03 Rapport DPO en effecten supermarkten Stetweg en Kooiplein

DPO en effecten supermarkten Castricum Stec Groep aan de gemeente Castricum

Martijn Exterkate, Maartje Lucassen & Beer Janssens 29 april 2021

2

DPO en effecten supermarkten Castricum 21.019

Inhoudsopgave 1

Inleiding 1.1 1.2 1.3

2

3

4.2 4.3 4.4 4.5

12

Dorpskern Castricum verzorgingsgebied supermarkten .................... 12 Distributieplanologisch onderzoek voor beoordeling (indicatieve) marktruimte ............................................................................................ 14

Ruimtelijke effecten 4.1

5

Trends en ontwikkelingen supermarkten............................................... 5 Bestaande winkel- en supermarktstructuur Castricum ......................... 7

Behoefte 3.1 3.2

4

Aanleiding................................................................................................. 3 Planomschrijving ..................................................................................... 3 Leeswijzer ................................................................................................. 4

Winkelstructuur 2.1 2.2

3

16

Initiatieven zorgen voor versterking consumentenverzorging in noordwestelijke deel van Castricum .................................................... 16 Onvoldoende marktruimte voor de toevoeging van beoogde supermarkten ......................................................................................... 16 Verwacht omzeteffect op bestaande aanbieders groot ...................... 16 Toevoeging supermarkten heeft negatieve gevolgen voor bestaande winkelcentra ......................................................................... 17 Effecten waarschijnlijk het grootst bij Deen supermarkt aan Torenstraat ............................................................................................. 17

DPO en effecten supermarkten Castricum 21.019

3

1 Inleiding 1.1 Aanleiding In de gemeente Castricum spelen momenteel initiatieven voor de vestiging van twee nieuwe supermarkten. Eén van de initiatieven betreft de nieuwvestiging van een DekaMarkt aan de Stetweg in Bakkum. Het andere initiatief betreft de nieuwbouw van een supermarkt aan het Kooiplein in Castricum. U wilt een goede economische afweging kunnen maken van beide initiatieven (op basis van distributie planologisch onderzoek). Ook wilt u inzichtelijk hebben wat de mogelijke (positieve en negatieve) effecten van het toevoegen van twee nieuwe supermarkten op de bestaande winkelstructuur van Castricum zijn. In voorliggend rapport leest u onze, objectieve, bevindingen.

1.2 Planomschrijving DekaMarkt Stetweg Bakkum Dreef Beheer had tot 2018 een DekaMarkt aan het Kooiplein in Castricum. Deze locatie was echter te klein om goed te kunnen renderen en het laatste supermarktconcept toe te passen. Dreef Beheer wil daarom nu graag een DekaMarkt realiseren aan de Stetweg in Bakkum. Het gaat om een supermarkt van zo’n 1.500 m² bvo (1.100 m² wvo). Bovenop de supermarkt zullen 25 tot 30 huurappartementen gerealiseerd worden. Hiervan zal 30% bestaan uit sociale huur. De overige woningen krijgen een gedifferentieerde huurprijs. De supermarkt zal worden ontwikkeld op de locatie waar tot voor enige tijd het bedrijf John Deere Kraakman Perfors was gevestigd. De locatie ligt op bedrijventerrein Schulpstet / Stetweg. Het gaat dus om de herontwikkeling van een bestaand bedrijfspand op een bedrijventerrein. De locatie ligt daarmee buiten een winkelgebied en op 350 meter afstand van het centrum van Bakkum. Figuur 1: Locatie beoogde DekaMarkt Stetweg Bakkum

Bron: Stec Groep, 2021.

DPO en effecten supermarkten Castricum 21.019

4

Supermarkt Kooiplein Castricum Het tweede initiatief betreft de nieuwbouw van een supermarkt aan het Kooiplein. Cambium Vastgoed wil hier graag een supermarkt van 1.280 m² bvo (910 m² wvo) realiseren. Bovenop de supermarkt zullen 33 huurappartementen gerealiseerd worden. Ook hier zal 30% van de woningen bestaan uit sociale huur. Om dit te kunnen realiseren zal de bestaande leegstaande garage gesloopt worden. Het gaat dus ook hier om de herontwikkeling van een bestaand bedrijfspand. Aan de beoogde locatie voor de supermarkt grenst een winkelstrip. In deze winkelstrip zijn momenteel een fietsenwinkel, een vloerenwinkel en een mini market gevestigd. Dit winkelaanbod heeft een totaal oppervlak van zo’n 360 m² wvo. Naast de mini market is ook nog een snackbar gevestigd. Op het Kooiplein staan daarnaast vier panden leeg. Het gaat in totaal om zo’n 720 m² wvo leegstand. Dit is inclusief de beoogde planlocatie (voormalige garage). Deze is zo’n 400 m² wvo groot (Locatus, 2020) 1. Figuur 2: Locatie beoogde supermarkt Kooiplein Castricum

Bron: Stec Groep, 2021.

1.3 Leeswijzer In hoofdstuk 2 wordt ingegaan op de bestaande winkel- en supermarktstructuur. We beschrijven in dit hoofdstuk onder andere de trends en ontwikkelingen voor supermarkten en de bestaande winkel- en supermarktstructuur van Castricum. In hoofdstuk 3 gaan we in op de toekomstige behoefte aan supermarkten en in hoofdstuk 4 beschrijven we de mogelijke ruimtelijke effecten die ontstaan bij de toevoeging van de supermarktinitiatieven.

Volgens het bestemmingsplan ‘Castricum Noord, Oost en West’ is aan het Kooiplein 2 geen detailhandel toegestaan. Het pand heeft de bestemming ‘bedrijf’ met de functieaanduiding ‘garagebedrijf’. Locatus neemt het pand echter wel mee in de winkelleegstand. Locatus merkt een (winkel)pand aan als leegstand al: het redelijkerwijs de verwachting is dat in het (leegstaande) pand een verkooppunt in de detailhandel, horeca of consument gerichte diensteverlening zal terugkomen.

1

5

DPO en effecten supermarkten Castricum 21.019

2 Winkelstructuur In dit hoofdstuk beschrijven we de belangrijkste trends en ontwikkelingen voor supermarkten. Daarna gaan we in op de bestaande winkelstructuur en supermarktstructuur in de gemeente Castricum.

2.1 Trends en ontwikkelingen supermarkten Supermarkten in Nederland zijn grofweg onder te verdelen in het spectrum van discount/prijssupermarkten en (full-) servicesupermarkten. Daartussen bevindt zich een groot middensegment, zie onderstaand figuur. Van alle bezoekers van supermarkten ziet circa 38% Albert Heijn (incl. XL-formule) als primaire supermarkt, gevolgd door Jumbo (19%), Lidl (12%), Plus (6%), Aldi (4%) en Dirk (4%) (Deloitte, 2020). Albert Heijn, Jumbo en Plus zijn fullservicesupermarkten, Lidl en Aldi discounters. Lidl schuift daarbij de afgelopen jaren steeds meer op van hard discounter naar soft discounter of prijsvoordelige servicesupermarkt. Figuur 3: Propositie supermarktformules

Bron: Marshoek, Supermarktbenchmark; 2019.

