1e Firap 2021-Kadernota 2022 Castricum

Gemeente Castricum e 1 FIRAP 2021 / KADERNOTA 2022

Inhoud INLEIDING ……………………………………………………………………………………………………………………………………………….……… 3 1. FINANCIELE KADERS EN UITGANGSPUNTEN ...………………………………………………………………………………………….…….……. 5 2. DE UITVOERING VAN HET RAADSPROGRAMMA 2018-2022...………………………………………………………………………………..……. 7 3. HET FINANCIEEL PERSPECTIEF 2021 / 2022-2025 ……...……….……………………………………………………….................................... 16 4. DETAILS 1E FIRAP 2020 / KADERNOTA 2021….…...…………………………….……………………………………………………………….……18 5. INVESTERINGEN …………………………………………………………………………………………………………………….……………………. 28 6. ACTUALISATIE OVERZICHT RESERVES EN VOORZIENINGEN ……………………………………………………………………………….…. 29

BEGROTINGSWIJZIGING 1E FIRAP 2021 ……………………………………………………………………………………………………………..….. 32 RAADSBESLUIT 1E FIRAP 2021 ………………………………………………………………………………………………………………………….… 33 RAADSBESLUIT KADERNOTA 2022 ………………………………………………………………………………………………………………………. 34

Inleiding EEN UITDAGEND LAATSTE JAAR!! Voor u ligt de laatste 1e firap/kadernota van de huidige collegeperiode. Deze staat in het teken van het afronden van de lopende projecten en de nog broze verbeterde financiële situatie na het intrekken van het door de provincie opgelegde preventief financieel toezicht. Dit alles nog steeds in het licht van een samenleving die de effecten van het covid19 virus nog volop aan het verwerken is. En waarvan de verwachting is dat we hier nog langere tijd mee te maken zullen hebben. Zeer recent heeft de provincie na de raadsbesluiten voor het zogenaamde spoor 1 en 2 (de verbetering van de financiële huishouding over 2021 en de meerjarenraming 2022-2024) haar vertrouwen uitgesproken in de door de gemeenteraad aangenomen maatregelen om de exploitatie van de gemeente weer duurzaam in evenwicht te brengen. De gevolgen van deze besluiten zijn nog niet in volle omvang te overzien. Daarover zullen gemeenteraad en college met elkaar in overleg moeten treden. Het college zal zich de resterende periode concentreren op: 1. het afmaken van de lopende opdrachten uit het raadsprogramma; 2. op de werkorganisatie BUCH voor wat betreft de uitgaven, de DVO als de organisatie inclusief inhuur; 3. het sociaal domein om de inkomsten en uitgaven structureel in evenwicht te breng met als vertrekpunt de beheersmaatregelen op korte en die op de langere termijn.

1e FIRAP 2020 / Kadernota 2021

De kadernota voor 2022 en volgende jaren is om de hiervoor genoemde redenen beleidsarm. Verder constateren wij dat het lopende begrotingsjaar een kleine financiële verbetering laat zien. Het saldo van het lopende begrotingsjaar is met ruim 2 ton verbeterd tot een huidig verwacht tekort van € 483.000. Daarbij valt op dat de situatie in het sociaal domein tegenvalt. We zien opnieuw financiële tegenvallers in het gebruik van huishoudelijke hulp (zowel zorg in natura als ook huishoudelijke hulp) en een oplopende instroom van jeugdigen dat een beroep doet op de jeugdhulp (met name ambulante jeugdhulp). Financieel is de impact voor het huidige boekjaar beperkt gebleven door de incidentele toekenning van het kabinet van € 493 miljoen (landelijk) voor de jeugdzorg. Gelet op deze situatie ziet het college zich helaas genoodzaakt verdere voorstellen te moeten doen om de lasten in het sociaal domein te kunnen beheersen. De verbetermaatregelen op de korte termijn en de ingeboekte rijksbijdragen sociaal domein (een risico in onze begroting) blijken nog niet voldoende te zijn. Daarbij is het college zich bewust dat zij niet verder kan uitsluiten dat inwoners die gebruik moeten maken van de diverse zorgtaken hier gevolgen van kunnen gaan ondervinden. De zorg moet ook op de lange termijn beschikbaar en betaalbaar blijven.

Dit mede in de wetenschap dat onze gemeente verder vergrijst en dit logischerwijs een grotere druk op het sociaal domein zal gaan leggen. Over deze voorstellen heeft de gemeenteraad een separaat voorstellen ontvangen en zal dit nog voor de besluitvorming over deze kadernota behandelen.

Pagina 3 van 34

Raad

25-06-2020

Het gepresenteerde meerjarige financieel perspectief is weliswaar sluitend maar voorzichtigheid is geboden. We zitten immers nog midden in de corona pandemie, we zijn in afwachting van een nieuw kabinet en in maart volgend jaar zijn de gemeenteraadsverkiezingen. In de huidige exploitatieramingen zijn verwerkt: • Structureel nog te realiseren € 2,3 miljoen aan beleids- en beheersmaatregelen sociaal domein; • Minimale afhankelijkheid van een bedrag van € 0,9 miljoen aan rijksbijdragen sociaal domein binnen de algemene uitkering (equivalent van landelijk € 750 mln.); • Structureel nog te realiseren € 0,7 miljoen aan besparingen op de GR werkorganisatie BUCH.

Kortom deze kadernota is dan weliswaar beleidsarm maar er is nog meer dan voldoende te doen voor ons allen. Wij zien uit naar constructieve behandeling van deze kadernota met uw gemeenteraad. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Castricum, Mei 2021

Door de genoemde onzekerheden kunnen er nog verschillen ontstaan tussen de kadernota en de begroting. In de tussenliggende periode zal het college de actualiteit nauwgezet volgen. En zullen wij de openstaande vraag aangaande de samenstelling en aantallen sociale teams in de gemeente Castricum nog uitzoeken en dat geldt ook voor uitkomsten van een onderzoek naar de kostendekkendheid van vergunningen/leges. Het is belangrijk niet te vergeten dat er ook nog steeds heel veel zaken gewoon doorgaan en dat we, samen met de samenleving, ook veel mooie zaken aan het realiseren zijn. We noemen: de vernieuwing van het stationsgebied, het (binnenkort) realiseren van woningbouw (er is heel veel onderweg en staat in de steigers), het ondersteunen van diegenen die het als gevolg van de coronamaatregelen moeilijk hebben, de uitrol van het grondstoffenplan, de RES, het verbeteren van de wijze waarop participatie met inwoners, ondernemers en organisaties wordt gerealiseerd (en ja, soms ook met vallen en opstaan) etc.etc.

1E FIRAP 2020 / Kadernota 2021

Pagina 4 van 34

Raad 25-06-2020

1. FINANCIELE KADERS EN UITGANGSPUNTEN Structureel begrotingsevenwicht Het belangrijkste uitgangspunt is dat er sprake is van een meerjarig sluitende begroting. In termen van financieel toezicht wordt eveneens als stelregel voorgeschreven dat de programmabegroting 2022 - 2025 structureel en reëel in evenwicht moet zijn. Met materieel evenwicht wordt bedoeld dat meerjarige lasten gedekt dienen te worden door meerjarige baten. Het reëel evenwicht houdt in dat onderzoek wordt gedaan naar de realiteit van de ramingen, waarbij de begroting en meerjarenraming uiteraard volledig dient te zijn. De gemeentebegroting dient zowel structureel als reëel in evenwicht te zijn. Indien dit niet het geval is, dient de meerjarenraming aannemelijk te maken dat dit evenwicht uiterlijk in 2025 tot stand wordt gebracht. Bij een aantal afwegingen die in het begrotingsproces wordt gemaakt is de ontwikkeling van het prijspeil van belang. Het indexatiecijfer voor het opvolgende begrotingsjaar wordt in onze begroting bepaald op basis van de consumentenprijsindex, die ieder voorjaar door het CPB wordt gepubliceerd in het Centraal Economisch Plan (CEP). Dit resulteert in een indexpercentage van 1,5% voor 2022 (en 1,7% voor de jaren 2023-2025).

