01 RV Visie op hoofdlijnen t.b.v. Omgevingsvisie

Omgevingsvisie: 'Visie op hoofdlijnen' RAADSVOORSTEL Castricum Raadsvergadering Voorstelnummer Portefeuillehouder(s) Commissie dd. Team Opsteller(s) Aantal Bijlagen: Onderwerp

:

Voorgesteld besluit :

: 11 maart 2021 : : Paul Slettenhaar : 4 maart 2021 : Bedrijfsvoering : Mirjam van der Horst Jansen : Conform het plan van aanpak, dat de raad op 31 oktober 2019 heeft vastgesteld, wordt een nieuwe omgevingsvisie voor de gemeente Castricum opgesteld. De 'Visie op hoofdlijnen' is de basis voor deze nieuwe omgevingsvisie.

-

Geheimhouding

De visie op hoofdlijnen vast te stellen als basis voor de omgevingsvisie De visie op hoofdlijnen nader uit te werken in een ontwerpomgevingsvisie en af te zien van het opstellen van een voorontwerp-omgevingsvisie.

 Ja  Nee

Pagina 1 van 6

Omgevingsvisie: 'Visie op hoofdlijnen' RAADSVOORSTEL INLEIDING Op 31 oktober 2019 heeft de gemeenteraad ingestemd met een plan van aanpak om te komen tot een omgevingsvisie voor de gemeente Castricum. In het plan van aanpak is de huidige fase beschreven als fase 6. Fase 6 wordt afgesloten met het vaststellen van een visie op hoofdlijnen door de raad. Het vaststellen van de Visie op hoofdlijnen is een tussenstap om te komen tot een nieuwe omgevingsvisie. Met de omgevingsvisie wordt vooruitgelopen op de vaststelling van de Omgevingswet. In de Omgevingswet is opgenomen, dat iedere gemeente voor het eigen grondgebied een omgevingsvisie dient vast te stellen voor de fysieke leefomgeving. De visie wordt integraal en in samenspraak met inwoners opgesteld. Het opstellen van een omgevingsvisie is ook opgenomen in het raadsprogramma ‘samen maatwerk leveren!’. Opdracht aan het college is op dit onderdeel: - ontwikkel samen met andere BUCH-gemeenten een samenhangende omgevingsvisie, waarin alle beleidsvelden zijn samengebracht. - voer de omgevingswet uit en implementeer deze in de geest. Er wordt ruimhartig, actief en innovatief omgegaan met burgerparticipatie. In het plan van aanpak voor de omgevingsvisie wordt uitgegaan van verschillende fasen. De periode van februari-juni 2020 was een fase van inventarisatie.

Via participatie en inventarisatie van het beleid van de gemeente is de volle breedte van de fysieke leefomgeving in beeld gebracht. Hierin zijn trends, ontwikkelingen en potentiële opgaven benoemd. Daarnaast hebben inwoners, ondernemers en experts aangegeven wat zij belangrijk vinden voor onze gemeente. Het resultaat van deze fase van inventarisatie en participatie is samengevat in de notitie ‘analyse participatie en trends’. De gemeenteraad is over de resultaten van deze eerste fase van het opstellen van de omgevingsvisie, via deze notitie en onderliggende stukken, in september 2020 geïnformeerd. In de periode september 2020 - januari 2021 is de vertaling gemaakt naar een integrale visie op hoofdlijnen. In deze fase zijn de waarden (wat moet worden behouden) en de speerpunten/opgaven (waar moet onze aandacht en inspanning naar uitgaan) en een verdieping op dilemma’s bij de te maken beleidskeuzes opnieuw voor participatie aan een brede vertegenwoordiging van inwoners, ondernemers, maatschappelijke instellingen en experts voorgelegd. Op de vormen en het resultaat van de participatie en het product daarvan ‘de visie op hoofdlijnen’ wordt hierna kort ingegaan. INVLOED KADERS OP KEUZERUIMTE Het vaststellen van een omgevingsvisie vloeit voort uit de omgevingswet.

