Document · PDF

Presentatie Capelle aan den IJssel november 2021R

Overige evenementen 22 november 2021, gemeente Capelle aan den IJsselBij agendapunt: Toelichting Deloitte2.203 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Gemeente Capelle aan den IJssel 22 November 2021 Jesper van Koert Rein-Aart van Vugt Deloitte

• Kern Planning & Control documenten • Reservebeleid • Voorbeelden dynamisch dashboard • Goede voorbeelden sturen en omgaan met financiële kengetallen Eventueel: • Hoe omgaan met incidentele inkomsten? • Actuele ontwikkelingen (rechtmatigheidsverantwoording, verdeling gemeentefonds) © 2016 Deloitte The Netherlands

Kern Planning & Control documenten

Relatie gemeenteraad en college van burgemeester en wethouders Kaders stellen

Controleren

Vertrouwen en controleren: uitersten

Blind vertrouwen

Joep Bertram: De Groene Amsterdammer

Controlitus

Is het wel een tegenstelling?

Vertrouwen

Geïnformeerd vertrouwen

Controleren Kaders stellen

Doornemen financiële stukken

Informatie moet uw gemeenteraad ondersteunen om het debat te kunnen voeren en een besluit te kunnen nemen. • • • • •

Begrijpelijk (de kern, wat wordt van de lezer/uw raad verwacht)? Betrouwbaar Juist Op tijd Voor iedereen (tegelijk) beschikbaar

Dat begint in de ambtelijke organisatie, bij het management en het college van burgemeester en wethouders en bij uw raad

Doornemen financiële stukken

1. Het doel en de kwaliteit van informatie voor uw raad moet altijd centraal staan; in de strumenten (P&C-cyclus, beleidsnota’s en evaluatienota’s). 2. Informatie meer kaderstellend en controlerend maken (in plaats van beschrijvend). 3. Raad is geen besluitmachine, maar een platform voor het gesprek (dialoog/debat), kaderstelling en toezicht op uitvoering kaderstelling. 4. Niet meer informatie, maar minder en wel doelgerichte informatie. 5. Veel minder beschrijvende tekst 6. Evalueer de omvang van de documenten. Over het algemeen komt er ieder jaar informatie bij (vanwege wet- en regelgeving). Maar welke informatie is niet meer nodig, de kunst van het stoppen. 7. (Blijf) zorgen voor een sterke, de raad ondersteunende griffie

8. Auditcommissie die verdere verdieping brengt door advisering aan de gemeenteraad over financiën en de kwaliteit van informatie en de raad.

Kernvragen Vraag 1a: Vraag 1b:

Vraag 1c: Vraag 2: Vraag 3: Vraag 4:

Vraag 5:

Vraag 6: Vraag 7:

Wat willen we bereiken voor de inwoners van en bedrijven in Capelle aan den IJssel? Wat gaan we aan activiteiten en producten leveren? - verplichte activiteiten/producten (opgelegd door o.a. Rijk) - vrij gekozen activiteiten/producten Waarom willen we dat doen? Welke kwaliteitseisen stellen we aan wat we willen doen? Wat kosten de activiteiten/producten en hebben we daar voldoende inkomsten voor? Hoe gaan we de activiteiten/producten betalen? - hebben we er voor gespaard/gaan we er voor sparen? - willen we voor gaan lenen (betekent wel aflossen en rente betalen)? Doen we de activiteiten/producten zelf, samen met anderen (privaat/publiek) of besteden we de activiteiten uit (subsidie, inkoop, etc.)? Welke risico’s zijn er aan deze activiteiten/producten verbonden en vinden wij dat aanvaardbaar? Wat kan de realisatie van de doelen en activiteiten bedreigen?

Doornemen financiële stukken

Herijk financiële verordening/het budgetrecht van de gemeenteraad

Exploitatiebegroting •

Op programma of themaniveau?

