Bijlage 1. Rapportage bestrijdiging Coronavirus VHR NHN

Rapportage bestrijding Coronavirus Over de periode maart – 1 december 2020 Veiligheidsregio Noord-Holland Noord 09-12-2020

Rapportage bestrijding COVID-19 maart t/m november 2020 versiedatum 16-12-2020

Pagina 1 van 34

Inhoud 1.

Inleiding ............................................................................................................................................... 3

2.

Verantwoordelijkheden en afstemming .......................................................................................... 5

3.

Uitgelichte onderwerpen ................................................................................................................... 6 I Noodverordening, aanwijzingsbesluiten, ontheffingen en toezicht & handhaving ................ 6 II Wetgeving ........................................................................................................................................ 7 III Onderwerpen uit het bestuurlijk CrisisROAZ Corona .............................................................. 9 IV Testbeleid en Bron- en contactonderzoek (BCO) .................................................................. 10 V Actiecentrum communicatie ....................................................................................................... 11 VI Onderwerpen uit het ROT ......................................................................................................... 12 VII Bevolkingszorg ........................................................................................................................... 14 VII Kosten ......................................................................................................................................... 14

4.

Vooruitblik ......................................................................................................................................... 15 Vaccin ................................................................................................................................................ 15 Uitwerking Wet tijdelijke maatregelen covid-19 .......................................................................... 15 Regionale aanpak ............................................................................................................................ 15 Continuïteit van de organisatie ...................................................................................................... 16

Bijlage 1 Crisisorganisatie bij infectieziektebestrijding....................................................................... 17 Bijlage 2 Tijdlijn besluiten voorzitter veiligheidsregio Noord-Holland Noord .................................. 19 Bijlage 3 Vastgestelde noodverordeningen, aanwijzingsbesluiten en ontheffingen in de periode van maart tot en met juni 2020 .............................................................................................................. 26

Rapportage bestrijding COVID-19 maart t/m november 2020 versiedatum 16-12-2020

Pagina 2 van 34

1.

Inleiding

In februari 2020 deed de infectieziekte COVID-19 zijn intrede in Nederland en op 9 maart 2020 overleed de eerste coronapatiënt in Noord-Holland Noord. Op 11 maart 2020 werd het virus door de World Health Organization (WHO) officieel als pandemie erkend. Sinds de uitbraak van het Coronavirus werken Veiligheidsregio Noord-Holland Noord (VRNHN), GGD Hollands Noorden (GGD-HN), politie-eenheid Noord-Holland, het Openbaar Ministerie, de gemeenten in Noord-Holland Noord en ketenpartners uit het zorgdomein samen aan de beheersing van het Coronavirus. In juni 2020 verscheen de eerste tussentijdse rapportage, die terugblikte op de periode van maart tot en met mei. In september verscheen de tweede tussentijdse rapportage, waarin werd gerapporteerd over de periode van juni tot en met augustus. In de derde rapportage is teruggeblikt op de periode van september tot en met november. De Tijdelijke wet maatregelen covid-19 is per 1 december van kracht. In deze wet is opgenomen, dat de Veiligheidsregio’s binnen een maand een eindrapportage opleveren over de aanpak van de crisis. Deze eindrapportage verschijnt separaat aan de derde tussentijdse rapportage in december 2020. De opschaling naar GRIP 4 zal in ieder geval tot en met december van kracht blijven. Deze rapportage verschijnt dus in verband met de inwerkingtreding van de Tijdelijke wet maatregelen covid-19.

Hiermee wordt een periode van noodverordeningen afgesloten. Helaas is de crisis nog niet ten einde. In de eerste rapportage stonden verschillende uitdagingen die speelden in de eerste drie maanden centraal. Er was een forse belasting van de ziekenhuiscapaciteit, die zich het meest manifesteerde in een tekort aan IC-bedden. Daaraan gekoppeld was er een schaarste aan persoonlijke beschermingsmiddelen in heel Nederland. Vervolgens werd de VVT-sector zwaar belast door een aantal uitbraken van het Coronavirus. Om de snelle verspreiding van het Coronavirus te beperken werden noodzakelijke maatregelen genomen door het Rijk, die diep in het persoonlijke leven van mensen ingrepen. Tegen de zomer leek het Coronavirus steeds meer onder controle en werden maatregelen stapsgewijs versoepeld. Vanaf 1 juni konden alle inwoners van Noord-Holland Noord met klachten mogelijk passend bij een coronabesmetting zich laten testen bij een van de teststraten van GGD Hollands Noorden en werd bronen contactonderzoek verricht in de omgeving van mensen die besmet bleken te zijn. In de tweede rapportage keken we terug op de maanden juni, juli en augustus. Deze periode begon met relatieve rust. Op 1 juni en 1 juli werden diverse maatregelen versoepeld.

De voorbereiding op het zomerseizoen liep, er werden afspraken gemaakt met betrekking tot evenementen en voorbereidingen werden getroffen op de (terug)komst van toeristen. Het lag in lijn der verwachting dat de versoepeling van maatregelen tot meer nieuwe besmettingen zou leiden. De cijfers vielen toch hoger uit dan verwacht, waardoor de urgentie toenam om ons voor te bereiden op een tweede golf. Deze voorbereiding kreeg op landelijk niveau vorm in nauwe samenwerking met het Veiligheidsberaad, waarbij kaders rondom het regionaal op- en afschalen op dit moment worden opgesteld. In de derde rapportage keken we terug op de maanden september, oktober en november, de periode waarin de tweede golf zich – sneller dan verwacht - aandiende. In deze periode waren landelijke maatregelen van kracht en was er weer sprake van een grote druk op de zorg. Er zijn diverse noodverordeningen verschenen, de maatregelen zijn in verschillende stappen aangescherpt. Vanaf september is er vanuit de Rijksoverheid gewerkt met het coronadashboard en de escalatieladder. In de escalatieladder worden de categorieën waakzaam- zorgelijk - ernstig – zeer ernstig onderscheiden. Er is een wekelijks overleg gehouden met ministeries om de regio’s in te schalen. In de loop van oktober (13 oktober) kwamen de eerste regio’s in de categorie zeer ernstig. Sindsdien gelden landelijke maatregelen.

Noord-Holland Noord bevindt zich sinds 28 oktober in de categorie ‘zeer ernstig’. In de maand november startte de voorbereidingen op de feestdagen en jaarwisseling. Een ander belangrijk aspect in deze periode was de voorbereiding op de Tijdelijk wet maatregelen covid-19, die sinds 1 december 2020 van kracht is. De Wet Veiligheidsregio’s omschrijft dat de voorzitter van de veiligheidsregio na afloop van een ramp of crisis van meer dan plaatselijke betekenis schriftelijk verslag uitbrengt aan de raden van de getroffen gemeenten. De coronacrisis duurt inmiddels ruim 9 maanden en het verloop laat zich nog steeds niet precies voorspellen. Met deze eindrapportage biedt de voorzitter Veiligheidsregio Noord-Holland Noord (dhr. Roemer, waarbij dhr. Nieuwenburg optrad als plaatsvervangend voorzitter) de gemeenteraden van Noord-Holland Noord daarom een reflectie op de inspanningen verricht in de periode van maart tot en met Rapportage bestrijding COVID-19 maart t/m november 2020 versiedatum 16-12-2020

Pagina 3 van 34

november met betrekking tot de coronacrisis. De wet schrijft ook voor om besluiten en eventuele bezwaren over besluiten bij te houden. De besluiten die de voorzitter van de veiligheidsregio heeft genomen zijn als bijlage opgenomen. Ook zijn er verslagen van ieder RBT, deze zijn niet in deze rapportage bijgevoegd. De inhoudelijke discussies zijn daarin terug te lezen. De besluiten zijn in gezamenlijkheid genomen en hebben niet geleid tot bezwaren van individuele burgemeesters. Deze rapportage betreft een beschrijving van de aanpak in de bestrijding van het coronavirus door de Veiligheidsregio. Verschillende onderwerpen die onder de verantwoordelijkheid van de GGD vallen zijn nadrukkelijk aan bod zijn gekomen in het RBT (onder verantwoordelijkheid van de Voorzitter Veiligheidsregio). Deze onderwerpen (de stand van zaken aangaande de teststraten en het bron- en contactonderzoek) hebben een samenhang met andere onderwerpen in deze rapportage, en daarom zal op hoofdlijnen worden ingegaan op deze zaken. Leeswijzer Hoofdstuk twee van deze rapportage omschrijft de verantwoordelijkheden en de crisisorganisatie.

