01 RV consultatie Concept- Voorontwerp Groenbeleidsplan

Concept-voorontwerp Groenbeleidsplan RAADSVOORSTEL Castricum Raadsvergadering Voorstelnummer Portefeuillehouder(s) Commissie dd. Team Opsteller(s) Aantal Bijlagen: Onderwerp

:

: 14 januari 2021 : : Falgun Binnendijk : 21 januari 2021 : Gemeentelijke eigendommen : M. Suiding :4 Presentatie en consultatie Concept- Voorontwerp Groenbeleidsplan

Voorgesteld besluit :

N.v.t.

Geheimhouding

 Ja  Nee

Pagina 1 van 7

Concept-voorontwerp Groenbeleidsplan RAADSVOORSTEL INLEIDING Dit nieuwe groenbeleidsplan is noodzakelijk omdat het groenbeleidsplan van 2007 gedateerd is. Met dit nieuwe plan wordt invulling gegeven aan het advies van de Rekenkamercommissie uit 2017. Dit advies is unaniem overgenomen door de gemeenteraad en is opgenomen in het raadsprogramma 2018-2022. In dit plan is ook het beleid voor bomen opgenomen zodat er meer samenhang is tussen bomen en overig groen. De doelstellingen en ambities van het Bomenbeleidsplan zijn overgenomen in dit plan en op onderdelen verder uitgewerkt. INVLOED KADERS OP KEUZERUIMTE Dit voorstel is een uitwerking van de opdracht zoals geschetst in het raadsprogramma. De gemeente heeft een zorgplicht met betrekking tot het behoud en verbetering van het stadsen straatbeeld door middel van hoogwaardig openbaar groen. De gemeente Castricum heeft een groene uitstraling en deze is beeldbepalend en vormt mede de identiteit. De diversiteit aan groen in de kernen en het omliggende landschap vormt een waardevol geheel en dient bewaard te blijven. Het groen heeft een aantal belangrijke functies zoals een bijdrage leveren aan biodiversiteit, waterberging en verkoeling en vormt een toetsingskader voor deze functies.

Op 7 maart 2019 heeft de raad met het initiatiefvoorstel Biodiversiteit in parken en bermen twaalf uitgangspunten vastgesteld als beleidskader voor biodiversiteit in parken en bermen binnen de bebouwde kom. Deze zijn verwerkt in het concept VO Groenbeleidsplan. De Gedragscode die bij dit plan is gevoegd geeft aan hoe om te gaan met de natuur bij projecten in het kader van de Ruimtelijke ordening. Het Handboek Bomen geeft handvatten hoe om te gaan met bomen bij werkzaamheden en inrichting. TOELICHTING OP HET VOORSTEL 1. Het Groenbeleidsplan heeft een werkingsduur voor 10 jaar (vaststelling 2021) en loopt tot 2031. 2. De bewoners worden, na consultatie van het concept-VO door de raad, geïnformeerd op basis van een digitaal platform en, indien mogelijk, fysieke bijeenkomsten in de kernen Castricum, Limmen en Akersloot. 3. In het plan zijn de volgende ambities omschreven namelijk identiteit, gezondheid, biodiversiteit en klimaatbestendigheid. Deze vier ambities worden in het plan verder uitgewerkt. De gemeente heeft drie middelen in handen om deze ambities te verwezenlijken namelijk het wettelijk kader, beleidsuitgangspunten en uitvoeringsmaatregelen zoals beheer, onderhoud, inrichting en participatie. Deze worden onderstaand beschreven. Wettelijk kader: a) Bij beheer en ruimtelijke ingrepen in het openbaar groen moet rekening worden gehouden met de Wet natuurbescherming.

