01 RV Klimaatadaptatiestrategie uitvoeringsagenda regio Alkmaar

Klimaatadaptatiestrategie en uitvoeringsagenda regio Alkmaar RAADSVOORSTEL Castricum Raadsvergadering Voorstelnummer Portefeuillehouder(s) Commissie dd. Team

: 27 mei 2021 : : F. Binnendijk : 20 mei 2021 : Domein Beheer Openbare Ruimte, Team Gemeentelijke Eigendommen : M. van Beusekom :2

Opsteller(s) Aantal Bijlagen: Onderwerp

:

Voorgesteld besluit :

De klimaatadaptatiestrategie en uitvoeringsagenda met als doel dat de gemeentes in regio Alkmaar (7 gemeentes waaronder BUCH) in 2050 klimaatbestendig en water robuust zijn.

Niet van toepassing. Uw raad wordt geconsulteerd ten aanzien van De klimaatadaptatiestrategie en uitvoeringsagenda regio Alkmaar.

Geheimhouding

 Ja  Nee

Pagina 1 van 5

Klimaatadaptatiestrategie en uitvoeringsagenda regio Alkmaar RAADSVOORSTEL INLEIDING Definitie klimaatadaptatie Klimaatadaptatie (aanpassing) aan klimaatverandering is het proces waardoor samenlevingen de kwetsbaarheid voor klimaatverandering verminderen. Het gaat dan om vier hoofdzaken: droogte, hitte, wateroverlast en overstroming. De klimaatadaptatiestrategie legt uit hoe wij klimaatadaptatie gaan uitvoeren, hoe wij dit verder gaan borgen in de organisatie en hoe wij onze externe partners gaan betrekken. Proces opgezet vanuit het Rijk De infographic in de bijlage geeft visueel weer wat er in deze paragraaf wordt omgeschreven. Door de toenemende klimaatverandering is er landelijk een sterk gevoel van urgentie en noodzaak omtrent klimaatadaptatie ontstaan. In 2014 is om deze reden door het Rijk de Deltabeslissing Ruimtelijke Adaptatie genomen, waarin is gesteld dat Nederland in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust ingericht moet zijn. Om dit doel te behalen is in dezelfde deltabeslissing ook gesteld dat alle Nederlandse overheden in 2020 klimaatbestendigheid en waterrobuustheid in hun beleid en handelen hebben verankerd. Sinds 2018 werkt de regio Alkmaar in regionaal verband aan de invulling van deze opgaven om klimaatbestendig inrichten breder en dieper te borgen in de ambtelijke organisaties.

Dit heeft ertoe geleid dat wij met het samenwerkingsverband regio Alkmaar deze klimaatadaptatiestrategie en uitvoeringsagenda hebben opgesteld. Huidige situatie gemeente Castricum Gemeente Castricum heeft op dit moment nog geen klimaatadaptatiestrategie vastgesteld. Geplande klimaatadaptieve maatregelen worden nu via de rioolheffing betaald zoals vastgesteld in het Gemeentelijk Rioleringsplan Castricum 2019-2023. INVLOED KADERS OP KEUZERUIMTE Wet en regelgeving Dit voorstel heeft betrekking op de volgende wet- en regelgeving: Deltabeslissing Ruimtelijke Adaptatie (2014) dat verder uitgewerkt is in het Deltaplan Ruimtelijke adaptatie (DPRA) in 2017. Hierin is afgesproken dat in 2020 klimaatbestendigheid en waterrobuustheid verankerd is in beleid en dat dit uitgevoerd wordt volgens de ambities van het DPRA (https://klimaatadaptatienederland.nl/hulpmiddelen/). Lokaal beleid/ bestuurlijke doelen Dit voorstel heeft betrekking op de volgende politieke dossiers: 1. Raadsprogramma 2018 – 2022. In thema 3 Duurzaamheid staat: “Maakt klimaatadaptatie een vast onderdeel van de omgevingsplanologie en betrekt daarbij de stresstest, wateroverlast, natuurinclusief bouwen en rainproof maatregelen.” In lijn daarmee is deze klimaatadaptatiestrategie en uitvoeringsprogramma opgesteld. 2.

Op 12 november 2019 is door de gemeente Castricum het Plan van Aanpak Klimaatadaptatie Noord-Kennemerland-Noord vastgesteld, gebaseerd op het DPRA. 3. In 2020 is het Ambitiedocument programma Klimaat vastgesteld door de gemeenteraad. 4. Het Gemeentelijk Rioleringsplan Castricum 2019-2023. 5. In 2021 wordt het Groenbeleidsplan Castricum vastgesteld. Deze is ook afgestemd met het beleid rond klimaatadaptatie.

