Kennissessie netbeheer gemeenteraad Capelle 20-03-23 (def)

KENNISSESSIE NETBEHEER Capelle aan den IJssel - Stedin 20 maart 2023 – 20:00-21:00, Raadzaal Anne-Joël Leerling, Paul Noothout, Martijn van der Steen

1

INTRODUCTIE

Anne-Joël Leerling Key Accountmanager Overheden Anne-Joel.Leerling@stedin.net

2

Paul Noothout Portfoliomanager Energietransitie Paul.Noothout@stedin.net

Martijn van der Steen Gebiedsregisseur Martijn.vanderSteen@stedin.net

AGENDA 1. Rol van de netbeheerder

2. Opbouw van het elektriciteitsnet 3. Impact van de energietransitie 4. Beantwoorden van vragen

3

DEEL 1 Rol van de netbeheerder

ONS WERKGEBIED • Aanleg, beheer en transport • 5,5 miljoen mensen voorzien van energie

• 2,3 miljoen aansluitadressen • 68 gemeenten (44 aandeelhoudend) Gasgebied Elektriciteits- en gasgebied

5

STEDIN IS NETBEHEERDER VOOR GAS EN ELEKTRICITEIT HET WERKVELD VAN STEDIN IS GEREGULEERD ELEKTRICITEITS- EN GASMARKT Transport/distributie van elektriciteit en gas is in handen van de netbeheerder (gereguleerde markt).

WARMTEMARKT

Productie

Transport/ distributie

Netbeheerder

Levering

Elektriciteitsmarkt Gasmarkt Warmtemarkt

In de warmtemarkt zijn productie, distributie en levering op dit moment niet gesplitst en niet gereguleerd (wel max. tarieven).

Niet gereguleerd Gereguleerd

6

DE MAATSCHAPPELIJKE ROL VAN STEDIN

Betrouwbaar

Betaalbaar

Veilig

Duurzaam

Onze maatschappelijke rol is om (1) te zorgen voor een betrouwbare, betaalbare, veilige en duurzame energievoorziening door doelmatige investeringen te doen en de energietransitie te faciliteren en (2) het faciliteren van de energiemarkt door onze elektriciteits- en gasnetten onder gelijke voorwaarden toegankelijk te maken voor iedere energieleverancier.

7

STEDIN IN CIJFERS 2022 Elektriciteit

2.360.000 Aansluitingen elektriciteit

20.746 GWh

22 MIN

58.250 KM

Getransporteerde hoeveelheid elektriciteit

Gemiddelde uitvalduur elektriciteit

Elektriciteitskabel (omtrek aarde is ca. 40.000 km)

50 SEC

28.145 KM

Gemiddelde uitvalduur gas

Gasleidingen (omtrek aarde is ca. 40.000 km)

Gas

8

2.100.000

81%

3.782 MLN M3

Aansluitingen gas

van onze klanten deden eenvoudig zaken met ons.

Getransporteerde hoeveelheid gas

WAAR KOMEN WE ELKAAR TEGEN? CAPELLE A/D IJSSEL ALS . . . Tijd KLANT

INITIATOR Contact VERDUURZAMING

INITIATOR Proces GEBIEDSONTWIKKELING

BEHEERDER Prijs OPENBARE RUIMTE

Tijd AANDEELHOUDER

Diversen

Duurzaamheid & Milieu

Ruimtelijke Ord. Stadsontwikkeling

Stadsbeheer

Financiën

Accountmanager & Afdeling Facturatie

Gebiedsregisseur & Accountmanager

Accountmanager

Operations

Bestuurlijke Zaken (Stedin Groep)

Aansluitingen gemeentelijk vastgoed Verkeersinstallaties Openbare verlichting

Regionale Energie Strategie

Nieuwbouwplannen

Reconstructies

Transitie Visie Warmte

Sloop/nieuwbouw

Gezamenlijke projecten

Wijkuitvoeringsplannen

Andere gebiedsontwikkeling

Bedrijventerreinen Grootschalig zon op dak

9

Aandeelhouderschap

DEEL 2 Opbouw van het gas- en elektriciteitsnet

HD / LD GASNETTEN CAPELLE A/D IJSSEL

11

ELEKTRICITEITSNET VOOR EEN HAALBARE EN MAAKBARE TRANSITIE Type aansluitingen

opbouw elektriciteitsnet

HS

• • •

Industrie Grote klantaansluitingen (ziekenhuis, busremise) Opwek tot 100MW

• • • •

Grote gebouwen Tuinders Snelladers EV Opwek tot 10MW

• • • •

Woningen Laadpalen Zon: < 500 panelen Openbare objecten

Doorlooptijd investeringen

Aanleidingen voor investeringen

7 tot 10 jaar

(p)MIEK RES TVW NAL

> 2,5 jaar

Concrete grote projecten (bijvoorbeeld een WUP)