In hoofdstuk drie wordt ingegaan op de onderwerpen; (I) noodverordening, aanwijzingsbesluiten en toezicht en handhaving, (II) Wetgeving, (III) Onderwerpen uit het bestuurlijk CrisisROAZ Corona, (IV) Testbeleid en Bron- en contactonderzoek (BCO), (V) Communicatie, (VI) Onderwerpen uit het ROT, (VII) Bevolkingszorg en (VIII) Kosten. Dit rapport eindigt met een vooruitblik in het vierde hoofdstuk.

Rapportage bestrijding COVID-19 maart t/m november 2020 versiedatum 16-12-2020

Pagina 4 van 34

2.

Verantwoordelijkheden en afstemming

De coronacrisis werd in de periode van maart tot en met november bestreden vanuit de maximale crisisopschaling die we in Nederland kennen. De premier en de betrokken ministers vormen samen de Ministeriële Commissie Crisisbeheersing (MCCb). Alle besluiten van het MCCb worden via aanwijzingen neergelegd bij de voorzitters van de veiligheidsregio’s. Deze worden eerst landelijk afgestemd in het Veiligheidsberaad (VB), waarin de voorzitters veiligheidsregio’s verenigd zijn en overleggen in het kader van corona. Hiermee wordt zoveel mogelijk landelijke uniformiteit in de uitvoering van de maatregelen nagestreefd. Een schematische weergave van de crisisstructuur is opgenomen in bijlage 1. Op 12 maart 2020 zijn alle veiligheidsregio’s in Nederland volgens de Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdingsprocedure (GRIP) opgeschaald naar GRIP-4. Bij het GRIP4-niveau is een groot aantal bevoegdheden in de crisisbeheersing overgedragen aan de voorzitter van de veiligheidsregio. Binnen de VRNHN werd deze rol tot 1 oktober vervuld door de heer Bruinooge, burgemeester van gemeente Alkmaar. Sinds 1 oktober is de heer Emile Roemer burgemeester van de gemeente Alkmaar en voorzitter van de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord. De rol van plaatsvervangend voorzitter wordt vervuld door de heer Nieuwenburg, burgemeester van gemeente Hoorn.

De voorzitter wordt geadviseerd door het Regionaal Beleidsteam (RBT). In dit team vertegenwoordigen de leden van het Dagelijks Bestuur en de voorzitters van de driehoeken de burgemeesters in Noord-Holland Noord. Zij zorgen voor de bestuurlijke afstemming met de burgemeesters uit de regio. Ook de directie van VRNHN, de directie van GGD-HN, de districtschef van politie, de hoofdofficier van justitie, de coördinerend gemeentesecretaris, de Operationeel Leider en een aantal adviseurs (bestuurlijk, juridisch en communicatie) maken deel uit van het RBT. Het RBT kwam vanaf 16 maart 2020 twee keer per week bijeen. Per 30 april is de vergaderfrequentie teruggebracht naar één keer per week. Vanaf 9 juli is de vergaderfrequentie teruggebracht naar eens per twee weken. In verband met de toename van besmettingen is in oktober de frequentie weer wekelijks geworden. De frequentie van het RBT loopt samen met de frequentie van vergaderingen van het Veiligheidsberaad. Aan het Regionaal Operationeel Team (ROT) wordt leidinggegeven door de Operationeel Leider. Het ROT bestaat uit vertegenwoordigers van politie, brandweer, geneeskundige hulpverlening, bevolkingszorg en defensie. Daarnaast zijn monodisciplinaire stafsecties operationeel die het ROT adviseren en zorgdragen dat de continuïteit en veiligheid van de hulpverlening en crisisorganisatie geborgd is.

Het Regionaal Overleg Acute Zorg Noord-Holland en Flevoland dat bestaat uit de 120 bestuurders van alle zorginstellingen besloot een dag na de landelijke opschaling in alle Veiligheidsregio’s naar GRIP 4 om een het Bestuurlijk CrisisROAZ Corona in te stellen bestaande uit een team van vertegenwoordigers van alle sectoren in de acute zorg. Voorzitter was de vertegenwoordiger namens de ziekenhuizen. Verder bestond de groep uit een vaste vertegenwoordigers namens huisartsen, VVTsector, GGZ, VGZ, GHOR/GGD, RAV en de directeuren van het stafbureau van het ROAZ. Dhr. Martin Smeekes werd gevraagd deel te nemen op persoonlijke titel. Dit bestuurlijk CrisisROAZ Corona kreeg het mandaat om op te treden namens het gehele ROAZ.

Rapportage bestrijding COVID-19 maart t/m november 2020 versiedatum 16-12-2020

Pagina 5 van 34

3.

Uitgelichte onderwerpen

Een aantal onderwerpen is van groot belang geweest gedurende deze crisis. In deze sectie worden de onderwerpen uitgelicht en de belangrijkste ontwikkelingen en besluiten besproken die aan de orde waren.

I Noodverordening, aanwijzingsbesluiten, ontheffingen en toezicht & handhaving De minister geeft de voorzitters van de veiligheidsregio een aanwijzing op grond van de Wet publieke gezondheid. In het Veiligheidsberaad wordt vervolgens een model-noodverordening vormgegeven en ter consultatie neergelegd bij de 25 veiligheidsregio’s. Nadat het model is vastgesteld kunnen de veiligheidsregio’s aan de hand van het model hun eigen noodverordening vaststellen waarbij aandacht is voor de lokale en regionale situatie. In de noodverordening is de mogelijkheid opgenomen voor de voorzitter om gebieden aan te wijzen als verboden gebied (een aanwijzingsbesluit) en ook kan hij ontheffingen en/of vrijstellingen verlenen van de verboden in de noodverordening. Noodverordeningen Het opzetten en vaststellen van een noodverordening op basis van de Wet Veiligheidsregio’s (Wvr) is nog nooit eerder in het 10-jarige bestaan van de Wvr voorgekomen. Na afkondiging van de eerste maatregelen op 12 maart 2020 volgde een dag later op 13 maart de eerste aanwijzing van de minister voor Medische Zorg en Sport (VWS), mede namens de minister van Justitie en Veiligheid (J&V), en de minister van Medische Zorg aan de Voorzitter VRNHN. De aanwijzingen, die steeds na het afkondigen van maatregelen resulteerden in de model-noodverordeningen.

Veiligheidsregio Noord-Holland Noord heeft zich in het belang van uniformiteit en uitlegbaarheid altijd aangesloten bij de model-noodverordening. Waar nodig werd de model-noodverordening aangepast aan de specifieke situatie in Noord-Holland Noord. Er zijn in totaal 18 noodverordeningen vastgesteld in Veiligheidsregio Noord-Holland Noord. In de periode van 16 maart tot en met 1 juni 2020 zijn er zes verschillende noodverordeningen vastgesteld. Deze noodverordeningen zijn uitgebreider toegelicht in de eerste tussentijdse rapportage over de aanpak van de coronacrisis. In de periode van 1 juni tot en met eind augustus verscheen de zevende tot en met de elfde noodverordening. Deze noodverordeningen zijn uitgebreider toegelicht in de tweede tussentijdse rapportage over de aanpak van de coronacrisis. In de periode van 1 september tot en met 30 november 2020 zijn de twaalfde tot en met de achttiende noodverordening vastgesteld. De achttiende noodverordening betrof de intrekking van de noodverordening. Een overzicht van de achttien noodverordeningen is opgenomen in bijlage 3. Met ingang van 1 december 2020 treedt de Tijdelijke wet maatregelen covid-19 in werking. Deze wet vervangt de door de voorzitter van Veiligheidsregio Noord-Holland Noord vastgestelde noodverordening.