Pagina 2 van 5

Klimaatadaptatiestrategie en uitvoeringsagenda regio Alkmaar TOELICHTING OP HET VOORSTEL Het advies van dit voorstel is tweeledig: 1. Uw raad te consulteren over de voorliggende klimaatadaptatiestrategie. Hierbij denkende aan de primaire uitgangspunten en de randvoorwaarden (personeel en middelen). 2. Te komen tot een klimaatadaptatiestrategie dat aan uw raad ter vaststelling kan worden aangeboden. Een door uw raad vastgestelde klimaatadaptatiestrategie is ook een voorwaarde voor eventuele subsidieaanvragen in november 2021, 2022 en 2023. DOOR HET COLLEGE OVERWOGEN ALTERNATIEVEN In verband de financiële situatie van de gemeente heeft het college niet ingestemd met het ambtelijk voorgelegde advies inzake de uitvoeringsagenda regionale klimaatadaptatie en de 1e ronde subsidieaanvraag. Op dit moment kan het college niet overzien wat de financiële gevolgen zijn van de 2/3 financiële eigen bijdrage die bij de subsidie horen. Dit advies van het college is dan ook niet in lijn met het ambtelijk advies. Afhankelijk van de consultatie zal in een later stadium worden voorgesteld om wel of niet mee te doen aan de 2e (en 3e) ronde subsidieaanvraag klimaatadaptieve maatregelen in november 2022 en 2023. REGIONALE SAMENWERKING EN COULEUR LOCALE De klimaatadaptatiestrategie is met de zeven gemeentes uit de regio Alkmaar en het hoogheemraadschap opgesteld.

Er zijn gebiedstypologieën gemaakt met specifieke onderdelen uit de strategie, omdat klimaatadaptatie erg afhankelijk is van het type landschap en de ondergrond. Gemeente Castricum valt onder de typologie Kralensnoer, de reeks dorpen op de strandwal die zijn gegroeid aan het snoer van spoor en weg. Ze kunnen worden getypeerd als ‘bereikbare dorpen in het landschap’. Het is vanzelfsprekend dat deze eigenheid meegenomen wordt in de keuze voor klimaatadaptieve maatregelen. RISICO’S Het risico waar het in dit stuk om draait is dat klimaatadaptief werken nodig is om schade door klimaatverandering tegen te gaan. Er wordt verwacht dat we met ons klimaat richting Bordeaux gaan, en daar zijn we nu in Nederland niet op ingericht. De kosten voor herstelschade zullen navenant toenemen vanwege hoosbuien, hitte en droogte als we niet klimaatadaptief werken. In een later stadium alsnog aanpassen van de openbare ruimte is dus veel duurder dan vanaf nu klimaatadaptief mee te koppelen met bestaande projecten. FINANCIËN Voor het nu voorliggende raadsvoorstel is geen budget nodig. Het gemeentelijke uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie is opgesteld en hierin kan een diepgaandere analyse worden gemaakt van de klimaatadaptieve maatregelen en (additionele) kosten per project.

Bij uiteindelijke vaststelling van dit gemeentelijke uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie in 2022 wordt, afhankelijk van de gekozen strategie, opnieuw aan het college voorgelegd om de subsidie in de 2e ronde aan te vragen. Tot die tijd worden de nu gebruikelijke klimaatadaptieve lasten gedekt door de al vastgelegde begroting uit het Gemeentelijke Rioleringsplan Castricum 2019-2023 (rioolheffing).

Pagina 3 van 5

Klimaatadaptatiestrategie en uitvoeringsagenda regio Alkmaar Subsidieprogramma Impulsregeling Criteria voor deelname impulsregeling De uitvoering van de gesubsidieerde maatregelen dient uiterlijk eind 2027 gereed te zijn. Een voorwaarde is dat de noodzaak van de klimaatadaptatiemaatregelen kan worden onderbouwd door middel van de strategie en uitvoeringsagenda. Een andere voorwaarde voor de regeling is dat gemeenten en/of deelregio’s niet individueel subsidie kunnen aanvragen. De aanvraag dient op Noorderkwartierniveau te gebeuren. De coördinatie van de subsidieaanvraag ligt om deze reden bij het hoogheemraadschap. HHNK bundelt van alle 28 gemeenten de uitvoeringsagenda’s en stelt deze vast in de vergadering van het algemeen bestuur op 9 juni 2021. DUURZAAMHEID Klimaatadaptatie betekent duurzaam omgaan met je leefomgeving en potentiele schade door klimaatverandering tegengaan. Daarbij is de klimaatadaptatiestrategie gericht op het werk met werk maken, de straat openmaken als het nodig is voor werkzaamheden t.b.v. weg, verkeer en/of riool. Ook wordt er samengewerkt in het programmateam Klimaat om andere klimaatpijlers tegelijk zoveel mogelijk mee te nemen (bijv. energietransitie en het toepassen van circulaire materialen). PARTICIPATIE Het uitgevoerde proces en participatie: De infographic in de bijlage geeft visueel weer wat er in deze paragraaf wordt omgeschreven.