>0,5 jaar

Klantaanvragen (bijvoorbeeld een flatrenovatie)

TS

MS

LS

Definities: MIEK – Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat, RES – Regionale Energiestrategie, TVW- Transitievisie warmte, NAL – Nationale Agenda Laadinfrastructuur, WUP – Wijkuitvoeringsplan, EV – Elektrisch Vervoer

12

HS / TS / MS ELEKTRICITEITSNETTEN CAPELLE A/D IJSSEL

13

MIDDENSPANNINGSRUIMTES

14

ELEKTRICITEITSNET LAAGSPANNING (LS) •

LS-net gevoed door MS-net; transformatie in transformatorhuisjes in de wijk

•

Aansluitingen op LS-net: woningen, winkels, lantarenpalen, laadpalen, cameratoezicht

• Door energietransitie zal 1 op de 3 straten open moeten

om LS-net te verzwaren

DEEL 3 Impact van de energietransitie

ONTWIKKELINGEN IN DE ENERGIETRANSITIE… Traditioneel

Toekomstig

Het net wordt anders gebruikt dan waarvoor het aangelegd is

Consumenten worden producenten maar vraag en aanbod liggen uit elkaar

Decentraal

Dag profiel

Vraag gestuurd

Nieuwe markten die ontstaan bieden kansen en risico’s voor Stedin €/MW

Aanbod gestuurd

Centraal

17

Elektrificatie vraagt om een sterke toename van infrastructuur

Tijd

Tijd

…VERANDEREN DE BEHOEFTE AAN INFRASTRUCTUUR

TenneT

Stedin

VERSCHILLENDE VOORBEELDEN IN DE GEBOUWDE OMGEVING

Hoog Midden Laag

W

Warmtetransitie Mobiliteit O Opwek

M

Er zijn vier type buurten als voorbeeld genomen, waar een te verwachten combinatie voor warmte, mobiliteit en opwek is gekozen ter illustratie. Vervolgens is per voorbeeld de impactcategorie op het distributienet weergegeven, waarvan de bijbehorende netaanpassingen, doorlooptijd en ruimtebeslag eerder aan bod zijn gekomen.

Voorbeeld 1 Vinexwijk (1990-2010*)

*Vinexwijken gebouwd na 2010 zijn aangesloten op een zwaarder

elektriciteitsnet (er geldt daarvoor een andere impact)

Een gebied met veel grondgebonden koopwoningen. Er is relatief veel dakoppervlak. Er wordt veel elektrisch vervoer verwacht.

Voorbeeld 2 Bloemkoolwijk (1970-1990) Een gebied met relatief oude grondgebonden huur- en koopwoningen. Er is relatief veel dakoppervlak. Er wordt een gemiddelde toename aan elektrisch vervoer verwacht.

• • 19

W

All-electric

M

75% van de huishoudens

O

75% van de huishoudens

W

Hybride warmtepomp

M

50% van de huishoudens

O

75% van de huishoudens

Afname leidend

Hoge impact

Opwek leidend

Hoge impact

Voor deze voorbeelden is er van uitgegaan dat de woonbelasting hetzelfde blijft over de tijd De impact op het distributienet is erg situatieafhankelijk en daarom moet voor de precieze impact een doorrekening gemaakt worden

VERSCHILLENDE VOORBEELDEN IN DE GEBOUWDE OMGEVING

Hoog Midden Laag

W

Warmtetransitie Mobiliteit O Opwek

M

Er zijn vier type buurten als voorbeeld genomen, waar een te verwachten combinatie voor warmte, mobiliteit en opwek is gekozen ter illustratie. Vervolgens is per voorbeeld de impactcategorie op het distributienet weergegeven, waarvan de bijbehorende netaanpassingen, doorlooptijd en ruimtebeslag eerder aan bod zijn gekomen. Voorbeeld 3 Vooroorlogs bouwblok (1900-1940) Een gebied met oude huur- en koopwoningen. De gebouwen hebben meerdere lagen en daarom is er niet veel dakoppervlak. Hier wordt een gemiddelde toename aan elektrische auto’s verwacht.

