse woonmilieus, die aldaar nauwelijks worden aangeboden.

- 2030)

Regionale Woonagenda Rivierenland 2020

32

Tegelijk zet Buren in op instroom van nieuwe huishoudens uit de stad en provincie Utrecht, als overvloeigebied vanuit Culemborg én voor de brede regionale vraag. Buren kan inspelen op de door deze doelgroepen zeer gewenste landelijke en dorpse wonen. Versnelling, flexibiliteit en betaalbaarheid Met de aantrekkende woningmarkt zien we veel woningbouwplannen

in een versnelling komen. Een voorbeeld is het plan Oosterweijden in Maurik waar de afgelopen jaren een groot aantal woningen is opgeleverd en ruimte is voor verdere uitbreiding. Het is de wens van de gemeente om dit plan versneld uit te voeren. Naast Oosterweijden kent de gemeente nog enkele andere plannen waar versnelling wenselijk is. De onderkant van de markt in de gemeente Buren is voor (koop)starters moeilijk bereikbaar. Eén van de mogelijkheden voor starters om toch snel een eigen woning te kunnen bewonen, is het toestaan van flexwoningen op eigen erf. Op die manier kan een deel van de starters toch het huis uit en sparen voor een reguliere woning. De gemeente wil de mogelijkheden hiervoor onderzoeken. Het aantal locaties met de bestemming wonen waar tijdelijke woningen gerealiseerd kunnen worden, lijkt beperkt. Mogelijke locaties zijn Oosterweijden, Teisterbant en het landgoed AsscheVeld.

Bevolking

# inwoners

26.749

% 75-plus

8% 31 %

Prognose huishoudensontwikkeling (2018 # totaal

↗ 8%

# 75-plus huishoudens ↗ 67%

# alleenstaanden

↗ 28%

# 30-min huishoudens

# met kind(eren)

↘ -3%

–2030

% 30-min

↗

8%

Culemborg

Visie en ambitie Culemborg is de tweede grote stad van regio Rivierenland gelegen aan de Lek met ruim 29.000 inwoners. Aan het noorden grenst Culemborg aan provincie Utrecht en aan het westen aan provincie Zuid-Holland. Er is altijd een Visie en ambitie verhuisrelatie geweest tussen Culemborg en Randstadregio’s. De laatste jaren zien we echter door de enorm gestegen huizenprijzen in de randstad dat de verhuisstromen naar Culemborg zijn toegenomen en die vanuit Culemborg zijn afgenomen. Het wordt steeds moeilijker voor Culemborgers om een betaalbare woning in hun stad te vinden. De druk op de woningmarkt in Culemborg is enorm hoog. De centrale ambitie uit de Woonvisie die in 2017 is vastgesteld luidt: “Culemborg is fijne stad om in te wonen. Buurten met een eigen identiteit, een diversiteit aan woningtypen en doelgroepen waar “iedereen”, een leven lang, op een prettige manier kan wonen.” Voor de periode tot 2030 ligt de focus van Culemborg met name op haar eigen inwoners en plek in regio Rivierenland. Culemborg bekleedt nog steeds de unieke positie in de regio als het gaat om de woningmarkt. De stad heeft een hoogwaardig voorzieningenniveau en mede daardoor ook een aantrekkingskracht op jongeren uit de omgeving.

De historische binnenstad, met een aan de Utrechtse binnenstad grenzend uniek woonmilieu, het bijzondere duurzame karakter en hoogwaardig woonmilieu zoals in de ecologische wijk Eva Lanxmeer. Daarnaast wordt in de grote uitbreidingswijk Parijsch een diversiteit aan woningtypen en -categorieën gebouwd: Off-the-grid woningen, beukmaat 3,6 meter woningen, vrije sector huurwoningen.

Versnelling, flexibiliteit en betaalbaarheid In de woonvisie van Culemborg ligt de focus voornamelijk op het faciliteren van passende huisvesting van de inwoners van Culemborg en veel minder op het bouwen voor de uitloop van de Randstad. Dit betekent overigens niet dat deze twee onderwerpen niet met elkaar verbonden zijn. In tegendeel zelfs. Doelgroepen die het lastig hebben om een betaalbare woning te kopen in Culemborg dienen dan ook extra ondersteund te worden. In de bestaande markt is regulering/toewijzing niet of nauwelijks te regelen. Het is daarom belangrijk om de juiste woningen te blijven bouwen en proberen te sturen dat de juiste woningen bij de juiste personen terecht komen. Ook om ervoor te zorgen dat Culemborgers onnodig de omliggende gemeenten belasten omdat er in Culemborg geen betaalbare woning te vinden is en hiermee een waterbedeffect creëren voor de regio. In het Actieplan Wonen van provincie Gelderland staat Culemborg expliciet genoemd als gemeente met een enorme druk en een belangrijke opgave. In het kader van versnelling is de gemeente met de provincie in gesprek om in Parijsch meer

BevolkingPrognose huishoudensontwikkeling - 2030) # inwoners % alleenstaanden

Regionale Woonagenda

Rivierenland 2020

# 30-

min huishoudens

% appartementen

# totaal %

# 75-plus huishoudens 75–-2030plus

34

% 30-min

%

# met kind(eren)

%

#

woningen toe te voegen. Ook in Parijsch kijken we voor het eerst naar mogelijkheden van DUOkoop (particuliere erfpacht) om woningen betaalbaar te maken. Er zijn concrete ontwikkelingen gaande op het gebied van flexibele woonvormen. Daarnaast vinden er, onder andere door de woningcorporaties, verkenningen plaats en wordt actief gezocht naar locaties.