- informatie op dieperliggend niveau (beleidsproducten/taakvelden) - going-concern en speerpunten • kaderstelling op programmaniveau, informatie en verantwoording op dieperliggend niveau •

Rapporteren van realisatie versus begroting, goede verschillen analyse (let op boeggolf, permanente mismatch ambities en realisatiekracht)

•

Budgetoverheveling goed onderbouwen en altijd de capaciteit vraag stellen

•

Blijf het saldo en de afwijkingen van de baten en lasten volgen en analyseren

•

Tijdig rapporteren van voordelen

•

Inclusief grondexploitaties

Investeringen

- Duidelijke budgetopbouw door de raad laten vaststellen. - Aangeven welke posten in het budget geschat en dus onzeker zijn. - Heldere, realistische en volledige risicoanalyse - Duidelijke kaders inzake vervangingsinvesteringen (niet te veel goedkeuren op basis van afschrijvingen) - Duidelijke analyse voortgang investeringen en budgetbewaking - Investeringsplannen sluiten aan op de budgetten - Onderhoudsplannen sluiten aan op de begroting (en voorzieningen) - Realisatie onderhoud analyseren ten opzichte van de begroting (voortgang, boeggolf, ‘lucht’ in de budgetten)

Omvang financiële documenten

•

Dubbelingen tussen bijvoorbeeld de najaarsnota en jrk.

•

Taakvelden-bijlage: Taakvelden-rekening 100 pagina’s (wordt overigens niet door ons gecontroleerd). Voorbeeld gemeente Schiedam. Geen afzonderlijke taakveldenrekening, maar is onderdeel van de verschillenanalyse per programma.

•

Per programma: Verschillen verklaren, inzicht in overhead, inzicht in incidentele baten en lasten. Dit voor +/- 13 programma’s. Drempelbedrag voor verschillen verklaren (nu voor programma’s 25k en voor de kredieten is er geen drempel) kan worden herzien en ingevoerd.

•

Paragraaf weerstandsvermogen: Alle risico’s worden ook tekstueel toegelicht. Hoge informatiewaarde. Eventueel keuzes maken in de mate van diepgang.

Reservebeleid

- Doel reserves: risico’s opvangen, sparen voor een specifiek doel of sparen om schuld laag te houden? - Instellen van reserves, systeemreserves en voorzieningen? - Welk mandaat aan college gegeven? - Volgen van werkelijke versus begrote aanwending, stand en actualiteit. - Beperk het aantal reserves - Inzet kapitaallastenreserve

Voorbeelden dynamisch dashboard

Voorbeelden dashboard

Goede voorbeelden sturen en omgaan met financiële kengetallen

Waar draait het om?

Lokale lasten

ⱱ

Financiële positie

ⱱ

Voorzieningenniveau

Voorbeelden sturen met financiële kengetallen Gemeente Capelle aan den IJssel

Ontwikkeling kengetallen gemeente Capelle aan den IJssel Kengetal

2015

2016

2017

2018

Begroting 2019

2019

Begroting 2020

Netto Schuldquote

33%

29%

26%

36%

75%

47%

81%

Solvabiliteit

44%

47%

46%

37%

25%

35%

Structurele exploitatieruimte

Grondexploitatie

Lokale lasten

87%

85%

80%

2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2025

Landelijk gemiddelde 2019

Landelijk gemiddelde 2019 50.000 - 100.000 inwoners

12%

39%

51%

80%

54%

73%

< 90%

> 130%

27%

62%

54%

51%

45%

34%

26%

> 50%

< 20%

-/- 1%

N.b.

> 0%

< 0%

11%

13%

< 20%

> 35%

85%

81%

78%

n.v.t.

100%

N.b.

< 95%

> 105%

Kern: - Schuldquote is laag (met name verkoop Eneco) en is beter dan gemiddeld. - Solvabiliteit is hoog (met name verkoop Eneco) en is beter dan gemiddeld. - Schuldquote en solvabiliteit zijn bij de jaarrekening 2020 veel gunstiger dan begroot - Omvang grondexploitaties is laag, met het Rivium wel een groot project. - Lokale lasten zijn aanzielijk lager dan het landelijk gemiddelde. © 2021 Deloitte The Netherlands

Norm Goed

Norm Onvoldoende

Samenvatting financiële positie 2019-2020 Lokale lasten voor de burger

Reserves van de gemeente

Schulden van de gemeente

Reserves (per inwoner)

Ontwikkeling netto schulden (per inwoner)

Nr. 293

Lokale lasten 2019 (meerpersoonshuishouden) Gemeente capelle a/d Ijssel 2021 Gemeente Capelle a/d IJssel 2020: Gemeente Capelle a/d IJssel 2019: Landelijk gemiddelde 2021: Plaats op de Coelo-lijst (2021):

