4 - Dhr. Bik inspreektekst Commissie SOB

Geachte commissieleden, “Participatie gaat over het betrekken van Capellenaren bij de uitvoering en evaluatie van beleid, projecten en programma’s. Zij zijn volwaardige en serieuze gesprekpartners en leefexperts in de buurt waar zij wonen” aldus de door Capelle gepubliceerde “Visie Burgerparticipatie”. “Capellenaren maken de stad”, dat is het devies van de gemeente Capelle aan den IJssel en het blijft niet bij dit devies. De gemeente zet zich in om haar bewoners zo goed mogelijk te betrekken bij projecten die hun leefomgeving raken”, citaat uit “Aan de slag met de omgevingswet” 27 jan. 2020)

Startsessie Tijdens de startbijeenkomst in het IJssellandziekenhuis werden wij (de bewoners) geconfronteerd met de wijze waarop de gemeente en Antes de bewoners wilden laten participeren bij de totstandkoming van het gebiedspaspoort. De belangen van Antes werden door Staat vertegenwoordigd, een particulier bedrijf verantwoordelijk voor de gehele gebiedsontwikkeling van de locatie tot en met de verkoop van de gronden en panden. Centraal bij dit bedrijf staat: hoe halen we het meeste uit een vierkante meter? Staat regelt huisvestingsplannen en (financiële) vastgoedanalyses. Staat werd vertegenwoordigd in de persoon Hein Schouwenaars De gemeente werd o.a. vertegenwoordigd door Rebecca Hoogendam (projectleider stadsontwikkeling) en Joke Meijer Antes en de gemeente spraken af om gezamenlijk op te trekken in de communicatie en de participatie, echter wel met hun eigen verantwoordelijkheden. De opdrachtgever is wettelijk verplicht het participatieproces te organiseren en Staat had hiervoor participatiebureau “De Wijde Blik” ingeschakeld. Na de voorstelronde kregen de bewoners te horen dat dit slechts een plenaire bijeenkomst was en dat er geen vragen gesteld mochten worden. De vraag “wat willen de bewoners” werd getoetst m.b.v. een zgn. mentimeter-enquette. Daarbij kwam naar voren dat de bewoners een fijne, veilige, groene buurt met laagbouw in een waterrijke omgeving wilden.

Kortom, een bebouwing die past bij het huidige beeld van de Molenbuurt. Tijdens de startbijeenkomst sprak men slechts over “verbetering van de jeugdpsychiatrie” terwijl op dat moment al bekend was dat dit uitbreiding via nieuwbouw was. Na de startsessie zouden er vier verdiepingssessies volgen waarna uiteindelijk het conceptgebiedspaspoort ter goedkeuring aan de gemeenteraad wordt voorgelegd. Na afloop van de plenaire bijeenkomst werd een stedenbouwkundige schets gepresenteerd. Daarop was te zien dat bij de brug tegenover de Korenmolen, langs de Poortmolen een appartementencomplex was gepland van 5 etages hoog.

Eerste verdiepingssessie (12 okotber 2022) Bij binnenkomst in De Rode Vaas troffen de 38 bewoners losse tafeltjes waarom heen de stoelen waren geplaatst. De vertegenwoordiger van De Wijde Blik vertelde de aanwezigen dat zij rond de

tafeltjes mochten plaats nemen. In eerste instantie zouden de aanwezigen, na een kort plenair intro, in twee groepen uiteen gaan om met een stedenbouwkundige en een gebiedsontwikkelaar in gesprek te gaan over de invulling van de openbare centrale ruimte, de inrichting dus van het toekomstige pleintje van de nieuwbouw. Het werd de bewoners duidelijk dat hun participatie zich slechts tot drie onderwerpen beperkte: 1. De verkaveling van de woningbouw 2. De bouwhoogte 3. De verkeersontsluiting en inrichting van het openbaar gebied Daarop werd verontwaardigd gereageerd. Bewoners hadden zich bij “participatie” wel wat anders voorgesteld. Bewoners wilden het vooral hebben over het aantal woningen, het type woningen, de bouwhoogte, de mogelijke plekken voor bebouwing die hoger is dan een eengezinswoning en het prijssegment van de woningen. De bewoners gaven te kennen dat zij wettelijk het recht hebben om een rol te spelen in het participatieproces. Zij vroegen zich af op basis van welke criteria het aantal te realiseren woningen wordt bepaald en waar het vastgestelde percentage sociale huurwoningen op gebaseerd is. Sommige aanwezigen hadden het gevoel dat de inhoud van het gebiedspaspoort al vast stond en dat ze er nog maar weinig invloed op kunnen uitoefenen. Achteraf bleek dit helaas juist.

