04 Advies Groenplatform

Advies in zake het concept voorontwerp groenbeleidsplan 2021 – 2031 van de gemeente Castricum.

1. 2. 3. 4.

Inleiding Algemene indruk Opmerkingen, suggesties en vragen per paragraaf Conclusie en advies

1. Inleiding Het Groenbeleidsplan 2021 – 2031 is een actualisatie en integratie van het vigerende groenbeleidsplan uit 2007 en het bomenbeleidsplan uit 2015 en is uitgebreid met de thema’s klimaatadaptatie en biodiversiteit. Het formuleren van visie en ambities direct na de inleiding maakt helder waar de volgende paragrafen toe moeten leiden. Dat is fijn en duidelijk. De titel “Groenbeleidsplan Gemeente Castricum 2021 – 2021 is een beetje misleidend omdat het alleen betrekking heeft op de bebouwde kommen van de verschillende kernen en alleen gaat over het gemeentelijk groen. Ook buiten de bebouwde kom is vergroening, versterking van de biodiversiteit en klimaatadaptatie dringend nodig. Niet alleen van gemeentelijk eigendom maar ook op particuliere gronden. Het in eerste instantie beperken tot de bebouwde kommen is te rechtvaardigen maar ook daarbuiten zou de gemeente een verantwoordelijkheid kunnen nemen. Hetzelfde geldt voor het bevorderen van natuurgerichte inrichting en onderhoud van particuliere gronden Het is jammer dat er niet meer aandacht wordt geschonken aan het behoud en versterking van perceelbegeleidende hagen. In Akersloot zou bij de Kerklaan, Boschweg aan de straatkant zo’n haagrand een aanwinst zijn. Het samenwerkingsproject in de Oosterbuurt is een mooi voorbeeld hoe particulieren kunnen worden betrokken bij het herstel van hagen. . Al in para 1.2.

wordt bovendien gesteld dat SMART geformuleerde beleidsdoelen worden gehanteerd. Die komen we in het document hier en daar wel tegen maar heel vaak ook worden termen gebruikt als “waar mogelijk”, “geleidelijke groei van het aantal bomen”, versterken binnen de mogelijkheden”, streven naar kwalitatief gericht bomenbeheer”, “streven naar duidelijke kaders”, “verwijderen van bomen na zorgvuldige afweging en in bepaalde situaties”. Het zou goed zijn deze zachte formuleringen harder te maken. Er is aan de andere kant echter best veel te zeggen voor deze formuleringen maar dan zou je niet expliciet moeten stellen dat de beleidsdoelstellingen SMART zijn. De wijze van omgaan met bomen staat of valt bij de professionaliteit van de uitvoerders. In het beleidsplan wordt gesteld dat daarvoor het Handboek Bomen van het Normeninstituut Bomen een goed hulpmiddel is dat zal worden gebruikt. Dit handboek is echter niet openbaar toegankelijk. Het Groenplatform kan daardoor geen uitspraak doen over de voorgestane omgang met bomen. Dat is jammer want dat maakt integraal onderdeel uit van het beleidsplan. Er zijn overigens ook openbaar toegankelijke alternatieven, zo is er bijvoorbeeld het boek “stadsnatuur maken” van de Stichting De Natuurlijke Stad.

Ook de drie genoemde en aangehaalde bijlagen (Coolkit, Gedragscode soortbescherming en de voorkeurssoorten beplanting) waren niet beschikbaar. Over onderwerpen die daaraan zijn gelieerd kan het groenplatform dus ook geen uitspraken doen. Verder worden er afkortingen gebruikt die nog wel zijn terug te leiden tot de letterlijke betekenis maar lastiger tot de relevantie voor dit beleidsplan. Dat gaat dan om:  BOR (Besluit OmgevingsRecht);  kwaliteitsniveau B van de kwaliteitscatalogus (staat wel een plaatje van afgebeeld maar dat is te klein);  Ok de posters zijn niet leesbaar.