Omdat vanwege de inwerkingtreding van de Tijdelijke wet maatregelen covid-19 een noodverordening niet langer noodzakelijk is, heeft de voorzitter van Veiligheidsregio Noord-Holland Noord de noodverordening van 18 november 2020 in met ingang van 1 december 2020 ingetrokken. Aanwijzingsbesluiten Op 20 maart 2020 is het (eerste) “Besluit tot aanwijzing toezichthouders in verband met de uitvoering Noodverordening COVID-19 Veiligheidsregio Noord-Holland Noord” in werking getreden. In de eerste tussenrapportage is uitgelegd waarvoor deze aanwijzingsbesluiten dienen en hoe ze op 26/3/2020 en 30/4/2020 zijn uitgebreid. Na deze laatste uitbreiding heeft er geen uitbreiding van de categorieën toezichthouders plaatsgevonden, maar zijn de besluiten wel telkens opnieuw genomen, bekendgemaakt en in werking getreden. Ontheffingen In de periode van maart tot en met november 2020 zijn verschillende ontheffingen verleend.

Deze ontheffingen betroffen een vrijstelling van de noodverordening voor markten, erehagen, de openstelling van een zwembad in verband met duiktrainingen en zwemtesten van het Commando Zeestrijdkrachten (CZSK), het geopend houden van sportgelegenheden omdat het was aangewezen als locatie voor GGD Hollands Noorden om zorgpersoneel te testen op COVID-19, voor sportieve dagprogramma’s voor kinderen met een GGZ-indicatie, voor vergaderingen van de Raad en Commissies van de gemeente Alkmaar, voor een vergadering van het AB van de GGD. Verder zijn er ontheffingen verleend op het Rapportage bestrijding COVID-19 maart t/m november 2020 versiedatum 16-12-2020

Pagina 6 van 34

maximum van dertig personen per zelfstandige ruimte voor samenkomsten in gebouwen van groot belang voor de regio (vijf theaters). Een overzicht van de ontheffingen is opgenomen in bijlage 3. Manifestaties en betogingen Aangezien de uitbraak van COVID-19 een crisis van meer dan plaatselijke betekenis betreft, zijn in verband met deze crisis ten behoeve van de crisisbeheersing ingevolge artikel 39 van de Wet veiligheidsregio’s alle in dat artikel genoemde bevoegdheden van de tot de regio behorende burgemeesters overgegaan naar de voorzitter van de veiligheidsregio. Daartoe behoort ook de bevoegdheid om naar aanleiding van een kennisgeving van een manifestatie hieraan voorschriften en beperkingen te stellen (artikel 5 van de Wet Openbare Manifestaties; hierna: WOM). Om een ordelijk en veilig verloop van de manifestaties/betogingen, de veiligheid van de burgers en bezoekers en de publieke gezondheid in de regio te allen tijde te waarborgen zijn door de voorzitter voorwaarden aan de manifestaties/betogingen verbonden. In de periode van maart tot en met 1 december zijn er besluiten genomen over 12 manifestaties en betogingen. Deze vonden plaats in Alkmaar, Castricum en Hoorn. Een overzicht van de manifestaties en betogingen is opgenomen in bijlage 3. Handhaving In het RBT van 26 maart 2020 is een handelingsperspectief handhaving vastgesteld.

Dit handelingsperspectief geeft invulling aan het mogelijk handhavend optreden van (gemeentelijke) BOA’s en politie. In het verlengde van dit vastgestelde perspectief is in het ROT van vrijdag 27 maart 2020 nadere afstemming geweest tussen de algemeen commandanten van politie en bevolkingszorg, zodat op lokaal niveau helder is binnen welke handhavingskaders opgetreden kan worden. Afgesproken is dat er bij het handhaven eerst een dialoog plaatsvindt en wanneer dit niet mag baten boetes uitgeschreven kunnen worden. Er wordt enkel bij excessen en bewuste overtredingen van de maatregelen beboet. In het RBT van 3 september 2020 is de hiervoor benoemde handelswijze bevestigd en is de Handreiking handhaving COVID-19 vastgesteld. Hierin wordt duiding wordt gegeven aan de toe te passen bestuursrechtelijke handhavingsinstrumenten. In lijn met het hiervoor genoemde handelingsperspectief en de handreiking hebben de nodige interventies plaatsgevonden. Deze varieerden van aanspreken, het voeren van het ‘goede gesprek’ tot het afgeven van een bestuurlijke waarschuwing. In veel gevallen was dit voldoende om de overtreder te bewegen om conform de geldende wet- en regelgeving te handelen. In enkele gevallen bleek dit onvoldoende danwel was er sprake van excessen die verdergaand danwel direct ingrijpen noodzakelijk maakten.

In totaal zijn tien (10) lasten onder dwangsom opgelegd wegens het niet naleven van de op dat moment geldende maatregelen. Dit houdt in dat de overtreder bij het opnieuw in de fout gaan een dwangsom verbeurt. In geen van deze gevallen is de overtreder nadien in de fout gegaan. Er zijn dan ook geen dwangsommen verbeurd. Daarnaast zijn twee lasten onder bestuursdwang opgelegd aan een tweetal eet- en drinkgelegenheden vanwege ernstige schending van de geldende coronamaatregelen. De eet- en drinkgelegenheden zijn in de gelegenheid gesteld een verbeterplan voor te leggen. Na goedkeuring van het verbeterplan door de voorzitter werden de eet- en drinkgelegenheden in de gelegenheid gesteld weer open te gaan. Eén van de eet- en drinkgelegenheden heeft hiervan gebruik gemaakt en is na goedkeuring van het verbeterplan weer geopend. De tweede eet- en drinkgelegenheid heeft geen gebruik gemaakt van de mogelijkheid om een verbeterplan in te dienen. De last onder bestuursdwang is met de inwerkingtreding van de Tijdelijke wet maatregelen covid-19 van rechtswege vervallen. Verboden gebieden De noodverordeningen boden de mogelijkheid om gebieden aan te wijzen als verboden gebied. Daartoe kon onder meer worden overgegaan als vanwege de gedragingen of mogelijke gedragingen in die gebieden de zorgcontinuïteit in de regio in het geding kwam.

Bijvoorbeeld doordat mensen zich niet aan de 1,5 meter afstand hielden of konden houden met het risico op toename van de besmettingen en mogelijke ziekenhuis opnames. Rapportage bestrijding COVID-19 maart t/m november 2020 versiedatum 16-12-2020

Pagina 7 van 34

In de periode zijn acht (8) gebieden als verboden gebied aangewezen. Het betrof de aanwijzing als verboden gebied van kampeerterreinen, strand- en slaaphuisjes, de Zuiderdijk vanaf Hoorn tot de Broekerhaven over de gehele lengte van het grondgebied van de gemeente Drechterland, de skatebanen aan de Munnikenweg en het Molentochtpad in Alkmaar, Café het Zeepaardje te Medemblik en recreatieterrein Egboetswater.

II Wetgeving Het coronavirus is een virus behorende tot groep A van de infectieziekten. Dit heeft tot gevolg dat de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) de leiding heeft over de bestrijding van de pandemie en dat de voorzitter van de veiligheidsregio zorg dient te dragen voor die bestrijding hiervan. Sinds 13 maart 2020 zijn aan de voorzitters van de veiligheidsregio’s verschillende opdrachten (aanwijzingen) gegeven om in Nederland zoveel mogelijk een uniform beleid te hanteren op basis van de adviezen van het Outbreak Management Team (OMT). De voorzitters van de veiligheidsregio’s hebben ter uitvoering van deze opdrachten onder meer de noodverordeningen vastgesteld. De voorzitters van de veiligheidsregio waren hiertoe, als verantwoordelijke voor de crisisbestrijding binnen de veiligheidsregio, bij uitsluiting bevoegd. Noodverordeningen kunnen naar hun aard echter niet al te lang duren. Daarom heeft de regering een wettelijke regeling getroffen voor de maatregelen die in de komende periode noodzakelijk kunnen zijn. Nu de eerste, acute fase van de crisis voorbij is, vindt de regering het belangrijk dat zoveel mogelijk op wetsniveau wordt bepaald welke maatregelen in de komende periode kunnen worden getroffen en dat de Eerste en Tweede Kamer in hun rol van medewetgever beslissen over de kaders waarbinnen die maatregelen worden vastgesteld en uitgevoerd.