De bewoners vroegen zich af waar ze wel en niet over mee mochten praten en wat de status van hun inbreng was. Waarom is er geen participatieplan? Het werd de bewoners duidelijk dat de participatie beperkt bleef tot de verkaveling, bouwhoogte, verkeersontsluiting en inrichting van het openbare gebied en dat het gebiedspaspoort van het participatieproces was uitgesloten. Het wantrouwen m.b.t de invulling van het participatieproces was gewekt. Na afloop hebben een aantal initiatiefnemers besloten tot een afzonderlijke bijeenkomst voor de Molenbuurtbewoners in de Wel. Dit buurtoverleg werd op 25 oktober 2022 gehouden en door meer dan 80 mensen bezocht. Daar werd uitgelegd dat de woningbouw op het vrijkomende terrein niet past binnen het huidige bestemmingsplan en er dus een gebiedspaspoort nodig is. Maar wat is een gebiedspaspoort? Waar de mogen de bewoners wel en niet over mee praten? Wat zijn de belangen van Antes en de Gemeente? Waar willen wij over meepraten? -

-

Geen 70 maar hooguit 50 woningen, dus minder parkeerplaatsen, minder verkeersbewegingen, meer ruimte voor groen Slechts één appartementsgebouw gelokaliseerd in de uiterste punt van het terrein Geen sociale woningbouw maar seniorenwoningen, het tweede speerpunt van het coalitieakkoord. Op wijkniveau bezet Schenkel na Oostgaarde Noord de tweede plaats in geheel Capelle met 45% sociale woningen. Meer passende woningen voor ouderen stimuleert de doorstroming op de woningmarkt. Om grote problemen in de toekomst te voorkomen moeten gemeenten minstens de helft van alle nieuw te bouwen woningen seniorenwoningen zijn (uitermate hoge urgentie). Is deze optie ooit met de gemeenteraadsleden besproken? Waarom kiest men ervoor om op dit kleine stukje grond van 2,5 hectare 30% sociale woningen te realiseren terwijl er in de meest recente nieuwbouwprojecten zoals Hoven II en het toekomstige middengebied in de Florabuurt maximaal 25% wordt gehanteerd en voor de nieuwbouw in het Rivium slechts 10,1%? Daar kunnen makkelijk 18 sociale woningen bij.

De bewoners besloten tot de oprichting van een buurtdelegatie representatief voor de Molenbuurt en een directe volwaardige gesprekspartner voor de Gemeente en Antes.

Op 14 november 2022 richt de bewonersdelegatie zich in een brief aan het college met het verzoek om de participatie te afzonderlijk te laten bestaan uit het gebiedspaspoort en de gebiedsontwikkeling. Tevens met het verzoek het participatieniveau vast te stellen op co-creatie en participatie toe te staan op; 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Het aantal woningen Het type woningen De inpasbaarheid van de bouwplannen in het vigerende bestemmingsplan De verkaveling van de woningbouw dan wel bouwhoogte De beoogde doelgroepen De inrichting van het openbaar gebied (buitenruimte) De impact van de woningbouw op het verkeer in Schenkel

Op woensdag 18 januari volgende nav de brief een gesprek met de toenmalig wethouder Eric Faasen. De bewonersdelegatie werd verteld dat in de praktijk het betreffende participatieniveau niets uitmaakte. Bewoners werden toch wel gehoord en serieus genomen. Helaas is daar in het vervolg weinig van gebleken. In de schriftelijke beantwoording van het college, gedateerd 26 januari 2023, honoreert men ons verzoek om het participatieproces te onderscheiden in twee delen. Dat was juist de bedoeling. Het partcipatieniveau werd deels informeren, deels adviseren. Het aantal woningen bleef gehandhaafd op een bandbreedte van 50 tot 70, gebaseerd op de financiële haalbaarheid. Antes (STAAT) spreekt zich echter niet uit waar de ondergrens van die financiële haalbaarheid ligt. Om het te bebouwen gebied en het gebrek aan ruimte meer inzichtelijk te maken kwamen de bewoners in het voorjaar, binnen de kaders van het coalitieakkoord, programma buitenruimte, de door de gemeenteraad geaccordeerde structuurvisie 2030 op het gebied van wonen en de stadsvisie 2040, met een eigen ontwerp voor de inrichting van het plangebied. De geplande tweede verdiepingssessie verliep chaotisch. Omdat de belangstelling van Molenbuurtbewoners hoog was, besloot men de een half uur voor aanvang de sessie af te gelasten. Daarna volgde een oorverdovende stilte.

