01 RV Initiatiefvoorstel ombuigingen

Initiatiefvoorstel INITIATIEFVOORSTEL Raadsvergadering Voorstelnummer Commissie d.d.

: 27 maart 2025 : D851818 : 27 maart 2025

Opsteller(s)

: De VrijeLijst, GroenLinks, PvdA, CDA, D66, VVD

Aantal Bijlagen:

:1 :

“Alternatief Ombuigingsvoorstel Gemeente Castricum”- Initiatiefvoorstel inzake ombuigingsvoorstel richting Kadernota 2026-2029

Voorgesteld besluit :

1. Voor het sluitend krijgen van de begroting 2026 uit te gaan van een te realiseren besparing van circa 7,25 miljoen euro. 2. Als uitgangspunt voor deze besparing te streven naar een zo gelijk mogelijke verdeling tussen het verhogen van de inkomsten en het verlagen van de uitgaven, op basis van de te behalen besparingen op de Gemeenschappelijke Regelingen. 3. De maatregelen waar de raadsfracties het (vrijwel) unaniem over eens zijn te verwerken in de kadernota 2026 (bijlage 1). 4. Het college de opdracht te geven bij de Kadernota de resterende opgave in beeld te brengen en met voorstellen te komen die kunnen rekenen op breed draagvlak in de raad, gehoord de diverse commissies meerjarenbegroting. 5. Het college de opdracht te geven om te kijken naar een verhoging van de OZB die uitgaat van een geleidelijke groei naar het landelijke gemiddelde. 6. Factsheets op te stellen van maatregelen die nog niet aan de orde zijn geweest, maar mogelijk kunnen bijdragen aan de ombuigingen ten behoeve van behandeling door de raad voorafgaand of tijdens de kadernota 7. De griffier te verzoeken om in beeld te brengen welke mogelijkheden er zijn om tot besparingen te komen binnen de budgetten van de raad en daarover in aanloop naar de kadernota te rapporteren.

Onderwerp

Geheimhouding

 Ja  Nee

Pagina 1 van 3

Initiatiefvoorstel RAADSVOORSTEL “ALTERNATIEF OMBUIGINGSVOORSTEL” INLEIDING In aanloop naar de Kadernota 2026-2030 moeten door de gemeenteraad structurele keuzes worden gemaakt over de begroting. Zonder structureel diepgaande maatregelen ontstaat de komende jaren een oplopend tekort. Voor 2026 wordt een tekort van circa € 7,25 miljoen verwacht, oplopend in de daaropvolgende jaren. Met dit voorstel wordt een basispakket aan maatregelen gepresenteerd (bijlage 1) om inkomsten te verhogen en kosten te verlagen. Dit voorstel legt een brede basis voor het oplossen van het tekort in 2026 en verder. Mogelijke besparingen bij de Gemeenschappelijke Regelingen (GR) zijn van invloed op de hoogte van de te dekken kosten. INVLOED KADERS OP KEUZERUIMTE De wet verplicht gemeenten tot het vaststellen van een begroting voor de komende vier jaar (P&C-cyclus). Hierbij moet worden aangetoond dat uitgaven en inkomsten in balans zijn. Eerdere besluiten van de raad De raad heeft een amendement aangenomen in 2025 de inkomsten met € 500.000 te verhogen en de uitgaven met € 500.000 te verlagen, waarbij de verlaging evenredig over de verschillende domeinen wordt uitgevoerd. Sluitende begroting Het hier voorliggende voorstel betreft een basispakket voor het verminderen van de uitgaven en het verhogen van de inkomsten. De begroting is hiermee nog niet sluitend.

TOELICHTING OP HET VOORSTEL De gemeente Castricum heeft de wettelijke plicht de begroting sluitend te krijgen. Tegenover de huidige uitgaven, wensen en verplichtingen staan onvoldoende inkomsten. Voor 2026 is het tekort naar verwachting rond de € 7 miljoen en zal dit verder oplopen de komende jaren. In bijlage 1 zijn verschillende maatregelen opgenomen om te komen tot een sluitende begroting in 2026. Het streven is een gelijke verdeling van de opgave op basis van de te behalen besparing op de GR’en. Het verhogen van de inkomsten betekent een lastenverzwaring voor inwoners. Dit is geen prettige boodschap, maar noodzakelijk om voorzieningen in de gemeente in stand te houden. Evenzo zullen bezuinigingen diverse verenigingen, inwoners en voorzieningen raken. Daarom wordt geprobeerd de spreiding zo rechtvaardig mogelijk door te voeren. Ook wordt gekeken of bezuinigingen niet leiden tot hogere kosten op de lange termijn, bijvoorbeeld door het wegvallen van vrijwilligers of preventieve hulpverlening. Het voorstel in bijlage 1 lost het tekort in 2026 nog niet volledig op. Het vormt een solide basis voor structurele inkomstenverhoging en uitgavenmindering (in gelijke verhouding) in de jaren 2026 en verder.

Het resterende tekort kan deels incidenteel worden gedekt, zeker waar het tekorten betreft op beleidsthema's zoals de jeugdzorg waarvoor het rijk de gemeenten onvoldoende vergoeding toekent. Dit mede omdat niet valt uit te sluiten dat het Rijk de gemeenten hierin nog zou kunnen tegemoetkomen OVERWOGEN ALTERNATIEVEN Het college heeft een ombuigingsvoorstel gepresenteerd met basis- en aanvullende maatregelen. Dit voorstel is een alternatief voor het hier voorliggende voorstel.

Pagina 2 van 3

Initiatiefvoorstel

REGIONALE SAMENWERKING EN COULEUR LOCALE Dit voorstel is specifiek voor de gemeente Castricum. Indien mogelijk wordt harmonisatie met de BUCH-gemeenten onderzocht voor efficiencywinst. RISICO’S Het voorliggende voorstel richt zich op kalenderjaar 2026. De daaropvolgende jaren zijn nog niet volledig in kaart gebracht en aanvullende ombuigingsmaatregelen zijn noodzakelijk om de begrotingen voor 2027 en verder sluitend te krijgen. Ook lost dit voorstel het volledige tekort van 2026 nog niet op. Het college wordt verzocht in de Kadernota 2026-2029 aanvullende voorstellen uit te werken en voor te leggen aan de raad. FINANCIËN Het voorstel bijlage 1 gaat uit van: • Een verhoging van de inkomsten met € 2.068.500 • Een verlaging van de uitgaven met € 2.610.021 • Een vermindering van de bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen Dit heeft directe invloed op de gemeentelijke begroting. DUURZAAMHEID Niet van toepassing PARTICIPATIE Tijdens commissievergaderingen over ombuigingen hebben verschillende stakeholders en verenigingen gebruikgemaakt van inspraakmogelijkheden. Delen van hun inbreng zijn verwerkt in dit voorstel. UITVOERING, PLANNING EN ORGANISATIE Het voorstel zoals uitgewerkt in de bijlage “Alternatief ombuigingsvoorstel” moet worden verwerkt in de Kadernota 2026-2029 en de begroting voor 2026 en verder.

BIJLAGEN Alternatief ombuigingsvoorstel ACHTERLIGGENDE DOCUMENTEN Niet van toepassing

Namens de voltallige fracties van De VrijeLijst GroenLinks PvdA CDA D66 VVD

Pagina 3 van 3