Dit heeft geleid tot het Wetsvoorstel Tijdelijke wet maatregelen covid-19 (hierna: het wetsvoorstel). Het wetsvoorstel is het nieuwe uitgangspunt voor de normering die nodig is in het kader van de bestrijding van het coronavirus. Het wetsvoorstel is bedoeld als een specifieke regeling (lex specialis) voor de bestrijding van het coronavirus ten opzichte van artikel 7 van de Wet publieke gezondheid, het artikel dat tot eind november ten grondslag lag aan de door de voorzitter van de veiligheidsregio’s opgelegde noodverordeningen. Uitgangspunt van het wetsvoorstel is dat de bestrijding van het coronavirus landelijk beleid vergt. De minister van VWS houdt daarom de leiding over die bestrijding. In lijn hiermee worden maatregelen ter bestrijding van het coronavirus (hoofdzakelijk) bij ministeriële regeling vastgesteld. De Tijdelijke wet maatregelen covid-19 is op 1 december 2020 in werking getreden. Ook het Tijdelijk besluit veilige afstand, de Tijdelijke regeling maatregelen covid-19 en de Regeling aanvullende mondkapjesverplichtingen covid-19 zijn op 1 december 2020 in werking getreden. Op datzelfde moment is de geldende noodverordening ingetrokken. Burgemeester In de wet zijn aan de burgemeester bevoegdheden toegekend om in bijzondere omstandigheden ontheffing te verlenen van een aantal nationale regels.

Ook komen de burgemeester toezichtsbevoegdheden en handhavingsbevoegdheden toe. De burgemeester legt over de inzet van de bevoegdheden die hem op grond van het wetsvoorstel toekomen, verantwoording af aan de gemeenteraad. Voorzitter Veiligheidsregio De voorzitter van de veiligheidsregio is en blijft ook na inwerkingtreding van de Tijdelijke wet maatregelen covid-19 verantwoordelijk voor de bestrijding van het coronavirus. Aan de voorzitter van de veiligheidsregio komen echter in beginsel niet langer de bevoegdheden toe die nu, zoals hiervoor beschreven, aan de burgemeester zijn toegekend. Onder omstandigheden kan de minister van VWS echter besluiten deze burgemeestersbevoegdheden (en daarmee ook de handhavingsbevoegdheden) weer over te dragen aan de voorzitter van de veiligheidsregio. De betrokken burgemeester mag die bevoegdheid op dat moment tijdelijk niet meer zelf uitoefenen. Status De Tijdelijke wet maatregelen covid-19 is op 1 december 2020 in werking getreden. De Veiligheidsregio heeft zich, samen met de gemeenten, voorbereid op de gewijzigde verantwoordelijkheden tussen burgemeesters van de gemeenten in NHN en voorzitter veiligheidsregio na inwerkingtreding. Meerdere malen is in het RBT aangegeven dat het gewenst is de goede afstemming tussen de burgemeesters van Rapportage bestrijding COVID-19 maart t/m november 2020 versiedatum 16-12-2020

Pagina 8 van 34

de gemeenten en de voorzitter veiligheidsregio te behouden via een vaste structuur. Het RBT is per 1 december uitgebreid met alle burgemeesters uit de Veiligheidsregio en blijft bijeenkomen. Hierbij wordt de frequentie van het Veiligheidsberaad gevolgd.

III Onderwerpen uit het bestuurlijk CrisisROAZ Corona In het Bestuurlijk crisis ROAZ corona zijn verschillende thema’s actueel geweest gedurende de afgelopen maanden. De nadruk heeft deels gelegen op de acute zaken, maar ook is men bezig geweest met de langere termijn. Algemeen De druk op de zorg was groot in 2020. In het voorjaar hadden we te maken met de eerste golf en de tweede golf diende zich eerder aan dan verwacht. In oktober zijn de verschillende categorieën van inschaling geïntroduceerd. Veiligheidsregio Noord-Holland Noord bevindt zich sinds 28 oktober in de categorie ‘zeer ernstig’. In het Bestuurlijk crisis ROAZ corona zijn verschillende thema’s actueel geweest gedurende de afgelopen maanden. Opschalingsplan LNAZ Het landelijk netwerk acute zorg, dat wordt gevormd door de 11 ROAZ-overleggen, heeft in de zomer een landelijk opschalingsplan acute zorg opgesteld. Hierbij zijn afspraken gemaakt om bij opschaling over voldoende capaciteit te kunnen beschikken en voorbereid te zijn op een mogelijke toename van besmettingen. Het opschalingsplan bestaat uit verschillende maatregelen die zijn getroffen, zodat er bij een grotere afname van zorg het aanbod niet schaars is.

Het plan betreft de volgende onderdelen: - Coördinatie op de patiëntenstromen - Extra capaciteit IC - Inzet heli’s - Extra ambulance-eenheden - Het extra opleiden van IC-verpleegkundigen De afgelopen maanden is dit opschalingsplan in werking getreden door de inzet alle bovengenoemde punten. Als onderdeel van dit opschalingsplan is de reguliere zorg ook afgeschaald, in sommige periodes met zo’n 40%. Regionale aanpak zorg voor kwetsbare COVID-patiënten (COVID-units) In samenwerking met de veiligheidsregio’s Kennemerland en Zaanstreek-Waterland is (in opdracht van de minister VWS) een aanpak tot stand gekomen waarbij domein overstijgend de beddencapaciteit van kwetsbare patiënten is georganiseerd. Het gaat hierbij om het bieden van een alternatief voor kwetsbare patiënten als (1) opname in het ziekenhuis door de patiënt niet (langer) gewenst of mogelijk is, of waar dit medisch niet zinvol werd geacht en wanneer (2) zorg in de thuissituatie niet veilig voor mantelzorger, medebewoner of zorgpersoneel, of niet efficiënt kon worden georganiseerd. Voor zover deze capaciteit niet gerealiseerd kan worden door het veilig organiseren van thuiszorg of het realiseren van "Corona-units" in bestaande verpleeghuizen, gehandicapten- en GGZ instellingen zijn tijdelijke zorglocaties gerealiseerd.

In de regio NHN waren in de eerste opschalingsfase 18 plaatsen beschikbaar, van deze plekken is gedurende de periode van september tot en met november veelvuldig gebruik gemaakt. Het grootste gedeelte van de tijd waren vrijwel alle plekken bezet. Persoonlijke beschermingsmiddelen In het voorjaar was er een tekort aan persoonlijke beschermingsmiddelen. Sinds begin juni was er geen sprake meer van tekorten aan persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM’s) en is er regionaal en landelijk een voorraad opgebouwd. Om inzicht te houden in de regionale situatie inventariseert de GHOR wekelijks of zorginstellingen tekorten hebben. De Geneeskundige Hulpverleningsorganisaties in de Regio (GHOR) zijn sinds juni afgeschaald met de landelijke PBM-organisatie naar een waakvlamstand. In de huidige tweede golf is de GHOR formeel weer ontwaakt en wordt er weer wekelijks gemonitord op voorraad. Het Landelijk Consortium Hulpmiddelen beschikt over een grote hoeveelheid PBM die dient als noodvoorziening. Zorginstellingen dienen te bestellen bij hun reguliere leveranciers. Sinds de zomer zijn de voorraden zodanig op orde dat de voorraad van het LCH dient als noodvoorziening. Sinds eind september was er sprake van een toename van besmettingen, en daarmee is zoals verwacht ook het Rapportage bestrijding COVID-19 maart t/m november 2020 versiedatum 16-12-2020

Pagina 9 van 34

gebruik van PBM toenemen. Met de voorraden (zowel bij de zorginstellingen en bij het LCH) die op dit moment voorhanden zijn, is de situatie onder controle en zal dit naar verwachting ook zo blijven. Soms kan er schaarste voorkomen onder specifieke producten (zoals recent het geval was bij handschoenen), maar de producten blijven beschikbaar. Er zit wel een limiet op de hoeveelheden die besteld kunnen worden, om te voorkomen dat instellingen gaan hamsteren. Extra huisartsenzorg Er is extra zorg vanuit de huisartsen geboden, met het doel patiënten vervroegd te kunnen ontslaan uit het ziekenhuis om zo de druk op de zorg te verminderen. Deze manier van extra huisartsenzorg, waar eerder in Amsterdam mee is begonnen, heeft ook vorm gekregen in Alkmaar en ook in Hoorn wordt conform deze werkwijze extra zorg geboden. Defensiebijstand In de periode van maart tot en met november heeft defensie enkele malen bijstand verleend. (Deze informatie wordt zsm aangevuld) -

Bij een uitbraak van het coronavirus in een verpleegtehuis in Bergen heeft defensie bijstand verleend. De inzet bestond uit een team van verpleegkundigen en verzorgenden, die gedurende drie weken bijstand hebben verleend. Deze bijstand was nodig vanwege de uitval van personeel door corona.