Voor het dagelijks onderhoud en ruimtelijke ontwikkelingen wordt gewerkt met de goedgekeurde gedragscode ‘soortbescherming voor gemeenten’ van Stadswerk. b) Zorgplicht bomen: volgens het Burgerlijk wetboek hebben gemeenten een zorgplicht voor hun bomen. Zij dienen regelmatig onderhoud aan hun bomen te verrichten. De straat- en laanbomen van de gemeente Castricum worden één keer per drie jaar gekeurd op basis van veiligheid. Beleidsuitgangspunten bomen: In het Bomenbeleidsplan zijn voor de periode 2015-2024 een viertal beleidsuitgangspunten opgenomen. In het bomenbeleid zoals neergelegd in het Groenbeleidsplan worden deze ambities overgenomen maar ook verder uitgewerkt. Deze zijn de volgende:

Pagina 2 van 7

Concept-voorontwerp Groenbeleidsplan a) Het in stand houden (18.500 bomen) en het versterken van het bomenareaal en waar mogelijk deze het areaal te vergroten en te versterken. Elk jaar zal een overzicht worden gestuurd ter informatie aan de raad. b) Professionalisering en verduurzamen van het beheer op basis van het Handboek Bomen van het Norminstituut Bomen 2018. c) Het laten participeren van de bewoners bij beheer en inrichting van het bomenareaal. Dit is een speerpunt in het Groenbeleidsplan. d) Het beschermen van de bijzondere particuliere en gemeentelijke bomen. Oudere bomen (50 jaar en ouder) met grote cultuurhistorische, dendrologische en/of ecologische waarde worden op de lijst Bijzondere bomen gezet. In het groenbeleidsplan worden naast bovengenoemde ambities nog een aantal uitgangspunten voor het bomenbeleid geformuleerd. Deze zijn de volgende:  In principe worden geen gezonde bomen verwijderd, ook niet vanwege overlast zoals gootverstopping, wortelgroei, belemmering zonlicht en de seizoensmatig aanwezigheid van vogels, rupsen, luizen en andere insecten.  Er kunnen zich echter situaties voordoen waarbij van deze stelregel wordt afgeweken Dit kunnen situaties betreffen die een gevaar vormen voor de omgeving of die schade aan onroerend goed kunnen veroorzaken.

Er wordt pas overgegaan tot verwijdering na zorgvuldige weging en er dienen op de locatie of elders in de gemeente nieuwe bomen te worden geplant. Dit hangt af van de locatie.  Voor zonnepanelen geldt dat, in afweging met het belang van bomen voor de leefomgeving en het milieu, dat het kappen of snoeien van bomen geen oplossing is om een betere duurzaamheid te bereiken. Een verzoek tot kappen of snoeien van bomen zal om deze reden geweigerd worden, behoudens de noodzakelijke snoei die voortvloeit uit de Boomveiligheidscontrole(BVC). Beleidsuitgangspunten overig groen a) Het openbaar groen heeft op dit moment kwaliteitsniveau B volgens de kwaliteitscatalogus. Dit niveau kan worden gehandhaafd. Uit de jaarlijkse evaluatie blijkt dat het ambitieniveau voor het groen altijd ruim wordt gehaald. b) Ontwikkeling van een natuurwaardenkaart: De Wet Natuurbescherming stelt allerlei eisen waaraan moeten worden voldaan bij beheer en ruimtelijke ontwikkelingen. Het is van belang dat er een onderlegger aanwezig is met relevante ecologische gegevens. Deze kaart is in voortdurende ontwikkeling. Ook monitoring op doelsoorten wordt in deze kaart opgenomen. Dit laat onverlet dat bij ruimtelijke ontwikkelingen een natuurtoets noodzakelijk blijft. Uitvoeringsmaatregelen: beheer en onderhoud aansluiten op ambities.

Bomen De speerpunten zoals deze zijn neergelegd in het Bomenbeleidsplan 2015-2024 zijn de volgende: a. Wegwerken van het achterstallig onderhoud. b. Het vervangen van bomen die op basis van BVC in aanmerking komen voor vervanging op basis einde levensduurverwachting. c. Overgang naar duurzaam en op kwaliteit gestuurd beheer.