In de omgevingsvisie komen de ambities van de gemeente, de wensen van betrokken partijen, het bestaande beleid en de wensen ten aanzien van de toekomst, mede op basis van trends en ontwikkelingen, samen. De gemeenteraad is het bevoegde orgaan dat de omgevingsvisie vaststelt. De inhoud van de omgevingsvisie kan iedere gemeente zelf bepalen. Hiervoor zijn geen voorschriften. De stappen die in het proces worden genomen komen voort uit het vastgestelde plan van aanpak op 31 oktober 2019. TOELICHTING OP HET VOORSTEL De Visie op hoofdlijnen vormt de basis voor de nieuwe omgevingsvisie. In het vervolg van het proces zal deze Visie op hoofdlijnen verder worden uitgewerkt. Het kader voor de uitwerking wordt gevormd door de benoemde waarden, de speerpunten en de genoemde acties. In de volgende fase worden deze uitgewerkt per thema en per gebied, zodat in de omgevingsvisie een integraal beeld wordt geschetst voor de gewenste ontwikkelrichting van de gemeente in de komende jaren. In totaal zijn nu negen speerpunten benoemd. Mogelijk Pagina 2 van 6

Omgevingsvisie: 'Visie op hoofdlijnen' dat bij de uitwerking de speerpunten nog worden gecomprimeerd en/of samengevat om een duidelijke focus aan te geven. In het plan van aanpak voor de omgevingsvisie wordt de volgende fase omschreven als de fase van ‘terugleggen, verfijnen en vastleggen’. Daarin is het opstellen van een voorontwerpomgevingsvisie als tussenstap opgenomen. Voorgesteld wordt om deze stap over te slaan en toe te werken naar een ontwerp-omgevingsvisie. Alle betrokken partijen zijn in de vorige fasen van het proces uitgebreid geconsulteerd. Veel informatie is inmiddels opgehaald en vormt een goede basis voor de nadere uitwerking in de ontwerp-omgevingsvisie, waarop alle partijen hun zienswijzen kunnen geven. Daar waar nodig zullen externe partijen vanzelfsprekend bij het opstellen van de ontwerp-omgevingsvisie worden betrokken. (Voor nadere toelichting zie ook in dit voorstel onderdeel: uitvoering, planning en organisatie.) Op de vormen van participatie, het resultaat van de participatie en het product daarvan ‘de visie op hoofdlijnen’ wordt hierna kort ingegaan. Participatieproces Voor participatie in deze fase van de omgevingsvisie is gekozen voor de organisatie van online bijeenkomsten, een enquête en een bijeenkomst voor vertegenwoordigers van regionale organisaties. In december zijn drie online bijeenkomsten georganiseerd.

Daarbij is onderscheid gemaakt tussen meedenken over de dorpen Bakkum/Castricum, Akersloot/de Woude en Limmen op respectievelijk 2, 8 en 16 december. Geïnteresseerden zijn over de online bijeenkomsten via de (sociale) media geïnformeerd en uitgenodigd om hieraan deel te nemen. De verschillende vormen van participatie zijn ondersteund via ons platform www.ikdenkmeeoverCastricum.nl. De omgevingsvisie is een vast thema op dit platform. De waarden en speerpunten zijn hierop digitaal gepresenteerd en ook de enquête is via dit platform beschikbaar gesteld. Belangrijke vraag bij alle vormen van participatie was om mee te denken over de waarden, speerpunten en dilemma’s. Naast deze brede uitvraag onder inwoners, ondernemers en maatschappelijke instellingen, zijn wij in gesprek gegaan met vertegenwoordigers van regionale organisaties, zoals de GGD, HHNK, PWN en provincie. Het aantal deelnemers aan de online bijeenkomsten was beperkt met circa 40 deelnemers op 2 december, circa 18 deelnemers op 8 december en circa 13 deelnemers op 16 december. Participatie heeft voor een groot deel plaatsgevonden via de enquête. Ruim 850 respondenten hebben de enquête (deels) ingevuld. Visie op hoofdlijnen In de visie op hoofdlijnen zijn de ideeën van inwoners, ondernemers en maatschappelijke instellingen vertaald naar de contouren van de omgevingsvisie.