IV Testbeleid en Bron- en contactonderzoek (BCO) Teststraten Sinds juni hebben de GGD’en de opdracht om iedereen met klachten verdacht voor COVID-19 te testen en om grootschalig bron- en contactonderzoek te verrichten. In de periode 1 juni tot en met 30 november zijn door de GGD totaal 153.047 testen uitgevoerd. Sinds het begin van de uitbraak is GGD-HN opgeschaald volgens de landelijke richtlijn. De afgelopen maanden heeft GGD Hollands Noorden de testcapaciteit in de regio fors opgehoogd. Inmiddels zijn in Noord-Holland Noord zeven testlocaties operationeel. De totale capaciteit van deze teststraten is 4.150 per dag. Daarmee voldoet de GGD ruimschoots aan de landelijke richtlijn. Ook de personele bezetting is hierop gebaseerd. Na een piek in het najaar werd het eind november rustiger in de teststraten. Inwoners uit Noord-Holland Noord kunnen zich zonder noemenswaardige wachttijden laten testen. Ook de uitslagen zijn over het algemeen snel bekend. De GGD-teststraten zijn gevestigd in Alkmaar, Den Helder, Texel, Zwaag, Heerhugowaard-Noord, Opmeer en Bovenkarspel. In de regio zijn ook diverse commerciële teststraten gevestigd. Tegen betaling kunnen inwoners daar een test ondergaan. Deze teststraten zijn verplicht positieve testen te melden aan de GGD. Dit is geregeld in de Wet Publieke Gezondheid.

Als de GGD een nieuwe aanbieder in beeld krijgt, wordt contact opgenomen om te informeren over de meldingsplicht en de landelijke kwaliteitseisen van VWS. De GGD heeft geen inspecterende functie richting de commerciële aanbieders. Dit wordt uitgevoerd door de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). Als de GGD medisch-inhoudelijke knelpunten signaleert, geven zij dit door aan IGJ. Bron- en contactonderzoek Met het bron- en contactonderzoek probeert GGD Hollands Noorden besmette personen zo snel mogelijk op te sporen. Doel daarbij is te voorkomen dat andere mensen worden besmet. Tijdens de piek in het aantal besmettingen dit najaar, was het voor het BCO-team niet altijd mogelijk uitgebreid bron- en contactonderzoek uit te voeren. Wel was er contact met alle besmette personen. Telefonisch werd onder meer uitgelegd hoe men het beste mensen met wie de besmette persoon contact had gehad, kon informeren. Vanaf eind november kan het bron- en contactonderzoek weer op een ‘normale’ manier plaatsvinden omdat het aantal besmettingen is gedaald. Het BCO-team wordt ondersteund door een landelijke pool BCO-ers. Rapportage bestrijding COVID-19 maart t/m november 2020 versiedatum 16-12-2020

Pagina 10 van 34

V Actiecentrum communicatie Het actiecentrum crisiscommunicatie informeert inwoners en ondernemers over de landelijke en regionale coronamaatregelen. Communicatiecollega’s beantwoorden vragen en houden daarvoor een Q&A bij op www.vrnhn.nl, de website van de veiligheidsregio. Daarnaast ontwerpt het actiecentrum communicatiemiddelen en -campagnes om het gedrag van inwoners bij te sturen. Die campagnes bespreekt en deelt het actiecentrum met de communicatiecollega’s van onze zeventien gemeenten, zodat ook zij de campagnes delen. Na de persconferenties van het Kabinet deelt het actiecentrum de landelijke communicatiemiddelen nog diezelfde avond via de eigen website en social mediakanalen. Ook de nieuwe noodverordeningen die uit nieuwe maatregelen volgen maakt het actiecentrum bekend via de website en social media kanalen van de veiligheidsregio. Na de persconferenties van minister-president Mark Rutte en minister Hugo de Jonge deelt het actiecentrum de landelijke communicatiemiddelen nog diezelfde avond via de eigen website, de social mediakanalen en met de gemeenten. Ook de noodverordeningen die uit nieuwe maatregelen volgen maakte het actiecentrum bekend via de website en social media kanalen van de veiligheidsregio.

Dit is de link naar de archiefpagina op onze website met daarop alle noodverordeningen, aanwijzingen, gebiedsverboden en veelgestelde vragen en antwoorden Archief | Veiligheidsregio Noord-Holland Noord (vrnhn.nl). Er is regelmatig contact geweest met het Nationaal Kernteam Crisiscommunicatie. Het doel is om als één overheid één boodschap te vertellen naar inwoners en ondernemers. De boodschap en materiaal van het Rijk en het Nationaal Kernteam Crisiscommunicatie is via de gebruikelijke kanalen gedeeld met communicatiecollega’s van de gemeenten in de regio. Ook sloten foto’s en ander beeldmateriaal aan op de landelijke communicatielijn. Omgevingsanalyses om buitenwereld naar binnen te brengen Voor gemeenten, het Regionaal Operationeel Team (ROT) en het Regionaal Beleidsteam (RBT) maakt het actiecentrum omgevingsanalyses die ook gedeeld worden in LCMS. De omgevingsanalyses laten zien hoe onderwerpen rond corona leven in onze regio en brengen daarmee de buitenwereld naar binnen. Nieuwsbrief Corona sinds half juli iedere twee weken na RBT Iedere twee weken vergadert het Regionaal Beleidsteam op donderdagochtend. Diezelfde dag maakt en verspreid het communicatieteam de Nieuwsbrief Corona naar betrokken mensen van de interne organisatie, gemeenten en andere partners.

In het begin van de crisis stuurde het actieteam nog dagelijks een nieuwsupdate en wekelijks een nieuwsbrief naar bestuurders en medewerkers van gemeenten, partnerorganisaties en de eigen organisatie, half juli schroefde zij de frequentie terug, omdat ook de overleggen in frequentie minder werden. Dit is de link naar de Nieuwsbrief Corona waarvoor mensen zichzelf op kunnen geven. Gerichte communicatie tijdens bijzondere dagen Voor Moederdag, Hemelvaart, Pinksteren en Vaderdag, Sint-Maarten, Kerst en de jaarwisseling maakten we gerichte campagnes om mensen aan te moedigen om zich ook tijdens deze gezellige dagen aan de coronamaatregelen te houden. Communicatie gericht op doelgroepen Er is communicatie gericht op specifieke doelgroepen. Zo probeerde men jongeren te bereiken via hun leraren en ouders. Er verschenen in de zomer flyers voor toeristen in onze regio in het Engels en Duits over coronamaatregelen. Ook toen de basisscholen weer opengingen is er doelgericht naar ouders en leerkrachten gecommuniceerd over de terugkeer naar de basisschool. Campagnes Er zijn verschillende campagnes aan de orde geweest, meer informatie over deze campagnes is terug te lezen in de tussentijdse rapportages.