Visie en ambitie

Woningvoorraad

Bevolking Prognose

huishoudensontwikkeling

(2018 - 2030) # woningen % huur corporaties

12.390

# inwoners

28.955

28%

% 75-plus

8% 34%

# totaal

↗ 17%

# 75-plus huishoudens ↗ 74%

# alleenstaanden

↗ 35%

# 30-min huishoudens

# met kind(eren)

↗

Regionale Woonagenda Rivierenland 2020–2030

% appartementen

25%

% 30-min

↗ 15% 29

4%

BevolkingPrognose huishoudensontwikkeling - 2030) # inwoners % alleenstaanden

Regionale Woonagenda

Rivierenland 2020

# 30-

min huishoudens

% appartementen

# totaal %

# 75-plus huishoudens 75–-2030plus

36

% 30-min

%

# met kind(eren)

%

#

Maasdriel

Centraal in de woonvisie van Maasdriel staat de ambitie voor het behoud en versterken van een aantrekkelijk

woonklimaat in de Bommelerwaard. Deze ambitie is vertaald in een aantal woonthema’s : kwaliteit van bestaande woningen; passende woningvoorraad; voldoende betaalbare woningen; wonen, zorg en welzijn; en kwaliteit van woon- en leefomgeving. De gemeente Maasdriel zet zich in voor passend aanbod in elke kern naar de behoefte van de bewoners. Daarbij is specifieke aandacht voor voldoende aanbod in het betaalbare huur- en koopsegment. En voor bijzondere doelgroepen. De gemeente wil daarom met de nieuwbouw van woningen in de eerste plaats aansluiten op de lokale behoefte van diverse doelgroepen en met name senioren (50plus). Om de lokale woningbehoefte te faciliteren overweegt de gemeente ondersteunende instrumenten in te zetten zoals een zelfbewoningsplicht, de starterslening en een woningtoewijzingsbeleid. We monitoren de mate waarin het woningaanbod betrokken wordt door lokale woningzoekenden en woningzoekenden van elders. De bestaande woningvoorraad in Maasdriel is overwegend in particulier bezit. Met een verschuiving in de gezinssamenstellingen (meer kleinere huishoudens) en de warmtetransitie (afkoppeling van aardgas) in het vooruitzicht, is het een fikse uitdaging om de bestaande particuliere woningvoorraad de komende jaren hierop aan te passen.

Onder meer vanuit de woonzorgvisie en vanuit regionaal beleid met betrekking tot maatschappelijke opvang en beschermd wonen richten we ons nadrukkelijk op het initiëren, faciliteren en stimuleren van passende woonvormen voor verschillende bijzondere doelgroepen.

Visie en ambitie

Versnelling, flexibiliteit en betaalbaarheid

BevolkingPrognose huishoudensontwikkeling - 2030) # inwoners % alleenstaanden

Regionale Woonagenda

Rivierenland 2020

# 30-

min huishoudens

% appartementen

# totaal %

# 75-plus huishoudens 75–-2030plus

38

% 30-min

%

# met kind(eren)

%

#

# woningen

9.947

25.030

↗ 9%

↗ 70%

Visie en ambitie 21% 9%

huur corporaties

7

↗ 28%

33

↘ -4%

↘

-1%

De voorbereiding en realisatie van woningbouwplannen in Maasdriel is de afgelopen jaren goed op gang gekomen. Vanwege de druk op de woningmarkt wil Maasdriel de woningbouwproductie verder versnellen, waarbij nadrukkelijk aandacht blijft voor de kwalitatieve aspecten. Dit betekent dat we tussen 2020 en 2025 verwachten meer dan 50% van de woningbouwopgave tot 2030 te kunnen realiseren. Samen met de corporaties en de gemeente Zaltbommel onderzoeken we de mogelijkheden van flexibele woonvormen. Daarbij kijken we naar beschikbare locaties en daarbij passende doelgroepen. De focus op betaalbaarheid wordt scherper. Bij nieuwe initiatieven gaan we daarom uit van een differentiatie met 30% goedkoop, 25% betaalbaar en 45% overige. Er is in Maasdriel nauwelijks aanbod van middenhuur (tussen de sociale huurgrens en € 1.000). Gezien de gevoeligheid van dit huursegment voor marktinvloeden is het van belang om de kaders voor dit segment goed te regelen, bijvoorbeeld met een doelgroepenverordening. We zien meerwaarde in het regionaal afstemmen en zo mogelijk regionaal afspraken maken met institutionele beleggers om in de verschillende gemeenten in de regio onder dezelfde voorwaarden en condities middeldure huurwoningen te realiseren.

