1 Visie Sociaal Domein Culemborg - 2187838
Tekst van het document
Toekomstscenario jeugd- en gezinsbescherming Dit is een landelijke ontwikkeling waar de ondersteuning aan kinderen en volwassenen in (mogelijk) onveilige thuissituaties centraal staat. Het doel is om integraal, systemisch en mensgericht te kijken naar wat er speelt in deze gezinnen. Dit betekent o.a. inzet op stressreductie, hulp bij schulden of bij arbeids- of woonproblematiek en toewerken naar een eenvoudiger stelsel. Dit is nauw verbonden aan de ontwikkelingen van de Hervormingsagenda Jeugd. Op dit moment is het stelsel zo ingericht dat gezinnen opeenvolgend te maken krijgen met verschillende instanties (Veilig Thuis, Raad voor de Kinderbescherming, jeugdbescherming en de lokale teams). In verschillende proeftuinen werken professionals van deze instanties samen in één team met de autonomie van het gezin als uitgangspunt. In de regio Rivierenland volgen we de proeftuin in Zaltbommel op de voet om te leren van de ervaringen en mogelijk in de toekomst de proeftuin te verbreden. Deze beweging betekent een verzwaring van de taak en opdracht van het Sociaal Team. Medewerkers hebben een belangrijke signalerende rol én blijven betrokken bij complexe casuïstiek waar onveiligheid speelt. Hierin zullen zij in de toekomst ondersteund worden door een Regionaal Veiligheidsteam waar o.a.
functies van de Raad van de Kinderbescherming, Veilig Thuis en de Gecertificeerde Instellingen (GI’s) worden ondergebracht. De verwachting is dat dit op niveau van Gelderland-Zuid georganiseerd zal worden. Regionale samenwerking jeugd Zowel de Hervormingsagenda Jeugd als het Toekomstscenario jeugd en gezinsbescherming zijn opgaven die we ook op regionaal niveau moeten adresseren omdat je dan meer impact kan maken dan op lokale schaal. Zo wordt er regionaal samen met gemeenten, zorgaanbieders, samenwerkingsverbanden passend onderwijs en een regionale vertegenwoordiger van de huisartsen, gewerkt aan een uitvoeringsplan regiovisie jeugd. Ook hierin staat de samenwerking tussen aanbieders, lokale toegang en sociale basis centraal. Het is een zoektocht naar wat we gezamenlijk regionaal kunnen doen (en in sommige gevallen moeten doen in verband met veranderende wetgeving) en wat we lokaal te doen hebben omdat elke lokale context om iets anders
Visie Sociaal Domein Culemborg / Bijlage 2: Opgaven en ontwikkelingen
25
vraagt. Het zijn communicerende vaten. We willen vooral zorgdragen dat lokale en regionale ontwikkelingen en initiatieven elkaar versterken en aanvullen. Ontwikkeling van integraal werken vanuit het Sociaal Team Culemborg Sinds 1 april 2023 zijn de gemeentelijke toegangsteams en het sociaal wijkteam samengevoegd tot het Sociaal Team Culemborg, waardoor er een integraal toegangsteam is ontstaan voor toeleiding én lichte hulpverlening. Voor de verdere ontwikkeling van het STC volgen we de uitwerking van de VNG dat stevige lokale toegang bestaat uit de volgende drie punten7: • De toegang voldoet aan het perspectief en de stem van inwoners, ervaringsdeskundigen en uitvoerders (dichtbij); • De toegang komt tegemoet aan de behoeften van inwoners met meervoudige of chronische levensbehoeften en legt dus verbinding tussen bijvoorbeeld inkomen/schulden en zorg (integraal); • De toegang impliceert lokale teams die meer doen dan indiceren en ook direct zelf hulp verlenen (met mandaat). Op basis van deze definitie, kunnen we concluderen dat we op de goede weg zitten, maar er nog genoeg uitdagingen zijn. We zien dat het Sociaal Team voor een groot deel bezig is met vraaganalyse en verwijzing en minder met het bieden van lichte vormen van zorg en ondersteuning.