- Serie met verhalen van mensen achter de schermen - Voor wie houdt jij 1,5 meter afstand, blijf je thuis bij klachten en laat je jezelf testen? Rapportage bestrijding COVID-19 maart t/m november 2020 versiedatum 16-12-2020

Pagina 11 van 34

-

De impact van ‘de witte jas’ – met artsen en verpleegkundigen uit de regio Verhalen uit de samenleving over corona om inzicht en inspiratie te bieden GezichtGezocht #Daardoeikhetvoor, met meer dan 130 aanmeldingen

Flitspeiling – houdt het ‘het stille midden’ zich aan de coronamaatregelen? Van 2 tot en met 11 november is er een flitspeiling uitgezet onder de inwoners van Noord-Holland Noord. Het doel was om meer inzicht te krijgen in het gedrag en de motivatie van inwoners, zodat hiermee de communicatie nog beter kon aansluiten op de beleving en behoeften van de inwoners. In de omgevingsanalyses komen vooral meningen naar boven van mensen die op sociale media graag hun standpunt ventileren. Met de flitspeiling kon een stem worden gegeven aan ‘het stille midden’, de mensen die op social media niet altijd zichtbaar (willen) zijn. Via de online kanalen en samen met de GGD en gemeenten is de Flitspeiling in onze regio verspreid. Uit de flitspeiling bleek dat de meeste inwoners in de regio vinden dat de coronamaatregelen helpen en dat mensen zich eraan houden. Met name het 1,5 meter afstand houden en het thuis blijven bij (milde) klachten scoren hoog. Dit is de link naar de uitkomsten van de Flitspeiling Resultaten flitspeiling: Meeste mensen houden zich aan de coronamaatregelen | Veiligheidsregio Noord-Holland Noord (vrnhn.nl).

VI Onderwerpen uit het ROT Evenementen Op 26 maart 2020 kwam er een verbod op evenementen. Met de versoepeling van de maatregelen in de zomer waarbij het weer mogelijk werd om evenementen te organiseren, is de regionale werkgroep evenementveiligheid in opdracht van het ROT aan de slag gegaan met de voorbereiding op de verwachte aanvragen. Ook op landelijk niveau, vanuit het Veiligheidsberaad, is er een Landelijk kader evenementen opgesteld. In overleg met het Regionaal Overleg Crisisbeheersing, met politie NH en de Veiligheidsregio’s Kennemerland en Zaanstreek-Waterland is een handreiking opgesteld. Hierbij zijn uitgangspunten geformuleerd en is het proces van beoordeling van evenementenaanvragen beschreven. Het reguliere evenementenproces zoals beschreven in het regionaal evenementenbeleid en het gemeentelijk evenementenbeleid bleef gehanteerd. Zo kreeg iedere aanvraag de gebruikelijke risicoscan, aangevuld door de COVID-19 scan. Indien hierop een negatief advies volgt, is het aan de organisator om aanvullende maatregelen te treffen. In dit proces was het advies van politie en VRNHN/GGD zwaarwegend. De gemeente checkt in gezamenlijkheid met de adviseurs/hulpdiensten of aan de voorwaarden voldaan wordt. Hierin wordt ook de handhaafbaarheid meegenomen. Conform het regionale evenementenbeleid vraagt de gemeente advies aan de diverse partijen en handelt de vergunning af.

In de regio hebben na de zomer diverse evenementen plaats gevonden, zoals de grote kermissen op speciaal aangewezen evenemententerreinen in Alkmaar en Hoorn. Daarnaast zijn er diverse andere evenementen georganiseerd zoals kermissen met een meer lokaal karakter in bijvoorbeeld Warmenhuizen en Medemblik en bijzondere activiteiten zoals de openluchtbioscoop op Texel. Deze evenementen zijn mede door een goede voorbereiding en afstemming met organisatoren zonder noemenswaardige problemen verlopen. Tot 29 september was de inzet van de werkgroep evenementenveiligheid erop gericht om binnen de maatregelen evenementen zo veel mogelijk binnen de geldende coronamaatregelen te faciliteren. Vanaf 29 september zijn de maatregelen aangescherpt en vanaf 14 oktober waren evenementen verboden. Aandacht is besteed aan het duiding voor de nabije toekomst. Memo’s zijn geschreven voor winterterrassen, carnaval, Sint-Maarten en Sinterklaas. Ook is er met landelijke afstemming een document geschreven over de lokale besluitvorming. Dat document heeft de gemeenten geholpen met de dilemma’s. Het document maakt een tweedeling: mag het en moet je het willen? Met name het tweede deel geeft een mooi handvat voor bestuurlijke overweging bij besluitvorming.

In november is er een Webinar georganiseerd voor de vergunningverleners van de gemeenten en de adviseurs over doorstroomlocaties en hoe deze goed in te richten. Door de werkgroep evenementen wordt er een vooruitblik gemaakt naar 2021. Rapportage bestrijding COVID-19 maart t/m november 2020 versiedatum 16-12-2020

Pagina 12 van 34

Risicosectoren met arbeidsmigranten / Vleesverwerkende industrie Omdat de vleesverwerkende industrie een risico tot uitbraken bleek (met gevallen in Duitsland en OostNederland) trad de GGD landelijk in overleg met de Tweede Kamer over de aanpak van de risicobeheersing binnen de slachterijen. In de regio NHN is het gesprek gevoerd met verschillende slachterijen, dit heeft niet tot maatregelen geleid. Daarnaast heeft de GGD in overleg met het ROT de hele sector waar arbeidsmigranten werkzaam zijn in beeld gebracht, dit leidde onder andere tot de hieronder genoemde netwerkkaart arbeidsmigranten. In het kader van infectiebestrijding en risicofactoren met arbeidsmigranten is regionaal met de gemeenten, NVWA, Arbeidsinspectie en Veiligheidsregio/GGD een platform opgericht om goed voorbereid te zijn, conform een landelijk voorstel voor een samenwerkingsplatform en landelijke regie, opgesteld op 25 juni 2020. Gemeenten die hierbij betrokken zijn worden aangehaakt via een OOV’er bij het overleg. Het initiatief ligt bij GGD. Doelgroepen Er zijn scenario’s uitgewerkt en maatregelen getroffen voor verschillende specifieke doelgroepen: - Netwerkkaart arbeidsmigranten, waarin proces en taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden van betrokken organisaties in kaart zijn gebracht.

- Voor toeristen die naar Nederland kwamen is er doelgerichte communicatie toegepast (zie ook bij hoofdstuk Actiecentrum Communicatie) en zijn quarantainelocaties voorbereid. Deze zijn tot dusverre niet in gebruik genomen. - Voor de doelgroep dak- en thuislozen is wel gebruik gemaakt van de ingerichte quarantaine locatie in Heiloo. - De opvang van asielzoekers heeft ook de aandacht. Afgesproken is, dat het COA zelf in quarantainelocaties voorziet in het geval van een uitbraak. Indien dit niet haalbaar is, zal de gemeente in samenspraak met de Veiligheidsregio waar mogelijk hulp bieden. Mondkapjes Eind juli ontstond een landelijke discussie over nut en noodzaak van het dragen van een niet-medisch mondkapje. Minister de Jonge stuurde op 29 en 30 juli brieven hierover aan alle voorzitters veiligheidsregio. In de media en in het Veiligheidsberaad van 29 juli 2020 geven burgemeesters Halsema en Aboutaleb aan dat zij vinden dat het verplicht stellen van een mondkapje een stevig signaal is, dat nodig is om iedereen eraan te herinneren dat het virus nog onder ons is. Gedragswetenschappers onderschreven dat mensen die mondkapjes dragen, zich beter aan de anderhalve meter maatregel houden. Het kabinet stelde, op basis van het advies van het Outbreak Management Team, dat een mondkapjesplicht medisch gezien niets bijdraagt aan het voorkomen van nieuwe coronagevallen.

