04A Participatieverslag Warmteprogramma Castricum

Conceptversie Warmteprogramma gemeente Castricum 2025 - Bijlage B: Participatieverslag Castricum

Warmteprogramma gemeente Castricum - Bijlage B: Participatieverslag Castricum

2025

■ Inleiding Om stakeholders en inwoners te betrekken bij het warmteprogramma, zijn er bij het opstellen van het concept warmteprogramma al diverse activiteiten opgezet. In dit verslag een samenvatting met motivaties hoe we stakeholders betrekken en wat er met deze input is gedaan. Participatieniveau

Participatiemomenten

Gemeenteraad

Informeren, consulteren

Gemeenteraad informeren op Raadsinformatieavonden (Heiloo 22 okt. ‘24)

College van Burgemeester en Wethouders

Informeren, consulteren, (mee-)beslissen

Aparte overlegmomenten met alle wethouders samen: juli t/m nov. ‘24

Interne afdelingen

Informeren, consulteren, adviseren

Kick-off (?) Informeren team Klimaat (reguliere bijeenkomsten) Individuele vervolggesprekken bij behoefte

Provincie en buurgemeenten

Informeren, consulteren

Reguliere bijeenkomsten

Doelgroep Bewoners en ondernemers

Partners van de gemeente

Informeren, consulteren

Informeren, consulteren, coproduceren

Inwoners raadpleging (nov. ‘24) Inwonerspanel klimaat (3 dec. ’24

Stakeholdersbijeenkomst I (11 nov. ’24) Stakeholdersessie I (7 okt. ’24) Stakeholdersessie II (27 jan. ’25) Stakeholdersbijeenkomst II (30 jan. ’25)

De doelgroepen van de stakeholderparticipatie BUCH breed Betrokken organisatie

Toelichting

Kennemer Wonen

Woningcorporatie

Ondernemend Heiloo

Ondernemersvereniging Heiloo

CALorie Business CALorie

Heiloo Energie

Duurzaam Heiloo DUEC

Bergen Energie

Bewonersvereniging Tuin- en Oostdorp Bewonersvereniging de Negen Nessen Buurtinitiatief Oosterzij

Inwonerspanel Klimaat BUCH Liander Stedin

Energiecoöperatie bedrijven Castricum Energiecoöperatie Castricum Energiecoöperatie Heiloo

Samenwerking Ondernemend Heiloo, Heiloo Energie, Gemeente Heiloo Energiecoöperatie Uitgeest Coöperatie Bergen

Bewonersvereniging in Bergen Bewonersvereniging in Bergen Buurtinitiatief Heiloo

Inwonerspanel gericht op thema klimaat vanuit Bergen, Uitgeest, Castricum en Heiloo Netwerkbedrijf Netwerkbedrijf

Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) Overheidsinstantie HVC

Warmteleverancier

Andere beleidsdomeinen BUCH werkorganisatie

BUCH werkorganisatie

Provincie NH

Provincie

2

Warmteprogramma gemeente Castricum - Bijlage B: Participatieverslag Castricum

2025

Feedback en verwerking - stakeholdersessies Vanuit de verschillende stakeholdersessies is input gegeven. De conclusies per sessie staan hieronder weergegeven met daarbij waar mogelijk hoe dit is verwerkt in het warmteprogramma of aangegeven als het op andere manieren terug komt.

■ Stakeholder overleg I – Netbeheerders/Kennemer Wonen - 7 okt. ‘24 Feedback

Verwerking

Ruimte bieden aan piek reducerende oplossingen (vb. binnen woning of buurtniveau slimmer met energie omgaan)

Wordt genoemd in het warmteprogramma en in de uitvoeringsplannen.

Dashboard verwijderde gasaansluitingen Stedin kan helpen bij bepalen of bepaalde wijken al eerder toe zijn om van gas af te gaan door individuen die al zelf stappen hebben gezet. Wel rekening houden met doorvoer van gasleidingen naar andere wijken.

Wordt meegenomen in onderzoek warmteprogramma

Voorkomen van onnodige maatschappelijke kosten - End of life voor gasnetten meenemen - Liander start in Castricum begin 2025 met buurtaanpak (buurten eindoplossing ready maken). Starten in wijken die technisch aan de orde zijn.

