Preadvies motie woonplicht

PREADVIES bij motie zelfwoonplicht Aan

: De leden van de gemeenteraad

Van

: Het college van burgemeester en wethouders

Datum

: 20 april 2021

Onderwerp

: Preadvies van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Castricum bij de motie zelfwoonplicht

Aanleiding Op 22 april 2021 wil het CDA een motie indienen over de zelfwoonplicht. Het college wordt verzocht om: 1. Een zelfwoonplicht van tenminste 5 jaar op te nemen voor de nieuwbouw koopwoningen in categorie 1, 2 en 3; 2. De zelfwoonplicht op te nemen in de anterieure overeenkomsten met projectontwikkelaars; 3. Geen woningen uit de cat. 1, 2 en 3 te verkopen aan beleggers; 4. Deze wooncategorieën in de ( toekomstige) bestemmingsplannen op te nemen. Toelichting op beantwoording Het college geeft uw raad graag de volgende overwegingen mee: Voor koopwoningen in categorie 1 en 2 heeft Castricum al de mogelijkheid van een zelfwoonplicht: de overwinstregeling, zoals opgenomen in de woonvisie (zie hieronder). Dit is de meest gebruikelijke en beproefde manier om zelfwoonplicht te regelen. Ook de Doelgroepenverordening Castricum kan ingezet worden om voor een periode van 10 jaar, zodat woningen tot € 200.000,- niet in handen komen van beleggers. Er moet immers worden toegewezen aan de in de verordening opgenomen doelgroep. De overwinstregeling kan in de anterieure overeenkomst worden opgenomen. In bestemmingsplannen worden de woningcategorieën al gehanteerd. Als in het bestemmingsplan ook wordt verwezen naar de doelgroepenverordening is ook deze van toepassing. Een woonplicht voor woningen in de vrije sector (categorie 3) is zeer ongebruikelijk.

Een verplichting tot zelfbewoning is een inbreuk op het eigendomsrecht en op vrije handel. Ingrijpen in dit segment is niet gebruikelijk en het is de vraag of dit toelaatbaar is. Het is algemeen aanvaard dat dit bij sociale koop (categorie 1 en 2) wel gerechtvaardigd is. Er zijn enkele grote gemeenten (b.v. Amsterdam) die zelfwoonplicht voor dure woningen hanteren, maar deze gemeenten zijn eigenaar van de grond en de verplichting tot zelfbewoning wordt hier opgenomen in de erfpachtvoorwaarden. Woonvisie Castricum: Beleid tegen speculatie: overwinstregeling Het tegengaan van speculatie door de gemeente is alleen gerechtvaardigd bij woningbouw die door inzet van een niet-marktconforme grondprijs en / of subsidies tot stand is gekomen. De gemeente Castricum hanteert een overwinstregeling, waarbij de bewoner bij verkoop van

de nieuwe woning binnen de termijn van vijf jaar het verschil tussen de oorspronkelijke koopprijs en de verkoopprijs moet afdragen. Voor elk jaar dat na de eerste bewoning is verstreken wordt 20 procent minder van de overwinst in rekening gebracht. Er is hierbij geen sprake van een boete, maar van een winstafroming. Bij verkoop wordt de woning verkocht tegen marktprijs. Deze marktprijs bepaalt de hoogte van de afdracht aan de gemeente. Bij twijfel of de woning wel tegen marktprijs wordt verkocht kan de gemeente een onafhankelijke taxateur inschakelen. Een looptijd van vijf jaar is effectief genoeg om de echte speculanten buiten de deur te houden. De overwinstregeling kan alleen ingezet worden bij koopwoningen in categorie 1 en 2. Bij de hogere categorieën worden de woningen immers tegen een marktconforme prijs verkocht. De door de gemeente ontvangen gelden uit de overwinstregeling komen ten goede aan het Vereveningsfonds.

2