Pagina 3 van 7

Concept-voorontwerp Groenbeleidsplan Inrichting a. Bij de inrichting van de openbare ruimte worden de projectplannen getoetst aan de beschreven ambities. Deze inrichting moet integraal plaatsvinden en gedragen worden door de gehele organisatie. b. De gemeente richt zich op het vergroten van de biodiversiteit bij beheer en inrichting. Soms is inrichting noodzakelijk om te komen tot een beheer dat ontwikkelingsmogelijkheden schept voor flora en fauna. Ook moeten barrières worden opgelost zodat fauna zich kan verplaatsen. c. De gemeente richt zich op beplanten van boomspiegels, ontwikkelen van groenparels, bijenlinten, wadi’s en het behouden van bosplantsoen. Participatie Op verschillende niveaus wordt in het VO aandacht besteed aan participatie. Er is advies gevraagd aan het Groenplatform om te komen tot dit voorontwerp. De inwoners en organisaties worden bij de totstandkoming van dit plan betrokken. Dit zal gebeuren nadat de consultatie bij de raad heeft plaatsgevonden. Bij projectontwikkeling en herinrichting worden de bewoners betrokken bij de soortkeuze voor bomen en overig groen. 4. Monitoring; de ambities en doelstellingen worden gemonitord en ter kennis gebracht aan de college en raad. Voor de bomen die onder de BVC vallen gebeurt dit elk jaar. Voor tellingen van bijen en vlinders in de groenparels geldt hetzelfde.

Voor andere diersoorten in de groenparels gebeurt dit elke vier jaar. DOOR HET COLLEGE OVERWOGEN ALTERNATIEVEN Voorliggend raadsvoorstel betreft een consultatie voor het voorlopig advies van het groenbeleidsplan. In dit plan zijn de ambities en de financiële consequenties in kaart gebracht. In het definitief ontwerp zal bij goedkeuring een begrotingswijziging noodzakelijk zijn. Deze wordt te zijner tijd aan u voorgelegd. Op dat moment kunnen alternatieven worden aangegeven met overwegingen en daaruit voortvloeiend de financiële consequenties. REGIONALE SAMENWERKING EN COULEUR LOCALE Dit voorstel is specifiek voor de gemeente Castricum geschreven. Aangezien een ambitie met betrekking tot biodiversiteit gemeente overstijgend is heeft het de voorkeur om uitvoeringsmaatregelen die deze ambitie mogelijk maken ook in andere BUCH-gemeenten toe te passen. Hierover worden ook gesprekken gevoerd met andere BUCH-gemeenten. RISICO’S NVT FINANCIËN Voorliggend raadsvoorstel betreft een consultatie voor het voorlopig advies van het groenbeleidsplan. Onderstaand een overzicht van de ambities in het groenbeleidsplan. In het definitief ontwerp zal bij goedkeuring een begrotingswijziging noodzakelijk zijn. Deze wordt te zijner tijd aan u voorgelegd. Bij de totstandkoming van dit advies was de (financiële) positie waarin de gemeente zich nu verkeerd nog niet bekend.

De ambities moeten in het licht van de huidige financiële situatie worden bekeken (en mogelijk heroverwogen). Gekeken moet worden wat mogelijk is binnen de huidige beschikbare middelen (“nieuw voor oud”). Mocht het preventieve toezicht bij de definitieve besluitvorming (medio juni 2021) nog steeds van toepassing zijn, dan behoeft een eventuele begrotingswijziging voor extra middelen goedkeuring van de provincie alvorens overgegaan kan worden tot uitvoering. Tevens zal er dan worden bekeken hoe (incidenteel) om te gaan met het zgn. achterstallig onderhoud en beheer.