Tabel 1: Supermarktpositionering Formuletype Fullservice Buurtsuper Value-for-money Service discount Merken discount Hard discount

Omschrijving Veel service met een bovengemiddelde prijsstelling Redelijke service, in de buurt, met een hoge prijsstelling Gemiddelde service met een gemiddelde prijsstelling Bovengemiddelde service met een aantrekkelijke prijsstelling Gemiddelde service met een aantrekkelijke prijsstelling Weinig service met een zeer scherpe prijsstelling

Formules Albert Heijn, Plus en Jumbo Coop en Spar Dekamarkt, EMTÉ, Jan Linders, MCD, Poiesz en Vomar Deen, Hoogvliet en Supercoop Boni, Dirk en Nettorama Lidl, Aldi

Bron: EFMI; CBL; GfK Nederland; bewerking Stec Groep, 2020.

Een aantal belangrijke trends en ontwikkelingen hebben effect op het functioneren van supermarkten in de toekomst:

DPO en effecten supermarkten Castricum 21.019

•

•

•

•

•

•

6

Groei bestedingen. De bestedingen in supermarkten groeien al vele jaren op rij. In de periode 20152019 was deze groei ruim 12% (Retail Insiders, 2020). In 2020 – tijdens de coronacrisis – steeg de omzet bij supermarkten met zo’n 7,5%, zo blijkt uit cijfers van ING (2020) en CBS (2020). Deze forse omzetgroei wordt onder andere verklaard door het hamstergedrag van consumenten, de verschuiving van omzet vanuit de horeca naar supermarkten en het feit dat consumenten momenteel relatief veel thuis zijn. In de loop van 2021 zal dit effect langzaam wegebben. Hierdoor zal de omzet van supermarkten in 2021 naar verwachting zo’n 2% dalen (ING, 2020). Modernisering supermarkten. Supermarktketens willen profiteren van deze groei en onderscheiden zich meer dan ooit in de markt. Diverse supermarktformules, zoals Lidl en Aldi, zijn onder een langjarige strategie de supermarktportefeuille aan het moderniseren om aan te sluiten bij de wensen van de consument. Supermarkten zetten daarbij in op ruim opgezette supermarkten, optimale indeling van ruimten (magazijn, laden en lossen, verkoopvloer) voor efficiënte bedrijfsprocessen, verbreding van assortiment en technologische innovaties zoals zelfscankassa’s, handscanners en elektronische prijskaarten. Ook in het assortiment vindt verschuiving plaats met een steeds grotere variatie aan producten en productlijnen.

Het aandeel verse producten en (vers) bereide maaltijden wordt steeds groter, net als maaltijdboxen. Gemak staat voorop, waarbij supermarkten inspelen op ready-to-eat op de momenten die voor de consument logisch zijn. Daarnaast worden duurzaam, lokaal, fair trade en vegetarisch steeds belangrijkere productgroepen. Waar voorheen ketens als Ekoplaza en Landwinkel zich hierop richtten, bieden tegenwoordig vrijwel alle supermarktformules dit assortiment. Supermarkten spelen daarmee in op het verlangen van de consument naar verantwoordelijke producten die gemakkelijk te bereiden zijn. Schaalvergroting. Al deze ontwikkelingen vragen om een ruimer winkelvloeroppervlak. Sinds 2015 nam het gemiddelde vloeroppervlak toe met ruim 3% (Retail Insiders, 2020). Over de hele linie heeft schaalvergroting plaatsgevonden. Nieuwe supermarkten hebben gemiddeld een oppervlak van circa 1.200-1.500 m² wvo, afhankelijk van segmentering, propositie, concurrentieveld en verzorgingsgebied. Door opschaling van supermarkten beschikt de consument meer dan voorheen over modern dagelijks winkelaanbod dicht bij huis. Hierdoor neemt de lokale oriëntatie op supermarkten toe. Introductie van (food)concepten. In de supermarktbranche is zowel sprake van schaalvergroting (AH XL, Jumbo Foodmarkt), als van schaalverkleining (AH-to-go, Jumbo City, Spar City).

Supermarkten stemmen concepten bewuster af op de wensen van de consument: (a) kleine to-go winkels voor snelheid, (b) middelgrote supermarkten die dichtbij de woning zijn en via een breed assortiment inspelen op gemak, en (c) XXL supermarkten voor optimale beleving en foodconcepten. XXLsupermarkten zijn veelal aan de rand van steden te vinden, waar sprake is van een goede (auto)bereikbaarheid en voldoende parkeermogelijkheden. Middelgrote supermarkten zijn met name te vinden in dorps, wijk- en buurtcentra, maar ook op solitaire locaties. Kleinschalige supermarkten komen daarentegen vooral op in de centra van grote steden, nabij stations en openbare voorzieningen. Supermarkten versus speciaalzaken. Speciaalzaken en overig dagelijks aanbod zoals een drogist hebben de grootste overlevingskansen wanneer ze in nabijheid van een supermarkt gevestigd zijn en een duidelijke zichtrelatie hebben, zo blijkt uit onderzoek van DTNP (2016). Tegelijkertijd verliezen de bakker, slager en groentezaak het steeds vaker van de supermarkt. In de maanden april, mei en juni van 2020 steeg de omzet van groenteboeren, bakkers en slagers juist met 30 á 40% als gevolg van de coronacrisis (GfK, 2020). Onbekend is of dit een tijdelijk of structureel effect gaat zijn. In de berekeningen in dit rapport nemen we dit effect daarom niet mee. Beperkt aandeel online bij supermarkten.

Steeds meer supermarkten bieden de mogelijkheid aan om online boodschappen te doen via thuisbezorging of pick-up points. Door de coronacrisis is het aantal huishoudens dat wel eens online boodschappen doet gegroeid. Het marktaandeel van online is daarmee gestegen naar zo’n 5 à 6% (ING, 2020). De verwachting is dat het aandeel ook op de lange termijn blijft stijgen. Tot welk niveau dit gaat stijgen is niet te voorspellen. Vooralsnog heeft een toename van het online aandeel niet geleid tot een afname van supermarktmeters en gemiddelde supermarktmetrages. Voor in-store pick-up points is juist extra ruimte nodig. We verwachten dat op termijn bulkproducten die wekelijks/maandelijks aangeschaft worden (toiletpapier, schoonmaak, rijst, pasta, et cetera) vaker online besteld worden en daardoor minder schapruimte krijgt. Supermarkten krijgen daardoor nog meer een vers-profiel inclusief bereiding van maaltijden.