Wordt meegenomen in onderzoek warmteprogramma. De wijken uit buurtaanpak worden meegenomen in warmteprogramma, zodat o.a. Liander duidelijkheid krijgt waar ze naartoe moeten verzwaren. Akersloot is voor verzwaring het eerst in beeld.

Zekerheid en handelingsperspectief bieden (vb. Kennemerwonen kiest voor aardgasvrij ready maar zodra duidelijkheid waar van het gas af kunnen ze ook aan de slag).

Is uitgangspunt warmteprogramma

Concretisering van de plannen voor wijken

Is uitgangspunt warmteprogramma en in de uitvoeringsplannen vindt nog verdere verdieping plaats.

Het inzetten van de aanwijsbevoegdheid kan Wordt per gemeente voorgesteld in warmteprogramma ondersteuning bieden: - Voor Liander ter ondersteuning van de prioritering van het verzwaren van de elektriciteitsnetten - Voor Stedin om onnodig onderhoud of vervanging te voorkomen - Voor Kennemer Wonen om een planning op aardgasvrij te kunnen gaan maken. - Bieden van handelingsperspectief - Lage maatschappelijke kosten

3

Warmteprogramma gemeente Castricum - Bijlage B: Participatieverslag Castricum

2025

■ Stakeholderoverleg II – Liander, Kennemer Wonen, interne BUCH afdelingen - 27 jan. ‘25 Feedback

Verwerking

Daadkracht vanuit gemeente bieden

Is uitgangspunt warmteprogramma

In warmteprogramma duidelijk aangeven wat starten binnen 5 jaar betekent. Starten betekent het uitvoeringsplan schrijven voor specifieke gebieden

Hier wordt rekening mee gehouden bij toelichting op warmteprogramma

Stem aanpak in warmteprogramma af op andere activiteiten waar participatie wordt verwacht

Hier wordt rekening mee gehouden bij prioritering buurten

Handelingsperspectief bieden zal ook helpen bij verduurzaming buurten

Is uitgangspunt warmteprogramma

Inzicht krijgen vanuit RVO o.g.v. rioolonderhoud, weghalen gas, netverzwaring.

Waar mogelijk worden uitvoeringsplannen afgestemd op al geplande projecten

Buurten waar Kennemer Wonen goed vertegenwoordigd is, daar kan een start gemaakt worden met aanpak warmteprogramma

Wordt meegenomen in prioritering buurten warmteprogramma

Liander kan na raadsakkoord WP prioriteiten aan buurtaanpakken geven

Algemene opmerking op warmteprogramma

Bewonersinitiatieven in buurten kunnen helpen bij verduurzaming

Dit wordt meegenomen in warmteprogramma

De stakeholders hebben geen opmerkingen op de verdeling van de buurten in het concept versie warmteprogramma.

Algemene opmerking op warmteprogramma

Warmteprogramma afstemmen op eigen aanpak binnen De plannen worden intern naast elkaar gelegd de gemeente binnen domein Beheer Openbare Ruimte, o.g.v. o.a. kabels en leidingen / gasvervangingsopgave

Bereidheid financiering van duurzame maatregelen door gemeente

Opties worden meegenomen in warmteprogramma en verdieping in uitvoeringsplannen

■ Stakeholdersbijeenkomst energiecoöperaties & buurtinitiatieven & vertegenwoordiging bedrijven sessie I – 11 nov. ‘24 (a.d.h.v. stellingen en ideeën ronde is feedback opgehaald) Feedback

Verwerking

Stelling: Huidige beleid is ontoereikend om regie te voeren op de warmtetransitie.

Met warmteprogramma proberen we hier juist duidelijkheid te kunnen bieden

Eens: Vooral door een gebrek aan duidelijkheid / duidelijke visie (gemeente en rijk) Eens: duidelijkheid van wat je daar als bewoner aan hebt ontbreekt. Maar wel veel steun en hulp vanuit de gemeente om uit te voeren als coöperatie zijnde Eens: behoefte aan duidelijkheid en vastleggen ‘dit gaat er gebeuren, deze kant gaat het op’. Tot nu toe beperkende communicatie naar buiten toe over dat er bijvoorbeeld geen stadswarmte komt (kaders stellen, om de verenigingen te helpen in hun missie om burgers mee te krijgen) Sociaal economische gedragskant moet beoordeeld worden