Woningvoorraad (2018

BevolkingPrognose huishoudensontwikkeling - 2030) # inwoners % alleenstaanden

Regionale Woonagenda

Rivierenland 2020

# 30-

min huishoudens

% appartementen

# totaal %

# 75-plus huishoudens 75–-2030plus

40

% 30-min

%

# met kind(eren)

%

#

Visie en ambitie

Neder-Betuwe Gemeente Neder-Betuwe is een ondernemende gemeente met een landelijk en groen karakter midden tussen de rivieren. Ons landschap, de natuur en de cultuurhistorie zijn zichtbaar en toegankelijk voor iedereen. Er heerst een goed ondernemersklimaat, we hebben een brede middenstand en kenmerkend is de sterke laanboomsector. De mensen zorgen voor elkaar, er is een actief verenigingsleven en de zondagsrust wordt zeer gewaardeerd.

Het verder verduurzamen van de woningvoorraad is een speerpunt voor Neder-Betuwe. Wij werken lokaal aan verduurzaming van onze woningvoorraad om hiermee bij te dragen aan de regionale energie strategie en andere landelijke duurzaamheidsafspraken. Neder-Betuwe heeft een realistische nieuwbouwambitie die zich richt op de lokale woningbehoefte. Er zijn geen ambities om te bouwen voor uitstroom van het randstedelijk gebied. Met het grootste aandeel grote gezinnen in de regio blijft ons inwoneraantal nog steeds stijgen. Ook blijven inwoners graag in de gemeente of zelfs eigen kern wonen. Koopwoningen staan maar een korte periode te koop en ook de wachttijd voor huurwoningen blijft stijgen. Het is belangrijk dat er op korte en middellange termijn voldoende en uiteraard ook de juiste woningen gebouwd worden. De gemeente werkt aan voldoende en de juiste huisvesting voor kwetsbare (zorg) en specifieke doelgroepen (arbeidsmigranten en woonwagenbewoners). Hierdoor kunnen onze lokale inwoners een beroep doen op de lokale mogelijkheden en leggen wij geen onnodige druk op onze regiogemeenten.

BevolkingPrognose huishoudensontwikkeling - 2030) # inwoners

#

totaal

# 75-plus huishoudens ↗ %

Regionale Woonagenda Rivierenland 2020

% 75–-2030plus

%

# alleenstaanden

% 30-min

%

# met kind(eren)

41 ↗

% appartementen

# 30-min huishoudens

Visie en ambitie

Versnelling, flexibiliteit en betaalbaarheid

BevolkingPrognose huishoudensontwikkeling - 2030) # inwoners

#

totaal

# 75-plus huishoudens ↗ %

Regionale Woonagenda Rivierenland 2020

% 75–-2030plus

%

# alleenstaanden

% 30-min

%

# met kind(eren)

42 ↗

% appartementen

# 30-min huishoudens

Visie en ambitie

BevolkingPrognose huishoudensontwikkeling - 2030) # inwoners

#

totaal

# 75-plus huishoudens ↗ % Regionale Woonagenda Rivierenland 2020 # woningen 8.748

43 ↗

% appartementen

%24.339 75–-2030plus

%

# ↗ alleenstaanden 13%

% 30-min

%

# met kind(eren)

# 30-min huishoudens 62%

Visie en ambitie

huur corporaties

29% 8%

7

↗ 26%

41

↗ 7%

2%

Het huidige woningbouwprogramma is realistische en voorziet in de lokale behoefte. We zien geen mogelijkheden in het versneld hard maken van zachte plancapaciteit. Het bouwtempo verhogen is afhankelijk van de projectontwikkelaars en de trends in de bouwwereld. Met de huidige coronacrisis rekenen we hier niet op. Wel zien we als gemeente en ook de projectontwikkelaars nog kansen voor nieuwe bouwlocaties in de gemeente. Deze kansen kunnen we benutten voor de realisatie van de benodigde woningbouw na 2025/2030. Voor specifieke doelgroepen zien wij kansen voor het inzetten van passende woonvormen. De tijdelijke vergunningen voor huisvesting arbeidsmigranten zijn hiervan een eerste resultaat. De oplossing is per doelgroep anders. Hierbij moet aandacht zijn voor de kwaliteit van wonen, voldoende woonruimte en eventueel de herhuisvesting na afloop van de vergunde periode. Het aantal betaalbare koopwoningen dat per jaar beschikbaar komt is beperkt en daalt. De wachttijd voor een sociale huurwoningen is momenteel opgelopen tot bijna zeven jaar. De betaalbaarheid in de nieuwbouw staan onder druk door gasloos bouwen en andere maatregelen waardoor de bouwkosten fors zijn gestegen. We willen het aandeel sociale huurwoningen verhogen door een verplicht realisatiepercentage op te nemen in de overeenkomsten met ontwikkelaars.