Inzet van incidentele middelen Voor wat betreft incidentele investeringen wordt bij voorkeur gebruik gemaakt van incidentele middelen, zodat het onderscheid tussen structurele- en incidentele dekking duidelijk is. Deze wijze van bestemmen bevordert de transparantie en overzichtelijkheid: besluitvorming over de inzet van incidentele middelen vindt dan plaats bij de integrale afweging in het kadernotaen begrotingsproces. Kadernota-voorstellen met een incidenteel karakter worden bij voorkeur van een incidentele dekking voorzien, 1E FIRAP 2020 / Kadernota 2021

zodat de scheiding met de structurele begrotingsonderdelen duidelijk zichtbaar blijft. In het kadernota-proces heeft het college de algemene reserve label ‘raadsprogramma’ aangesproken waar dit functioneel van toepassing is. Belastingen en tarieven De belastingtarieven zullen geïndexeerd worden met het algemene inflatiepercentage (1,5%). De tarieven voor gemeentelijke retributies mogen maximaal 100% kostendekkend zijn. Loonkostenontwikkeling: In de meerjaren begroting wordt uitgegaan van 3% loonkostenontwikkeling in 2022 en vervolgens 3% per jaar tenzij vanuit de CAO onderhandelingen een ander percentage bekend is voor een of meerdere jaren. De loonkostenontwikkeling omvat méér dan alleen het salaris. Loonkosten kunnen zelfs bij een 0-lijn muteren. Denk hierbij aan de pensioenpremies en werkgeversverzekeringen. In onze begroting zijn alleen nog de loonkosten van het bestuur, de griffie en de gemeentesecretaris opgenomen. De overige loonkosten staan nu in de begroting van de werkorganisatie BUCH. De bijdrage aan de werkorganisatie BUCH is geïndexeerd opgenomen. Subsidies Het beleid ten aanzien van subsidies volgt het beleid met betrekking tot de prijsontwikkeling over de gemeentelijke budgetten. Daarbij willen wij aantekenen dat we in een aantal gevallen participeren in een regio. Dit kan betekenen dat de uiteindelijke bijdragen kunnen afwijken.

Daarnaast is bij de Spoor 2-maatregelen besloten tot een taakstelling (€ 360.000 m.i.v. 2024) en de uitwerking van deze

Pagina 5 van 34

Raad 25-06-2020

taakstelling al in 2021 te starten. In de Begroting 2022 wordt zo actueel mogelijk de bijdrage aan externe partijen meegenomen. Rente Met ingang van begrotingsjaar 2017 zijn de boekhoudregels op het punt van rentetoerekening aangescherpt. Alle gemeenten dienen op een uniforme wijze de omslagrente te berekenen (zie Notitie Rente 2017 van de Commissie BBV). Dit heeft tot gevolg gehad dat de renteomslag/rekenrente 2020 is gedaald naar 2,5%. Bij de opmaak van de begroting 2022 zal het voorgeschreven rekenmodel worden gehanteerd. Vooralsnog wordt uitgegaan van het percentage van 2020 en 2021.

1E FIRAP 2020 / Kadernota 2021

Pagina 6 van 34

Raad 25-06-2020

2. DE UITVOERING VAN HET RAADSPROGRAMMA 2018-2022 In dit hoofdstuk nemen wij u mee in de voortgang van het raadsprogramma 2018-2022. We zullen dat doen langs de 9 paragrafen zoals in het raads-programma uiteengezet.

Vanzelfsprekend heeft de coronacrisis gevolgen voor de uitvoering voor het raadsprogramma. Desalniettemin blijft het college zich tot het uiterste inspannen om zoveel mogelijk onderdelen uit het raadsprogramma af te ronden. Waar mogelijk zal gebruikt gemaakt worden van de aanwezige landelijke en provinciale regelingen.

In de paragrafen schetsen wij hetgeen door het college is gerealiseerd of op korte termijn zal worden gerealiseerd. In de op te stellen programmabegroting 2022 zal het college u meenemen in de verwachte voortgang van het laatste collegejaar.

1- Wonen/bouwen Een aanzienlijk aantal opdrachten aan het college m.b.t. wonen zijn in afrondende-, opstart-, voorbereidings-, of verkenningsfase.

We zijn in 2018 met de uitvoering van het raadsprogramma gestart door het benoemen van twaalf urgente onderwerpen (zie raadsbrief d.d. 19 juli 2018- met o.a. Informatie nieuw college m.b.t. proces uitvoering raadsprogramma). Uw raad heeft in reactie op deze brief nog twee urgente onderwerpen toegevoegd. Het item ‘Handhaving’ is bij de begroting 2019 afgehandeld en hierdoor zijn we destijds gestart met het onder handen nemen van dertien onderwerpen. Inmiddels zijn veel grote en kleine onderwerpen genoemd in het raadsprogramma in afronding of in uitvoering. Het college op basis van haar inzichten de opdrachten uit het raadsprogramma verder geprioriteerd. Voor zover dit opnieuw financiële middelen vergt is dit opgenomen in de toelichting onder de tabellen van hoofdstuk 4. Risico: het coronacrisis is nog altijd in volle hevigheid gaande. Wat hiervan de gevolgen zijn voor de samenleving de komende maanden, wellicht jaren is moeilijk voorspelbaar. Duidelijk is dat de coronacrisis de economie vertraagd en de invloed op overheden omvangrijk is.

1E FIRAP 2020 / Kadernota 2021

Met het medio 2021 te sluiten regionale Woonakkoord wordt de woonopgave geactualiseerd. Uitgangspunt hierbij is de woningbouwambitie regio Alkmaar (Woondeal). Dit betekent voor Castricum dat er ingezet wordt op een hogere woningbehoefte dan in de huidige regionale woningbouwafspraken is opgenomen. Het raadsprogramma gaat uit van woningbouwversnelling. Uitdagingen hierbij zijn de stikstofproblematiek, provinciaal beleid, te doorlopen wettelijke procedures, verplichte onderzoeken, krappe arbeidsmarkt professionals ruimtelijk domein. Met inachtneming de hiervoor genoemde uitdagingen: • Begeleiden we particuliere bouwinitiatieven voor nieuwbouw, herbestemming of herontwikkeling van locaties met / voor woningbouw; • Zetten we in op 30% sociale woningbouw (huur en koop); • Werken we samen met de Woningmakers om de woningbouw waar mogelijk te versnellen; • Zetten we de Starterslening in om koopwoningen voor starters bereikbaar te maken. • Zetten we in op doorstroming door samen met Kennemer Wonen scheefwonen tegen te gaan en door toevoeging van betaalbare koopwoningen en middenhuur;

Pagina 7 van 34

Raad 25-06-2020

• • •

Maken we jaarlijks jaarplannen met Kennemer Wonen om invulling te geven aan de Prestatieafspraken; Zetten we waar nodig de doelgroepenverordening in om bij nieuwbouw de categorieën sociale huur, middeldure huur en sociale koop te borgen; Zetten we ons in om tijdelijke huisvesting te realiseren.

Regionaal draagt Castricum bij aan: • de regionale woningprogrammering; • versnelling van de woningbouwproductie door samenwerking met de Woningmakers; • de uitvoering van het in 2021 in samenwerking met de Woningmakers opgestelde regionaal woonakkoord tussen Regio Alkmaar en de provincie Noord-Holland. Er is de afgelopen periode hard gewerkt aan vele woningbouwplannen en –projecten. Ook de komende tijd wordt dit voortgezet.Gedacht moet worden aan: Raadhuisweg Akersloot, Startingerweg Akersloot, ’t Stet/Ruigewaard Akersloot, Schouw 1 Akersloot, Geesterweg/ Jachthaven Laamens Akersloot, Kaptein Kaas Castricum, Duin & Bosch Castricum, TNT locatie Castricum, Raadhuisplein Castricum, Dorpsstraat 70a, Castricum, Brakersweg 19-21 Castricum, Plannen Stetweg en Kooiplein Castricum, Volkstuinen Oude Haarlemmerweg Castricum, De Santmark Castricum. Limmen-Zandzoom Limmen, Dusseldorperweg Limmen, Rooinap/Dusseldorperweg Limmen. Tenslotte zal het college uitvoering geven aan de beleidsopgaven uit de omgevingsvisie. In alle trajecten blijft de inzet op participatie hoog zoals afgesproken in het raadsprogramma. 2- Zorg en sociaal domein Een groot deel van de Nederlandse gemeenten heeft te maken met stijgende uitgaven in het Sociaal Domein, zo ook de gemeente, Castricum. De grootste stijging wordt veroorzaakt door de 1E FIRAP 2020 / Kadernota 2021

Jeugdhulp. Ondanks dat binnen domein Samenleven stevig ingezet wordt op beheersmaatregelen om deze stijgende trend te doorbreken, wordt het steeds duidelijker dat het domein deze financiële situatie niet volledig zelf kan opvangen. Uit het landelijk rapport van AEF, in opdracht van het Rijk, komt naar voren dat gemeenten een beperkt deel van deze stijging zelf kunnen beïnvloeden door beheersmaatregelen. Het grootste deel is binnen de huidige wet- en regelgeving niet te beïnvloeden door gemeenten. De eerste maatregelen zijn reeds geïmplementeerd in 2021. We willen het maximale halen uit de maatregelen en verwachten dat de eerste financiële effecten vanaf medio 2021 merkbaar en zichtbaar zijn. Hierbij zijn wel twee onzekerheden te benoemen. Allereerst de effecten van de coronacrisis op inwoners die mogelijk zullen leiden tot een toename in volume en zorgzwaarte en ten tweede kunnen complexe, onvoorspelbare casussen impact hebben op huidige trends en prognoses. De gemeente kan hierdoor geconfronteerd worden met extra uitgaven. Op dit moment is nog niet duidelijk hoe de ontwikkelingen zich vertalen in incidentele of structurele kosten en welke uitwerking dat heeft op het raadsprogramma. Gevolgen Corona-crisis sociaal domein De coronapandemie heeft op veel vlakken voor (financiële) onzekerheden gezorgd bij inwoners en ondernemers en andere partijen.