In uitvoeringsplannen wordt dit meegenomen

4

Warmteprogramma gemeente Castricum - Bijlage B: Participatieverslag Castricum

2025

Feedback

Verwerking

Duidelijkheid over hybride verschaffen / CALorie energiecoaches ervaren o.a. uit eigen gemeente dat een hybride warmtepomp resulteert in cijfers tot 80% minder gasverbruik

Dit wordt meegenomen in warmteprogramma en in uitvoeringsplannen

Stelling: wat voor warmteprogramma is nodig om de taken uit het Klimaatakkoord te realiseren (sturend, faciliterend, zelfredzaam)

Sturend wordt lastig als er geen voldoende ‘hoger’ beleid boven zit dat dit ondersteunt. Sturende overheid kan ook voorkomen dat je inwoners (te veel) overlevert aan de markt. Voldoende kaders geven, en daarbij mensen faciliteren om het zelf te doen. In eerste instantie mensen die het zelf wel redden vooral de ruimte geven, daarna meer sturing.

In warmteprogramma houden we rekening met deze reacties. Uitgangspunt is duidelijkheid bieden en faciliterend opstellen, wat we hier veel terug zien komen.

Alleen maar sturend gaat te veel hakken in het zand geven, in eerste instantie meer inzetten op verleiden (helpen, subsidies …) Sterke / duidelijk partner, die de regels eerlijk en helder stelt (mensen doen nu investeringen en zoeken daar zekerheden in) Minimaal sterk faciliterend (dat kan zijn informerend, urgentie creëren, financieel -> een aanbieding doen die je niet kunt laten liggen) Stelling: aanwijsbevoegdheid gaat ons helpen als katalysator of laatste ‘gasplakkers’ te bewegen naar aardgasvrij. Eens met inzet: vroeg mee beginnen want geeft duidelijkheid. Eens met beide richtingen. Katalysator om gebouweigenaren te bewegen naar aardgasvrij en de laatste ‘gasplakkers’ te bewegen naar aardgasvrij.

In warmteprogramma kijken we per gemeente waar het voornemen tot inzet aanwijsbevoegdheid meegenomen kan worden

Zorg vooral dat het aantrekkelijk genoeg is om over te gaan, dan kun je de aanwijsbevoegdheid uiteindelijk activeren wanneer je op die manier voldoende mensen bewogen hebt. Meer een katalysator om richting hybride te sturen, en vanuit daar op te schalen naar full electric (daarmee spreid je de kosten namelijk) Door de wijk aan te wijzen, dan kun je marktpartijen verleiden om daar een oplossing voor te bedenken. Stelling: een redelijke termijn voor gebouweigenaren om voor te bereiden op aardgasvrij (7 jaar is prima <–> dat is veel te kort) Wisselende reacties op wat Voldoende tijd geven is: - 7 jaar omdat we geen moment moeten verliezen, veel druk vanuit maatschappij en milieu om snel te schakelen - 15 jaar is levensduur CV ketel, houdt dat aan zodat iedereen het natuurlijke moment kan afwachten - niet te lang maken, want uitstelgedrag is te aantrekkelijk (verleidelijk maken zodat je momentum krijgt).

In warmteprogramma wordt rekening gehouden met de diverse overwegingen.

5

Warmteprogramma gemeente Castricum - Bijlage B: Participatieverslag Castricum

2025

Feedback

Verwerking

Ideeënronde: Ophalen ideeën betreft participeren bij warmteprogramma.

Deze ideeën worden overwogen als onderdeel van het participatiehoofdstuk en zullen ook worden meegenomen in de uitvoeringsplannen. Tevens de voorstellen voor inzet en eigen rol vanuit deze stakeholders.

• • • • • • • • • •

Eigen rol: Meedenken v.u. energiewerkgroep Organiseer een burgerberaad Openbare inkoop-/ discussiebijeenkomsten per kern (v.d. BES) Voorlichting! Duidelijke tijdspad(en) Motiveren/urgentie FOMO Ga niet op standpunt staan dat informeren over besluiten al een goede vorm van participeren is Bijeenkomsten in samenwerking met gemeente, bewonersvereniging, techneuten, financieel deskundigen Eigen rol: Vanuit de bewonersverenging bewoners betrekken, stimuleren, ondersteunen en huis aan huis.