Ook stimuleren we transformatie van bestaand vastgoed tot (betaalbare) huurwoningen door mee te denken met de initiatiefnemer hoe dit mogelijk te maken binnen de randvoorwaarden.

Woningvoorraad (2018 In de Toekomstvisie Tiel is één van de centrale thema’s de disbalans in draagkracht en de voorzieningen. Tiel heeft enerzijds weinig draagkrachtige inwoners en anderzijds een rijk aanbod aan sociaal-maatschappelijke en culturele voorzieningen. De bevolkingssamenstelling is niet in balans en daarmee samenhangend heeft de gemeente een beperkte beurs. Een kwart van de woningvoorraad bestaat uit meergezinswoningen. Het aandeel corporatiewoningen is met 36% relatief hoog. Tiel heeft daarmee in verhouding veel meergezinswoningen en meer huur/corporatie bezit dan andere

BevolkingPrognose huishoudensontwikkeling - 2030) # inwoners

#

totaal

# 75-plus huishoudens ↗ %

Regionale Woonagenda Rivierenland 2020

% 75–-2030plus

%

# alleenstaanden

% 30-min

%

# met kind(eren)

44 ↗

% appartementen

# 30-min huishoudens

Visie en ambitie regiogemeenten. De koopvoorraad kent daarbij een groot aandeel betaalbare koopwoningen. De druk op de koopmarkt is de afgelopen jaren wel sterk toegenomen, de druk op de huurmarkt is beperkt. Door het functioneren als centrumgemeente in de regio voor zorg en welzijn trekken en houden we, in combinatie met relatief veel goedkope woningen en lage woonlasten, inwoners aan met een minder sterke positie in de maatschappij. De gehele samenleving in Tiel levert daarmee aan draagkracht in. Ook de Woonvisie staat voor het terugbrengen van de noodzakelijke balans in de stad. Omdat we ruimte willen blijven bieden voor alle inwonersgroepen houden we de sociale huurvoorraad procentueel gelijk. Tegelijkertijd willen we draagkrachtige bewoners aantrekken en meer balans in de samenstelling van de woningvoorraad brengen. Daarvoor willen we extra woningen realiseren, aantrekkelijke woningen die aansluiten bij de behoefte van de hogere inkomens. De komende jaren zet Tiel daarom in op drie speerpunten: bouwen om hogere inkomens aan te trekken en te behouden, bijsturen van de woningbouwprogrammering naar meer grondgebonden woningen en het onderzoeken van wijkvernieuwingsmogelijkheden in gebieden waar de leefbaarheid onder druk staat.

Woningvoorraad BevolkingPrognose huishoudensontwikkeling - 2030) # inwoners

#

totaal

# 75-plus huishoudens ↗ %

Regionale Woonagenda Rivierenland 2020

% 75–-2030plus

%

# alleenstaanden

% 30-min

%

# met kind(eren)

45 ↗

% appartementen

# 30-min huishoudens

Visie en ambitie

BevolkingPrognose huishoudensontwikkeling - 2030) # inwoners

#

totaal

# 75-plus huishoudens ↗ % Regionale Woonagenda Rivierenland 2020 18.018 # woningen

46 ↗

% appartementen

%42.159 75–-2030plus

%

#↗ alleenstaanden 7%

% 30-min

%

# met kind(eren)

# 30-min huishoudens 59%

Visie en ambitie

huur corporaties

36%

7

↗ 21%

26%

34

↘ -5%

1%

Versnelling, flexibiliteit en betaalbaarheid Tiel heeft beperkte harde plancapaciteit beschikbaar, dat is een belemmering voor een versnelling van de bouwstroom op korte termijn. Op de iets langere termijn kunnen het Veilingterrein en Passewaaij wel een belangrijke functie vervullen in versnelling van de woningbouwproductie en de gewenste verkleuring van de Tielse woningvoorraad. Daarnaast zijn er een aantal locaties waar wel degelijk directer mogelijkheden voor versnelling liggen: Tiel-Oost en Tiel-West, met daarbinnen diverse plannen in verschillende fases van hardheid. De gemeente Tiel werkt samen met de corporatie KleurrijkWonen aan de realisatie van zes woningen voor de onderste trede woonladder. Daarnaast loopt er een locatieonderzoek naar drie locaties voor de centrale huisvesting van arbeidsmigranten (maximaal 350 arbeidsmigranten per locatie). Tiel heeft diverse plannen met betaalbare woningen. Zowel koopwoningen tot de Nationale Hypotheek Garantie grens, als ook plannen voor sociale huurwoningen. De plannen voor de sociale huur hebben we vastgelegd in de prestatieafspraken. Gezien de bestaande voorraad en de opgave van Tiel ligt de uitdaging in Tiel niet in het realiseren van betaalbare woningbouw, maar juist in het realiseren van duurdere woningen.