Dit betekent dat inwoners met veel verschillende professionals te maken krijgen en soms verdwalen in de complexiteit van het stelsel. De werkdruk is hoog en de druk op het Sociaal Team wordt steeds groter in verband met landelijke akkoorden zoals de Hervormingsagenda Jeugd en het toekomstscenario jeugd- en gezinsbescherming. De complexiteit neemt toe en dit vraagt veel van medewerkers. Er is behoefte aan het opheldering van de verschillende rollen binnen het Sociaal Team (indicatiesteller gemeente versus hulpverlener partner). Wat verwachten we van wie en waarom? Daarnaast is het nodig dat we definiëren wat we verstaan onder integraal werken en hier een concretiseringsslag op maken. Wanneer werken we integraal en wanneer ook niet. Sociale basis: persoonlijk, gemeenschappelijke en institutioneel Onze visie op de sociale basis is verder ontwikkeld. Zoals omschreven in het deelbeleidsplan sociale basis over de wijkcentra (2025) onderscheiden we in navolging van Verwey Jonker drie sferen in de sociale basis: de persoonlijke, gemeenschappelijke en institutionele sociale basis. En we realiseren ons dat we onze aandacht meer moeten richten op het versterken van de persoonlijke en gemeenschappelijke sociale basis, in plaats van onze huidige primaire focus op de institutionele sociale basis.
7 VNG Propositie Toegang: leren en verbeteren (juni 2023). Dit lag ten grondslag aan het Richtinggevend kader ‘Toegang, lokale teams en integrale
dienstverlening’ (maart 2024).
Visie Sociaal Domein Culemborg / Bijlage 2: Opgaven en ontwikkelingen
26
Korte omschrijving
Activiteiten / taken / ondersteuningsvormen
Hoe heeft de gemeente het georganiseerd?
Hoe stuurt en monitort de gemeente?
Tweedelijns Jeugdzorg
De tweedelijns jeugdzorg is zorg van alle jeugdhulpverleners waarvoor een verwijzing nodig is.
• Jeugdbescherming om te zorgen dat kinderen veilig kunnen opgroeien • Begeleiding om zelfredzamer te worden als dit een kind zelf niet red • Opvoedondersteuning aan ouders
• Inkoop Jeugd • Contractmanagement door Regio Rivierenland • Doorverwijziging door Sociaal Team, huisartsen, medisch specialisten, rechter etc.
De gemeente koopt de Jeugdzorg samen met andere gemeenten in de Regio Rivierenland in. Regio Rivierenland voert het contractmanagement met de jeugdzorg-aanbieders uit. Naast de regionale inkoop sluiten we als gemeente ook maatwerkovereenkomsten af. We betalen de zorgaanbieders via facturering voor de geleverde zorg. De gemeente monitort de inzet van zorg en de kosten op basis van verschillende informatiebronnen zoals het dashboard Jeugd/WMO, de financiële administratie en de primaire administratiesystemen.
Maatwerkvoorzieningen WMO
Maatwerkvoorzieningen WMO zijn persoonlijke voorzieningen afgestemd op de behoefte van de inwoner.
• Huishoudelijke hulp om te zorgen voor een schoon huis van inwoners • Scootmobiel verstrekken om te zorgen voor mobiliteit van inwoner • Begeleiding van inwoner met psychische problemen
• Inkoop WMO • Contractmanagement door Regio Rivierenland • Doorverwijzing door Sociaal Team • Beschermd wonen centrum gemeente Nijmegen
De gemeente koopt de WMO samen met andere gemeenten in de Regio Rivierenland in. Regio Rivierenland voert het contractmanagement met de WMOaanbieders uit. Naast de regionale inkoop sluiten we ook lokale contracten af, zoals de inkoop van hulpmiddelen binnen de WMO of specifieke maatwerkovereenkomsten. We betalen de zorgaanbieders via facturering voor de geleverde zorg of voorzieningen. De gemeente monitort de inzet van zorg en de kosten op basis van verschillende informatiebronnen zoals het dashboard Jeugd/WMO, de financiële administratie en de primaire administratiesystemen. Over Beschermd Wonen ontvangen we vanuit centrumgemeente Nijmegen realisatiecijfers.
Ondersteuning bij werk en inkomen
Ondersteuning bij werk en inkomen zorgt ervoor dat zoveel mogelijk mensen werk hebben en genoeg geld hebben om in hun levensonderhoud te voorzien.