Voorbeeld 4 Tuinstad hoogbouw (1945-1970) Een gebied met relatief oude flats waarvan veel huurwoningen. Hier is relatief weinig dakoppervlak en wordt een kleine toename aan elektrische auto’s verwacht.

• • 20

W

HT warmtenet

M

50% van de huishoudens

O

50% van de huishoudens

W

HT warmtenet

M

25% van de huishoudens

O

25% van de huishoudens

Afname of opwek leidend

Midden impact

Afname leidend

Lage impact

Voor deze voorbeelden is er van uitgegaan dat de woonbelasting hetzelfde blijft over de tijd De impact op het distributienet is erg situatieafhankelijk en daarom moet voor de precieze impact een doorrekening gemaakt worden

DE STERKE GROEI IN ELEKTRIFICATIE LEIDT TOT CONGESTIE EN HEEFT IMPACT OP DE PLANVORMING Legenda: Transparant: transportcapaciteit beschikbaar Geel: beperkt transportcapaciteit beschikbaar Oranje: voorlopig geen transportcapaciteit beschikbaar in afwachting van uitkomst van het congestiemanagement-onderzoek Rood: geen transportcapaciteit beschikbaar > congestiemanagement kan niet worden toegepast

Transportschaartste kaarten: Regionale netbeheerders: https://capaciteitskaart.netbeheernederland.nl/ TenneT: www.tennet.eu/capaciteitskaart

Capaciteitskaart Afname

21

Capaciteitskaart Invoeding

CONGESTIE: WAT, HOE & WAAR?

WAT?

HOE?

1-2 jaar

Klanten vragen om meer netcapaciteit dan er beschikbaar is in een bepaald gebied

22

WAAR?

5-7 jaar

Verduurzamen heeft kortere doorlooptijden dan verzwaren van de infrastructuur

Congestie kan ontstaan in de gemeente Capelle, bij Stedin of TenneT

CONGESTIE: WAT, HOE & WAAR?

WAT?

HOE?

1-2 jaar

Benodigde netcapaciteit is structureel hoger dan beschikbare netcapaciteit

23

WAAR?

5-7 jaar

Verduurzamen heeft kortere doorlooptijden dan verzwaren van de infrastructuur

Congestie kan ontstaan in de gemeente Capelle, bij Stedin of TenneT

CONGESTIE: WAT, HOE & WAAR?

WAT?

HOE?

1-2 jaar

Benodigde netcapaciteit is structureel hoger dan beschikbare netcapaciteit

24

WAAR?

5-7 jaar

Verduurzamen heeft kortere doorlooptijden dan verzwaren van de infrastructuur

Congestie kan ontstaan in de gemeente Capelle, bij Stedin of TenneT

VOORSPELBAARHEID, NETIMPACT EN BEÏNVLOEDING

Hoog Grote gasverbruikers

Grote bedrijven

Grote batterijen

Elektrolyzers

Zon op land

Wind op land

EV - snelladers Zon op dak grootschalig

Nieuwbouw

Wind op zee

Verduurzaming bestaande bouw

Netimpact Kleine bedrijven

EV - thuisladen

Utiliteit

EV - laadpalen

Zon op dak kleinschalig

Pilots slimme oplossingen

Thuisbatterij

Laag

25

Voorspelbaarheid

Hoog

VOORSPELBAARHEID, NETIMPACT EN BEÏNVLOEDING

Beïnvloedbaarheid door gemeenten / provincie:

Veel invloed

Hoog Grote gasverbruikers

Grote bedrijven

Grote batterijen

Elektrolyzers

Zon op land

Wind op land

EV - snelladers Zon op dak grootschalig

Nieuwbouw

Wind op zee

Verduurzaming bestaande bouw

Netimpact Kleine bedrijven

EV - thuisladen

Utiliteit

EV - laadpalen

Zon op dak kleinschalig

Pilots slimme oplossingen

Thuisbatterij

Laag

26

Voorspelbaarheid

Hoog

Redelijke invloed

Weinig invloed

WAT DOET STEDIN OM CONGESTIE TE VOORKOMEN?

Prognoses en verwachtingen

Historische groei

Prognoses (tot 2030)

Scenario’s (tot 2050)

Samenwerken om inzicht te krijgen

Beïnvloeding

Blinde vlekken

10-jaarsprognose

Wat als congestie niet te voorkomen is?

Grootschalige Grootschalige Kleinverbruikers opwek afname

Stedin-website congestie

27

DEEL 4 Beantwoorden van vragen

VRAGEN

29