2. Algemene indruk. Er is binnen het groenplatform veel waardering voor de strekking van het beleidsplan. Onder andere de integratie van groen- en bomenbeleid met klimaatadaptatie en de vergroting van de biodiversiteit, een natuurlijker beheer en de uitbreiding en verbinding van natuurparels worden toegejuicht. Verder wordt het belang van monitoring en participatie onderschreven. De opmerking dat groengebieden een waarde uit zichzelf hebben wordt zeer op prijs gesteld en betekent dat de intrinsieke waarde van het groen op zich al voldoende is om het te koesteren.

3. Opmerkingen, suggesties en vragen per paragraaf. Het groenplatform is weliswaar blij met de strekking van dit beleidsplan; toch zijn er nog wel open/of aanmerkingen te maken en zijn er nog zaken die om verheldering vragen. Ook zijn er hier en daar nog “taaldingetjes”. Dat dit toch een lange lijst is geworden doet overigens niets af aan de waardering die er is voor de strekking van dit beleidsplan. Para 1.1. Para 1.1. Para 1.2. Para 1.3. Para 1.4. Para 1.5.

Para 1.5

Para 2.1.

Taal: derde regel “Dit is advies is ….” Eerste “is” weghalen Laatste regel “Klimaatveranderingen moet enkelvoud zijn (komt meermalen voor). Misschien beter om het SMART zijn van de beleidsdoelen niet zo expliciet te noemen, zie hierboven onder 1. Er wordt gesteld dat “de diversiteit aan groen dient te worden bewaard”. Daar zou je “en versterkt” aan toe willen voegen. Zowel de storymap op sociale media als de participatieavonden zijn ons volledig onbekend. Monitoring is natuurlijk essentieel. Maar monitoren of het aantal bomen niet onder de 18.500 komt is een wel heel behoudend, defensief argument. Zou je niet willen monitoren om te zien of er wel sprake is van een toename? De in het vorige bomenbeleidsplan genoemde 27.500 mag niet realistisch zijn maar de ambitie mag toch wel wat (SMART) groter zijn dan een ondergrens. Er wordt gesteld dat er al een tweejaarlijks tevredenheidsonderzoek loopt waarin groen zal worden opgenomen. Er is ons geen lopend tevredenheidsonderzoek bekend. Omdat enquête onderzoeken erg gevoelig zijn voor de vraagstelling zijn we geïnteresseerd in de opzet. 3de alinea: de begrippen “mooie, afwisselende groenstructuur” zijn erg subjectief en dit zou zelfs haaks kunnen staan op het voorgestane natuurvriendelijk beheer ter verhoging van de biodiversiteit dat gebaat is bij rommelhoekjes en andere invulling kent van deze begrippen.

Para 2.1. Para 2.2.1. Para 2.2.1. Para 2.2.1. Para 2.2.1.

Para 2.2.1. Para 2.2.1.

Para 2.2.1. Para 2.2.2. Para 2.2.2. Para 2.2.3. Para 2.2.3. Para 2.2.3. Para 2.2.4. Para 2.2.4.

Para 2.2.4.

Para 2.2.4.

Para 2.2.4.

Para 2.4.1. Para 2.2.5. Para 2.2.5. Para 2.2.5. Para 3.1. Para 3.1. Para 3.1.

5de alinea: natuurinclusief bouwen valt toch niet onder dit beleidsplan. Hoe kan dat worden bevorderd? er wordt gesproken over geleidelijk laten groeien (ambitie 1) en waar mogelijk te versterken (ambitie2). Wat is het verschil? Derde regel : voor de te kappen bomen. "de" weghalen 3de ambitie: is er nu dan geen sprake van planmatig onderhoud? 3de ambitie: professionaliseren en verduurzamen van het beheer. Hier wordt nergens gesproken over opleiding. Terwijl education permanente toch de hoeksteen is van professionalisering. Ecologisch groenbeheer is echt heel anders dan traditioneel plantsoenbeheer. In de begroting is geen expliciete post opleiding opgenomen. Hier wordt wel weer het Handboek Bomen genoemd waar wij geen inzage in hebben. 3de ambitie: “onderhoud richten op eindbeeld van de bomen” Wat wordt daar mee bedoeld? 4de ambitie: hier wordt i.h.k.v. participatie het BOR genoemd maar verder niet ingevuld of uiteengezet. Wat is het gehanteerde model? Wat voor steun kunnen bewoners verwachten bij acties gericht op groenbeheer, bijvoorbeeld actie Steenbreek. Is er een aanspreekpunt? Drendologisch moet zijn dendrologisch Ambities: Geen gebruik van chemische middelen. Juichen wij zeer toe. Zanderige grond moet zijn zandige grond. streven naar 500m2 extra openbaar groen. Is mooi voornemen maar streven is wel heel zacht.