• • • • • •

Informeren van bewoners, vast moment, vaste plek (“marktplek”) Regelmatige energiekrant (ook social media) Eigen rol: Rondleiding bij ervaren buurtbewoners Eigen rol: Bezetting ‘marktplek’ infostand Participeren met bewoners in de wijk Eigen rol: Heiloo, De Brink, bewonersinitiatief

• • • • • •

Steun van b.v. buurkracht die ervaring hebben met communiceren Evt. inkoop apparatuur / warmtepompen Eigen rol: als organisatie bijeenkomsten organiseren Eigen rol: Heiloo Energie stimulerend bv. Lezing of huisbezoek Plan Oost - Inventarisatie wat de beste oplossing hier is. Eigen rol: zelf optreden als ambassadeur in de wijk

• •

Duidelijk doel + motivatie waarom geven Helder Kader wat verwachten we van de burger. Kunnen we elkaar helpen? Kan de investering gedragen worden en vervolgens gedeeld met tegenprestatie Initiatief <-> regelgeving

• • •

• • •

Naar uitvoering toe • Peiling • Huis-aan-huis brief • Bewonersavonden • Lokale bijeenkomsten scholen, sportvereniging ea. • Ontzorgingsprogramma collectieve inkoop Eigen rol: Website inzetten DUEC Eigen rol: Informatie via energiecoach Eigen rol: Collectieve inkoop acties

6

Warmteprogramma gemeente Castricum - Bijlage B: Participatieverslag Castricum

2025

Feedback

Verwerking

Vervolg Ideeënronde • Faciliteren informatiebijeenkomsten met externe stakeholders (netbeheer, waterschap, evt. warmtebedrijf) & lokale initiatieven • Informatie voorziening Burgerpeilingen

Deze ideeën worden overwogen als onderdeel van het participatiehoofdstuk en zullen ook worden meegenomen in de uitvoeringsplannen. Tevens de voorstellen voor inzet en eigen rol vanuit deze stakeholders.

• • • • • • •

•

Wijkgericht Duidelijke doelstelling vastleggen Alternatieve strategieën presenteren Inhoudelijke discussie Per wijk conclusie Ontzorgen met inkoop programma’s Eigen rol: Duurzaam wonen kan hierin een rol spelen om inwoners te informeren Eigen rol: Ondersteunen bij uitvoering inkoop programma’s Randvoorwaarden die aan de basis staan van de toewijzing bepalen in samenspraak met deskundigen uit de diverse bij de energietransitie betrokken partijen Eigen rol: CALorie ziet daarin een actieve rol

• • • • • • • • • • • • •

Plaatselijke kranten Digitale borden Social media Facebook Brief vanuit gemeente Brief vanuit Energiecoöperatie Websites klimaatplein/EC Folders Informatiepunt inrichten op meerdere niveaus informatie aanbieden Expertise inschalen (Buurkracht) Informatiepunt wijk Sociale samenhang bevorderen (hoe?) Geluidsauto’s Eigen rol: Straatcoach inzetten

• •

7

Warmteprogramma gemeente Castricum - Bijlage B: Participatieverslag Castricum

2025

■ Stakeholdersbijeenkomst sessie II – energiecoöperaties & buurtinitiatieven - 30 jan. ‘25 (per gemeente wordt in groepen feedback gegeven op de prioritering van de buurten) Feedback

Verwerking

Castricum: • Hybride inzetten in gebieden waar de netverzwaring nog op zich wacht • Aanpak zwembad Noord-End bewoners erbij betrekken • Aandacht voor ‘warmtecluster’ centrum Castricum. Uitvoeringsplan in de buurten eromheen • No regret in warmteprogramma • Buitenunit voor warmtepompen is een punt van aandacht. Onderzoek en standaard oplossingen ontwikkelen is essentieel. • Akersloot warmtenet voor # buurten? • In wijken die niet op de nominatie staan om aardgasvrij te worden, nagaan welke maatregelen de beste zijn om CO2 te besparen. • Financiering voor lage inkomens die bijv. energie toeslag krijgen

Deze opmerkingen zijn meegenomen in de prioritering van de buurten in het warmteprogramma en zullen waar mogelijk onderdeel uitmaken van de uitvoeringsplannen.