€ 661 € 634 € 622 € 811 nr. 22

Gemeente Capelle a/d IJssel 2020: Gemeente Capelle a/d IJssel 2019: Landelijk gemiddelde 2019*: Gemiddelde 50K-100K gemeenten 2019:

€ 2.560 € 1.257 € 1.322 € 1.095

Gemeente Capelle a/d IJssel 2015-2020: Gemeente Capelle a/d IJssel 2015-2019: Landelijk gemiddelde 2015-2019*: Gemiddelde 50K-100K gemeenten 2015-2019:

€-198 € 710 € 37 €1

Voorraad gronden (per inwoner) Gemeente Capelle a/d IJssel 2020: Gemeente Capelle a/d IJssel 2019: Landelijk gemiddelde 2019*: Gemiddelde 50K-100K gemeenten 2019:

€ 95 € 38 € 304 € 402

Reserves en voorzieningen per inwoner Gemeente Capelle a/d IJssel 2020: Gemeente Capelle a/d IJssel 2019: Landelijk gemiddelde 2019*: Gemiddelde 50K-100K gemeenten 2019:

€ 2.848 € 1.568 € 1.676 € 1.421

Bruto schulden (per inwoner) Gemeente Capelle a/d IJssel 2020: Gemeente Capelle a/d IJssel 2019: Landelijk gemiddelde 2019*: Gemiddelde 50K-100K gemeenten 2019:

€ 1.253 € 2.012 € 2.343 € 2.931

Debt ratio Gemeente Capelle a/d IJssel 2020: Gemeente Capelle a/d IJssel 2019: Landelijk gemiddelde 2019*: Gemiddelde 50K-100K gemeenten 2019:

31% 56% 56% 66%

Netto schulden (per inwoner) Gemeente Capelle a/d IJssel 2020: Gemeente Capelle a/d IJssel 2019: Landelijk gemiddelde 2019*: Gemiddelde 50K-100K gemeenten 2019:

€ 523 € 1.431 € 1.471 € 2.174

Weerstandsvermogen 2020 Risicoprofiel: Weerstandscapaciteit: Weerstandsratio:

Lasten voor de toekomst van de gemeente Lasten van investeringen nog te dekken in de toekomst (per inwoner) Gemeente Capelle a/d IJssel 2020: Gemeente Capelle a/d IJssel 2019: Landelijk gemiddelde 2019*: Gemiddelde 50K-100K gemeenten 2019:

Percentage investeringen gefinancierd met Schulden Gemeente Capelle a/d IJssel 2020: Gemeente Capelle a/d IJssel 2019: Landelijk gemiddelde 2019*: Gemiddelde 50K-100K gemeenten 2019:

€ 528 € 1.515 € 1.376 € 1.938

8% 43% 35% 52%

€ 30.312.000 € 172.351.000 5,7

Risicoprofiel per inwoner Gemeente Capelle a/d IJssel 2020: Gemeente Capelle a/d IJssel 2019: Landelijk gemiddelde 2019: Gemiddelde 50K-100K gemeenten 2019:

€ 449 € 364 € 204 € 207

Weerstandscapaciteit per inwoner Gemeente Capelle a/d IJssel 2020: Gemeente Capelle a/d IJssel 2019: Landelijke gemiddelde 2019: Gemiddelde 50K-100K gemeenten 2019:

€ 2.560 € 1.257 € 576 € 458

Ontwikkeling reserves (per inwoner) Gemeente Capelle a/d IJssel 2015-2020: Gemeente Capelle a/d IJssel 2015-2019: Landelijk gemiddelde 2015-2019*: Gemiddelde 50K-100K gemeenten 2015-2019:

nr. 122 € 1.376 € 73 € -7 € 26

Colofon: Slechter dan landelijk gemiddelde Gemiddeld Beter dan landelijk gemiddelde *Landelijk gemiddelde 2019 is exclusief de G4.

Nummer 3 in Zuid-Holland: Teylingen € 614 Hoeksche waard € 660 Capelle aan den Ijssel € 661 ‘s-Gravenhage € 664 Hellevoetsluis € 727

€ 150 goedkoper dan landelijk gemiddeld

Voorbeelden sturen met financiële kengetallen

Gemeente Amersfoort

Voorbeelden sturen met financiële kengetallen

Gemeente Urk

Voorbeelden sturen met financiële kengetallen Gemeente Leidschendam-Voorburg

Voorbeelden sturen met financiële kengetallen

Overige voorbeelden

Hoe omgaan met incidentele inkomsten?