• Bijstandsuitkeringen verstrekken • Re-integratie om inwoners aan werk te helpen • Loonkostensubsidie verstrekken • Beschut werk
Gemeenschappelijke Regeling Werkzaak Rivierenland
Werkzaak Rivierenland heeft een eigenstandige P&C-cyclus. De kadernota, begroting, tussentijdse rapportage en jaarrekening worden ter zienswijze voorgelegd aan de gemeenteraad.
• Bijzondere bijstand verstrekken • Individuele inkomenstoeslag verstrekken • Schuldhulpverlening
• Uitbetaling door de gemeente op basis van beschikking Sociaal Team • Zelf schuldhulpverlening uitvoeren
De gemeente voert deze regelingen zelf uit. De gemeente monitort de inzet van zorg en de uitnutting van kosten op basis van verschillende informatiebronnen als het dashboard Jeugd/WMO, de financiële administratie en de primaire bronsystemen.
Sociaal Team (ST)
Het Sociaal Team is de gezamenlijke toegang tot welzijnsvoorzieningen, WMO, jeugdhulp/jeugdzorg en financiële ondersteuning.
• Eerstelijns hulpverlening • Toeleiding tot specialistische zorg • Indiceren en beschikken van specialistische zorg
• Netwerksamenwerking tussen ElkWelzijn, MEE-Vivenz en de gemeente Culemborg. • De gemeente subsidieert de samenwerkingspartners
Het Sociaal Team verwijst naar specialistische voorzieningen en verleent zelf hulp. Het Sociaal Team valt onder eindverantwoordelijk van een stuurgroep (wethouder sociaal domein en bestuurders maatschappelijke organisaties). De stuurgroep neemt beslissingen over de uitvoerende taken. De gemeente is verantwoordelijk en beslissingsbevoegd op onderwerpen die voortvloeien uit haar systeemverantwoordelijkheid (beleidsregels, financiële kaderstelling, subsidieverstrekking, toetsing op rechtmatigheid).
Institutionele sociale basis
Collectieve voorzieningen en ondersteuning waar inwoners zonder indicatie gebruik van kunnen maken.
• Accommodaties (zoals buurthuizen) om samen te komen. • Collectieve/vrij-toegankelijke voorzieningen (consultatiebureau, bibliotheek, mantelzorgondersteuning, vrijwilligerssteunpunt, etc.) • Betaalde krachten (sociaal werkers zoals opbouwwerkers, jeugd- en jongerenwerk).
• Subsidie ElkWelzijn • Subsidie bibliotheek • Accommodatiekosten
Gemeenschappelijke sociale basis
Netwerken van inwoners in de lokale samenleving. Deze kunnen formeel (verenigingen, clubs, levensbeschouwelijke organisaties) en informeel (zonder formele status) georganiseerd zijn.
• Vrijwilligersondersteuning • Ondersteuning van bewonersinitiatieven, verenigingsondersteuning, accommodaties.
• Subsidies aan sportverenigingen en cultuur • Subsidies van partijen als Buurtgezinnen, Present, Odensehuis • Onderdeel van subsidie aan ElkWelzijn • Buurtpanel
De sturing en beheersing van de subsidies verloopt conform de Algemene Subsidieverordening (ASV). Ingediende subsidieaanvragen worden beoordeeld op hun bijdrage aan gemeentelijke beleidsdoelen. Het college bepaalt binnen de door de raad vastgestelde subsidieplafonds voor welke bedragen er subsidie wordt verleend, aan wie en onder welke voorwaarden. Definitieve subsidievaststelling vindt plaats op basis van de beoordeling van de subsidieverantwoordingen. Daarnaast worden met subsidiepartners accountgesprekken gevoerd over de resultaten van de subsidie-inzet in relatie tot gemeentelijke beleidsdoelen en nieuwe ontwikkelingen.
Persoonlijke sociale basis
De inwoner en diens sociale netwerk.
SOCIALE BASIS
TOEGANG
SPECIALISTISCHE ZORG/VOORZIENINGEN
Bijlage 3: Beschrijving Sociaal Domein Culemborg
Visie Sociaal Domein Culemborg / Bijlage 3: Beschrijving Sociaal Domein Culemborg
27