Ook in 2022 ondervinden wij naar verwachting nog de gevolgen/naweeën van de coronacrisis en hebben wij hier extra aandacht voor. Denk hierbij bijvoorbeeld aan inwoners en ondernemers die:  hun baan/bedrijf zijn verloren en (daardoor) in financiële problemen (schulden) terecht zijn gekomen;  een slechtere leefstijl & gezondheid hebben ontwikkeld door de (sociale) beperkingen in de lock down;  te maken hebben met (langdurige) revalidatie door Covid-19;

Pagina 8 van 34

Raad 25-06-2020

  

eenzaamheid ervaren door een lange periode van sociale beperkingen tijdens de lock down; problemen ervaren in het gezin door het wegvallen van het onderwijs, de kinderopvang, sport- & cultuuractiviteiten en de (sociale) beperkingen tijdens lock down; gevolgen ervaren door het wegvallen van het reguliere basis-, voorgezet-, beroeps- en/of inburgeringsonderwijs.

De impact van de coronacrisis op jeugdigen is groot. Het Rijk heeft verschillende steunmaatregelen bedacht die ingaan op herstel, welzijn en welbevinden. Zo is daar het Nationaal Programma Onderwijs. Dit programma wordt in samenwerking tussen scholen, gemeenten en het Rijk uitgevoerd. Een andere maatregel is het maatschappelijk steunpakket sociaal en mentaal welzijn en leefstijl. Realisatie hospice: Het initiatief om te komen tot een hospice bij de planvorming voor het terrein Damphegheest is door het college ter hand genomen. Voor de planuitwerking voor o.a. het realiseren van een hospice worden voorstellen voorbereid. 3- Duurzaamheid Klimaat Het doel van het Programma Klimaat is om bij te dragen aan de CO2-reductie doelstellingen uit het Klimaatakkoord (49% reductie in 2030), de leefomgeving klimaatbestendig in te richten en toe te werken naar een Circulaire Economie in 2050. Eind 2020 is de Europese doelstelling voor CO2 reductie opgeschroefd naar 55% reductie in 2030 en zal dit ook op nationaal niveau doorwerken. Samen met de gemeente Uitgeest, Bergen en Heiloo wordt er in de periode 2021-2025 gewerkt aan de basisambitie van Ambitiedocument programma Klimaat. We werken aan bovenstaande pijlers vanuit een visie. De uitgangspunten van deze 1E FIRAP 2020 / Kadernota 2021

visie zijn: 1) versnellen om tijdig de Rijksdoelstellingen te bereiken, 2) draagvlak in de samenleving is het belangrijkste, 3) aandacht voor haalbaarheid & betaalbaarheid, 4) lokale initiatieven stimuleren en 5) integrale aanpak van projecten. Deze uitgangspunten zijn alle vijf essentieel om de doelstellingen uit het ambitiedocument programma Klimaat te realiseren op een manier die past bij de lokale kleur. In 2022 ligt de focus op draagvlak in de samenleving voor klimaatbeleid, het inbedden van het thema klimaat in de organisatie en het uitvoeren van diverse projecten. De projecten binnen het programma klimaat gaan over: Energietransitie, Duurzame Mobiliteit, Circulaire Economie, Klimaatadaptatie en Duurzame Bedrijfsvoering. Energietransitie: In aanvulling op het reguliere uitvoeringsprogramma, worden er drie projecten in gang gezet: Ten eerste zal het ontwikkelen van een uitvoeringsprogramma voor zonnepanelen op grote daken in het kader van de Regionale Energiestrategie (RES) een extra inspanning vergen in 2022. Ten tweede wordt het wijkuitvoeringsplan aardgasvrij opgeleverd voor de wijk Noord-End en is de eerste fase van vergaande energiebesparing in deze wijk in gang gezet. Ten slotte wordt er aan draagvlak bij inwoners en ondernemers gewerkt door o.a. het faciliteren van lokale initiatieven en het oprichten van een ‘community platform’.

Hierbij is het belangrijk dat de gemeente het goede voorbeeld geeft met het verduurzamen van haar eigen vastgoedportefeuille. Duurzame mobiliteit: In 2022 wordt de Nationale Agenda Laadinfrastructuur uitgevoerd. In goede afstemming met de omwonenden worden laadpalen op strategische punten geplaatst om inwoners te faciliteren de overstap te maken naar elektrisch rijden. Ook worden bewoners gestimuleerd om vaker de fiets te nemen door het uitvoeren van het Fietsbeleidsplan en het realiseren van een regionale doorfietsroute,

Pagina 9 van 34

Raad 25-06-2020

inclusief aansluitingen op het bestaande fietsnetwerk. Daarnaast wordt er een integraal duurzaam mobiliteitsplan aangeboden aan de raad waarin staat welke maatregelen het beste bijdragen aan CO2 reductie in onze gemeente. Mogelijke aanvullende maatregelen zijn het stimuleren van voetgangers en OV gebruik door voorlichting over welk gedrag wanneer gewenst is. Dit wordt ondersteunt door de juiste keuzes in de omgevingsplanologie (bij herstructureringen en nieuwe projectontwikkelingen) en hierbij in te zetten op ketenmobiliteit, goede fietsvoorzieningen en goed openbaar vervoer. Circulaire Economie: In 2022 wordt een beleidsdocument circulaire economie voorgelegd aan het college en de raad. Dit gaat in op wat er voor nodig is om ons grondstoffen gebruik drastisch te verminderen zodat we binnen de grenzen van onze aarde kunnen leven. In het beleid wordt aandacht besteed aan waardeketens die voor een gemeente effectief zijn om op in te zetten en dus de grootste klimaatimpact hebben. Bijvoorbeeld voedsel & organische reststromen, consumptie goederen, gebouwde omgeving en de focus op een aantal branches zoals retail, toerisme en landbouw. Tevens passen we de principes van circulaire economie zo veel als mogelijk toe in de bedrijfsvoering van de gemeente. Bijvoorbeeld bij het inkopen van goederen en diensten en in het Handboek Inrichting Openbare Ruimte (HIOR).

Ten slotte is draagvlak voor een duurzame systeemverandering is noodzakelijk om stappen te kunnen maken. We geven daarom lokale (ondernemers)initiatieven ruim baan en zetten in op circulair (maak)onderwijs op alle basisscholen. Jong geleerd is immers oud gedaan. Klimaatadaptatie: Op basis van de klimaatadaptatie ‘stresstesten’ is een regionaal en lokaal uitvoeringsprogramma opgesteld. Hieruit blijkt welke gebieden verhoogde risico’s vormen voor wateroverlast, droogte of hitte. In deze gebieden wordt er bij natuurlijke momenten van 1E FIRAP 2020 / Kadernota 2021

herstructurering in de openbare ruimte sterk ingezet op het toevoegen van maatregelen om deze risico’s te verkleinen. Daarnaast worden in ieder project klimaatstresstesten voor nieuwe gebiedsontwikkelingen in de omgevingsplanologie meegenomen. Hier is ook aandacht voor natuurinclusief bouwen en biodiversiteit. Een ander project gaat over klimaatadaptieve tuinen. Tweederde van de ruimte is in eigendom van particulieren, daarom gaat de gemeente samen met inwoners en ondernemers de particuliere ruimte klimaatadaptief maken (indien mogelijk integraal met andere klimaatopgaves). We beginnen bij de gebieden waar al iets gebeurt in de wijk en waar de hitte/droogte/wateroverlast het grootst is. Duurzame Bedrijfsvoering: Door middel van verschillende maatregelen zoals de CO2 prestatieladder zal de gemeente een klimaatneutrale en circulaire opdrachtgever worden voor lokale ondernemers. Ook zal de gemeente het goede voorbeeld geven als het gaat om het verduurzamen van haar eigen vastgoed. Alle energiebesparende maatregelen die zich binnen 5 jaar terugverdienen zijn uitgevoerd waardoor er minder CO2 wordt uitgestoten en de gemeentelijke lasten lager worden. Bij het maatschappelijk vastgoed worden ook de ventilatiesystemen (i.v.m. corona) op een logische manier verbonden aan verduurzaming van de panden. Deze maatregelen kunnen uitgevoerd worden mits de middelen beschikbaar worden gesteld.