Hoe omgaan met incidentele inkomsten? Structureel en reëel evenwicht. Structureel: structurele lasten worden gedekt door structurele baten Reëel: de geraamde baten en lasten in de begroting en meerjarenraming zijn volledig en realistisch. Voor een structureel begrotingsevenwicht moeten de structurele lasten altijd worden gedekt door structurele baten, maar incidentele lasten mogen zowel door incidentele als door structurele baten worden gedekt. Risico:

structurele baten zijn feitelijk incidenteel incidentele lasten zijn feitelijk structureel

Zijn de als incidenteel aangemerkte lasten ook daadwerkelijk incidenteel en is goed en volledig zicht op de incidentele baten in de begroting en meerjarenraming? Het eerste is eenvoudiger te toetsen dan het tweede.

Hoe omgaan met incidentele inkomsten?

Enkele uitgangspunten – – –

Een gemeente voert structurele taken uit en raamt daarvoor structurele baten en lasten Structurele baten en lasten zijn de regel Incidentele baten en lasten zijn de uitzondering

Hoe omgaan met incidentele inkomsten?

Aard van de baten en lasten Uitvoering van taken strekt zich over lengte van jaren uit (komt ieder jaar terug, dus oneindig), alle baten en lasten zijn daarom in principe structureel van aard Volgens de notitie van de Commissie BBV: De soort of de eigenschap van een begrotingspost is in eerste instantie bepalend of een post als incidenteel of structureel aangemerkt wordt Hulpmiddel: - Structureel = 4 jaar of langer - Incidenteel = maximaal 3 jaar De aard van de raming gaat altijd boven het hulpmiddel

Hoe omgaan met incidentele inkomsten?

• In principe een luxe probleem • Melden bij de raad • Hoe incidenteel is het? Eenmalig of wellicht komt het vaker voor • Is er capaciteit beschikbaar voor de uitvoering van extra taken (aanvullend op de begroting) • Bewaken boeggolf-effect

Actuele ontwikkelingen

Actuele ontwikkelingen Rechtmatigheidsverantwoording

Nu: Accountant geeft oordeel over rechtmatigheid. Gemeente doet een interne controle op de belangrijkste processen en rapporteert bevindingen. Vanaf 2022:

College geeft oordeel over rechtmatigheid. Gemeente voert een risicoanalyse uit, stelt kwaliteit interne beheersing vast, doet een interne controle op de belangrijkste processen, weegt bevindingen en geeft deze weer in de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening en in de paragraaf bedrijfsvoering.

Verdeling gemeentefonds (Herziening financiële verhoudingen) Versterking decentrale rekenkamers

Wet gemeenschappelijke regeling (o.a. adviescommissies)

Deloitte refers to one or more of Deloitte Touche Tohmatsu Limited (“DTTL”), its global network of member firms, and their related entities (collectively, the “Deloitte organization”). DTTL (also referred to as “Deloitte Global”) and each of its member firms and related entities are legally separate and independent entities, which cannot obligate or bind each other in respect of third parties. DTTL and each DTTL member firm and related entity is liable only for its own acts and omissions, and not those of each other. DTTL does not provide services to clients. Please see www.deloitte.com/about to learn more. Deloitte provides industry-leading audit and assurance, tax and legal, consulting, financial advisory, and risk advisory services to nearly 90% of the Fortune Global 500® and thousands of private companies. Our professionals deliver measurable and lasting results that help reinforce public trust in capital markets, enable clients to transform and thrive, and lead the way toward a stronger economy, a more equitable society and a sustainable world. Building on its 175-plus year history, Deloitte spans more than 150 countries and territories. Learn how Deloitte’s more than 345,000 people worldwide make an impact that matters at www.deloitte.com.

This communication contains general information only, and none of DTTL, its global network of member firms or their related entities is, by means of this communication, rendering professional advice or services. Before making any decision or taking any action that may affect your finances or your business, you should consult a qualified professional adviser. No entity in the Deloitte organization shall be responsible for any loss whatsoever sustained by any person who relies on this communication. © 2021. For information, contact Deloitte Netherlands.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10823299/1