Worden de leerlingen betrokken bij de plannen voor vergroening van schoolpleinen? 5de ambitie: vergroend i.p.v. vergroent Groen heeft waarde uit zichzelf. PRIMA!! Meer biodiversiteit in bebouwde kommen. Hoe gaan we die biodiversiteit meten? Waarom niet ook buiten de bebouwde kommen? Waarom wel mogelijkheden in kern Castricum en beperkter in alle andere kernen. Is het niet zo dat de mogelijkheden in die andere kernen niet zozeer beperkter zijn maar anders? Elke niche wordt ingenomen door “haar eigen natuur”. Blij te lezen dat voor het Schelgeest plantsoen plannen in de maak zijn om dit natuurvriendelijker in te richten en te beheren. Hoe moeten we dat zien in relatie tot de voorgestelde Westroute? Met andere woorden: welk beleidsdoel is sterker; de vergroening of het verkeer? 5de alinea (gemeentelijk beheer). “beheer wordt zodanig aangepast dat ruimte voor natuur ontstaat door later, minder en gezoneerd te maaien”. Daarbij wordt voorbijgegaan aan de belangrijkste bijdrage van een ander maaibeheer: het verschralen van de bodem door afvoeren van het maaisel. 8ste alinea (nieuwe ontwikkelingen). Er wordt gesteld dat “aandacht gewenst is voor natuur” en dat “nieuwbouw kansen kan bieden”. Mooi voorbeeld van niet SMART: de woorden gewenst en kan zijn erg vrijblijvend. Ambities: “behouden en versterken van de waarde(n) van groen voor de biodiversiteit”.

Zie opmerking over Westroute hierboven. Eerste zin : "het wordt langere periode droog" is krom Nederlands.. Vervangen door : er zijn langere droge periodes. Eerste alinea, laatste regel : veranderde klimaat moet zijn : veranderende klimaat. 3de alinea Coolkit hebben we niet. Tweede alinea, eerste regel : wordt moet zijn : worden. Tweede alinea laatste regel : vogel moet zijn : vogels. Derde alinea : de hoofdstructuur met elkaar verbinden is krom Nederlands. Delen van de hoofdstructuur met elkaar verbinden ?

Para 3.1.

Para 3.3.

Para 3.4. Para 4.1. Para 4.1. Para 4.2. Para 5.3.1. Para 5.3.1. Para 5.3.1.

Para 5.3.1.

Para 5.3.1.

Para 5.3.1.

Para 5.3.1.

OK, maar de in de 2de alinea geschetste wens tot verbetering van het beeld door specifieke kenmerken zoals mooie bloemen en aantrekkelijke boomvormen etc. roept vragen op. Dit zijn erg subjectieve begrippen en kan haaks staan op verhoging van biodiversiteit die vaak meer gebaat is bij rommeliger omstandigheden. De basis voor het beleid is dat gezonde bomen niet worden gekapt. Dat is een prachtig uitgangspunt maar elders in dit document staat dat gezonde bomen in principe niet worden gekapt. 1ste alinea hier (maar ook in plantsoenen) zouden ook notenbomen kunnen worden toegepast (walnoot / hazelnoot). Kwalitatief gericht moet zijn : kwaliteitsgericht. 3de alinea. Natuurlijk moet groen bij ruimtelijke afwegingen de plaats krijgen die het toekomt. PRIMA Kwaliteitsniveau B wordt niet nader toegelicht, komt 3 pagina’s verder kort aan de orde met klein plaatje dat niet bruikbaar is. Onderscheidt moet zijn : onderscheid. punt 3: “kiezen voor beheerbare bomen”. Wat is wordt verstaan onder beheerbaar? punt 4: In principe worden geen gezonde bomen verwijderd. Dit uitgangspunt van wordt in dit document de ene keer met het in principe gehanteerd en de andere keer veel strenger zonder dat in principe. Eerst worden situaties geschetst waarin wordt overgegaan tot kappen; daarna worden voorbeelden gegeven van situaties waarin dat niet het geval is.