DPO en effecten supermarkten Castricum 21.019

7

2.2 Bestaande winkel- en supermarktstructuur Castricum Om de mogelijke (positieve en negatieve) ruimtelijke effecten te beoordeling is het van belang de bestaande winkelstructuur duidelijk in beeld te brengen. We zoomen hierbij specifiek in op de supermarktstructuur. Dagelijks aanbod gemeente Castricum iets groter dan gemiddeld De gemeente Castricum beschikt in totaal over 171 winkels met een totale oppervlakte van zo’n 37.000 m² wvo (Locatus, november 2020). Dit is exclusief leegstaande winkelpanden. De niet-dagelijkse sector bestaat uit 109 winkels met een totale oppervlakte van circa 22.800 m2 wvo. De dagelijkse sector bestaat uit 61 winkels met een totale oppervlakte van circa 14.200 m2 wvo. De gemeente beschikt daarmee over circa 394 m² wvo dagelijks aanbod per 1.000 inwoners. Dit is iets meer dan gemiddeld in Nederland. Hier beschikken consumenten gemiddeld over circa 365 m² wvo dagelijks aanbod per 1.000 inwoners. Supermarkten belangrijke branche binnen dagelijks aanbod De dagelijkse branche bestaat voornamelijk uit supermarkten. In totaal is er in de gemeente zo’n 9.950 m2 wvo supermarkt gevestigd. Hiermee bestaat circa 70% van het totale dagelijkse aanbod uit supermarkten. In de gemeente zijn vestigingen van Albert Heijn, Deen 2, Vomar, Aldi en Ekoplaza aanwezig.

Het overige dagelijkse aanbod bestaat voornamelijk uit speciaalzaken zoals: bakkers, slagers, vishandels, slijterijen en groenteboeren. Detailhandel in kern Castricum verdeeld over drie belangrijke aankooplocaties In de kern Castricum is circa 65% (zo’n 24.400 m2 wvo) van het totale winkelaanbod in de gemeente gevestigd. Van het overige winkelaanbod is zo’n 25% (circa 9.600 m2 wvo) in de kern Limmen gevestigd en zo’n 10% (circa 3.000 m2 wvo) in de kern Akersloot. In de tabel op de volgende pagina is aangegeven hoe het dagelijkse en niet-dagelijks aanbod is verdeeld over de verschillende winkelgebieden. Binnen de kern Castricum zijn drie winkelgebieden te onderscheiden: centrum Castricum, winkelcentrum Geesterduin en de Torenstraat • In het centrum van Castricum is circa 7.000 m2 wvo niet-dagelijks aanbod gevestigd. Voor inwoners is het centrum daarmee de belangrijkste aankooplocatie voor niet-dagelijkse boodschappen. De omzet in niet-dagelijkse artikelen bedraagt circa € 16,8 miljoen. Het centrum is daarnaast ook een belangrijke aankooplocatie voor dagelijkse boodschappen. De Aldi in het centrum is hiervoor de belangrijkste trekker. Ook het diverse aanbod aan overige dagelijkse voorzieningen (bakker, slager, polier, viswinkel en slijter) trekt veel consumenten aan.

Uit het Randstad Koopstromenonderzoek uit 2018 blijkt dat in Centrum Castricum de omzet aan dagelijkse artikelen circa € 16,6 miljoen bedraagt. De totale omzet die wordt behaald in winkels in het centrum is daarmee gelijk verdeeld over de dagelijkse en niet-dagelijks winkels. Beide behalen ze circa 50% van de totaalomzet. • Winkelcentrum Geesterduin is de belangrijkste aankooplocatie voor dagelijkse boodschappen. In het winkelcentrum is zo’n 4.365 m² wvo dagelijkse detailhandel gevestigd. Een belangrijk deel hiervan wordt ingevuld door de twee aanwezige supermarkten: Albert Heijn (1.910 m² wvo) en Vomar (1.360 m² wvo). Het supermarkt aanbod wordt aangevuld met een compleet overig dagelijks aanbod zoals: bakkers, groenteboeren, een kaaswinkel, een slager, slijterijen en drogisterijen. De omzet van de dagelijkse sector in Geesterduin bedraagt zo’n € 39,6 miljoen. Daarnaast beschikt Geesterduin over een aantrekkelijk niet-dagelijks winkelaanbod (circa 3.700 m2 wvo). Met formules als Hema, Intertoys en Blokker heeft Geesterduin een grote aantrekkingskracht op de consument. De omzet in niet-dagelijkse artikelen bedraagt in Geesterduin circa € 10,4 miljoen. Door haar complete dagelijks en niet-dagelijkse aanbod heeft winkelcentrum Geesterduin een centrumfunctie in de winkelstructuur van Castricum.

• De Torenstraat grenst aan het centrum van Castricum en is binnen de kern Castricum een belangrijke aankooplocatie voor supermarktboodschappen. De Deen die hier gevestigd is heeft een marktconforme omvang en goede parkeermogelijkheden aan de achterzijde (op het parkeerterrein 2 Supermarktketen Deen stopt te bestaan. De winkels worden overgenomen door Vomar, Albert Heijn en DekaMarkt. In de gemeente Castricum zijn drie Deen supermarkten gevestigd. De Deen aan de Torenstraat in Castricum wordt een DekaMarkt. Hetzelfde geldt voor de Deen supermarkt in Limmen. De Deen in Akersloot wordt een Albert Heijn.

8

DPO en effecten supermarkten Castricum 21.019

de Brink). In de Torenstraat is de omzet aan dagelijkse artikelen circa € 16,1 miljoen en de omzet aan niet-dagelijkse artikelen bedraagt circa € 5,9 miljoen. Verspreid in de kern is daarnaast nog zo’n 3.510 m² wvo detailhandel aanwezig. Het gaat voornamelijk om niet-dagelijks aanbod. Kernen Limmen en Akersloot zelfvoorzienend In de kern Limmen is een relatief groot dagelijks aanbod aanwezig. Dit komt vooral door de opening van de Deen supermarkt in 2019 (1.480 m² wvo). Daarnaast is er een Albert Heijn van 1.530 m² wvo gevestigd. Ook het niet-dagelijks aanbod in Limmen is met circa 6.100 m² wvo relatief groot. Een groot deel van dit aanbod wordt ingevuld door Kroone Liefting (fietsenwinkel) en Slaapkenner (beddenwinkel). De kern Akersloot beschikt over circa 1.285 m² wvo dagelijks winkelaanbod. Twee derde van het aanbod wordt ingenomen door de Deen supermarkt (815 m² wvo). Daarnaast is er in Akersloot zo’n 1.700 m² wvo niet-dagelijks aanbod. De twee grootste zaken zijn Simon Pronk (keukenzaak) en Frits Janssen (tuincentrum). Samen zijn deze zaken bijna 1.000 m² wvo groot. Tabel 2: Verdeling wvo in m2 per branche en winkelgebied Winkelgebied Centrum Castricum Torenstraat Geesterduin Verspreid Castricum Limmen Akersloot Totaal

Dagelijks … 2.320 m² wvo 2.220 m² wvo 4.635 m² wvo 165 m² wvo 3.532 m² wvo 1.285 m² wvo 14.157 m² wvo

… waarvan supermarkt 845 m² wvo 2.010 m² wvo 3.270 m² wvo 0 m² wvo 3.012 m² wvo 815 m² wvo 9.952 m² wvo

Bron: Locatus, peildatum november 2020; bewerking Stec Groep, 2021.