Bewoners hebben ¾ jaar moeten wachten op de tweede verdiepingssessie. Er vond alleen communicatie plaats tussen de gemeente en Antes. Daarin werden zaken op elkaar afgestemd. Er werd niets over de voortgang teruggekoppeld; de bewoners(delegatie) stond letterlijk buiten spel. Tijdens de tweede verdiepingssessie werd het ontwerp van de bewoners na de presentatie direct afgeserveerd als “financieel onthaalbaar” en zo aan de aanwezigen voorgelegd. De initiatiefnemers vroegen zich af waarop dit gebaseerd was. Heeft er een doorrekening plaats gevonden met seniorenwoningen ipv sociale woningbouw?

De tekeningen van Antes en Gemeente vertoonden gebreken, maar werden desondanks als financieel haalbaar gepresenteerd. Ondanks vele verzoeken werd er geen inzicht gegeven in de gehanteerde berekeningsmethodiek. Uit een mailwisseling bleek, tot onze verbazing, dat de reeds afgeschreven panden van een inbrengwaarde worden voorzien (!). Ook de kosten van het woonrijp maken (normaliter kosten ontwikkelaar) worden onderdeel van de vraagprijs van de woningen.

De notulen van de 2e sessie waren sterk gekleurd en éénzijdig en bevatte feitelijke onjuistheden. Een verzoek van de bewonersdelegatie om een gecorrigeerde versie op de website te plaatsen werd afgewezen. De gemeente had al voor het participatietraject, dus vóór het vast te stellen gebiedspaspoort, afspraken gemaakt met Havensteder. Zij schrijven letterlijk in hun verslag: “We hebben een samenwerkingsovereenkomst met Havensteder gesloten waarin we hebben afgesproken dat de nieuwbouw aan de Poortmolen behoort tot de compensatielocaties ter vervanging van de Hoven. Daarmee geeft de gemeente in de ogen van de bewoners aan dat het participatietraject op voorhand nutteloos en kansloos was. Bovendien is het volgens ons aan de gemeenteraad om bij het vast stellen van nieuwe gebiedspaspoort dit soort afspraken te maken. Het college zet nu de gemeenteraad voor het blok zodat er eigenlijk geen weg terug lijkt. Daar vinden wij iets van. De gemeente speelt vals door af te wijken van de wijkindeling waarop de sociale woningbouw wordt berekend. Op eens stelt men vast dat de Molenbuurt geen sociale woningen heeft. Daarbij wordt voorbij gegaan aan de ministeriële nota van Hugo de Jonge m.b.t de vrijstelling sociale huurwoningen als de norm van 30% al is bereikt in de WIJK.

Door halsstarrig vast te houden aan de sociale woningen belemmert de gemeente de doorstroom op de woningmarkt voor de Capelse bewoners. 32 procent van de bewoners van de Molenbuurt is ouder dan 65 jaar. 30 procent is tussen de 45 en 65 jaar. Ouderen willen graag in de Molenbuurt blijven wonen. Waarom? Als zij uit hun buurt verhuizen zijn ze hun netwerk dan wel sociale contacten kwijt. De gemeente heeft verzuimt om te kijken wat de lokale behoefte van de bewoners is. De ontwerpschetsen van zowel de gemeente als Staat (Antes) wijken sterk af van vastgesteld gemeentelijk beleid, zoals daar zijn: Stadsvisie 2040, Stuctuurvisie 2030 en het Programma Buitenruimte. Tijdens het participatieproces hebben wij te maken gehad met 5 verschillende wethouders. Een zorgvuldig samengesteld Advies van de bewonersdelegatie, gestuurd aan het College en de Gemeenteraad op 16 september 2023, is geheel ten onrechte niet als zienswijze opgenomen. Het is nu slechts als bijlage aan deze vergadering toegevoegd. De conclusie van de bewonersdelegatie m.b.t het gehele participatieproces is duidelijk; het participatietraject met de inwoners is helaas volledig mislukt. Ondanks alle toezeggingen is er hier sprake geweest van een informatietraject. Betrekken is iets anders dan informeren. Ik dank u voor uw aandacht.

Wim Bik