Pagina 4 van 7

Concept-voorontwerp Groenbeleidsplan Ambities & doelstellingen: Groei van het aantal bomen bij vooral herinrichtings- en nieuwbouwplannen Versterken van bomenareaal door planten bomen bij entrees en in de bomenstructuur. Uitgangspunt 50-60 bomen. Professionaliseren en verduurzamen van het boombeheer

Eenmalige kosten: *

Laten participeren van bewoners en belangengroepering bij het boombeheer Beschermen en beheren van monumentale bomen. Per boom vergoeding van € 60,- per stuk. Komt ter besluitvorming bij de raad. In verband met het klimaatakkoord jaarlijks 185 bomen planten Het groene karakter binnen en tussen de dorpen dient behouden te blijven en binnen de mogelijkheden versterkt Door opvallende accenten door kleur en vorm op bijzondere en belangrijke locaties wordt de beeldkwaliteit van het groen en de openbare ruimte versterkt. Het uitgangspunt is dat groen behouden dient te blijven en waar mogelijk te versterken. Indien groen moet verdwijnen dan wordt dit gelijkwaardig gecompenseerd. Voor het onderhoud van het openbaar groen geldt niveau B van de kwaliteitscatalogus (KOR). Dit kwaliteitsniveau moet gemeente breed behaald worden, waarbij minimaal 95% jaarlijks op beeld moet zijn Duurzaam groenbeheer op basis van natuurlijke ontwikkeling en zonder ingrijpen met chemische middelen. Tevens uitvoering van het onderhoud met duurzaam materieel, zoveel mogelijk elektrisch en zonder uitstoot van C02. Binnen 3 jaar moet al het motorisch handgereedschap vervangen zijn door een elektrisch alternatief. Verdere uitbreiding van parken, recreatiegebieden en openbaar groen en uitbreiding gebruiksmogelijkheden. Per jaar streven naar 500 m2 extra openbaar groen.

Bij nieuwbouwplannen en ruimtelijke ontwikkelingen geldt een richtgetal van 75 m2 groen per woning, zoals aangegeven in de Nota Ruimte van het Rijk. Tevens dient één boom per vijf woningen geplant te worden die tot volle wasdom kan komen. Het groen wordt natuurvriendelijk beheerd zonder gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen. Ook bestrijden van invasieve exoten wordt uitgevoerd op biologische of mechanische wijze. Stimulering vergroening van schoolpleinen. Waarbij jaarlijks één schoolplein vergroend gaat worden. Behouden van aanwezig groen en verder versterken van de waarde(n) ervan voor de

n.v.t.

Jaarlijkse kosten: * € 8.750,2021 € 60.000,2022, 2023, 2024 € 54.000,2025, 2026, 2027 € 39.000,n.v.t. Vergoeding Beheren

€ 16.260,€ 3.040,€ 25.000,-

*

*

*

*

*

*

Kosten zijn opgenomen in de lopende begroting

€ 2.500,-

€ 20.000,-

*

Pagina 5 van 7

*

Kosten zijn opgenomen in de lopende begroting

€ 7.500,- per jaar Is meegenomen in de maaibestekken voor natuur

Concept-voorontwerp Groenbeleidsplan biodiversiteit. Voor natuur technisch maaien werken volgens de richtlijnen van Kleurkeur van de Vlinderstichting. Deze maatregelen dragen bij aan een aantrekkelijke omgeving voor fauna, zoals vlinders en bijen. Versterken van natuurbeleving. Binnen 3 jaar ontwikkelen van een natuurwandeling en/ of bomenroute. 16 kilometer aan randen gazon langs waterlopen en bosplantsoen omvormen naar extensieve randen die gefaseerd gemaaid worden. Doel is om jaarlijks 20% van deze randen om te vormen met een maximum van 80% van het totale areaal, omdat er ook locaties zijn waar dit niet gewenst is. Natuurvriendelijk inrichten van nieuwe gebieden (groenparels), waarbij uitgegaan wordt van minimaal twee groenparels per jaar. Jaarlijks 50 nestkastjes ophangen of uitgeven aan inwoners. Voor zover mogelijk het toepassen van streekeigen beplanting bij renovaties en nieuwe ontwikkelingen. Aanbrengen van meer variatie in het groen (soorten, vorm, seizoen en beleving). Groen dat moet verdwijnen wordt op gelijkwaardige wijze gecompenseerd. Behouden van de (beheer-)kwaliteit van het groen en handhaven en uitbreiden van het natuurvriendelijk beheren van het groen. Voor de biodiversiteit zetten we in op het vergroten van het groenbewustzijn en het stimuleren van bewonersinitiatieven.