Door het geven van voorbeelden ontstaat duidelijkheid. Er zullen zich echter ongetwijfeld situaties gaan voordoen die niet worden gedekt door de voorbeelden. Het zou goed zijn hier nadrukkelijk te stellen dat gezonde bomen niet worden gekapt. Het niet geldig verklaren van het argument dat de opbrengst van zonnepanelen nadelig wordt beïnvloed is binnen het groenplatform nog wel onderwerp geweest van discussie. Uiteindelijk denken we dat dit heldere statement goed is; er kunnen geen misverstanden ontstaan of in het slechtste geval het installeren van zonnepanelen met als bedoeling de ervaren overlast teniet te doen situaties die kunnen leiden tot kappen: bij het derde aandachtsstreepje worden openingen geboden voor subjectieve argumenten. Wie bepaalt het streefbeeld? Bij een boom die wat dichtbij een andere, grotere boom staat wordt het streefbeeld van die laatste boom misschien negatief beïnvloed door die te dicht bij staande boom maar door die boom dan maar te kappen wordt de bladmassa drastisch naar beneden gebracht en daarmee de opname van CO2 en fijnstof verlaagd. Ook wordt het koelend vermogen aangetast en last but not least wordt de biodiversiteit negatief beïnvloed. En dat allemaal vanwege het subjectieve eindbeeld van wie eigenlijk? Stel voor dit te laten vallen! Fijn dat er voorbeelden zijn waarin niet wordt gekapt!! In het blokje opsommingen die e.e.a.

expliciet maakt mis ik naast gevallen blad nog eventueel fruit (eikels, beukennootjes, maar ook echt fruit van prunus soorten en misschien/hopelijk wal- en hazelnoten. Prima dat er nieuwe bomen zullen worden geplant voor gekapte bomen. De toevoeging “in de buurt of elders in de gemeente” zou je zo niet willen. Denk aan: “Voor bomen eventueel worden verwijderd zal bekend genaakt worden op welke termijn en waar de herplant plaats zal vinden. Daarbij geldt dat herplant in principe binnen 2 jaar in de onmiddellijke nabijheid van de standplaats van de gekapte boom zal plaatsvinden”. In het algemeen geldt dat wij zorgen hebben bij de monitoring van het bomenbestand. Wie houdt een “boekhouding” bij van gekapte bomen, geplante

Para 5.3.1. Para 5.3.2.

Para 5.4.1. Para 5.4.1 Para 5.4.1

Para 5.4.2.

Para 5.4.2.

Para 5.4.2.

Para 5.5.

Para 5.5.

Para 5.6. Para 5.7. Para 5.7. Para 5.7.1.

Para 5.7.1. Para 5.7.1.

“compensatiebomen” en nieuwe bomen die het bestand doen groeien; en hoe inzichtelijk is die? Pag. 27 ook hier weer een verwijzing naar het niet toegankelijke Handboek Bomen. De posters zijn niet leesbaar. Een gelaagde natuurwaardenkaart is inderdaad onmisbaar maar vergt een grote inspanning en vakkennis om die samen te stellen. Bestaat die al of moet die nog gemaakt worden. Wordt dat dan extern ingekocht? Openbaar groen : meetlaat moet zijn : meetlat Bomen: wat zijn afgeschreven bomen? Zijn die aan het eind van hun levensduur of zijn ze economisch afgeschreven? Rare term in dit verband. Openbaar groen: Daar is die kwaliteitscatalogus. Zegt ons weinig en plaatjes zijn niet bruikbaar (te klein). Waarom kiezen we voor niveau B en niet A of C? Zijn dat louter financiële overwegingen? Waarom niet gezoneerd, meestal B maar op sommige plaatsen A en andere C? Natuurlijk moet de inrichting integraal plaatsvinden (was dat dan niet zo?) en vooral worden gedragen door de gehele organisatie (dat was in het verleden wel eens anders). Er zijn tijden geweest dat er tussen beleid en uitvoering een ravijn lag. Het is vitaal dat dat niet (meer) het geval is.