De uitkomst van deze discussie was dat alle veiligheidsregio’s van het kabinet de vrijheid kregen om met een mondkapjesplicht te experimenteren in bepaalde gebieden of concrete locaties. Het ROT adviseerde negatief aan de voorzitter VRNHN op het verplichten (of experimenteren met) van een mondkapje en het RBT heeft dit advies overgenomen. Sinds de invoering van de Tijdelijke wet maatregelen covid-19 geldt de mondkapjesplicht voor publiek gebruik. Kerst en Oud & Nieuw Voor de feestdagen zijn er diverse dilemma’s besproken. Kerst is voornamelijk een feest waarbij mensen samen willen komen. Daar is een communicatiestrategie voor gemaakt. Ook is er aandacht geweest voor de openingstijden van winkels. Voor de jaarwisseling wordt er rekening gehouden met openbare orde problemen. Het ROT is in nauwe samenwerking met de politie bezig om scenario’s te maken met bijbehorende mogelijke maatregelen. Op deze wijze zijn de hulpdiensten optimaal voorbereid op de komende jaarwisseling. Overgang van de verordening naar de Tijdelijke wet maatregelen covid-19

Rapportage bestrijding COVID-19 maart t/m november 2020 versiedatum 16-12-2020

Pagina 13 van 34

De overgang naar de Twm waarvan uiteindelijk eind november de inhoud definitief werd, was aanleiding om te kijken in hoeverre de crisisorganisatie adequaat zou zijn na invoering Twm. Met name de veranderende positie van de Voorzitter van de Veiligheidsregio en burgemeesters was aanleiding de structuur aan te passen. Het RBT is aangevuld met alle burgemeesters. Ook is de aanzet gegeven om de positie van het Regionaal Overleg Crisisorganisatie van de ambtenaren OOV te verstevigen. Vanuit het overleg is nadrukkelijk verzocht aan VRNHN het voorzitterschap en ondersteuning van dit overleg te blijven doen. Archivering en informatievoorziening Toen in februari de pandemie begon konden we niet voorspellen dat dit zo lang ging duren en de effecten zo groot zouden zijn. Onze archivering en informatievoorziening was hier onvoldoende op ingericht. We zijn gewend aan crisistypen met een kortere looptijd. In de periode september – november is de archivering en informatievoorziening eenduidiger en overzichtelijker ingericht.

VII Bevolkingszorg Het Expertteam Bevolkingszorg geeft sinds begin maart invulling aan de sectie bevolkingszorg als onderdeel van het ROT. De sectie staat onder leiding van een Algemeen Commandant Bevolkingszorg en bestaat verder uit één of meerdere Coördinatoren Acute Zorg en Herstelzorg en een Hoofd Informatievoorziening. De sectieleden hebben dagelijks contact met elkaar en er vindt wekelijks op een vast moment een sectie-overleg plaats. Voor een deel houdt de sectie zich bezig met reguliere bevolkingszorgprocessen, zoals opvang en verzorging, informatiemanagement, het informeren en adviseren van het ROT en de voorbereiding op de nafase. Zo is bijgedragen aan de ontwikkeling van (multi-)scenario’s, handelingsperspectieven voor handhaving en handelingsprotocollen voor het optreden bij reguliere incidenten in Coronatijd – waarvoor tijdelijk een Officier van Dienst Bevolkingszorg bij de sectie was aangesloten. Ook is samen met de GHOR een opvanglocatie voor zieke dak- en thuislozen ingericht. Daarnaast faciliteert de sectie de platformfunctie van de veiligheidsregio door het organiseren van wekelijks overleg tussen alle zeventien gemeenten. In het overleg worden de adviseurs openbare orde en veiligheid (AOV) geïnformeerd over nieuwe ontwikkelingen, maken zij regionale werkafspraken en delen zij ‘best practices’ met elkaar.

Ook zijn gemeentelijke adviezen voor ROT en RBT voorbereid en vindt afstemming en advisering van de coördinerend gemeentesecretaris plaats. Hiertoe zijn enige tijd ook juristen en AOV’ers verbonden geweest aan de sectie bevolkingszorg. De sectie wordt ondersteund door medewerkers van de afdeling risico- en crisisbeheersing van de veiligheidsregio.

VII Kosten Minister de Jonge heeft aangegeven dat met de compensatieregeling meerkosten coronacrisis de gemeenten, veiligheidsregio’s en GGD’en de kosten die gemaakt zijn als gevolg van de coronacrisis kunnen declareren. De veiligheidsregio heeft de kosten voor corona apart geregistreerd en voor het jaar 2020 worden de kosten voorlopig geraamd op ongeveer € 925.000. Tot op heden lijkt de raming van €925.000 toereikend.

Rapportage bestrijding COVID-19 maart t/m november 2020 versiedatum 16-12-2020

Pagina 14 van 34

4.

Vooruitblik

Het coronavirus is nu ruim 9 maanden onder ons. De crisis is van de eerste acute maanden overgegaan naar een stadium waarin we blijvend waakzaam zijn en het van belang is de situatie te blijven monitoren en maatregelen indien nodig aan te passen. In Noord-Holland Noord zijn de cijfers lager ten opzichte van andere delen in Nederland, maar desalniettemin zitten we al sinds oktober in de fase ‘zeer ernstig’. De focus ligt op het voorkomen van een toename van besmettingen. Ondanks verschillende maatregelen die gelden is het aantal besmettingen nog zeer hoog, waardoor midden december niet de gehoopte versoepelingen, maar aanscherpingen nodig zijn. In dit laatste hoofdstuk bespreken we enkele thema’s die in meer of mindere mate een stip op de horizon vormen: een vaccin, de uitwerking van de Wet tijdelijke maatregelen covid-19, de regionale aanpak en de continuïteit binnen de crisisorganisatie. De drie poten van het beleid blijven het voorkomen dat de zorg overbelast raakt, de zorg voor kwetsbaren en het op orde hebben van de testcapaciteit.

Vaccin Het beschikbaar komen van een getest en werkzaam vaccin is nog steeds een belangrijke stip aan de horizon. Verschillende farmaceuten werken aan de ontwikkeling van een vaccin. De verwachting was, dat er begin 2021 een vaccin zal zijn en dat lijkt het geval met het Pfizervaccin waarvan de verspreiding wordt gepland. Landelijk ligt bij de GGD’en nu de aandacht bij de voorbereiding op de uitvoering, die van start zal gaan wanneer de vaccins beschikbaar zijn. De GGD bereidt zich samen met huisartsen en de VVT-sector voor op de uitvoering en operatie rondom vaccinatie. Een en ander is afhankelijk van hoe het vaccin werkt, hoe vaak iemand moet worden ingeënt en hoe de transport van het vaccin vorm krijgt. Ook is bepaald welke doelgroepen eerst worden gevaccineerd.

Uitwerking Wet tijdelijke maatregelen covid-19 Zoals in hoofdstuk 3 vermeld, is de Wet tijdelijke maatregelen covid-19 per 1 december in werking getreden. Het is van belang dat we bij inwerkingtreding van de Wet tijdelijke maatregelen covid-19 in de Veiligheidsregio aandacht hebben voor de coördinatie met en samenwerking tussen gemeenten. De Veiligheidsregio heeft zich voorbereid op de gewijzigde verantwoordelijkheden tussen burgemeesters van de gemeenten in NHN en de voorzitter veiligheidsregio na inwerkingtreding. Daarbij is een model geschetst ten behoeve van de regionale afstemming in de transitie- en nafase, waarbij de goede afstemming tussen de burgemeesters van de gemeenten en de voorzitter veiligheidsregio behouden blijft. In januari volgt een verdere uitkristallisering op de agenda van het RBT. In de maand december is het RBT (conform de frequentie van het VB) wekelijks bijeengekomen. Het RBT zal de frequentie van het Veiligheidsberaad blijven volgen. Naar verwachting zal de frequentie van het Veiligheidsberaad in januari omlaag gaan. Een verlenging van de opgeschaalde structuur van bestuurlijk CrisisROAZ is afgesproken tot in ieder geval na de jaarwisseling.

Regionale aanpak Het landelijke beleid is erop gericht om niet meer te komen tot een totale lockdown, maar op het instellen van regionale maatregelen, waarbij de drie poten van het beleid leidend zijn. Hier is instrumentarium voor ontwikkeld waarmee we preciezer informatie hebben over hoe het virus zich ontwikkelt. Dit instrumentarium is landelijk geformeerd en betreft een dashboard waarbij regionaal en lokaal informatie beschikbaar komt. Met deze informatie kunnen we preciezer weten waar het mis gaat, dus waar het aantal besmettingen toeneemt. Op basis van de set van gegevens die in het dashboard zijn opgenomen wordt bepaald in welke fase we ons begeven (waakzaam, zorgelijk, ernstig en zeer ernstig). Aan deze fasen worden maatregelen gekoppeld. Het doel is om op deze manier beter bij te kunnen sturen door middel van het instellen van maatregelen, maar ook om burgers en bewoners beter te informeren over de achtergrond (het ‘waarom’) van bepaalde maatregelen.