Figuur 4: Ligging en profilering winkelgebieden gemeente Castricum

Bron: Locatus, november 2020; bewerking Stec Groep, 2021.

Niet-dagelijks 6.974 m² wvo 985 m² wvo 3.718 m² wvo 3.345 m² wvo 6.066 m² wvo 1.694 m² wvo 22.782 m² wvo

9

DPO en effecten supermarkten Castricum 21.019

Supermarkten belangrijke publiekstrekkers voor winkelgebieden Castricum Een supermarkt trekt elke week circa 10.000-15.000 bezoekers (afhankelijk van formule en positionering). Daarmee is de supermarkt in de meeste centra een belangrijke publiekstrekker, zo ook in Castricum. De gemeente beschikt met twee fullservicesupermarkten (Albert Heijn), drie servicediscounters (Deen), één merkendiscounter (Vomar), één hard discounter (Aldi) en een biologische supermarkt (Ekoplaza) over een divers en breeds supermarktaanbod. In onderstaande figuur is de ruimtelijke spreiding van de verschillende supermarkten in de gemeente Castricum weergegeven. Figuur 5: Spreiding supermarktaanbod in de gemeente Castricum

Bron: Locatus, peildatum november 2020; bewerking Stec Groep, 2021.

Tabel 3: Supermarktaanbod in de gemeente Castricum Winkelgebied Centrum Castricum Torenstraat Torenstraat Geesterduin Geesterduin Limmen Limmen Akersloot Totaal

Formule ALDI Deen Ekoplaza Albert Heijn Vomar Albert Heijn Deen Deen

Type supermarkt Hard discount Service discount Biologisch Fullservice Value-for-money Fullservice Service discount Service discount

Aantal m² wvo 845 m2 wvo 1.830 m2 wvo 180 m2 wvo 1.910 m2 wvo 1.360 m2 wvo 1.530 m2 wvo 1.482 m2 wvo 815 m2 wvo 9.950 m2 wvo

Bron: Locatus, peildatum november 2020; bewerking Stec Groep, 2021.

Winkelleegstand gemeente Castricum hoger dan in vergelijkbare gemeenten In de gemeente Castricum staat momenteel zo’n 5.520 m² wvo leeg, verdeeld over 26 verkooppunten (Locatus, peildatum november 2020). Hiermee staat 13% van het totale winkelvloeroppervlak in de gemeente Castricum leeg. Dit is meer dan in vergelijkbare gemeenten. Onderstaande figuur laat de ruimtelijke spreiding van de leegstaande winkelpanden zien. De leegstand concentreert zich voornamelijk in de bestaande winkelgebieden.

DPO en effecten supermarkten Castricum 21.019

10

Figuur 6: Spreiding leegstaand in de gemeente Castricum

Bron: Locatus, peildatum november 2020; bewerking Stec Groep, 2021.

Circa 40% van het leegstaand winkelvloeroppervlak bevindt zich in centrum van Castricum. Het gaat in totaal om zo’n 2.170 m² wvo, verdeeld over 13 winkelpanden. Ongeveer de helft van de leegstand (1.170 m² wvo, zes panden) ligt in de Dorpsstraat. Aan de Burgermeester Mooijstraat staat zo’n 575 m² wvo leeg (drie panden). Ook op het Bakkerspleintje staan drie panden leeg. De leegstand bedraagt hier in totaal 380 m² wvo. Daarnaast staat er nog één klein pand leeg aan de Stationsweg (45 m² wvo). Alle leegstaande winkelpanden in het centrum zijn kleiner dan 500 m² wvo. In winkelcentrum Geesterduin staat in totaal zo’n 435 m² wvo leeg, verdeeld over vier winkelpanden. Het gaat om kleine winkelpanden. Het grootste leegstaande winkelpand heeft een oppervlak van 180 m² wvo. Aan de Torenstraat staan twee winkelpanden leeg (in totaal 260 m² wvo). Ook hier gaat het om kleine panden. Aan het Kooiplein staan ten slotte nog vier winkelpanden leeg. In totaal gaat het om zo’n 720 m² wvo (incl. beoogde locatie supermarkt Kooiplein). Door de transformatie van de beoogde locatie van de nieuwe supermarkt neemt de leegstand met zo’n 400 m² wvo af. In de kern Limmen staan twee winkelpanden leeg (1.890 m² wvo). Bijna alle leegstand wordt veroorzaakt door de leegstand van de voormalige bouwmarkt Meelgro. In Akersloot staat één winkelpand leeg (50 m² wvo).

In dit pand zal bovendien binnenkort een bloemenzaak geopend worden. Tabel 4: Leegstand in de gemeente Castricum Winkelgebied Centrum Castricum Torenstraat Geesterduin Verspreid Castricum Limmen Akersloot Totaal

Leegstand 2.167 m² wvo 260 m² wvo 435 m² wvo 720 m² wvo 1.888 m² wvo 50 m² wvo 5.520 m² wvo

Bron: Locatus, peildatum november 2020; bewerking Stec Groep, 2021.

DPO en effecten supermarkten Castricum 21.019

11

DETAILHANDELSBELEID CASTRICUM Provinciaal beleid: Detailhandelsbeleid Noord-Holland 2015-2020 De provincie Noord-Holland streeft naar een aantrekkelijk winkelaanbod. Hiervoor stimuleert het nieuwe ontwikkelingen binnen de detailhandel. Tegelijkertijd wil de provincie ook leegstand van winkelpanden tegengaan. Om dit te bereiken zijn gemeenten in Noord-Holland verplicht om regionaal afgestemde detailhandelsvisies op te stellen. Door middel van deze visies, in combinatie met de detailhandelsmonitor, wordt gestuurd op een goede balans tussen vraag en aanbod. Omgevingsverordening NH2020 Tot 17 november 2020 was de Provinciale Ruimtelijke Verordening van kracht. Vanaf 17 november is de Omgevingsverordening NH2020 van toepassing. In beide verordeningen staat/stond beschreven dat een ruimtelijke plan uitsluitend nieuwe detailhandel mogelijk kan maken op bedrijventerreinen, in dien sprake is van detailhandel in de vorm van: • Een afhaalpunt ten behoeve van internethandel; • Detailhandel die zowel bedrijfseconomisch als ruimtelijk ondergeschikt is aan de toegelaten bedrijfsuitvoering en daarop nauw aansluit; • Brand- of explosiegevaarlijke detailhandel, of; • Volumineuze detailhandel 3 indien deze in winkelgebieden uit het oogpunt van hinder, veiligheid of verkeersaantrekkende werking niet inpasbaar is.