Ook het vastgestelde beleid, zoals geïnventariseerd in de eerste fase en is opgenomen in de ‘analyse beleid gemeente Castricum’, vormt de basis voor deze visie op hoofdlijnen. In de volgende fase werken we deze informatie verder uit in een ontwerp-omgevingsvisie, die een uitwerking per thema en gebied zal bevatten. Waarden De visie op hoofdlijnen vormt de basis voor de volgende stap om te komen tot een omgevingsvisie. Centraal daarin staan de waarden. Wat vinden we belangrijke kenmerken om te behouden in onze gemeente. De geformuleerde waarden zijn het resultaat van het participatieproces. In het onderzoek zijn waarden benoemd voor de verschillende gebieden en dorpen. Uit de enquête blijkt dat gemiddeld 82% het eens is met deze waarden. Daarnaast hebben mensen nog waarden aangegeven die zij misten. Een overzicht van de gemiste waarden en hoe deze terugkomen in de visie is opgenomen in het verslag van de participatie.

Pagina 3 van 6

Omgevingsvisie: 'Visie op hoofdlijnen' Voor de gemeente als geheel worden de volgende waarden beschreven: + Waardevolle natuur en ruimte (openheid, rust, stilte en duisternis); + Ontstaansgeschiedenis is zichtbaar in het landschap (Oer IJ); + Afwisselend landschap, met een belangrijke rol voor water; + Groene dorpen op zandgrond met een eigen identiteit; + Open poldergebied; + Dorpse gezelligheid en saamhorigheid; + Goed voorzieningenniveau + Goede verbinding met de randstad. De aanvullende waarden, die respondenten op de enquête hebben genoemd, zijn opgenomen in deze waarden of in de beschrijving van de gebieden. Speerpunten en acties De speerpunten zijn onze opgaven. Hoe zorgen we ervoor dat we onze waarden behouden en mogelijk nieuwe waarden creëren. Er is veel dynamiek en maar een klein deel van de ontwikkelingen wordt door de gemeente zelf uitgevoerd. Veel vaker is de markt/samenleving aan zet. Vanuit de lange termijn doelen kijken we welke acties de komende drie tot vijf jaar nodig zijn om bij te dragen aan onze waarden. De speerpunten omvatten de hele fysieke leefomgeving. Inclusief onderwerpen uit het sociaal domein, maar die ruimtelijke draagwijdte hebben. In totaal zijn er negen speerpunten benoemd. In de enquête is aan deelnemers gevraagd welke speerpunten zij het meest belangrijk vonden. Respondenten vonden de volgende speerpunten het meest belangrijk: 1.

Ontwikkelen met respect voor onze waarden: de cultuurhistorie, het landschap, de identiteit van onze kernen en onze natuur. 2. Een gemeente waarin jong en oud een woning kunnen vinden, zich betrokken voelen bij hun omgeving en nieuwe manieren worden gevonden om elkaar te ontmoeten. 3. Een duurzame gemeente, waarin de landelijke en provinciale doelen op het gebied van duurzaamheid vertaald zijn naar de lokale situatie. Voor de uitwerking van de waarden per deelgebied en per dorp en de speerpunten en acties zie bijlage 1 ‘visie op hoofdlijnen’. DOOR HET COLLEGE OVERWOGEN ALTERNATIEVEN Het college volgt het proces, zoals geschetst in het plan van aanpak, dat de raad heeft vastgesteld. In deze fase legt het college de ‘visie op hoofdlijnen’ voor aan de raad. De inhoud van deze visie op hoofdlijnen is opgesteld in samenspraak met inwoners, ondernemers, maatschappelijke instellingen en experts. Het college heeft geen alternatieven overwogen. REGIONALE SAMENWERKING EN COULEUR LOCALE De gemeenten Castricum, Bergen en Heiloo doorlopen gelijktijdig dit proces om voor iedere gemeente te komen tot een nieuwe eigen omgevingsvisie. Globaal is het proces voor de drie gemeenten gelijk, per gemeente is een lokale uitwerking mogelijk. Bij het opstellen van de visies wordt onderzocht om daar waar nodig en mogelijk te komen tot afstemming en gemeenschappelijk beleid op een onderdeel/onderdelen.