Rapportage bestrijding COVID-19 maart t/m november 2020 versiedatum 16-12-2020

Pagina 15 van 34

Een regionale aanpak lijkt tot dusverre niet haalbaar in Nederland. Het gemiddelde niveau bepaalt waar we met zijn allen naartoe gaan en welke maatregelen van kracht zijn. Nederland is eigenlijk te klein voor regionale regels. Het toepassen van regionaal maatwerk ligt voorlopig nog niet in de lijn der verwachting, ook in verband met een verwacht waterbedeffect.

Continuïteit van de organisatie De afgelopen maanden stonden voor de Veiligheidsregio grotendeels in het teken van de bestrijding van de coronacrisis. Verschillende reguliere werkzaamheden liepen ‘gewoon’ door, zoals de bestuurlijke rapportages en incidentbestrijding. Sommige werkzaamheden vervielen, zoals opleidingen en oefeningen. Het is nog steeds de wens van de Veiligheidsregio om weer toe te komen aan de reguliere werkzaamheden, maar er blijft nog steeds veel capaciteit naar de bestrijding van het coronavirus gaan. Het coronadossier is nog steeds een - niet te negeren - grote prioriteit en zal dat naar verwachting voorlopig nog blijven. Deze lange crisis eist hier en daar zijn tol – met name in de zorg en bij hulpverleners. Het aantal ziekmeldingen bij Veiligheidsregio en hulpdiensten lijkt beheersbaar, maar is iets om nauwlettend in de gaten te houden. Sommige mensen zijn moe van hun inzet voor deze crisis die al maanden duurt, sommigen voelen zich niet gewaardeerd en het werkt niet motiverend wanneer de samenleving zich niet aan de maatregelen houdt. Tegelijk zet de organisaties de schouders eronder, dit geeft ook een positief gevoel. Het welzijn van medewerkers blijft een punt van aandacht.

Rapportage bestrijding COVID-19 maart t/m november 2020 versiedatum 16-12-2020

Pagina 16 van 34

Bijlage 1 Crisisorganisatie bij infectieziektebestrijding Landelijke crisisstructuur Covid-19

Rapportage bestrijding COVID-19 maart t/m november 2020 versiedatum 16-12-2020

Pagina 17 van 34

Landelijke en regionale partijen

Rapportage bestrijding COVID-19 maart t/m november 2020 versiedatum 16-12-2020

Pagina 18 van 34

Bijlage 2 Tijdlijn besluiten voorzitter veiligheidsregio Noord-Holland Noord Datum

Genomen besluit

13-03

Besluit tot het treffen van maatregelen om de verdere verspreiding van het Coronavirus (COVID-19) te beperken. Op grond van artikel 7 van de Wet publieke gezondheid jo. artikel 39 van de Wet veiligheidsregio’s. Besluit werd ingetrokken bij 1e noodverordening op 16-032020. Noodverordening COVID-19 Veiligheidsregio Noord-Holland Noord. Eerste Noodverordening n.a.v. aanwijzing van de minister voor Medische Zorg en Sport, mede namens de minister van Justitie en Veiligheid, van 13 maart 2020. - verbod op openbare samenkomsten van meer dan 100 personen; - verbod op geopend houden horeca, sport- en fitnessclubs, sauna’s, seks inrichtingen en coffeeshops. Besluit tot aanwijzing toezichthouders in verband met de uitvoering Noodverordening COVID19. Aangewezen voor het toezicht op de naleving van het bij of krachtens de Noodverordening bepaalde en bevoegd tot het geven van aanwijzingen ter handhaving daarvan zijn: a. de op grond van de “Regeling domeinlijsten buitengewoon opsporingsambtenaar” voor “Domein 1. Openbare orde” aangewezen buitengewoon opsporingsambtenaren; b. de toezichthouders openbare ruimte; c. de toezichthouders belast met het toezicht op naleving van de Algemene plaatselijke verordening; allen in dienst van en aangewezen door de gemeenten in het gebied van de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord.

Noodverordening COVID-19 veiligheidsregio Noord-Holland Noord 26 maart 2020. Tweede Noodverordening naar aanleiding van de aanwijzingen van de minister voor MZS, de aanwijzing van de minister van VWS en de minister van JenV. - Verbod op openbare samenkomsten; - Evenementen tot 1 juni verboden; - Verplichting tot inachtneming veilige afstand 1,5 meter; - Verbod op geopend houden horeca, sport- en fitnessclubs, sauna’s, seks inrichtingen, coffeeshops, inrichtingen waar speelautomaten kunnen worden bespeeld en inrichtingen waar op de uiterlijke verzorging gerichte contactberoepen worden uitgeoefend. - Verbod uitoefenen contactberoepen; - Mogelijkheid tot aanwijzen verboden locaties en gebieden; - Beëindiging voorzieningen openbaar vervoer; - Verboden openstelling onderwijsinstellingen; - Verboden openstelling kinderopvang; - Verboden toegang zorginstellingen en woonvormen ouderenzorg Besluit tot aanwijzing toezichthouders in verband met de uitvoering Noodverordening COVID19 Veiligheidsregio Noord-Holland Noord 26 maart 2020. Op 28 maart 2020 is de Regeling van de Minister van JenV tot wijziging van de Regeling domeinlijsten buitengewoon opsporingsambtenaar in verband met het COVID-19-virus in werking getreden. Hiermee zijn de BOA’s uit domeinen I, II en IV vanaf dat moment bevoegd tot strafrechtelijk handhaven ogv art 443 SR. RBT-besluit: Richtlijn voor markten wordt vastgesteld

16-03

20-03

26-03

26-03

26-03 26-03

26-03

Vrijstelling Markten Noodverordening COVID-19 veiligheidsregio Noord-Holland Noord 26 maart 2020 RBT besluit: Campings met sanitaire voorzieningen worden tot 6 april gesloten en opbouwen van strandhuisjes (voor zover nog niet gebeurd) wordt tot 6 april verboden De noodverordening en bijbehorend aanwijzingsbesluit worden vastgesteld

26-03

Opdracht aan het ROT voor uitwerking regionale opvanglocatie voor zieke dak- en thuislozen

30-03

Besluit aanwijzing verboden gebieden – slaap- en strandhuisjes De gedeelten van de stranden gelegen binnen het grondgebied van de gemeenten die behoren tot de VRNHN, die zijn bestemd voor bouwwerken van tijdelijke aard in de vorm van een slaap- of strandhuisje worden aangewezen als gebied waar het verboden is zich te bevinden met het oogmerk op het opbouwen en het gebruiken van slaap- en strandhuisjes. Besluit aanwijzing verboden gebieden – kampeerterreinen

26-03

30-03

Rapportage bestrijding COVID-19 maart t/m november 2020 versiedatum 16-12-2020

Pagina 19 van 34

02-04

Alle kampeerterreinen gelegen op of binnen het grondgebied van de gemeenten die behoren tot VRNHN worden aangewezen als gebied waar het verboden is zich te bevinden. Besluit verbod op open houden sanitaire voorzieningen recreatie en daarmee aangepaste noodverordening. Op 31 maart 2020 heeft de voorzitter veiligheidsberaad verzocht verzoek het verbod op sanitaire voorzieningen recreatie op te nemen in de noodverordening, zodat dit uniform in alle veiligheidsregio’s wordt doorgevoerd. De noodverordening van 26 maart 2020 is derhalve inhoudelijk uitgebreid met de hierna genoemde verboden. Tevens zijn de voorgaande aanwijzingsbesluiten in de noodverordening geïncorporeerd: - Verbod sanitaire voorzieningen - Verbod slaap- en strandhuisjes - Sluiting campings Besluit verlengen bedientijden winterseizoen van bruggen en sluizen