De nieuwvestiging van een supermarkt op een bedrijventerrein is volgens de provinciale omgevingsverordeningen dus niet zonder meer toegestaan. Solitaire vestigingen (buiten de winkelgebieden) zijn alleen toegestaan als de gemeente kan motiveren waarom een specifieke solitaire vestiging passend is binnen het beleid gericht op clustering van detailhandel in winkelgebied. Door het voorkomen van versnippering van aanbod buiten de kernen wordt detailhandel in centra behouden en versterkt. Regionaal beleid: Detailhandelsvisie regio Alkmaar 2017 In 2017 is de detailhandelsvisie voor de regio Alkmaar opgesteld. De regio heeft de ambitie om winkelgebieden binnen de bestaande structuur te versterken. Winkels dienen daarom zoveel mogelijk deel uit te maken van winkelgebieden. Nieuwe ontwikkelingen zullen daarom ook gericht moeten zijn op het versterken van winkelgebieden in de bestaande structuur. Ontwikkelingen groter dan 1.500 m² bvo moeten regionaal afgestemd worden. Kleinere ontwikkelingen worden gemeenlijk afgewogen. Rekening houdend met het regionale overschot aan winkelmeters en de bestaande leegstand, moet sowieso zeer terughoudend worden omgegaan met uitbreidingen van het winkelaanbod, helemaal buiten de bestaande winkelstructuur. Een uitzondering hierop zijn winkels die voorzien in een basisvoorziening van een kleine kern.

Gemeentelijk beleid: Notitie detailhandel gemeente Castricum 2012 In 2011 is de detailhandelsnotitie van de gemeente Castricum vastgesteld. De gemeente Castricum streeft er naar om de twee bestaande winkelgebieden; centrum Castricum (incl. Torenstraat) en Geesterduin te versterken. Om te voorkomen dat er koopkracht uit deze twee gebieden weglekt is het niet wenselijk om detailhandelsontwikkelingen buiten de bestaande structuur toe te staan. Dit wordt ook benadrukt in de structuurvisie Buiten Gewoon Castricum 2030 (vastgesteld in december 2014). Hierin wordt het belang om winkelvoorzieningen te concentreren onderstreept. Winkels in elkaars nabijheid trekken immers meer consumenten. Dit is van groot belang voor de detailhandelssector die onder druk staat door diverse ontwikkelingen (vergrijzing, corona, internet, et cetera).

Volumineuze detailhandel: vormen van detailhandel waarvan de winkelformules een assortiment voeren van overwegend ruimte vergende goederen, waaronder bouwmarkten, tuincentra, woninginrichtingszaken, auto-, boten- en caravanbedrijven mede worden begrepen.

3

DPO en effecten supermarkten Castricum 21.019

12

3 Behoefte In dit hoofdstuk gaan we in op de behoefte aan de beoogde supermarkten. We voeren hiervoor distributie planologisch onderzoek uit.

3.1 Dorpskern Castricum verzorgingsgebied supermarkten Om de behoefte aan en de mogelijke effecten van de beoogde supermarkten te bepalen is het van belang het verzorgingsgebied goed in beeld te brengen. Binnen dit gebied maken consumenten een afweging tussen het toekomstige en het al aanwezige supermarktaanbod. Het verzorgingsgebied is daarmee ook gelijk het gebied waarbinnen mogelijke effecten te verwachten zijn. We bepalen het verzorgingsgebied voor de beoogde supermarkten op basis van het koopstromenonderzoek Randstad 2018 en de reikwijdte van voorliggende plannen. Het meest recente koopstromenonderzoek voor de gemeente Castricum is het Koopstomenonderzoek Randstad 2018. Uit dit onderzoek blijkt een koopkrachtbinding van 86% voor de dagelijkse sector voor de gehele gemeente. Dit betekent dat de inwoners van de gemeente Castricum een relatief groot deel van hun dagelijkse inkopen, waaronder ook supermarktaankopen, in de eigen gemeente doen. Om een scherper beeld te krijgen van het verzorgingsgebied kijken we ook naar de reikwijdte van voorliggende plannen. Uit de landelijke consumentenonderzoeken van Deloitte (2017, 2018, 2019 en 2020) blijkt dat consumenten bereid zijn om gemiddeld een afstand van zo’n twee kilometer af te leggen voor een supermarkt. Gezien de geografische ligging van Castricum en de spreiding van het bestaande supermarktaanbod is dit ook hier aannemelijk.

Wanneer we deze (indicatieve) koopcirkel rondom de potentiële supermarktlocaties tekenen, concluderen we dat het verzorgingsgebied van beide supermarkten bestaat uit de hele kern Castricum. Beide initiatieven hebben ook een eigen onderzoek laten uitvoeren naar de marktruimte. In deze rapporten is onderscheid gemaakt tussen het primaire en secundaire verzorgingsgebied van de supermarkten. Beide rapporten gaan voor het primaire verzorgingsgebied uit van Bakkum en de noordwestelijke buurten van Castricum. Het secundaire verzorgingsgebied bestaat uit de overige buurten van de kern Castricum. We merken hierbij op dat voor inwoners uit het noordwesten van Castricum de beoogde supermarkten inderdaad een belangrijke aankooplocatie zullen worden. Het primaire verzorgingsgebied van beide supermarkten zal daarom voor een groot deel bestaan uit het noordwestelijke deel van Castricum. Ondanks dat zullen niet alle supermarktbestedingen van de inwoners van het noordwesten van Castricum naar de twee nieuwe supermarkten gaan. Inwoners willen bijvoorbeeld ook een deel van hun boodschappen bij de Aldi of een van de andere bestaande supermarkten doen. Bovendien heeft een supermarkt gemiddeld genomen zo’n 7.500 tot 8.500 bezoekers per week nodig om te kunnen renderen.

Het primaire verzorgingsgebied, waarvan in de bestaande onderzoeken is uitgegaan, heeft zo’n 8.500 inwoners en is daarmee te klein om in de noodzakelijke bezoekersaantallen van de twee nieuwe supermarkten te voorzien. Er zullen daarom ook consumenten uit de overige buurten van de kern Castricum aangetrokken moeten worden. Voor het bepalen van de mogelijke effecten zal daarom naar de gehele kern van Castricum gekeken moeten worden. Dit is het gebied waarbinnen mogelijke effecten zullen landen. Door de ligging en spreiding van het bestaande supermarktaanbod is de kern Castricum voor alle bestaande supermarkten het verzorgingsgebied. Inwoners uit het noordwesten van Castricum doen hun boodschappen nu nog hoofdzakelijk bij de bestaande supermarkten. Wanneer de kooporiëntatie van consumenten uit het noordwesten van Castricum wijzigt, als gevolg van nieuw aanbod, zullen de bestaande supermarkten hier effecten van ondervinden.