(2018

West Maas en Waal

Wonen in West Maas en Waal gaat primair over de bestaande woningvoorraad en de ruimtelijke kwaliteit van de omgeving; nieuwbouw is hieraan ondergeschikt. Om onze kernen vitaal en leefbaar te houden is een goede kwa liteit van de leefomgeving en de bestaande woningvoorraad van groot belang. Ook wil de gemeente slim gebruik maken van wat er al is. Nieuwe functies voor leegstaande gebouwen en vervanging van oudere woningen dragen bij aan verbetering van de kwaliteit van onze kernen.

BevolkingPrognose huishoudensontwikkeling

- 2030) # inwoners

#

totaal

# 75-plus huishoudens ↗ %

Regionale Woonagenda Rivierenland 2020

% 75–-2030plus

%

# alleenstaanden

% 30-min

%

# met kind(eren)

47 ↗

% appartementen

# 30-min huishoudens

Visie en ambitie De woningen die we toevoegen dienen dan ook primair bij te dragen aan de ruimtelijke kwaliteit en identiteit van onze kernen. Onze structuurvisie Dorpen en de daarbij horende Dorpskwaliteitsplannen vormen daarvoor de basis. In de gemeentelijke woonvisie is verder opgenomen dat we blijven uitgaan van het principe “de juiste woning, op de juiste plaats, op het juiste moment”. Hiermee willen we vooral, maar niet uitsluitend, de lokale kwalitatieve vraag invullen. Dit principe is verder uitgewerkt in een toetsingskader woningbouw. Dit toetsingskader is een verdeelmodel voor het toevoegen van woningen aan de woningvoorraad. De Woonvisie en de Structuurvisie Dorpen, met de daarbij horende Dorpskwaliteitsplannen, vormen samen de basis voor dit verdeelmodel. Hiermee sturen we op kwaliteit, zowel volkshuisvestelijk als ruimtelijk. Plannen moeten een minimale puntenscore halen op basis van verschillende kriteria. De gemeente voert daarbij een proactief beleid en nodigt iedereen uit verzoeken in te dienen. Vanaf 2016 werken we, met tevredenheid, met dit verdeelmodel. Het aanbod van de markt (ontwikkelaars en particulieren) wordt hiermee getoetst aan onze beleidskaders.

Ook worden de verzoeken voorgelegd aan de commissie Ruimtelijke Kwaliteit voor (onafhankelijk) advies over de stedenbouwkundige kwaliteit en worden verzoeken beoordeeld op de aspecten water, verkeer, groen en milieu. Aan verzoeken die de minimale puntenscore hebben gehaald en positief beoordeeld zijn op de overige aspecten wordt in principe medewerking verleend.

BevolkingPrognose huishoudensontwikkeling - 2030) # inwoners

#

totaal

# 75-plus huishoudens ↗ %

Regionale Woonagenda Rivierenland 2020

% 75–-2030plus

%

# alleenstaanden

% 30-min

%

# met kind(eren)

48 ↗

% appartementen

# 30-min huishoudens

Visie en ambitie

BevolkingPrognose huishoudensontwikkeling - 2030) # inwoners

#

totaal

# 75-plus huishoudens ↗ % Regionale Woonagenda Rivierenland 2020 # woningen 8.100

49 ↗

% appartementen

%19.324 75–-2030plus

%

#↗ alleenstaanden 9%

% 30-min

%

# met kind(eren)

# 30-min huishoudens 52%

Visie en ambitie

huur corporaties

21%

9

↗ 28%

14%

31

↘ -4%

3%

Versnelling, flexibiliteit en betaalbaarheid Bij de recente actualisatie van het toetsingskader woningbouw is besloten om vanwege de spanning op de woningmarkt de eerder gehanteerde tweejaarlijkse termijn los te laten en het toetsingskader woningbouw permanent open te stellen met ingang van 1 juni 2020. Wel blijven we sturen op kwalitatieve plannen. Dit betekent dat we blijven werken met een minimale puntenscore. Insteek van het toetsingskader is dat de plannen die door kunnen ook snel gerealiseerd worden. Daar wordt door de gemeente ook op gestuurd. Een verdere versnelling van de bestaande plannen wordt lastig. De gemeente West Maas en Waal ziet flexibele of tijdelijke woonvormen als een kans voor een aantal van onze (kleinere) kernen. Hiermee kunnen we de behoefte aan woningen op de kortere termijn invullen en de ontwikkelingen voor de langere termijn afwachten. Daarnaast hebben we op dit moment een tweetal locaties (oude verzorgingshuizen) waar tijdelijk gewoond wordt. Wij zien dat hieraan behoefte is en zouden graag zien dat tijdelijk wonen (voor spoedzoekers) in onze gemeente en in de regio verder vormt krijgt. Wij zijn van mening dat regionale samenwerking op dit thema, gezien de huidige gespannen woningmarkt, meerwaarde kan opleveren. Verzoeken die worden ingediend op grond van het toetsingskader woningbouw worden op een aantal volkshuisvestelijke criteria getoetst.