De gemeente Uitgeest heeft in een eerder stadium al een omgevingsvisie opgesteld, maar haakt op dit laatste aspect aan. Bij het opstellen van de omgevingsvisie worden de regiogemeenten en de provincie betrokken. Dit geldt eveneens voor de diverse verbonden partijen, die als ‘experts’ in deze fase zijn geraadpleegd. RISICO’S N.v.t. Pagina 4 van 6

Omgevingsvisie: 'Visie op hoofdlijnen' FINANCIËN Voor de uitvoering van het plan van aanpak om te komen tot een omgevingsvisie zijn middelen beschikbaar gesteld. Deze middelen zijn toereikend. DUURZAAMHEID Het thema duurzaamheid maakt deel uit van de omgevingsvisie en maakt deel uit van de beschreven speerpunten in de Visie op hoofdlijnen. PARTICIPATIE Participatie vindt plaats conform het vastgestelde plan van aanpak. Inwoners, ondernemers, experts/ketenpartners zijn geraadpleegd door middel van bijeenkomsten, enquêtes en vragenlijsten. In de vorige fase, de fase van inventarisatie van januari-juni 2020, hebben ruim 800 mensen deelgenomen aan de participatie. In deze fase van verdieping hebben ruim 900 mensen deelgenomen. Het merendeel van de deelnemers heeft daarbij gebruik gemaakt van de enquête als middel tot participatie. Een uitgebreide beschrijving van de gebruikte vormen van participatie en het resultaat daarvan is te lezen in bijlage 2: ‘Verslag Participatie, tweede fase omgevingsvisie Gemeente Castricum’. UITVOERING, PLANNING EN ORGANISATIE In de oorspronkelijke planning was het vaststellen van de visie op hoofdlijnen gepland in december 2020. Deze planning is door Corona en de daaraan verbonden maatregelen onder druk komen te staan. In de eerste helft van 2020 kwamen geplande fysieke bijeenkomsten te vervallen en moest de digitale participatie worden opgezet.

De vaststelling van de visie op hoofdlijnen is als gevolg daarvan twee/drie maanden verschoven. Dit betekent dat voor de volgende fase van ‘terugleggen, verfijnen, vastleggen’ minder tijd beschikbaar is. De tijdlijn voor het vaststellen van de omgevingsvisie in 2021 is krap, maar nog steeds haalbaar als de tussenstap van voor-ontwerp-omgevingsvisie wordt overgeslagen. Gezien de uitgebreide consultatie van inwoners, ondernemers, maatschappelijke instellingen en experts in de vorige fasen is dit een verantwoorde stap. Met de resultaten van de (online) bijeenkomsten en de enquête is veel informatie beschikbaar. Daar waar nodig kunnen bij de uitwerking tot een ontwerp-omgevingsvisie betrokken partijen per thema en gebied nog nader worden bevraagd. De ontwerp-omgevingsvisie kan dan voor de zomerperiode ter inzage worden gelegd en beantwoording van zienswijzen kan plaatsvinden in september, waarna de definitieve omgevingsvisie in het vierde kwartaal ter besluitvorming aan de raad wordt voorgelegd. BIJLAGEN Bijlage 1 Bijlage 2 Bijlage 3A Bijlage 3B Bijlage 4 Bijlage 5

: Visie op Hoofdlijnen : Verslag Participatie, tweede fase omgevingsvisie gemeente Castricum : Resultaat online bijeenkomsten: Verslag : Resultaat online bijeenkomsten: Jamboards : Resultaat expert bijeenkomst : Resultaat enquête.

Pagina 5 van 6

Omgevingsvisie: 'Visie op hoofdlijnen' ACHTERLIGGENDE DOCUMENTEN - Plan van aanpak omgevingsvisie (gemeenteraad oktober 2019) - Bundel verslag participatie eerste fase omgevingsvisie (gemeenteraad september 2020). Hoogachtend, burgemeester en wethouders van de gemeente Castricum

De heer G.A. Suanet QC secretaris

De heer drs. A. Mans burgemeester

Pagina 6 van 6