De gemeente koopt groene elektriciteit in van Nederlandse bodem en zorgt dat de eigen klimaatambities worden vertaald in vergunningsprocedures en omgevingsplanologie. Ten slotte zal er in dit jaar een fietsenplan voor medewerkers van de werkorganisatie gereed zijn zodat de CO2 uitstoot door mobiliteit verminderd. Tevens wordt in de regio Alkmaar samengewerkt in de Focusagenda Regio Alkmaar op het focuspunt Energie-innovatie.

Pagina 10 van 34

Raad 25-06-2020

Bij de besluitvorming Spoor 2 (d.d. 26-4-2021) zijn de gemeentelijke middelen voor duurzaamheid geschrapt. In dit stuk zijn alleen aanvullende middelen opgenomen voor het item Duurzame bedrijfsvoering. 4- Infrastructuur en verkeer Een gemeente die goed bereikbaar is en een duurzaam veilige inrichting van de infrastructuur heeft voor auto, (elektrische) fiets en voetganger. Uitgangspunt is dat het in onze gemeente prettig is om te wonen, te werken en te recreëren. Een gemeente met goed onderhouden, veilige en snelle verbindingen draagt daaraan bij. Veel inwoners wonen in onze gemeente, maar werken elders. Een goede bereikbaarheid via wegen en spoor is voor hen van groot belang. Ook faciliteren wij hiermee ondernemers in hun bedrijfsuitoefening. Voor bezoekers is de infrastructuur meer gericht op beleving en kennismaking met de bijzondere plekken in de dorpen. Het fietsverkeer krijgt hierbij bijzondere aandacht. Onder handen zijnde projecten om dit te bewerkstelligen zijn o.a.: Herinrichting Rijksweg Limmen We gaan de Rijksweg Limmen herinrichten om de oversteekbaarheid, veiligheid en de doorstroming te verbeteren. Gelijktijdig wordt de openbare verlichting en riolering vervangen. Uitbreiding fietsnetwerk Er wordt aandacht besteed aan betere en verkeersveiligere fietspaden en het verbeteren van fietsverbindingen tussen kernen.

Speciale aandacht daarbij krijgen bestaande fietsknelpunten. Ook wordt er aandacht besteed aan het fietsparkeren op drukke locaties. Beverwijkerstraatweg Samen met ProRail is het vervolgonderzoek verricht naar de effectiviteit en haalbaarheid van de maatregelen uit het maatregelplan dat is goedgekeurd voor LVO-subsidie (Landelijk Verbeterprogramma Overwegen) en uitwerking in weg-ontwerpen. Op basis van onderzoek is een pakket maatregelen samengesteld 1E FIRAP 2020 / Kadernota 2021

dat in combinatie met het autoluw maken van de Dorpsstraat op de korte termijn tot verbetering leidt. Integraal Verkeersplan Castricum Op 13 februari 2020 heeft de raad besloten om een Integraal Verkeersplan (IVP) op te stellen voor de kernen Castricum en Bakkum. Om tot een gedragen plan te komen wordt een uitgebreid proces (inclusief participatie) doorlopen. Het IVP bestaat uit 2 fasen. In fase 1 is het verkeersnetwerk in de kernen Castricum en Bakkum nader onderzocht vanuit het perspectief van het vinden van een oplossing voor het knelpunt overweg Beverwijkerstraatweg. Er zijn strategische keuzes geformuleerd en voorgelegd ter vaststelling aan de raad. Vervolgens wordt in fase 2 vanuit de vastgestelde keuzes in de kernen van Castricum en Bakkum het gehele netwerk onderzocht en goed in beeld gebracht. 5- Buitengebied en groenbeleid Het groene karakter binnen en tussen de dorpen is onderdeel van de identiteit van onze gemeente. Het draagt bij aan een gezonde en prettige leefomgeving. Behoud daarvan, vooral het openhouden van het buitengebied, is essentieel. Tegelijkertijd zien wij ons gesteld voor de opgave om meer woningen voor onze inwoners te realiseren. Wij zoeken daarbij naar een goede balans tussen bebouwing en landschap.

Ook wordt uitvoering gegeven aan het, door de raad vastgestelde, initiatiefvoorstel over biodiversiteit in parken en bermen en wordt het bomenbeheer meer geïntensiveerd. Het college heeft op 15 december 2021het concept-voorontwerp Groenbeleidsplan Castricum vastgesteld. Dit plan is ter consultatie aan de raad gepresenteerd. Op 20 april 2021 is de Lijst bijzondere bomen vastgesteld. Daarnaast wordt aandacht gegeven aan de verbinding van groen en klimaat-adaptieve maatregelen zoals betere infiltratie en aanleg van koeltegebieden.

Pagina 11 van 34

Raad 25-06-2020

6- Recreatie en toerisme Marketing en gastheerschap richten zich op een goede ontvangst en verspreiding van heldere toeristisch informatie voor bezoekers en inwoners, in de regio en daarbuiten. Er is hierbij aandacht voor balans in recreatie en toerisme en meer spreiding van recreatieve en toeristische bezoekers over het jaar. Er wordt uitvoering gegeven aan het regionaal toeristisch recreatief actieplan. Het actieplan geeft invulling aan de volgende (deel) projecten: 1. De bekendste wandel, fiets en vaarroutes in natuurgebieden en langs historische plaatsen worden extra onder de aandacht gebracht. 2. Gemeente Castricum werkt als een van de zeventien regiogemeenten mee om de meest vitale verblijfsregio van Nederland te worden in 2030. 3. Er wordt uitvoering gegeven aan het strategisch plan: “Toerisme in Balans Regio Alkmaar”. Dit met als doel om te komen tot recreatie en toerisme beleid die in balans is met de draagkracht van de omgeving. 4. In het kader van het toeristisch netwerk worden netwerkbijeenkomsten van, voor en met toeristische ondernemers en organisaties georganiseerd. 5. De (inter)nationale toeristische promotie wordt in opdracht van de zeventien gemeenten van Noord-Holland Noord (NHN) uitgevoerd door marketingorganisatie Holland boven Amsterdam (HbA) in samenwerking met het Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen (NBTC).

De zeven gemeenten van Regio Alkmaar werken aan het versterken van het toeristisch online regioprofiel. De regionale en landelijke sites zijn het startpunt voor de toeristische promotie van de NHN gemeenten gericht op de binnenlandse en buitenlandse toerist.

1E FIRAP 2020 / Kadernota 2021

Met betrekking tot de opdracht uit het raadsprogramma het kunsten cultuurbeleid te actualiseren: de beleidsnota Cultuur met Kansen is op 2 juli 2020 door de raad vastgesteld. Strand: 1. Positionering: Er is onder regie van de gemeente een bestuurlijk akkoord gesloten door ondernemers en het hoogheemraadschap inzake de positionering van de jaarrond paviljoens. Positionering van bebouwing op het strand wordt in perioden van vijf jaar steeds herzien. Voor de eerste periode is geen herziening bestemmingsplan noodzakelijk. Voor de Kadernota Strandgebied Castricum is een plan van aanpak opgesteld en er heeft een aanbesteding plaatsgevonden. Het project loopt volgens planning en de eerste twee fasen, een beleidsinventarisatie en een eerste deel van een participatie traject met stakeholders, zijn afgerond.