Een daarvan is betaalbaarheid. Dit betekent dat een verzoek waarbij betaalbare woningen worden gerealiseerd hoger scoort dan een verzoek waarin dat niet gebeurt.

Woningvoorraad (2018

BevolkingPrognose huishoudensontwikkeling - 2030) # inwoners

#

totaal

# 75-plus huishoudens ↗ %

Regionale Woonagenda Rivierenland 2020

% 75–-2030plus

%

# alleenstaanden

% 30-min

%

# met kind(eren)

50 ↗

% appartementen

# 30-min huishoudens

Visie en ambitie

West Betuwe

West Betuwe is een jonge fusiegemeente (Geldermalsen, Lingewaal, Neerijnen). Een woonvisie voor de nieuwe gemeente wordt in de loop van 2020 opgesteld. De gemeente wil inzetten op een woningaanbod dat aansluit bij de behoefte van de inwoners van alle 26 kernen. De gemeente wil kernen waar jong en oud naar tevredenheid kunnen wonen. Vitale en leefbare dorpen zijn daarbij een belangrijk thema. Daarbij is het van belang om een balans te vinden tussen enerzijds het behoud van het eigen karakter van een kern en anderzijds het bouwen van extra woningen die ook woningzoekenden van buiten de regio aantrekken en daarmee een bijdrage kunnen leveren aan de leefbaarheid. Er is een afwegingskader ontwikkeld waaraan nieuwe woningbouwinitiatieven worden getoetst aan diverse punten. Het uitgangspunt hierbij is dat het initiatief moet inspelen op de woningbehoefte en een bijdrage moet leveren aan een goede ruimtelijke ordening. Vanuit deze gedachte kijkt de gemeente ook naar herprogrammering van bestaande nieuwbouwplannen. Mogelijk kunnen plannen aangepast worden in kwantiteit en kwaliteit zodat ze beter aansluiten bij de behoefte. In het programma zijn bijvoorbeeld veel eengezinswoningen in de koopsector opgenomen. De vraag is echter meer divers. De gemeente wil ook kijken naar de mogelijkheid om bouwtitels, die al geruime tijd niet gebruikt worden, te schrappen.

West Betuwe heeft een aantrekkingskracht voor woningzoekenden uit de Randstad, met name uit de omgeving Utrecht. De gemeente wil afspraken maken met regiogemeenten en met de provincie om specifieke projecten, zoals bijvoorbeeld De Plantage, te benoemen als opvanglocatie voor de Randstad. Daarmee wordt ingespeeld op de grote overloop-vraag uit de Randstad en op de eigen vraag uit de gemeente en de regio. Verder verminderd het de druk op de kleinere kernen, zodat daar ruimte komt om te bouwen voor de lokale behoefte. Deze ruimte is er nu niet als gekeken wordt naar bestaande plancapaciteit.

BevolkingPrognose huishoudensontwikkeling - 2030) # inwoners

#

totaal

# 75-plus huishoudens % 75-plus

%

# alleenstaanden

Regionale Woonagenda Rivierenland 2020–2030

% 30-min

# 30-min huishoudens 51

%

# met kind(eren)

# woningen

20.728

Regionale Woonagenda Rivierenland 2020–2030

51.128

↗ 8%

↗ 56% 52

Visie en ambitie

% huur corporaties

22%

8

↗ 22%

10%

35

→ 0%

→

0%

% appartementen Wonen en zorg is nu nog een onderwerp in ontwikkeling, maar wordt in de toekomst wel één van de speerpunten van West Betuwe. We willen zowel met de woonvisie als de ook in ontwikkeling zijnde visie Sociaal domein inzetten op het blijven bieden van goede woonmogelijkheden voor ouderen.

Versnelling, flexibiliteit en betaalbaarheid In het Actieplan Wonen van de provincie Gelderland wordt het nieuwbouwplan de Plantage genoemd als mogelijke locatie voor versnelling. Er is echter te weinig plancapaciteit in harde bestemmingsplannen om direct meer woningen te realiseren. De gemeente is wel voornemens om hier tot 2030 meer woningen te realiseren dan in eerste instantie gepland. Provincie en gemeente zijn in overleg hoe de provincie hier aan kan bijdragen. Het realiseren van flexibele, tijdelijke woningen is een wens van West Betuwe en wordt opgenomen in de nieuwe woonvisie. Verschillende doelgroepen kunnen hiermee geholpen worden. Er zijn nog geen concrete plannen of projecten in de gemeente. De gemeente onderzoekt hoe groot de sociale huurvoorraad moet zijn. Dit kan leiden tot extra plannen en afspraken met de corporaties. Daarnaast is het realiseren van woningen in de midden huur een thema. De Starterslening blijft een middel om koopwoningen betaalbaar te maken voor eerste kopers.