DPO en effecten supermarkten Castricum 21.019

13

Figuur 7: Reikwijdte beoogde supermarktinitiatieven

Bron: Stec Groep, 2021.

In onderstaande afbeelding is het verzorgingsgebied van de beoogde supermarkten visueel weergegeven. Het verzorgingsgebied komt overeen met de kern Castricum en de buurten: Bakkum-Noord, Bakkum-Zuid, Duin en Bosch, Duingebied, Kooiweg, Noord-End, Oranjebuurt, Centrum-Noord, Centrum-Zuid, Molendijk, Albert’s Hoeve, Beverwijkerstraatweg en Buitengebied 4. Doordat de kernen Limmen en Akersloot zelf beschikken over (een volwaardig) supermarktaanbod behoren zij niet tot het verzorgingsgebied. Figuur 8: Verzorgingsgebied supermarkten Castricum

Bron: Stec Groep, 2021. Delen van de buurten Duingebied, Bakkum-Noord en Buitengebied vallen buiten de straal van twee kilometer. Ondanks dat zijn de volledige buurten meegenomen in de afbakening van het verzorgingsgebied. Hiervoor is gekozen omdat de inwoners van de buurt Bakkum-Noord vooral in het zuidelijke deel van de buurt (en dus binnen de straal van twee kilometer) wonen. Inwoners van het Duinen Buitengebied, die buiten de twee kilometer straal wonen, zullen ondanks dat, mede door gebrek aan alternatieven, ook voornamelijk op Castricum georiënteerd zijn.

4

DPO en effecten supermarkten Castricum 21.019

14

3.2 Distributieplanologisch onderzoek voor beoordeling (indicatieve) marktruimte Voor het bepalen van de (indicatieve) marktruimte en actuele behoefte voeren we distributieplanologisch onderzoek (DPO) uit. We onderzoeken hiervoor de branche ‘supermarkt’. We beschouwen hierbij hoofdzakelijk de marktsituatie in het verzorgingsgebied. De verwachting is namelijk dat het leeuwendeel van de koopkracht uit dit gebied afkomstig zal zijn. We kijken tien jaar vooruit. Om de marktruimte te bepalen is een benadering gemaakt van het huidige en toekomstig economisch functioneren van de markt. We hanteren in het DPO de meest recente cijfers. De cijfers zijn pre-corona; recentere omzetkengetallen zijn niet beschikbaar. Uit statistieken blijkt echter dat de omzet van supermarkten sinds maart 2020 flink is gestegen (ING en CBS, 2020). We hanteren in het DPO de volgende uitgangspunten: • Bevolkingsomvang: Volgens de meest recente cijfers ligt het inwonertal in de dorpskern van Castricum momenteel op 23.290 (CBS, peildatum: 1 januari 2020). Voor het aantal inwoners in 2030 gebruiken we het gemiddelde van verschillende prognoses. We gebruiken de bevolkingsprognose van Primos (2020), de bevolkingsprognose van het CBS (2020) en de bevolkingsprognose van de provincie Noord-Holland (2019-2040).

Wanneer we het gemiddelde van de drie prognoses hanteren, dan zien we een lichte groei van het aantal inwoners in het verzorgingsgebied tot en met 2030. Het verwachte inwoneraantal ligt in 2030 op circa 23.425 inwoners. • Omzet per inwoner: Om de omzet per inwoner in de supermarkt sector te bepalen, baseren we ons op cijfers van Panteia (Omzetkengetallen 2019, juli 2020). Volgens de meest recente cijfers is de omzet per inwoner voor supermarkten € 2.075. Indien sprake is van een onder- of bovengemiddeld besteedbaar inkomen in het verzorgingsgebied dient een correctie op de bestedingscijfers te worden toegepast. Volgens de meest recente cijfers (CBS, 2018) is het gemiddelde besteedbaar inkomen in Castricum met € 29.900 hoger dan het Nederlandse gemiddelde van € 26.000. We voeren daarom een inkomenscorrectie uit op basis van inkomenselasticiteit van 0,4 voor de sector dagelijks (conform Panteia, 2020). Hierdoor komen we in Castricum uit op een gemiddelde omzet per persoon van € 2.200 voor de supermarkten. De bestedingen in supermarkten zijn de afgelopen jaren gestegen. Ondanks dat houden we de bestedingen in de supermarkten richting 2030 gelijk. Hiermee filteren we mogelijke conjunctuureffecten (zoals de coronacrisis) uit en corrigeren we voor het groeiend aandeel online. De stijgende bestedingen en het groeiend aandeel online heffen elkaar daarmee op.

• Koopkrachtbinding: Dit betreft de omzet die door inwoners van het verzorgingsgebied in het verzorgingsgebied gegenereerd wordt. We baseren ons op het Koopstromenonderzoek Randstand 2018. De dagelijkse sector heeft een koopkrachtbinding van 86%. We schatten in dat de koopkrachtbinding voor supermarkten momenteel iets hoger ligt, namelijk op 90%. Boodschappen worden namelijk voor het overgrote deel zeer lokaal gekocht. De toevoeging van supermarktmeters zorgt voor een versterking van de supermarktstructuur. We gaan er daarom vanuit dat de koopkrachtbinding richting 2030 groeit naar zo’n 95%. • Koopkrachttoevloeiing: Dit betreft de omzet die door inwoners van buiten het verzorgingsgebied in het verzorgingsgebied gegenereerd wordt. We baseren ons op het Koopstromenonderzoek Randstand 2018. De koopkrachttoevloeiing van buiten de gemeente bedraagt voor dagelijks winkels circa 10%. Voor supermarkten rekenen we daarom ook met een toevloeiing van 10%. We houden de toevloeiing richting 2030 gelijk. • Vloerproductiviteit: De vloerproductiviteit geeft aan wat de gemiddelde omzet per m2 wvo vloeroppervlak bedraagt. Conform Panteia (2020) gaan we uit van de gemiddelde vloerproductiviteit van de afgelopen vijf jaar. Voor supermarkten ligt deze omzet op circa € 8.037 (Panteia, 2020).