Pagina 12 van 34

2. Strandplateau: Het vernieuwen van de strandopgang is in twee fasen opgepakt. Er zijn 60 betonplaten vervangen en een aantal andere platen zijn herschikt. De strandopgang is hiermee weer netjes en veilig. Voor de langere termijn is een herinrichting van de strandopgang voorzien en daarvoor zijn in overleg met de terreinbeheerders, de grondeigenaren en het bevoegd gezag een aantal ontwerpen uitgewerkt. Voor de fietsenstalling (geen gemeente eigendom) zijn gesprekken gevoerd met- en ideeën gepresenteerd door de exploitant. De plannen betreffen meer ruimte voor het stallen van fietsen en bromfietsen en een gedeelte daarvan bewaakt/overdekt met oplaadmogelijkheid voor elektrische fietsen. De uitbreiding/herinrichting van de fietsenstalling maakt onderdeel uit van het plan dat de exploitant heeft gemaakt voor het gehele parkeerterrein. Dit plan is voorgelegd aan de Raad 25-06-2020

provincie. 3. Kort parkeren strand

De voorzieningen voor kort parkeren dienen door de exploitant en met goedkeuring van de grondeigenaar van het parkeerterrein en tevens bevoegd gezag natuurbeheer (Provincie Noord Holland) en beheerder (PWN) te worden gerealiseerd. De plannen zijn door de exploitant gepresenteerd bij diverse partijen. Het college is in afwachting van de reactie van de provincie en vervolgens een vergunningaanvraag of principeverzoek of nader overleg daaraan voorafgaand. Voor de liefhebbers: Op de bebording van de huidige monumenten staan QR-codes. Op de website van Voor Liefhebbers wordt meer aandacht aan monumenten besteed. Verblijfsaccommodaties: Eind 2018 is de visie Vitale Verblijfsrecreatie NHN 2030 vastgesteld door de 18 NHN-gemeenten. Hieruit volgend zijn vitaliteitsscans uitgevoerd (inzicht op bestaand aanbod) en transformatiescans. De resultaten zijn aangeboden aan de betreffende colleges. Er is regionaal een concept programma Revitaliseren en Excelleren ontwikkeld. In 2021 wordt vervolg gegeven aan dit project. Alkmaarder- en Uitgeestermeer: Het aangepaste plan voor recreatieterrein De Hoorne is goedgekeurd door de gemeenteraad en het bestuur van het RAUM. Bij de begroting 2020 is het benodigde budget ter beschikking gesteld. Dit jaar wordt er Uitvoering gegeven aan burgerinitiatief Akersloot De Hoorne (zwemsteiger en speelveld aan het meer).

1E FIRAP 2020 / Kadernota 2021

7- Voorzieningen en economie De afgelopen jaren bent u in deze paragraaf geïnformeerd dat het college een aantal opdrachten in portefeuille heeft die over het algemeen een wat langere adem vraagt. Zwembad: In de vergadering van de Raad van 25 maart 2021 heeft uw Raad een besluit genomen over de locatie van het zwembad op Noord End. Vanaf nu kan formeel gestart worden met de nadere uitwerking van het zwembad op de vastgestelde locatie. Daaruit voortkomend informeren we u in deze brief over besluitvorming in het vervolgproces. Vanaf eind april vindt een Europese aanbesteding plaats voor de selectie van het ontwerpteam. Er dient een Europese aanbesteding plaats te vinden omdat de te verwachten uitgaven hoger zijn dan het daarvoor geldende drempelbedrag van € 214.000,-. De doorlooptijd van deze procedure bedraagt ongeveer zes maanden. Indien deze procedure voorspoedig verloopt kan het ontwerpteam in het najaar starten met het architectonisch en technisch ontwerp van het gebouw. Conform de huidige planning ligt er tegen de zomer van 2022 een definitieve uitwerking en investeringsraming, op basis waarvan het uitvoeringsbesluit aan de Raad wordt voorgelegd. In verband met de aankomende gemeenteraadsverkiezingen in maart 2022, hebben wij besloten het Voorlopige Ontwerp aan de huidige Raad voor te leggen.

Door dit extra beslismoment in de voorbereidingsprocedure van het Uitvoeringsbesluit in te bouwen kan het huidige college de zienswijzen van de Raad bij de voorbereiding van het Uitvoeringsbesluit betrekken. Corso: Inmiddels is duidelijk geworden dat zowel behoud op de bestaande locatie als hervestiging in een groter integraal plan niet haalbaar is. De huidige bioscoop wordt verbouwd tot appartementen. De raad is hiervan op de hoogte gesteld in december 2020. In de opdracht van

Pagina 13 van 34

Raad 25-06-2020

de raad aan het college om in de eerste helft van 2021 een overzicht van herbestemmingsmogelijkheden voor de voormalige Maranathakerk te presenteren wordt de bioscoopfunctie meegenomen als één van de te onderzoeken mogelijkheden. De Bakkerij Op 30 december 2020 heeft de stichting Meergranen het pand aan de Dorpsstraat 30 inclusief de 2 appartementen verkocht aan een particuliere investeerder. Die zal het gaan verbouwen en gereedmaken voor Stichting Welzijn. De raad is hierover geïnformeerd bij brief van 6 januari 2021. Onderwijs: Cunera Op 26 november 2020 zijn de resultaten van het locatieonderzoek voor wat betreft het kindcentrum gedeeld met de raadsklankbordgroep onderwijs. In de periode hierna is hierover gesproken met betrokkenen (schoolbestuur, de stichting Tabijn, Tennisclub Bakkum). Uit deze consultatieronde trekt het college de conclusie dat de gemeenteraad kan worden voorgesteld om de locatie hoek Sifriedstraat/Bakkummerstraat niet te onderzoeken als mogelijke locatie voor de nieuwbouw van kindcentrum Cunera. In het 2de kwartaal ontvangt de raad een voorstel over het vervolg. Op 16 maart 2021 heeft het college het Onderwijshuisvestingsprogramma 2022 vastgesteld. Sinds 1997 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de huisvesting van het primair onderwijs (PO), het voortgezet onderwijs (VO) en het speciaal onderwijs (SO en VSO).

Als gemeente hebben wij de opdracht om te voorzien in adequate huisvesting. Deze zorgplicht staat beschreven in de onderwijswetten (Wet op het primair onderwijs - WPO, Wet op het voortgezet onderwijs - WVO en Wet op expertisecentra - WEC). Voor de uitvoering van deze zorgplicht heeft iedere gemeente een eigen verordening voorzieningen huisvesting onderwijs opgesteld. Hierin is vastgelegd hoe scholen aanspraak kunnen maken op voorzieningen (en welke) en wat de 1E FIRAP 2020 / Kadernota 2021

criteria zijn op grond waarvan scholen daar recht op hebben. Op grond van deze Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Castricum 2015 (hierna “de verordening”) kunnen de schoolbesturen elk jaar vóór 1 februari aanvragen indienen voor nieuwe huisvestingsvoorzieningen. De voorzieningen die in 2022 voor bekostiging in aanmerking worden gebracht, worden opgenomen in het onderwijshuisvestingsprogramma. Het college stelt het programma en overzicht vast. Het beschikbaar stellen van de financiële middelen is voorbehouden aan de gemeenteraad. De financiële consequenties worden opgenomen in de concept Kadernota 2022 en de gemeentebegroting voor het jaar 2022. Het programma is iets anders dat het Integraal HuisvestingsPlan onderwijsvoorzieningen (IHP). Dat is het overkoepelende meerjarige beleidsplan ten aanzien van de onderwijshuisvesting. Het IHP 2019-2023 dateert van 19 december 2019 en is dus het beleidskader voor het beoordelen van de aanvragen van de schoolbesturen. 8- Inwoners, bestuur en veiligheid Inwoners en bestuur: We zetten binnen onze dienstverlening in op twee sporen, digitaal waar het kan, menselijk waar wenselijk (High Tech, High Touch). Het programma Top Dienstverlener, zoals vastgelegd in de notitie Nieuw Tij. Nieuw Tij is gericht op 4 thema’s: Dienstverlening, Participatie, Communicatie en Informatie die onderling nauw verbonden zijn.

Met deze opzet willen we onze dienstverlening voor iedereen toegankelijk, makkelijk en begrijpelijk maken. We bieden meer producten digitaal aan en bieden persoonlijke ondersteuning aan mensen die het zelf niet (digitaal) kunnen. Onze communicatie is begrijpelijk, we maken veel gebruik van beeldmateriaal. We blijven ons inzetten voor een open en gastvrij klantcontact door het continueren van de Hostmanship trainingen.

Pagina 14 van 34

Raad 25-06-2020

Met betrekking tot Participatie zetten we de professionalisering van de participatie voort. Bij het vormgeven van participatie voorafgaand aan de start van projecten en beleidsontwikkeling, gebruiken we het in 2021 vastgestelde beleidskader voor participatie. Dit beleidskader sluit aan op de eisen vanuit de Omgevingswet. Verder organiseren we één centraal proces om participatie vorm te geven en kennis te delen. Het hulpmiddel dat we hierbij inzetten is www.ikdenkmeeovercastricum.nl

Alhoewel het preventieve toezicht door de provincie is opgeheven, blijft het structurele evenwicht wankel. De onzekerheden zijn groot (ontwikkeling sociaal domein, herverdeling gemeentefonds, uitwerking klimaat- en Omgevingswet). Aandacht voor de financiële situatie blijft geboden. . Wij zullen hierover met uw raad in gesprek blijven.

