Preadvies bij initiatiefvoorstel Woondeal

PREADVIES Aan

: De leden van de gemeenteraad

Van

: Het college van burgemeester en wethouders

Datum

: 1 juni 2021

Onderwerp

: Preadvies van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Castricum bij het initiatiefvoorstel Woondeal

Aanleiding Op 26 april 2021 hebben de fracties van de GDB en VVD een initiatiefvoorstel ingediend over het instellen van een externe Begeleidingsgroep Bouwen. Deze groep wordt bijgestaan door externe deskundigen van diverse ruimtelijke en juridische disciplines. De Begeleidingsgroep krijgt als taak om o.a. op basis van het Masterplan Inbreidingen en eigen waarnemingen concrete woningbouwlocaties aan te dragen en inzicht te verkrijgen over het realiteitsgehalte daarvan. Tevens bepaalt de Begeleidingsgroep voor welk type woning de grond geschikt is. Waarna de Begeleidingsgroep op basis van de bekende kaders van de raad voorstellen doet voor planontwikkeling. Hierbij kan de GEM Zandzoom optreden als adviseur. Toelichting college Het college geeft uw raad graag de volgende overwegingen mee bij de behandeling van het initiatiefvoorstel: Inzicht bouwlocaties De Begeleidingsgroep krijgt de opdracht om Inzicht te krijgen in de bebouwingsmogelijkheden en het realiteitsgehalte daarvan vast te stellen. Tevens bepaalt de Begeleidingsgroep voor welk type woning de grond geschikt is. Het Masterplan Inbreidingen en de bij de gemeente bekende bouwlocaties geven al inzicht in de realistische bebouwingsmogelijkheden binnen de kernen. Dit masterplan is via een zorgvuldig proces tot stand gekomen. Voor de verkenning aan de randen/linten is de Motie Lokale Woondeal aangenomen.

Samenloop Motie Lokale Woondeal Momenteel wordt gewerkt aan een bestuursopdracht waarin de strekking van de motie wordt vertaald in de benodigde acties, tijd en geld. De motie overlapt met het voorliggende initiatiefvoorstel. Voorgesteld wordt om de uitvoering van de motie te integreren in dit voorstel, in het geval het initiatiefvoorstel wordt aangenomen. Opdrachtgeverschap, Opdrachtnemersrol, Organisatie Bij het instellen van een externe Begeleidingsgroep c.s. moeten beide rollen glashelder zijn gedefinieerd en vastgelegd. Enkele vragen daarbij: Welke kaders krijgt de begeleidingsgroep mee? Wie bepaalt de competenties van de leden? Hoe ‘ver’ mag men gaan? Denk aan inzet gemeentelijk groen / openbare ruimte, herschikking gemeentelijk vastgoed om ruimte te creëren? Wie is bestuurlijk verantwoordelijk, college/wethouder of (delegatie van) de raad? Hoe ziet de organisatie van de Begeleidingsgroep er uit? Hoe wordt participatie ingevuld? Aan wie wordt verantwoording afgelegd? Is er een (externe) voorzitter? Wanneer is de opdracht (niet) geslaagd? Wie is verantwoordelijk voor de (financiële) verantwoording van de activiteiten van de Beleidingsgroep?

Samenstelling Externe Beleidingsgroep en professionele ondersteuning Inschakelen van betrokken inwoners bij de voorbereiding van ruimtelijke processen past heel goed in de geest van de Omgevingswet. Bij de omvangrijke rol die dit voorstel toedeelt aan de inwoners in de begeleidingsgroep en de externen, bestaat echter kans op belangenvermenging tussen grondeigendom (privaat c.q. financieel belang) en deelname in de Begeleidingsgroep (algemeen belang). Dit kan ook leiden tot verminderd maatschappelijk draagvlak. De vraag is wie bepaalt wie deelneemt in de Begeleidingsgroep en wie locaties selecteert? Ten aanzien van de voorgestelde professionele ondersteuning wordt opgemerkt dat de arbeidsmarkt voor de benodigde disciplines (m.n. RO juridisch, stedenbouw, verkeer) momenteel zeer krap is, dus kostbaar. Samenwerking BUCH organisatie (keten RO) Het voorstel beoogt geen beroep te doen op de BUCH organisatie. Deze veronderstelling is echter niet compleet. In het ruimtelijk juridische proces dient de BUCH organisatie (de ‘RO keten’) ketenbreed betrokken te worden, c.q. wettelijke taken te verrichten die via delegatie en/ of mandaat bij de BUCH organisatie zijn belegd.

Bijvoorbeeld toetsing van de aangedragen plannen op bestaand gemeentelijk beleid en het besluiten over afwijking daarvan, inrichting/beheer openbare ruimte, eisen ten aanzien van duurzaamheid, woningprogramma en opstellen overeenkomsten m.b.t. kostenverhaal, planschade, voeren van RO procedures, bezwaar/beroep etc. etc. Het instellen van een externe Begeleidings-groep betekent dus een noodzakelijk extra beroep op de benodigde capaciteit in de keten. De externe deskundigen zijn hierbij afhankelijk van kennis en medewerking van de BUCH organisatie. Het initiatiefvoorstel zou dan ook integraal moeten worden beschouwd in het kader van de door Castricum met de BUCH te sluiten Dienstverleningsovereenkomst (DVO). Doorlooptijd en geld Het voorstel gaat uit van een doorlooptijd van 3-4 jaar. Als binnen deze tijdsspanne de beschreven fases ‘zoeken’, ‘realiteit bepalen’, ‘planontwikkeling’ en ‘besluitfase’ worden geacht te zijn doorlopen, is deze doorlooptijd naar onze inschatting op basis van de praktijk te kort. Dit voorstel heeft tevens gevolgen voor de beschikbare middelen. De voorgestelde 160K éénmalig voor een periode van 3-4 jaar is niet toereikend voor het kostendekkend bemensen van de groep externe deskundigen: per jaar is dan ca 40 K beschikbaar.

Dit bedrag komt overeen met de inhuur van één RO projectleider (ca € 120 p.u.) of 1 stedenbouwkundige (€ 120-140 p.u.) voor <1 dag per week. Daarmee zijn de andere disciplines nog niet ingevuld. Tevens is dan nog geen rekening gehouden met de binnen BUCH extra benodigde capaciteit binnen de keten, die, zoals hierboven beschreven gevolgen heeft voor de te sluiten DVO. Omdat het voorstel inhoudelijk interessant is, en de genoemde doorlooptijd van 3-4 jaar sowieso in de praktijk te kort wordt geacht, is het wellicht denkbaar met een startperiode van 2 jaar aan de slag te gaan waarbij de beschikbare 160k over deze periode wordt verdeeld. Tijdens deze looptijd kan ook de praktische werking van deze externe Begeleidingsgroep Bouwen worden beoordeeld en kunnen processen worden verbeterd. Voorwaarden / beheersmaatregelen - Een heldere bestuurlijke en ambtelijke opdrachtgever - opdrachtnemer beschrijving voor de Begeleidingsgroep; - Een heldere organisatiestructuur en selectieproces voor de deelnemers aan de BG; - Het in voldoende mate beschikbaar hebben van de benodigde externe vakdisciplines; - De extra capaciteitsvraag die deze ‘zij-instroom’ genereert dient onderdeel te worden van de DVO die Castricum met de BUCH overeen komt; - De beschikbare middelen van 160K worden realistisch over twee jaren ingezet, zodat in de tussentijd de praktische werking c.q.

het nut kan worden beoordeeld. 2