Groenparels: nog een keer, het plantsoen aan Schelgeest/Vondelstraat inrichten en beheren als groenparel is een prima idee maar hoe verhoudt zich dat tot de Westroute plannen? Nestkastjes: eigenlijk is het ophangen van nestkastjes een lapmiddel dat noodzakelijk is geworden omdat we bomen niet tot volle wasdom laten komen (gemiddelde ouderdom van stadsbomen is slechts ca. 35 tot 50 jaar). Maar gegeven dat feit een prima idee. We willen wel wijzen op de richtlijnen voor plaatsing van de diverse soorten kastjes voor de verschillende vogelsoorten en het onderhoud (jaarlijks schoonmaken!), alsmede de monitoring. Al met al een hele klus. Schapenbegrazing: is voor het groenplatform niet echt noodzakelijk en heeft ecologisch geen meerwaarde. Maar als het voor draagvlak positief zou zijn hebben we er geen probleem mee. Extensief maaien: er wordt gesteld dat het extensieve maaibeheer goed op orde is. Daar kunnen wel vraagtekens bij worden gezet. Het minder maaien is pas sinds een jaar of twee ingevoerd en er zal nog veel moeten worden geleerd over het hoe vaak het waar en het wanneer. Extensief maaibeheer is veel, veel meer dan wat minder vaak maaien. Om echt van betekenis te zijn voor de verhoging van de biodiversiteit dient het maaisel ook te worden afgevoerd; Dat gebeurt nog nauwelijks.

Dat er wordt gekeken naar de mogelijkheden van sinusmaaien geeft al aan dat we in Castricum nog maar aan het begin staan. Sinusmaaien is overigens een mooie maar best lastige techniek om te managen. Deze nog relatief onbekende techniek verdient uitleg in dit document. Coolkit onbekend Derde regel : zorgen moet zijn : zorgt. Prima, er staan ook SMART stellingen in! Prima om regenwater te bufferen, infiltreren en vertraagd af te voeren. Compliment! We vragen ons wel af hoe deze inzet concreet wordt gemaakt. Actief door te “onttegelen” bij het programma Steenbreek is een mogelijkheid. Een andere optie is om een “verhardingsbelasting of –heffing” in te voeren. De versnelde piekafvoer van regenwater vanaf grote oppervlaktes verharding brengt voor de gemeente immers grote kosten met zich mee. Volgens het “vervuiler betaalt principe” zou het logisch zijn om de die kosten op zijn minst deels te verhalen op de veroorzakers. Uitwerking klimaatbestendig groen : laatste regel : "die" weghalen Biodiversiteit : "maar heeft ook zijn eigen inrichtingsvoorwaarden".

Para 6.1.

Para 6.1.

Getallen begroting 2021. Het lijkt een beetje vreemd dat op een totaal van € 976.500 de post “aanleg, renovatie, inboet en advies” zonder onderverdeling met € 435.000 al goed is voor bijna de helft. Waarom deze vier posten bij elkaar gevoegd en niet de getallen voor de afzonderlijke posten. Schapenbegrazing wordt met “slechts” € 21.500 wordt wel apart genoemd. Dit roept vragen op. Pas na wat puzzelen werd duidelijk dat de posten in de aparte tabel (voor 2021 € 60.250) niet zijn opgenomen in de begroting.

4. Conclusie en advies Het Groenbeleidsplan 2021 - 2031 bevat veel goede zaken en er worden prima uitgangspunten gehanteerd. De integratie van groen en bomen, aangevuld met biodiversiteit en klimaatadaptatie is een logische en maakt er samenhangend beleid van. In grote lijnen is het Groenplatform enthousiast maar er zijn wel de nodige vragen en op- en aanmerkingen. Het verdient aanbeveling deze punten mee te nemen bij de vaststelling van het definitieve document.