• • • •

Mogelijke prioriteiten uit het gesprek: Duin en Bosch starten met Uitvoerings Plan (UP) – mogelijk hybride aanbieden Molendijk en Alberts’s Hoeve starten met UP Bovenste deel Noord-End Isolatie aanpak starten

■ Sessie inwonerspanel klimaat – 3 dec. ‘24 (Feedback op vraag: hoe moet de gemeente de participatie aanpakken in de buurt?) Feedback

Verwerking

Wat accepteert de gemeente als participatie, duidelijk maken waar en op welk niveau je kan participeren

In participatiehoofdstuk van het warmteprogramma wordt hierop ingegaan

Welke rol neemt de politiek in de communicatie?

De politiek wordt geïnformeerd en betrokken

Doel van participatie duidelijk aangeven

Woningbouwverenigingen staan er ambitieus in, wachten op plannen gemeente in het warmteprogramma Rol centrale overheid, daar willen we meer van horen. Wat gaat er plaatsvinden op nationaal niveau? Mensen willen meedoen als ze gehoord worden Communiceer duidelijk wanneer we van gas af gaan!

In buurthuizen informatieavonden organiseren

In participatieplan van het warmteprogramma wordt hierop ingegaan Er vindt afstemming plaats met woningbouwverenigingen

Hier zullen we in het warmteprogramma geen antwoord op geven. Via andere kanalen vragen we het Rijk om duidelijkheid en ondersteuning.

Hier proberen we in het participatiehoofdstuk op in te gaan

Dat wordt in het warmteprogramma aangegeven in grote lijnen en in de uitvoeringsplannen in detail. Dit verschilt per buurt. Dit zijn activiteiten die in het warmteprogramma en uitvoeringsplannen worden meegenomen.

8

Warmteprogramma gemeente Castricum - Bijlage B: Participatieverslag Castricum

2025

Feedback en verwerking – individueel & e-mail Naast de stakeholders die we in gezamenlijke sessies hebben gesproken, zijn er ook individuele stakeholders (o.a. HVC, Provincie NH, HHNK) gesproken. Per e-mail is de 80%-versie van het warmteprogramma gedeeld met alle betrokken stakeholders. We hebben per mail een reactie gekregen van Liander, Stedin, Kennemer Wonen, CALorie, Initiatief Akersloot, HVC en de Provincie NH. De feedback afkomstig uit individuele gesprekken en reacties per e-mail is hieronder weergegeven in de vorm van een overzicht met de belangrijkste en meest aangegeven punten. Aanscherping terugblik Op aangeven van CALorie en Inwonerinitiatief Akersloot zijn de teksten over het Warmtecluster Castricum Centrum, inwonerinitiatief Akersloot en het ondersteunen van VvE’s aangescherpt. Aanscherping beschrijving rollen partners Liander, Stedin, Kennemer Wonen, Initiatief Akersloot en CALorie hebben suggesties gedaan voor het aanscherpen van de beschrijving van hun rol die we over hebben genomen en verwerkt in het Warmteprogramma. Ook is op aangeven van CALorie het initiatief Warmtecluster Castricum Centrum toegevoegd als partner. Netcongestie Liander en ook CALorie hebben input gegeven om de teksten over netcongestie en de aanpak daarvan aan te scherpen, die zijn verwerkt. Aanvulling participatie O.a.

op aangeven van CALorie zijn een aantal resultaten van de bewonersraadpleging verwerkt in het Warmteprogramma en zijn er hier en daar wat aanpassingen gedaan op de teksten van het hoofdstuk participatie. Aanvulling gebiedsgerichte en gemeentebrede aanpak Op aangeven van CALorie zijn de verschillende doelgroepen beter benoemd in het Warmteprogramma en dat we ons in het begin bij die doelgroepen richten op diegenen waarbij de kans op actie het grootst is. Daarnaast is het gebied van Warmtecluster Castricum Centrum toegevoegd bij de gebiedsaanpak. Verschillende overige vragen Verder zijn er verschillende overige vragen gesteld over onderwerpen in het Warmteprogramma. We gaan ervanuit dat die in de Concept-versie van het Warmteprogramma met alle bijbehorende bijlagen worden beantwoord. Als blijkt dat er toch nog veel vragen blijven bij de stakeholders dan organiseren we nog een stakeholdersessie om hier dieper op in te gaan.

9