Woningvoorraad (2018

Zaltbommel

Centraal in de woonvisie van de gemeente Zaltbommel staat de ambitie voor het behoud en versterken van een aantrekkelijk woonklimaat in de Bommelerwaard. Deze ambitie is vertaald naar verschillende thema’s. De thema’s passende woningvoorraad en voldoende betaalbare woningen betreffen de vraagstukken ‘waar bouwen we welke woningen en hoeveel?’ en ‘druk op sociale huurwoningmarkt aanpakken’. Hiermee is richting gegeven aan de

BevolkingPrognose huishoudensontwikkeling - 2030) # inwoners

#

totaal

# 75-plus huishoudens % 75-plus

%

# alleenstaanden

Regionale Woonagenda Rivierenland 2020–2030

% 30-min

# 30-min huishoudens 53

%

# met kind(eren)

kwantitatieve en kwalitatieve woningbouwopgave. Gesteld wordt dat de woningbouwopgave moet aansluiten op het woningbehoefteonderzoek en op de feitelijke vraag. Dat wil zegen de lokale vraag, om de huidige bewoners, inclusief bijzondere doelgroepen vast te kunnen houden en de vraag van gezinnen van elders te kunnen benutten. De gemeente wil zorgen voor genoeg woningen in alle plaatsen in de gemeente. Daarbij wordt een tekort aan sociale huurwoningen en goedkope koopwoningen geconstateerd. Tegelijkertijd raken de plekken waar nog woningen kunnen worden gebouwd uitgeput. Samen met onze woningcorporaties maken we afspraken om nieuwe planruimte te vinden en te benutten om daar een goede mix van woningen te realiseren. Zaltbommel ziet de diverse bevolkingssamenstelling in onze kernen als kracht en wil die graag blijven behouden. Dat betekent voldoende huisvestingsruimte voor diverse doelgroepen met focus op starters en senioren. Er is ook een toestroom van arbeidsmigranten naar onze gemeente, extra werkgelegenheid zorgt voor vraag naar huisvesting van werknemers en ook de vraag van buiten de gemeente neemt toe. Hierdoor is het nodig om bovenop de woningen voor de ‘natuurlijke’ groei ook huisvesting voor andere groei te realiseren. De bestaande woningvoorraad in Zaltbommel is overwegend in particulier bezit.

Met een verschuiving naar meer kleinere huishoudens en de warmtetransitie (afkoppeling van aardgas) in het vooruitzicht, is het een fikse uitdaging om de bestaande particuliere woningvoorraad de komende jaren hierop aan te passen.

Regionale Woonagenda Rivierenland 2020–2030

54

Visie en ambitie

BevolkingPrognose huishoudensontwikkeling - 2030) # inwoners

#

totaal

# 75-plus huishoudens # woningen

11.401

% 75-plus

28.881 %

# alleenstaanden

Regionale Woonagenda Rivierenland 2020–2030

% 30-min

↗ 8%

↗ 63%

# 30-min huishoudens 55

%

# met kind(eren)

% huur corporaties

24%

8

↗ 17%

13%

37

→ 0%

↘

-5%

% appartementen We richten ons nadrukkelijk op het initiëren, faciliteren en stimuleren van passende woonvormen voor verschillende bijzondere doelgroepen. Het veranderde zorglandschap vraag om andere vormen van wonen met zorg. Er is daarom een transformatie gaande van woonzorgcomplexen naar meer zelfstandig wonen met zorg (langer zelfstandig thuis).

Versnelling, flexibiliteit en betaalbaarheid De gemeente Zaltbommel vindt dat er op korte termijn meer woningen gebouwd moeten worden om in de toegenomen vraag te kunnen voorzien. Daarom sluiten we aan op de door de provincie geambieerde versnelling van de woningbouwproductie. We onderzoeken daarbij het gebruik van de instrumenten uit het Actieplan Wonen. Zaltbommel verwacht tussen 2020 en 2025 100 nieuwbouwwoningen per jaar te kunnen realiseren. Samen met onze woningcorporaties en de gemeente Maasdriel onderzoeken we de mogelijkheden van flexibele woonvormen. Hiermee kunnen we in korte tijd een deel van de meest noodzakelijke woningbehoefte tijdelijk oplossen. De kosten om woningen te realiseren zijn de afgelopen jaren aanzienlijk gestegen. Het blijft daarom voor de komende tijd nodig dat er voldoende betaalbare woningen (in koop en huur) worden gerealiseerd om onze starters en lage middeninkomens te kunnen huisvesten.