Bij renovaties en nieuwe ontwikkelingen gebruik van de Coolkit voor bepalen ontwerpoplossingen om hittestress te voorkomen. Bufferen, vertragen en infiltreren regenwater en bij nieuwe projecten klimaatadaptie Toepassen klimaatbestendig groen en verlagen van plantvakken, zodat afwatering naar de plantvakken mogelijk is. Tevens kijken naar mogelijkheden voor vervanging stenen door groen. Inrichtingsmaatregelen, zoals koeltegebieden, moeten bijdragen aan vergroten van de biodiversiteit en verwijderen van barrières voor fauna. Opleiden eigen dienst voor niveau 1 en 2 Bestendig Beheer Wet natuurbescherming Ontwikkelen van een natuurwaardenkaart

technisch maaien. Nog niet haalbaar voor extensief maaien.

€ 3.500,€1.250,€ 2.500,-

€ 25.000,-

€ 1.250,*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

Opleidingsbudget de BUCH € 4.500,€12.000,-

Toepassen sinusbeheer binnen de gemeente Jaarlijkse monitoring op 1 doelsoort Vierjaarlijkse monitoring doelsoorten volledig Totaal:

€ 3.500,€ 4.600,€ 6.500,€15.500,-

Pagina 6 van 7

€192.150,-

Concept-voorontwerp Groenbeleidsplan

DUURZAAMHEID Bij de totstandkoming van dit VO heeft een uitgebreide interne consultatie plaatsgevonden met de beheerders en de buitendienst en zijn de verschillende taakvelden zoals water, duurzaamheid en civiele techniek betrokken evenals de stedenbouwkundige en de afdeling Ruimtelijke Ordening. PARTICIPATIE Op verschillende niveaus wordt in het VO aandacht besteed aan participatie. Het Groenplatform is om advies gevraagd en dit advies is verwerkt in bijgevoegde reactienota. Na consultatie door de raad van het VO worden de inwoners en organisaties bij de totstandkoming van dit plan betrokken. Dit gebeurt op basis van een digitaal platform voor het delen van informatie en ophalen van reacties van belanghebbenden. Daarnaast worden een aantal vragen gesteld. Indien mogelijk, zullen er ook fysieke presentaties in de kernen Castricum Limmen en Akersloot plaatsvinden. De reacties uit dit participatieproces worden verzameld en worden verwerkt in een reactienota en in het DO Groenbeleidsplan. Bij projectontwikkeling en herinrichting worden de bewoners betrokken bij de soortkeuze voor bomen en overig groen.

UITVOERING, PLANNING EN ORGANISATIE B&W Advies concept-Voorontwerp 15 december 2020 Raadsinformatieavond inzake presentatie op 14 januari 2021 Raadscommissie/consultatie 21 januari 2021 B&W advies besluit Definitief ontwerp 20 april 2021 Raadsinformatieavond Definitief ontwerp18 mei 2021 Raadscommissie/consultatie Definitief ontwerp 27 mei 2021 Besluit Raad 10 juni 2021 BIJLAGEN 1. VO Groenbeleidsplan 2. Advies Groenplatform 3. Samenvatting nota van beantwoording 4. Nota van beantwoording ACHTERLIGGENDE DOCUMENTEN n.v.t. Hoogachtend, burgemeester en wethouders van de gemeente Castricum

De heer G.A. Suanet QC secretaris

De heer drs. A. Mans burgemeester

Pagina 7 van 7