Veiligheid: De gemeente nog veiliger maken én daar waar mogelijk meer gaan inzetten op preventie. In het Integraal Veiligheidsbeleid gemeente Castricum 2019 – 2022 staat welke doelen in 2022 gerealiseerd moeten zijn op de geprioriteerde thema’s. Dit beleidsstuk sluit aan op het door gemeenten, politie en OM geformuleerde Integraal Meerjaren Veiligheidsbeleid (IMV). Beide beleidsstukken zullen volgend jaar geëvalueerd worden om vervolgens zowel een nieuw Regionaal beleid als een nieuw gemeentelijk beleid op te stellen. 9- Financiën Vanuit het laatste hoofdstuk van het raadsprogramma is de opdracht aan het college verstrekt om te komen tot een sluitende meerjarenbegroting, waar ozb-verhoging geen deel van uitmaakt. Wel zijn de belastingtarieven conform raadsprogramma met een inflatiecorrectie verhoogd. Inmiddels zijn wij geconfronteerd met een geheel nieuwe werkelijkheid. De overschrijdingen in het sociaal domein zijn zodanig van aard dat een sluitende meerjarenraming extra maatregelen heeft gevergd.

1E FIRAP 2020 / Kadernota 2021

Pagina 15 van 34

Raad 25-06-2020

3. HET FINANCIEEL PERSPECTIEF 2021 / 2022-2025 Hierbij in een overzicht het (financiële) perspectief. Uitgangspunt is het begrotingssaldo 2021 (raad 19-11-2020). De Begroting 2021 is niet direct door de provincie goedgekeurd. Door het ontbreken van structureel evenwicht heeft de provincie onze gemeente onder preventief toezicht gesteld. Een speciaal ingestelde Tijdelijke commissie begroting heeft maatregelen voorbereid om het tekort 2021 te laten afnemen en het structurele evenwicht 2022-2024 te herstellen. Op 18-2-2021 heeft de raad besloten tot zogenaamde Spoor 1-maatregelen (m.b.t. het jaar 2021) en op 22-4-2021 heeft de raad maatregelen vastgesteld voor de jaren 2022-2024. Tenslotte is het begrotingssaldo 2021-2024 gewijzigd door de structurele zaken bij de 2e financiële rapportage 2020 (raad 3-122020). Het saldo van het begrotingsjaar 2024 wordt doorgezet naar het nieuwe meerjaren-begrotingsjaar 2025. Op een enkel onderwerp moet dit echter worden gecorrigeerd. De dekking uit de reserve precario is lager1.

1

In 2022 is het niet meer mogelijk om precariobelasting op kabels en leidingen te heffen. Daarmee vervalt in onze begroting een opbrengst van € 1.078.000. Anticiperend op deze derving van opbrengsten wordt in 2018 gestart met het opbouwen van een reserve (zie Kadernota 2018). De reserve wordt gevoed met jaarlijks € 120.000 extra (€ 120.000 in 2018; € 240.000 in 2019; € 360.000 in 2020 en € 480.000 in 2021). Na de afschaffing zal 1E FIRAP 2020 / Kadernota 2021

De hierboven genoemde zaken hebben ertoe geleid dat het geactualiseerd begrotingssaldo voor het jaar 2021 negatief is en voor de jaren 2022 tot en met 2025 positief. De voorstellen 1e FIRAP 2021 / Kadernota 2022 (hierna specifiek toegelicht) geven een structureel positief beeld. Onbekend is het effect van de mei- en septembercirculaire 2021. Ook is geen rekening gehouden met de uiteindelijke definitieve effecten van de herverdeling van het gemeentefonds. De beheerders van het gemeentefonds (Financiën en Binnenlandse Zaken) zien in de tot nu toe ontvangen reacties van de Tweede Kamer, van gemeenten en van de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB), aanleiding om het verdeelvoorstel op onderdelen nog eens nader te bekijken. Dit betekent dat het ministerie van Binnenlandse Zaken niet eerder dan in juni 2021 komt met een aangepast voorstel voor een nieuwe verdeling van het gemeentefonds.

vanaf 2022 onttrokken worden uit de reserve. € 480.000 in 2022; € 360.000 in 2023; € 240.000 in 2024 en € 120.000 in 2025. Op deze wijze wordt het wegvallen van de opbrengst precario op kabels en leidingen in een periode van 8 jaar opgevangen in de begroting. In 2024 is de uitname € 120.000 lager dan in 2023.

Pagina 16 van 34

Raad 25-06-2020

Het meerjarig financiële beeld is als volgt:

2021 V/N

2022 V/N

2023 V/N

2024 V/N

2025 V/N

Begrotingssaldo 2021 na begrotingsraad 19-11-2020 -1.997 N Wegvallende dekking reserveprecario kabels en leidingen

-81 N

162 V

-44 N

-44 N -120 N

Structureel 2e firap 2020 (raad 3-12-2020) Spoor 1-maatregelen (raad 18-2-2021) Spoor 2-terugdraaien taakstellingen primitieve begr. Spoor 2-maatregelen (raad 22-4-2021) Begrotingssaldo NA besluitvorming Spoor 2

-358 N

-303 N

-211 N

-211 N

-705 N

-870 N 2.164 V 854 V

-1.433 N 2.539 V 966 V

-2.030 N 3.002 717 V

-2.030 N 3.002 V 597 V

1e FIRAP '21/Kadernota '22 Onvermijdelijk/autonoom/raadsprogramma Dekking Effect mei-/septembercirculaire 2021

221 V 0 V pm

-163 N 34 V pm

-90 N 0 V pm

-89 N 0 V pm

-313 N 0 V pm

SALDO 1e FIRAP 2021 /KADERNOTA 2022

-483 N

725 V

875 V

628 V

284 V .

1E FIRAP 2020 / Kadernota 2021

-238 N 1.530 V

Pagina 17 van 34

Raad 25-06-2020

4. DETAILS 1E FIRAP 2021 / KADERNOTA 2022 Hieronder worden de items opgesomd en toegelicht die gevolgen hebben voor het begrotingssaldo 2021 (en verder). Er is voor gekozen dit zo compact mogelijk te doen. Een aantal zaken is het gevolg van autonome ontwikkelingen (afrekeningen 2020 van gemeenschappelijke regelingen, budget strooizout, presentiegelden commissieleden, etc.). Een aantal zaken betreffen zaken die in de afgelopen periode op ons pad zijn gekomen en waarover besluitvorming inmiddels heeft plaatsgevonden (IHP 2022, etc.). Daarnaast volgen onder ‘Overig’ nog een aantal items die bestaan uit wensen of kleinere bijstellingen. De grote financiële verschillen zitten in zaken zoals het sociale domein en de bijdrage aan de werkorganisatie BUCH. Na het overzicht worden alle items kort toegelicht.

1E FIRAP 2020 / Kadernota 2021

Pagina 18 van 34

Raad 25-06-2020

bedragen x € 1.000) 1 1a Budget presentiegelden commissieleden 2 1a Evt. terugkeer 4e wethouder 3 1b Kosten IHP 2021 (dekk. Reserve Onderwijshuisvesting) 4 1b Actualisatie budgetten Wmo-Jeugd a.d.h.v. realisatie 2020 6 1b Actualisatie beheersmaatregelen sociaal domein korte én lange termijn 5 1b Nader toe te wijzen maatregelen Sociaal domein 7 1b Budget Netwerkorganisatie regio Alkmaar 8 1b Tekort preventief Jeugdbeleid 9 1b Budget Lokaal gezondheidsbeleid 10 1b Vergoeding 'Normatieve Huisvestingscomponent' (dekking via AU) 11 1b Afvoerput om rubberkorrelgranulaat af te vangen 12 1b Middelen Sportakkoord (baten en lasten) 13 1b Wegvallende huur Clusius voormalige Augustinusschool 14 1b Onderhoudskosten Dr. V. Nieveltweg 15 1d Jaarrekeningresultaat 2020 Veiligheidsregio (terugbetaling) 16 2b Budget markten 17 3a Extra leges omgevingsvergunningen 18 3a Extra kosten vergunningverlening 19 3a Extra opbrengst kostenverhaal-projecten 20 3a Extra kosten i.v.m. kostenverhaal-projecten 21 3b Jaarrekeningresultaat 2020 Omgevingsdienst (terugbetaling) 22 3b Lasten en baten Regeling Reductie Energiegebruik (Woningen)-subsidie 23 3b Duurzame bedrijfsvoering

