04 Memo Stemhulp gemeenteraadsverkiezingen 2026

MEMO Stemhulp gemeenteraadsverkiezingen 2026 Aan Van Datum Onderwerp

: Partijbesturen : R. van Dijk : 18 juni 2025 : Stemhulp gemeenteraadsverkiezingen 2026

Geachte partijbesturen, In aanloop naar verkiezingen is er de mogelijkheid om gebruik te maken van een stemhulp. Een stemhulp is een online hulpmiddel dat kiezers ondersteunt bij het maken van een politieke stemkeuze. Het instrument werkt op basis van een reeks stellingen over politieke en maatschappelijke thema’s en vergelijkt de antwoorden van de gebruiker met de standpunten van de politieke partijen. In 2022, 2018 en 2014 en 2010 maakte de gemeente Castricum gebruik van de stemhulp van Kieskompas. Deze werd in 2022 11.559 keer ingevuld. Indien deze mensen ook daadwerkelijk hebben gestemd, zou dit neerkomen op circa 62% van het aantal kiesgerechtigden. Voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 ligt nu de vraag voor of, en zo ja met welke aanbieder, wederom een stemhulp ingezet wordt. Er zijn op dit moment drie opties beschikbaar: Kieskompas, StemWijzer (ProDemos) en MijnStem. Hieronder vindt u per aanbieder de belangrijkste informatie op een rij. 1. Kieskompas Kosten: € 10.750,Werkwijze: • Politieke partijen leveren zelf 10 thema’s aan. Op basis hiervan zal het Kieskompas-team 40 tot 50 conceptstellingen ontwikkelen. • Twee bijeenkomsten: de eerste voor het bespreken van de 40-50 conceptstellingen, de tweede voor het kiezen van circa 25–30 definitieve stellingen. • Partijen moeten hun standpunten onderbouwen met bronvermeldingen.

• Alle antwoorden worden gecontroleerd op consistentie met officiële documenten. • Er wordt gebruikgemaakt van een vijfpuntschaal (van ‘helemaal mee eens’ tot ‘helemaal niet mee eens’). • Geen ranglijst van partijen, maar positionering van de gebruiker in een politiek landschap (twee assenmodel: sociaal-cultureel en sociaaleconomisch). Resultaten: • Wekelijkse rapportage met het aantal invullingen uitgesplitst naar geslacht, leeftijd, opleidingsniveau en postcodegebied. • Geen inzicht in welke stellingen gebruikers belangrijk vinden of hoe zij antwoordden. Extra opties (tegen meerprijs): • Inwonersconsultatie om belangrijkste onderwerpen te verzamelen (€ 3.000,-) • O.a. papieren versie, Engelse vertaling, toegankelijkheidsoptie (Steffie), campagneondersteuning.

2. StemWijzer (ProDemos) Kosten: • Standaardpakket: € 11.250,• Pro-pakket: € 15.750,• Young Voice (jongerenvariant): € 5.500,- of € 10.000,- met lokale stellingen Werkwijze: • Stellingen worden ontwikkeld op basis van partijprogramma’s en een gezamenlijke workshop met de partijen. • Redactie van StemWijzer stelt een longlist van stellingen op (60–70). • Partijen geven per stelling hun positie aan en lichten deze toe. • De toelichtingen worden gecontroleerd op consistentie met partijprogramma’s. • Definitieve selectie van 25–30 stellingen waarin partijen duidelijk van mening verschillen. • In de pro-variant worden extra feitelijke informatie en voor- en tegenargumenten toegevoegd. Resultaten: • Na afloop: aantal gebruikers en antwoorden per stelling. • Inzicht in welke stellingen gebruikers het belangrijkst vonden. • Geen persoonlijke gegevens nodig; geen gebruik van cookies of analytics. 3. MijnStem (Necker & Citisens) Kosten: € 5.500,Werkwijze: • Proces met vijf fasen: inventarisatie thema’s, analyse, stellingenavond, positionering door partijen, consistentiecheck. • Tijdsbeslag voor partijen: circa 10–15 uur. • Stellingenavond met de raad om te bepalen welke stellingen in de stemhulp komen. • Partijen positioneren zich op een schaal van 0–100 per stelling. • Eindresultaat is een rangorde van partijen op basis van overeenstemming met de gebruiker (in percentages).

Resultaten: • Na de verkiezingen analyse van de resultaten met de gemeente, inclusief: o Waar inwoners verschillen van partijen. o Welke thema’s het meest uitgesproken werden beoordeeld. • Mogelijkheid tot het opzetten van een gemeentelijk panel via opt-in gebruikers. • Invuller krijgt een eindoverzicht met partijposities per stelling en links naar partijprogramma’s. Uitbreidingsopties (tegen meerprijs): • Analyse opkomstbevordering (€ 2.000) • Voice-over (€ 1.000) • Koppeling met politici (€ 2.000) • Jongerenpakket met animaties (€ 1.000)