Woningvoorraad (2018

Regionale Woonagenda Rivierenland 2020–2030

56

Visie en ambitie

Bijlagen BevolkingPrognose huishoudensontwikkeling - 2030) # inwoners

#

totaal

# 75-plus huishoudens % 75-plus

%

# alleenstaanden

Regionale Woonagenda Rivierenland 2020–2030

% 30-min

# 30-min huishoudens 57

%

# met kind(eren)

1. Toelichting lokaal perspectief (hoofdstuk 5) Woningvoorraad (peildatum 2019) •

Het aantal zelfstandige woningen in de gemeente op peildatum

•

Het aandeel corporatie huurwoningen in de huidige woningvoorraad op peildatum

•

Het aandeel appartementen (meergezinswoningen) in de woningvoorraad op peildatum

Bevolking (peildatum 2020) •

Het aantal inwoners in de gemeente op peildatum

•

Het aandeel 75-plussers in de gemeente op peildatum

•

Het aandeel jongeren (- 30 jaar) in de gemeente op peildatum

Prognose huishoudensontwikkeling (2018 – 2030) •

De verwachte ontwikkeling van het totaal aantal huishoudens tot 2030 (ten opzichte van 2018)

•

De verwachte ontwikkeling van het aantal alleenstaande huishoudens tot 2030 (ten opzichte van 2018)

•

De verwachte ontwikkeling van het aantal huishoudens met kind(eren) tot 2030 (ten opzichte van 2018)

•

De verwachte ontwikkeling van het aantal 75-plus* huishoudens tot 2030 (ten opzichte van 2018)

•

De verwachte ontwikkeling van het aantal 30-min* huishoudens tot 2030 (ten opzichte van 2018)

Bronnen •

Tekst Visie & ambitie: gemeenten Regio Rivierenland

•

Tekst Versnelling, flexibiliteit en betaalbaarheid: gemeenten Regio Rivierenland

•

Beeldmateriaal: gemeenten Regio Rivierenland

•

Cijfers woningvoorraad: ABF Research - Systeem woningvoorraad (Syswov)

•

Cijfers bevolking: CBS

•

Cijfers huishoudensprognose: RIGO (2020), Woningbehoefteonderzoek Rivierenland.

Regionale Woonagenda Rivierenland 2020

58

–2030

2. Ambities Regionale Woonagenda Rivierenland 2020-2030 Nr.

Onderwerp

1

Continuïteit in productie

2

Continuïteit in productie

Afspraken maken over om- en deprogrammering van niet passende woningbouwplannen.

3

Continuïteit in productie

De regionale woonmonitor verder professionaliseren, verbreden en toegankelijker maken.

4

Betaalbaarheid van het wonen

5

Betaalbaarheid van het wonen

6

Flexibiliteit op de woningmarkt

7

Wonen en zorg

Uitvoeren van het programma ‘Weer Thuis Rivierenland’ en afstemmen van de definities van nieuwe woonzorg vormen met de provincie Gelderland.

8

Duurzame woningvoorraad

Kennis delen over circulair bouwen en onderzoeken hoe dit verankerd kan worden in het nieuwbouwproces.

9

Duurzame woningvoorraad

Uitwerken van de concept Regionale Energiestrategie (RES) en de Regionale Adaptatie Strategie (RAS) in regionale samenwerkingsagenda’s.

10

Regionaal woningbouwprogramma

Op regionaal niveau streven naar 30% sociale huur en 8% vrije sector huur in het woningbouwprogramma tot 2030. Deze ambitie jaarlijks monitoren.

Regionale Woonagenda Rivierenland 2020

Ambitie Uitwerken van de principes van adaptieve woningbouwprogrammering en deze implementeren in het proces van de regionale woningbouwprogrammering.

Regionaal samenwerken bij het uitvoeren van het Actieplan Wonen van de provincie Gelderland op het gebied van betaalbaarheid. Onderzoeken van samenwerking met ketenpartners voor het realiseren van conceptbouw.

Onderzoek naar de mogelijkheden voor centrale registratie en het oprichten van een beheerorganisatie voor de huisvesting van arbeidsmigranten.

59

11

Regionaal woningbouwprogramma We hanteren een bandbreedte voor het kwantitatieve regionale woningbouwprogramma. De bandbreedte is gebaseerd op de Primos basis prognose 2020, waarbij ook rekening wordt gehouden met het inlopen van het huidige woningtekort en lokale omstandigheden.

12

Regionaal woningbouwprogramma

Waar mogelijk worden bestaande plannen versneld tot realisatie gebracht in de periode 2020–2025.

–2030

Regionale Woonagenda Rivierenland 2020

60

De Regionale Woonagenda Rivierenland 2020–2030 is een gezamenlijk initiatief van de gemeenten Buren, Culemborg, Maasdriel, Neder -Betuwe, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal en Zaltbommel in samenwerking met de Regio Rivierenland en de Provincie –2030 Gelderland.

Regionale Woonagenda Rivierenland 2020

61

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Culemborg&id=b1526429-fa00-492f-a2d5-67f14b3a2ae7