1E FIRAP 2020 / Kadernota 2021

Pagina 19 van 34

2021 -15

-457 -71 -39 -12 -19 -10 0 -67 -32 150 -7 400 -200 150 -150 52 0

2022 -15 pm -34 -484 -62 546 -15 -14 -10 -19

2023 -15 pm

2024 -15 pm

-484 148 336

-484 239 245

-16 -10 -19

-16 -10 -19

0 -67 -1

-67 -20

-67 -6

-7

-7

-7

0 -41

-11

-11

2025 -15 N pm N N -484 N 326 N/V 158 V -16 N -10 N -19 N N -67 N -1 N V -7 N V N V N V -11 N

Raad 25-06-2020

Onvermijdelijk/noodzakelijk/raadsprogramma: bedragen x € 1.000) 24 3c Strooizout 25 3c Groenonderhoud (areaaluitbreiding) 26 3c Kosten Stinzenbos 27 3c Definitief ontwerp Groenbeleidsplan 28 3c Opstellen meerjaren onderhoudsplan 29 3c Plaatsen laadpunten 30 3c Opstellen beheerplan maaien en schouwen 31 3c Opstellen ecologisch planbeheer 32 3c Wegvallende energiebesparing door uitstel plaatsing zonnepanelen 33 4a Extra AU i.v.m. toevoeging gemeentefonds i.v.m. jeugdzorg (€ 493 mln) 34 4a Extra AU i.v.m. corona (dec. en maartcirculaire; ook extra lasten) 35 4a Doorzetting AU naar 2023, m.n effect opschalingskorting 36 4a Meer AU i.v.m. nieuwe jaarschijf (met name voor inflatie) 37 4a Meer ozb i.v.m. inflatiepercentage 38 4c Extra kosten i.v.m. inflatiekostenbudgetten 39 div.Actualisatie bijdrage aan diverse gemeenschappelijke regelingen Totaal overmijdelijk/noodzakelijk/raadsprogramma Dekking: bedragen x € 1.000) 40 1b Reserve Onderwijshuisvesting ter dekking IHP 2021 Totaal dekking

Pagina 20 van 34

2022

2023

2024

2025

-12 pm pm

-12 pm pm

79 -163

87 -90

74 -89

N -12 N pm N pm N -10 N N N N N V -220 N 1.503 V 106 V -1.608 N 75 V -313 N

2023

2024

2025

0

2022 34 34

0

0

221

-130

-90

-89

-12 pm pm

-10 -8 -5 -5 -8 600 0

221

2021

TOTAAL 1e firap 2021-Kadernota 2022

1E FIRAP 2020 / Kadernota 2021

2021 -12 -12 pm

V 0V -313

N

Raad 25-06-2020

Overmijdelijk/noodzakelijk/raadsprogramma 1. Budget presentiegelden commissieleden Op basis van de Verordening rechtspositie raads- en commissieleden 2019 (raad 11 juli 2019) ontvangen raads- en commissieleden de vergoedingen. Het huidige budget is niet meer toereikend en dient te worden opgehoogd. E.e.a. is in het presidium van 1 april jl. besproken. 2. Terugkeer vierde wethouder Een vierde wethouder na de gemeenteraadsverkiezingen ‘kost’ zo’n € 100.000 op jaarbasis. Vooralsnog als ‘pm’ meegenomen. 3. Onderwijs Huisvestingsprogramma (1e inrichting Vrijeschool / Het Kleurenorkest) Op 16 maart 2021 is het Onderwijshuisvestingsprogramma 2022 in het college vastgesteld. Hierover bent u via een brief geïnformeerd. De financiële effecten van de uitbreiding van de onderwijsleerpakketten en meubilair van Het Kleurenorkest en Vrijeschool zijn in deze 1e firap 2021/Kadernota 2022 (ten laste van de reserve onderwijshuisvesting) meegenomen. 4. Actualisatie budgetten sociaal domein (Jeugdzorg/WMO) (structureel) Jeugdhulp zorg in natura: We zien dat het aantal jeugdigen (en hun gezinnen) dat een beroep doet op Jeugdhulp jaarlijks stijgt. De toenemende instroom zien we met name in de Ambulante Jeugdhulp, de lichtste vorm van Jeugdhulp. De aantallen zijn procentueel wel iets minder gestegen dan het jaar ervoor, echter de uitstroom blijft nog achter.

Tevens nemen de gemiddelde kosten per jeugdige toe. Duidelijk is dat een relatief klein aandeel van gebruikers van Jeugdhulp meerjarig zorgt voor een aanzienlijk deel van de uitgaven. 1E FIRAP 2020 / Kadernota 2021

De eerste beheersmaatregelen zijn reeds geïmplementeerd in 2021. We willen het maximale halen uit de maatregelen en verwachten dat de eerste financiële effecten vanaf medio 2021 merkbaar en zichtbaar zijn. Hierbij zijn wel twee onzekerheden te benoemen. Allereerst de effecten van de coronacrisis op inwoners die mogelijk zullen leiden tot een toename in volume en zorgzwaarte en ten tweede kunnen complexe, onvoorspelbare casussen impact hebben op huidige trends en prognoses. De gemeente kan hierdoor geconfronteerd worden met extra uitgaven. Gezien deze ontwikkelingen stellen we de begroting nu structureel bij naar het niveau van de voorlopige realisatie in 2020 inclusief indexatie minus de reeds opgenomen besparingen van de korte termijn beheersmaatregelen Huishoudelijke hulp – zorg in natura: De algemene verwachting is dat het aantal cliënten de komende jaren door demografische ontwikkelingen zullen blijven stijgen. Tevens dient het tarief jaarlijks geïndexeerd te worden. Dit zorgt voor een structurele stijging van minimaal 4% (onder voorbehoud van cao-ontwikkelingen). De cliëntenaantallen en kosten zijn in 2020 met circa 40% gestegen. In 2021 is de verwachting dat de stijging van aantallen en kosten weer terug gaan richting het normale niveau van 4% per jaar. Het is niet bekend hoeveel inwoners zich nog niet hebben aangemeld, doordat zij hiermee wachten in verband met corona.

Deze cijfers (zowel coronajaar 2020 als 2021) zijn nog indicatief, maar hierop baseren wij wel de kadernota. In 2021 vindt een nieuwe aanbesteding plaats, waarin beheersmaatregelen worden meegenomen die de stijging kunnen dempen. Deze uitkomsten van de lange termijn beheersmaatregelen worden separaat aan de Kadernota aangeboden. In de begroting 2021 en verder gaan wij nu uit van de

Pagina 21 van 34

Raad 25-06-2020

voorlopige verwachte realisatie 2020 inclusief 6% (2% indexering en 4% demografie) en vanaf 2022 een stijging van structureel 4% minus de reeds verwerkte besparingen naar aanleiding van de korte termijn beheersmaatregelen Huishoudelijke hulp – schoonmaakondersteuning: Idem aan de tekst bij de huishoudelijke hulp zorg in natura. De pieken die veroorzaakt zijn door de aanzuigende werking van het abonnementstarief hebben gezorgd voor een extra grote stijging in de schoonmaakondersteuning. De cliëntaantallen en kosten zijn in 2020 met ca 40% gestegen. In de begroting 2021 en verder gaan wij nu uit van de voorlopige verwachte realisatie 2020 inclusief 4% (indexering en demografie) en vanaf 2022 een stijging van structureel 4% minus de reeds verwerkte besparingen naar aanleiding van de korte termijn beheersmaatregelen. 5. Actualisatie beheersmaatregelen sociaal domein korte en lange termijn Zie apart voorstel. In 2021 en 2022 extra kosten die leiden tot een (structureel) voordeel vanaf 2023. 6. Nader toe te wijzen maatregelen Sociaal domein (zie item 4/5) In deze kadernota hebben wij een extra taakstelling m.i.v. 2022 opgenomen om de gestegen kosten sociaal domein (zie het voorgaande items) te compenseren. 7.

Incidentele extra bijdrage Netwerkorganisatie regio Alkmaar De gemeenten Alkmaar, Bergen, Castricum, Heerhugowaard, Heiloo, Langedijk en Uitgeest kopen gezamenlijk jeugdhulp in vanuit een gedeelde transformatie-agenda. De agenda en de onderliggende projecten zijn vastgesteld voor de periode van 2017 tot en met 2020. Gevraagd is om de regionale Transformatieagenda te continueren voor 2021 en 2022 en daarmee deze termijn parallel te laten lopen met de nieuwe inkoop verblijf en ambulant per 2023. Ook is gevraagd om - binnen deze kaders - de opdracht te 1E FIRAP 2020 / Kadernota 2021

geven de regionale samenwerking te intensiveren gericht op betere beheersing van kwaliteit en kosten van jeugdhulp. Ter voorbereiding op een hernieuwde Transformatie-agenda vanaf 2023 stellen we een visievormingstraject in de gemeenteraden voor. Dit traject is gericht op de overkoepelende uitgangspunten en loopt parallel aan visievorming voor de nieuwe inkoop verblijf en ambulant. Ten behoeve van de intensivering regionale samenwerking is voor 2021 op regionaal niveau € 240.000 benodigd en voor 2022 incidenteel € 120.000. Op basis van de verdeelsleutel op inwonersaantal bedraagt dit voor de gemeente Castricum voor 2021: € 29.000 en voor 2022: € 14.500. De regionale samenwerking moet zijn ingericht op het versterken en faciliteren van de door de 7 gemeente lokale beheersmaatregelen. De regionale beheersing bestaat enerzijds uit de huidige regionale activiteiten van inkoop en contractmanagement, die we scherper richten op beheersing van kwaliteit en kosten, met prioriteit op de nieuwe inkoop van Verblijf en Ambulant. En anderzijds bestaat het uit nieuwe regionale instrumenten, waarmee we vanuit de regio specifieke lacunes opvullen in de lokale beheersing. Een belangrijk speerpunt is regionaal toezicht en handhaving in samenwerking met (en ter versterking van) de lokale toezichthouders.