15

DPO en effecten supermarkten Castricum 21.019

In onderstaande tabel verwerken we de uitgangspunten in het distributieplanologisch onderzoek . Tabel 5: DPO supermarkten dorpskern Castricum Inwoners Bestedingen Fysieke bestedingen Koopkrachtbinding Gebonden omzet Koopkrachttoevloeiing Totale omzet Gemiddelde omzet per m² Haalbaar aanbod in m2 wvo Gevestigd aanbod in m2 wvo Marktruimte excl. plancapaciteit in m2 wvo

Plancapaciteit Kooiplein 20 Marktruimte incl. plancapaciteit in m2 wvo

Supermarkten 2021 23.290 € 2.200 € 51.238.000 90% € 46.114.200 10% € 51.238.000 € 8.037 6.375 m2 6.125 m2 250 m2 -260 m² -10 m²

Supermarkten 2030 23.424 € 2.200 € 51.532.800 95% € 48.956.160 10% € 54.395.735 € 8.037 6.770 m2 6.125 m2 645 m2 -260 m² 385 m²

Bron: CBS, 2020; Primos, 2020; Provincie Noord-Holland, 2019; Panteia, 2020; Locatus, 2020; Bewerking: Stec Groep, 2021.

Circa 650 m² wvo uitbreidingsruimte voor supermarkten tot 2030 Op basis van de indicatieve berekening blijkt dat er tot en met 2030 in het verzorgingsgebied nog marktruimte bestaat voor de toevoeging van zo’n 645 m² wvo supermarkt. Samen zorgen de beoogde supermarktinitiatieven voor een toevoeging van zo’n 2.010 m² wvo supermarkt (1.100 m² wvo aan de Stetweg en 910 m² wvo aan het Kooiplein). Voor deze toevoeging is de kwantitatieve marktruimte onvoldoende groot. Als beide plannen gerealiseerd worden ontstaat er in 2030 een overaanbod van zo’n 1.365 m² wvo. Bovendien is hierbij nog geen rekening gehouden met de harde plancapaciteit voor supermarkten. Op basis van bestaande mogelijkheden kan aan het Kooiplein 20 (op de voormalige locatie van DekaMarkt) ook nog een supermarkt van zo’n 260 m² wvo geopend worden. Hiermee is de feitelijke marktruimte dus beperkter. De kans dat in dit pand ook daadwerkelijk een supermarkt geopend wordt, achten wij zeer klein. Het pand voldoet door zijn omvang en maatvoering niet aan de wensen en eisen die nodig zijn voor en rendabele bedrijfsvoering. Dit is ook één van de redenen waarom de DekaMarkt hier gestopt is.

DPO en effecten supermarkten Castricum 21.019

16

4 Ruimtelijke effecten Voor de ruimtelijke aanvaardbaarheid van het initiatief zijn niet alleen kwantitatieve, maar ook kwalitatieve aspecten van belang. In dit hoofdstuk gaan we daarom in op de mogelijke (positieve en negatieve) effecten die de ontwikkeling van twee nieuwe supermarkten op de bestaande winkelstructuur van Castricum heeft.

4.1 Initiatieven zorgen voor versterking consumentenverzorging in noordwestelijke deel van Castricum Er zijn enkele positieve effecten als gevolg van de ontwikkeling: • De toevoeging van twee nieuwe supermarkten in het noordwesten van Castricum zorgt voor een versterking van de consumentenverzorging. Momenteel is er geen supermarkt aanwezig in dit deel van Castricum. Met de toevoeging van meer dagelijks aanbod worden de consumenten beter bediend en hebben ze meer keuzemogelijkheden. • De realisatie van de DekaMarkt aan de Stetweg zorgt ervoor dat inwoners van Bakkum beschikken over een supermarkt die dichtbij ligt en goed bereikbaar is. Nu vormt het spoor een fysieke barrière tussen de inwoners van Bakkum en het bestaande supermarktaanbod. • De toevoeging van een supermarkt op het Kooiplein zorgt voor een impuls voor het overige winkelaanbod in de winkelstrip. Ook wordt er, door de realisatie van de supermarkt, actief leegstand getransformeerd. De huidige leegstand op Kooiplein 2 wordt weer ingevuld. Door de beoogde transformatie neemt de leegstand met zo’n 400 m² wvo af. Het Kooiplein kent op dit moment een verouderde en verloederde uitstraling. Een impuls op deze locatie kan een vliegwiel betekenen voor de wijk Kooiweg en deze daarmee versterken.

4.2 Onvoldoende marktruimte voor de toevoeging van beoogde supermarkten De beoogde nieuwvestigingen zorgen samen voor een uitbreiding van 2.010 m² wvo supermarkt. Afgaand op bovenstaande kwantitatieve marktruimteberekening is er de komende tien jaar ruimte voor de toevoeging van zo’n 645 m² wvo supermarkt (uitgaande van een evenwichtige marktsituatie). Kwantitatief gezien bestaat er dus onvoldoende marktruimte voor de toevoeging van beide initiatieven. Als beide plannen gerealiseerd worden ontstaat er in 2030 een overaanbod van zo’n 1.365 m² wvo. Ook bij de realisatie van één van beide initiatieven ontstaat een kwantitatief overaanbod. Als de beoogde DekaMarkt aan de Stetweg wordt gerealiseerd ontstaat er richting 2030 een overaanbod van zo’n 455 m² wvo. Bij de realisatie van de supermarkt op het Kooiplein ontstaat er een overaanbod van zo’n 265 m² wvo.

4.3 Verwacht omzeteffect op bestaande aanbieders groot Momenteel behalen de supermarkten in het verzorgingsgebied (theoretisch) zo’n € 50,1 miljoen omzet. We verwachten dat, door de supermarktontwikkelingen, de potentiele omzet richting 2030 stijgt naar zo’n € 53,2 miljoen. Dit betekent dat er (theoretisch en in de situatie dat bestedingen per inwoners niet toenemen) in 2030 in potentie nog zo’n € 3,1 miljoen extra omzet kan worden behaald door de supermarkten in het verzorgingsgebied. Op basis van kengetallen is voor de toevoeging van 2.010 m² wvo een omzet van grofweg € 16,3 miljoen nodig. Hiervan kan € 3,1 miljoen behaald worden uit de extra omzet die de supermarkten naar verwachting richting 2030 kunnen genereren. De overige € 13,1 miljoen zal bij bestaande aanbieders weggetrokken (moeten) worden. Dit temeer omdat de koopkrachtbinding in het verzorgingsgebied al hoog is (inwoners in Bakkum en Castricum doen momenteel vrijwel geheel boodschappen in de bestaande supermarkten in Castricum en nauwelijks elders). Als gevolg hiervan daalt de gemiddelde vloerproductiviteit in verzorgingsgebied van € 8.365 nu naar € 6.687 in 2030. De gemiddelde vloerproductiviteit ligt daarmee in 2030 circa 17% lager dan het gemiddelde van de afgelopen vijf jaar (€ 8.037). Een gemiddelde

