15. Handreiking gemeenteraadsverkiezingen 2026 Stadswerk

HANDREIKING Gemeenteraadsverkiezingen 2026 15 opgaven die om actie vragen in de openbare ruimte Stadswerk reikt u als gemeenteraadslid 15 concrete actiepunten aan ter inspiratie en als leidraad voor uw partijprogramma richting de gemeenteraadsverkiezingen van 2026. Vrij toegankelijk, verbindt de openbare ruimte bewoners met elkaar en biedt het letterlijk de ruimte in ons dichtbevolkte land. Gemeenten staan voor grote opgaven als woningbouw, bereikbaarheid, klimaatadaptatie en verduurzaming. De combinatie met personeelstekorten en bezuinigingen op het Gemeentefonds in Ravijnjaar 2026 vraagt om duidelijke keuzes voor de openbare ruimte.

ROBUUSTE & SLAGVAARDIGE ORGANISATIE Direct inzetten op zij-instroom Start met omscholingstrajecten voor zij-instromers, waar reguliere instroom onvoldoende is.

2 Zet vakbekwaamheid en professionaliteit structureel op de agenda Vergroot professionaliteit via permanente educatie, leertrajecten en samenwerking met het beroepsonderwijs.

GEZONDHEID, GROEN & KLIMAAT 4 Stel natuurinclusiviteit als

voorwaarde in alle ruimtelijke ontwikkelopgaven Integreer biodiversiteit, wateropvang en hittebestendigheid in álle ruimtelijke plannen.

Creëer ruimte voor buurtbudgetten, vergunningsvrij beheer of co-creatie bij herinrichting.

5 Zorg voor (natuurlijke) waterbuffers en toekomstbestendig groen Kies voor klimaatadaptieve soorten en zet in op systemen voor regenwateropvang in elke wijk.

Provincie Gelderland zet in op zijinstroom met als doel: jaarlijks 100 extra ambtenaren aan het werk bij Gelderse gemeenten.

6 Ontwerp voor verkoeling en ontmoeting

ZIJ WERKEN AAN DEZE OPGAVE

3 Geef betrokken bewoners én ondernemers de ruimte voor initiatief

BuurtSaam: zes gemeenten zijn aan de slag gegaan om in samenwerking met woningcorporaties, bewoners en zorg- en welzijnsorganisaties de kwaliteit van de leefomgeving in kaart te brengen op buurtniveau.

Benieuwd naar de andere actiepunten?

Draai om!

Leg routes aan met schaduw, groenstructuren en verblijfsplekken, dit bevordert gezondheid en sociale cohesie. Natuurinclusieve stadsontwikkeling in beeld door WUR: twee korte films (Winterswijk en Amsterdam). Gemeente Dijk en Waard zet in op klimaatadaptatie door parkeerplaatsen om te vormen tot waterbufferende groenzones.

ZIJ WERKEN AAN DEZE OPGAVE

1

Investeer in gezonde verbindingen Ontwikkel fietssnelwegen en ovknooppunten om regio, dorpen en stad duurzaam te verbinden.

8 Als grote opdrachtgever

neemt u bij aanbestedingen circulariteit op als voorwaarde Stel circulaire materialen, hergebruik en CO2-reductie als harde eisen in het inkoopbeleid.

Gemeente Tilburg ontwikkelt de F58fietsroute als snelle, veilige en groene verbinding tussen stad en omliggende dorpen. De Maatlat klimaatadaptieve gebouwde omgeving geeft richting aan uw ambities en biedt een handelingsperspectief, met ruimte voor eigen invulling.

ZIJ WERKEN AAN DEZE OPGAVE

7

ZIJ WERKEN AAN DEZE OPGAVE

MOBILITEIT & DUURZAAMHEID

INTEGRALE BENADERING 12 Hanteer integrale budgettering

INCLUSIVITEIT 9 Kies voor een gebiedsgerichte aanpak, in samenspraak met bewoners en betrokkenen Zet per wijk of buurt een integrale aanpak op, met bewoners als volwaardige gesprekspartners. 10 Koppel woningbouw aan kwalitatieve

buitenruimte Besteed structureel aandacht aan groen, speelvoorzieningen en verblijfskwaliteit.

Breng geldstromen samen voor maximale impact.

13 Zet in op kostenbesparing door groen als oplossing Groen voorkomt hittestress, verlaagt zorgkosten en verhoogt vastgoedwaarde.

14 Koppel bodem, infra en groen

11 Ontwerp voor sociale veiligheid Zorg voor verlichting, overzicht, rustpunten en ontmoetingsplekken, voorkom onveilige hoekjes.

Combineer onderhoud aan riolering en wegen met bodemverbetering en vergroening.

LEIDERSCHAP & VERTROUWEN

ZIJ WERKEN AAN DEZE OPGAVE

15 Laat zien dat u durft: geef richting én ruimte Gemeente Utrecht zet stevig in op inclusiviteit en toegankelijkheid met de UST (Utrecht Standaard Toegankelijk).

Durf keuzes te maken bij de inrichting van schaarse ruimte. Stel heldere kaders en geef vakmensen en bewoners verantwoordelijkheid.

WERKT JOUW GEMEENTE AL AAN DEZE 15 OPGAVEN?

De openbare ruimte is er voor iedereen en is sterk verbonden met tal van uitdagingen die op het moment spelen voor gemeenten. Daarom is de potentiële impact van soms ‘kleine’ maatregelen enorm. Gemeenteraadsleden zijn nu aan zet om richting te geven en draagvlak te creëren voor keuzes die misschien niet altijd de makkelijkste zijn, maar wél het verschil maken op de lange termijn. Bezoek www.stadswerk.nl/gemeenteraadsverkiezingen en ontdek hoe jouw gemeente kan leren en groeien aan de hand van deze inspirerende cases.