Dit geven we vorm via bedrijfsvoeringstoetsen bij aanbieders: een grootschalig onderzoek door een externe specialist, waarbij we een aantal jaar terugkijken in onze data en in de jaarrekeningen van aanbieders. Bij discrepanties doet een externe accountant een gedetailleerde audit. In de begroting is ten behoeve van het uitvoeren van materiële controle reeds € 8.000 euro opgenomen. Aangezien de bedrijfsvoeringstoets een eenmalige uitgebreide toets is van alle zorgaanbieders waarbij een aantal zorgaanbieders diepgaander gecontroleerd worden, liggen de kosten van de bedrijfsvoeringstoets €10.000 hoger.

Pagina 22 van 34

Raad 25-06-2020

8. Tekort preventief jeugdbeleid Op basis van de jaarrekening 2020 wordt op het budget voor het preventief jeugdbeleid een tekort voorzien van € 12.000, oplopend tot € 16.000, veroorzaakt door de oplopende kosten voor het M@zl project en de nog niet opgenomen kosten voor het GGD project Nu niet Zwanger. 9. Budget Lokaal gezondheidsbeleid De gemeente is wettelijk verplicht om lokaal gezondheidsbeleid op te stellen, maximaal 2 jaar na de publicatie Landelijk gezondheidsbeleid (2020). Bergen richt zich met lokaal gezondheidsbeleid op 5 pijlers: - Gezondheid in de fysieke en sociale leefomgeving. - Gezondheidsachterstanden verkleinen. Druk op het dagelijks leven bij jeugd en jongvolwassenen. - Vitaal ouder worden. - Overgewicht, alcohol en drugs. Het budget wordt gebruikt voor activiteiten die voortvloeien uit het nieuwe lokale gezondheidsbeleid. 10. Vergoeding ‘Normatieve Huisvestingscomponent’ (dekking via AU) Vanaf 2015 heeft het Rijk de huisvesting van de JeugdzorgPlusinstellingen bekostigd via de zogenaamde ‘Normatieve Huisvestingscomponent‘ (NHC). Deze bekostiging loopt vanaf 2021 via de gemeenten. Het Rijk voegt het daartoe bestemde budget toe aan de algemene uitkering. De opbrengsten van de algemene uitkering zijn reeds verwerkt, echter de kosten moeten nog wel opgenomen worden in de begroting.

Met betrekking tot de wijze van bekostiging zijn de richtlijnen van de VNG gevolgd door de regio Noord-Holland-Noord om te komen tot de hoogte van de vergoeding aan het Horizon. Op basis van verdeling op inwoneraantal bedraagt de vergoeding voor de gemeente Castricum: € 18.740. 11. Afvoerput om rubberkorrelgranulaat af te vangen

1E FIRAP 2020 / Kadernota 2021

Aanbrengen van speciale put om rubberkorrelgranulaat afval van hemelwater te scheiden, volgens milieuplicht SBR (Styrol Butadieen Rubber). 12. Middelen Sportakkoord In het kader van het Sportakkoord ontvangt de gemeente extra middelen om sport en bewegen bij de inwoners te stimuleren. De activiteiten worden door Holland Sport bv uitgevoerd. Bedrag € 20.000 (2021) en € 20.000 (2022). 13. Wegvallende huur voormalige Augustinusschool M.i.v. het schooljaar 2020/2021 zit het Clusius College niet meer in de voormalige Augustinus. Het pand is nu volledig in gebruik bij de Vrijeschool Castricum. Zij hebben dit in bruikleen en betalen geen huur maar nemen wel kleine onderhoudswerkzaamheden voor hun rekening. De eerder begrote opbrengsten moeten afgeraamd worden. 14. Onderhoud Dr. Van Nievelt Met de fusie van de Augustinusschool en de Toermalijn tot basisschool Helmgras heeft het schoolbestuur Tabijn gekozen voor gezamenlijke huisvesting op de locatie aan Het Korte Land. In de voormalige Augustinusschool aan de Dr. Van Nieveltweg is daarna tijdelijk een dependance van de Paulusschool gehuisvest. Vanaf het schooljaar 2016/2017 t/m 2019/2020 heeft het Clusius College het schoolgebouw gehuurd. Met ingang van het schooljaar 2017/2018 is ook de Vrijeschool Castricum gehuisvest in (een gedeelte van) de voormalige Augustinusschool.

Vanaf het schooljaar 2020/2021 is de voormalige Augustinusschool volledig in gebruik bij de groeiende Vrijeschool Castricum. Op 19 december 2019 heeft de gemeenteraad o.a. besloten: Vrije School Castricum voorlopig te huisvesten in de voormalige Augustinusschool. Definitieve huisvesting nader te bezien vanaf het jaar 2022.

Pagina 23 van 34

Raad 25-06-2020

Het schoolgebouw is, in afwachting van de definitieve huisvesting, niet in eigendom overgedragen aan het schoolbestuur van de Vrijeschool Castricum, Ithaka. Er is met het schoolbestuur een Gebruiksovereenkomst afgesloten. Deze houdt in dat de Vrijeschool Castricum verantwoordelijk is voor het dagelijkse beheer en onderhoud van het pand. Alleen het groot onderhoud is voor rekening van de gemeente. Het groot onderhoud wordt in beperkte mate uitgevoerd gezien de onzekere toekomst van het pand. Het zeer noodzakelijke onderhoud staat in de planning opgenomen. Dit jaar schilderwerk (veel glaslatten zijn al kaal). Voor 2023 staat de vervanging van een brandmeldinstallatie in het plan. 15. Jaarrekeningresultaat 2020 Veiligheidsregio Op basis van de jaarrekening 2020 van de Veiligheidsregio wordt € 150.000 terug ontvangen in 2021. 16. Budgetten markten In de begroting is geen rekening gehouden met onderhoudskosten en overige kosten; derhalve bijramen o.b.v. historische uitgaven. 17. Extra leges-omgevingsvergunningen Op basis van een huidige indicatie (hoger aantal aanvragen en grote projecten) wordt een hogere opbrengst leges omgevingsvergunningen verwacht. Hier staan overigens ook hogere kosten tegenover. 18. Extra kosten vergunningverlening Er worden meer vergunningen aangevraagd dan waarmee oorspronkelijk rekening mee is gehouden.

Enerzijds leidt dit tot meer leges-opbrengst, anderzijds moet er meer capaciteit worden gevonden om de aanvragen af te handelen.

1E FIRAP 2020 / Kadernota 2021

19. en 20. Extra opbrengsten en kosten i.v.m. kostenverhaalprojecten Er worden meer kostenverhaal-projecten opgepakt dan waarmee oorspronkelijk rekening mee is gehouden. Enerzijds leidt dit tot meer opbrengst, anderzijds moet er meer capaciteit worden gevonden om deze kostenverhaal-projecten af te handelen. 21. Jaarrekeningresultaat 2020 Omgevingsdienst Op basis van de jaarrekening 2020 van de Omgevingsdienst wordt € 51.500 terug ontvangen in 2021. 22. Lasten en baten i.v.m. Regeling Reductie Energiegebruik (Woningen)-subsidie Castricum is penvoerder van het RRE-subsidietraject. Dit traject is opgestart in 2020 en loopt af in 2021. De resterende lasten worden gedekt uit het resterende subsidiebedrag. Bedrag 2021 € 1.578.000 De RREW subsidie (Regeling Reductie Energiegebruik Woningen) is het vervolg op de succesvolle RRE subsidie uit 2020. De lasten 2022 hiervoor ad. € 250.000 worden gedekt uit deze subsidie (zelfde bedrag). 23. Duurzame bedrijfsvoering De gemeente geeft het goede voorbeeld door zichzelf te laten certificering op de CO2 prestatieladder niveau 3. Hiervoor zijn vanaf 2023 audit en licentiekosten nodig. Daarnaast kopen we vanaf 2022 uitsluitend nog groene elektriciteit in d.m.v.Nederlandse Garanties van Oorsprong. Medewerkers van de BUCH werkorganisatie worden gestimuleerd om op de fiets naar het werk te gaan door een fietsenplan in het leven te roepen.