DPO en effecten supermarkten Castricum 21.019

17

vloerproductiviteit die 17% lager ligt dan het gemiddelde achten wij niet als rendabel. Helemaal omdat de omzet waarschijnlijk niet evenredig verdeeld zal zijn. Dit betekent dat bij enkele supermarkten de gemiddelde omzet nog lager ligt. Het is daarom waarschijnlijk dat, bij toevoeging van twee nieuwe supermarkten, één (bestaande of nieuwe) supermarkt haar deuren (weer) zal moeten sluiten. Door de beperkte marktruimte zal ook de toevoeging van één van beide initiatieven zorgen voor negatieve omzeteffecten bij de bestaande aanbieders. Doordat het overaanbod in deze situatie beperkter is, zullen ook de omzeteffecten bij de bestaande aanbieders kleiner zijn. Het gemiddelde omzetverlies komt uit op 8% tot 12% (afhankelijk van het initiatief). Dit betekent dat de gemiddelde vloerproductiviteit 4% tot 6% onder landelijk niveau komt te leggen. Omzeteffecten zijn op zichzelf vanuit het oogpunt van goede ruimtelijke ordening niet leidend. Wel is relevant in hoeverre een negatief omzeteffect leidt tot onaanvaardbare leegstand. We taxeren gelet op de vloerproductiviteit dat de toevoeging van één van beide initiatieven niet zal leiden tot sluiting van de nieuwe supermarkt of één van de bestaande supermarkten. Wel betekent dit substantieel bezoekersverlies voor de bestaande supermarkten en omliggende voorzieningen in centrum Castricum, Torenstraat en Geesterduin (zie volgend hoofdstuk).

4.4 Toevoeging supermarkten heeft negatieve gevolgen voor bestaande winkelcentra De toevoeging van één of twee supermarkten, buiten de bestaande winkelgebieden, zorgt voor een verschuiving van de kooporiëntatie van inwoners uit het noordwesten van Castricum. Doordat er dichterbij nieuw aanbod gerealiseerd wordt, zullen zij voor hun (dagelijkse) boodschappen de bestaande supermarkten van Castricum vaker overslaan. Een direct gevolg hiervan is dat er minder bezoeken gebracht worden aan het centrum van Castricum, de Torenstraat en winkelcentrum Geesterduin. Dit zorgt niet alleen voor omzetverlies bij de aanwezige supermarkten in de winkelgebieden, maar ook voor minder combinatiebezoeken met het omliggende aanbod. Supermarkten zijn namelijk cruciale publiekstrekkers in winkelgebieden. Zij zorgen de hele week door voor passantenstromen. Omliggend aanbod kan hiervan profiteren door middel van combinatiebezoek. Supermarkten dragen dus voor een belangrijk deel bij aan het behoud van een gevarieerd dagelijks én niet-dagelijks winkelaanbod in winkelgebieden. Wanneer de bezoekersaantallen van supermarkten afnemen, of zelfs helemaal wegvallen, heeft dit direct negatieve gevolgen voor het omliggende aanbod en het winkelgebied als geheel. Vooral speciaalzaken (zoals de bakker, slager, groenteboer, etc.) zullen hier nadelige effecten van ondervinden.

De bereidheid om voor een speciaalzaak te reizen is namelijk beperkt. Bestedingen worden vaak in de directe woonomgeving of in combinatie met supermarkt- of centrumbezoek gedaan. Als gevolg van minder supermarkt- en centrumbezoeken zullen de bestedingen bij de speciaalzaken dalen. Het is daarom essentieel dat de supermarktfunctie in de winkelgebieden gewaarborgd blijft.

REALISATIE VAN SUPERMARKTINITIATIEVEN GAAT IN TEGEN BELEID De realisatie van één of twee supermarkten buiten de bestaande structuur gaat bovendien in tegen het provinciale, regionale en gemeentelijke beleid. Dit beleid is erop gericht om winkelgebieden binnen de bestaande structuur te versterken. Nieuwe ontwikkelingen moeten daarom ook gericht zijn op het versterken van de winkelgebieden in de bestaande structuur. De gemeente Castricum streeft er naar om de bestaande winkelgebieden; centrum Castricum, Torenstraat en Geesterduin te versterken. Om te voorkomen dat er koopkracht uit deze twee gebieden weglekt is het niet wenselijk om detailhandelsontwikkelingen buiten deze bestaande structuur toe te staan.

4.5 Effecten waarschijnlijk het grootst bij Deen supermarkt aan Torenstraat Van de bestaande supermarkten zal naar verwachting de Deen supermarkt aan de Torenstraat de meeste negatieve omzeteffecten ervaren. De Deen aan de Torenstraat wordt (op termijn) omgebouwd tot een

DPO en effecten supermarkten Castricum 21.019

18

DekaMarkt. Hierdoor komt de supermarkt overeen in functie en doelgroep met de boogde DekaMarkt aan de Stetweg in Bakkum. Inwoners van het noordwesten van Castricum zullen in de toekomst waarschijnlijk kiezen voor de dichterbij gelegen DekaMarkt in Bakkum en de DekaMarkt aan de Torenstraat vaker overslaan. Dit zal ook direct negatieve gevolgen hebben voor het omliggende aanbod aan de Torenstraat (als gevolg van minder of geen combinatiebezoek). We hebben berekend dat bij sluiting van de supermarkt op locatie Torenstraat en potentieel verlies van 5.000 wekelijkse bezoekers te verwachten valt bij de omliggende speciaalzaken 5. Een dergelijk verlies is dermate groot dat deze niet te dragen is voor deze speciaalzaken, zo taxeren wij. Er zijn daarom grootschalige leegstandseffecten te verwachten op deze locatie. Het winkelcentrum Geesterduin heeft een belangrijke en complete boodschappenfunctie voor de inwoners van Castricum. Naast de twee aanwezige supermarkten beschikt het winkelcentrum over een compleet aanbod aan overige dagelijkse en niet-dagelijkse voorzieningen. De aantrekkingskracht van het winkelcentrum is daardoor groot. Ondanks dat zal ook winkelcentrum Geesterduin negatieve effecten ervaren. Door het robuuste karakter van het winkelgebied zullen deze echter beperkter zijn dan in de Torenstraat. Hetzelfde geldt voor het centrum van Castricum.

Hier is de enige discount supermarkt van de gemeente gevestigd. De Aldi heeft hierdoor een grote aantrekkingskracht en een belangrijke trekkersfunctie voor het centrum. Hierdoor zullen de effecten in het centrum ook beperkter zijn dan in de Torenstraat.

5 Gemiddeld wordt een supermarkt wekelijks tussen de 10.000 tot 15.000 bezoekers bezocht. Uit onderzoek van DTNP (2016) in dorpsen wijkcentra blijkt dat bijna de helft van de supermarktbezoekers ook bij één of meer andere winkels binnenlopen. Bij een afstand van 40 meter tot de eerste vijf winkels ligt het combinatiebezoek boven de 50%. Het combinatiebezoek daalt als de onderlinge afstand groter wordt. Bij een afstand tussen de 80 en 120 meter daalt het combinatiebezoek tot circa 35%.