In 2019 heeft de projectgroep klimaatadaptatie regio Alkmaar gebruik gemaakt van de Rijkssubsidieregeling voor het versnellen van de planvorming van het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie. In 2018 en 2019 zijn de klimaatkwetsbaarheden voor wateroverlast door extreme neerslag, droogte, hittestress en overstroming voor alle gemeenten in regio Alkmaar in beeld gebracht, op basis van de beschikbare openbare databronnen, zoals de Klimaatatlas HHNK. - De raden van de regio Alkmaar zijn hebben in januari 2020 een presentatie gehad over de resultaten van de stresstesten, de gebieden met klimaatkwetsbaarheden. - Op basis van de inventarisatie van de kwetsbaarheden zijn er brede ambtelijke bijeenkomsten geweest om zoveel mogelijk mensen en afdelingen in de organisatie bewust te maken van de kwetsbaarheden. - Er zijn risicodialogen gevoerd met externe stakeholders voor bewustwording, maar ook om informatie op te halen over potentiele risico’s en oplossingen. - Tot slot is er een bewonersenquête gehouden om te op te halen wat er bij burgers leeft rond klimaatadaptatie. In de regio Alkmaar hebben 626 bewoners deze enquête ingevuld. De meest interessante resultaten: o Als belangrijkste drie items kwamen naar voren respectievelijk wateroverlast, droogte en hitte. o Ook een beetje meer bladeren en gemaaid gras laten liggen vinden de meesten wenselijk, tegen verdamping en verdroging van groen.

o De meeste bewoners zijn ook bereid om zelf klimaatadaptieve maatregelen te nemen in de tuin. Op basis van deze participatie is er een strategie bepaald voor effectieve klimaatadaptatie:  Inclusieve samenwerking en betrekken externe partijen  Integraal werken  Bewustwording  Het goede voorbeeld geven  Borgen in richtlijnen en regels

Pagina 4 van 5

Klimaatadaptatiestrategie en uitvoeringsagenda regio Alkmaar -

-

Op 26 januari 2021 is deze klimaatadaptatiestrategie besproken met het Inwonerspanel Klimaat van de BUCH. Daar kwamen enkele geïnteresseerde vragen uit over projecten en over groenonderhoud bij hitte en droogte. Dat is inderdaad een onderdeel van klimaatadaptatie dat geborgd moet worden in de organisatie. De raad is over dit traject op de hoogte gebracht via de klimaatnieuwsbrief in februari en via de BUCH brede raadsinformatieavond op 17 februari 2021.

UITVOERING, PLANNING EN ORGANISATIE Na consultatie van uw raad op deze klimaatadaptatiestrategie, wordt deze ter vaststelling aangeboden aan uw raad. Daarna wordt klimaatadaptatiestrategie verder uitgewerkt tot een gemeentelijk uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie voor Castricum waarin de procesactiviteiten, de projecten en kosten concreter gemaakt worden. Dit komt in 2022 ter besluitvorming naar de raad. Op 1 november 2021, 2022 en 2023 kan de subsidie impulsregeling aangevraagd worden als deze klimaatadaptatiestrategie en uitvoeringsprogramma vastgesteld zijn. In 2025 maken we een nieuw plan met aangepaste strategie en uitvoeringsprogramma dat in 2026 van start kan gaan. BIJLAGEN 1. Klimaatadaptatiestrategie en uitvoeringsagenda regio Alkmaar 2. Infographic proces tot klimaatadaptatiestrategie en uitvoeringsagenda regio Alkmaar ACHTERLIGGENDE DOCUMENTEN n.v.t. Hoogachtend, burgemeester en wethouders van de gemeente Castricum

De heer G.A. Suanet QC secretaris

De heer drs. A. Mans burgemeester

Pagina 5 van 5