16.03 - Collegevoorstel Begroting 2026 20251007 2100266

Zaaknr: 2072264

Collegevoorstel Openbaar Behandelaar: E. van Zuylen Afdeling / Unit: Fin - Beleid en Advies Portefeuillehouder: R. van Woudenberg

Vergaderdatum: 30 september 2025 Behandelwijze: Bespreekstuk Documentnummer: 2072415

ONDERWERP Begroting 2026 SAMENVATTING In de Begroting 2026 staan de financiële en beleidsmatige plannen voor het jaar 2026 en de drie jaren erna. Deze zijn financieel doorgerekend en worden aan de gemeenteraad ter besluitvorming voorgelegd. Het nieuwe beleid in de Begroting 2026 is gebaseerd op de besluiten die de raad genomen heeft over de Kadernota 2026 inclusief Ombuigingen. Het college heeft de concept beleidsbegroting en financiële begroting van de Begroting 2026, de paragrafen, de bijlagen en het concept raadsvoorstel en -besluit inzake de Begroting 2026 vastgesteld. Het concept raadsvoorstel en -besluit inzake de Begroting 2026 wordt gezamenlijk met het volledige boekwerk Begroting 2026 ter definitieve besluitvorming aan de gemeenteraad voorgelegd. ADVIES OM TE BESLISSEN 1. De aanbiedingsbrief aan de gemeenteraad vast te stellen; 2. De concept beleidsbegroting en financiële begroting van de Begroting 2026, inclusief paragrafen en bijlagen, vast te stellen; 3. Het concept raadsvoorstel en -besluit inzake de Begroting 2026 vast te stellen; 4. Het volledige boekwerk en het concept raadsvoorstel en -besluit inzake de Begroting 2026 ter definitieve besluitvorming voor te leggen aan de gemeenteraad; 5. Raad voor te stellen de reserves Reserve kapitaallasten I – bestaande investeringen en Reserve kapitaallasten II – nieuwe investeringen te vormen; 6.

De wethouder Financiën te machtigen tot het aanbrengen van de laatste wijzigingen; 7. Embargo op het voorstel met bijlagen te leggen tot 10 oktober 2025 15 uur.

BESLUIT: 7 oktober 2025

Het college besluit conform het voorstel.

1

Zaaknr: 2072264

INHOUD/STREKKING Naast de beleidsvoornemens voor de toekomst bevat de Begroting 2026 actualisaties en wijzigingsvoorstellen voor de begroting van de verschillende programma's. Het nieuwe beleid in de Begroting 2026 is gebaseerd op de besluiten die uw raad genomen heeft over de Kadernota 2026 inclusief Ombuigingen. De gepresenteerde cijfers betreffen de meerjarenbegroting over 4 jaar, 2026 tot en met 2029. FINANCIEN

Eindstand Begroting 2026 In de Kadernota 2026 staan de financiële veranderingen door bijvoorbeeld autonome ontwikkelingen, de algemene uitkering en prijs- en areaalindexaties. Daarnaast geeft de kadernota ook inzicht in nietautonome ontwikkelingen, voorstellen voor wijzigingen en ombuigingen die we willen meenemen in de Begroting 2026. De raad stelde op 10 juli 2025 de Kadernota vast. We verwerken alle drie categorieën in de Begroting 2026. Na besluitvorming op 10 november 2025 is de financiële eindstand van de Begroting 2026 als volgt. Begroting en meerjarenbegroting Ontwikkeling begrotingssaldo

2026

2027

2028

2029

Beginstand Kadernota 2026

-16.794

-20.650

-23.180

-24.261

Autonome ontwikkelingen (inclusief erratum)

5.004

6.024

1.313

1.430

-11.790

-14.626

-21.867

-22.831

Actualisatie

3.749

3.469

3.348

2.160

Wijzigingsvoorstellen

-131

-693

-2.477

-3.927

Ombuigingen

12.086

15.867

16.658

18.670

Inzet Algemene Reserve in 2026

2.000

0

0

0

Eindstand Begroting 2026

5.914

4.018

-4.337

-5.926

Kadernota 2026 inclusief autonome ontwikkelingen

Voor een gedetailleerde toelichting verwijzen wij naar de Begroting 2026. Structureel en reëel evenwicht De provincie geeft een dringend advies om in het raadsvoorstel of de inleiding van de begroting al een staat op te nemen waaruit het structureel evenwicht van de begroting blijkt. In deze begroting nemen we deze staat hieronder op. De provincie benadrukt dat er geen sprake zijn van een opschuivend sluitend perspectief. Onze meerjarenbegroting voldoet hieraan. Structureel begrotingssaldo

2026

2027

2028

2029

Lasten exclusief mutaties reserves

-294.061

-292.933

-303.184

-310.263

Baten exclusief mutaties reserves

296.617

295.743

297.138

302.629 -7.634

Geraamd saldo van baten en lasten

2.556

2.809

-6.045

Toevoegingen reserves

-50.014

-14

-14

-14

Onttrekkingen reserves

53.373

1.223

1.723

1.723

Geraamd resultaat

5.914

4.018

-4.337

-5.926

Elimineren incidentele lasten incl. incidentele toevoegingen reserves

13.682

18.131

7.779

28.721

Elimineren incidentele baten incl. incidentele onttrekkingen reserves

-14.770

-19.218

-8.489

-29.871

4.826

2.931

-5.047

-7.076

Structureel begrotingssaldo

Overleg met toezichthouder Provincie Zuid-Holland (PZH) In aanloop van het opstellen van de Begroting 2026 is meermalen ambtelijk overleg gevoerd met PZH over het overzicht incidentele baten en lasten, de doorgevoerde ombuigingen 2026 en overige mutaties.

2

Zaaknr: 2072264

Incidentele baten en lasten Een groot deel van de incidentele baten en lasten heeft betrekking op projecten binnen het grondbedrijf (grondexploitaties) en gebiedsontwikkeling van Het Nieuwe Rivium. De incidentele lasten en baten betreffen verder onder andere de verkoop van grond aan een energiebedrijf en verkoop van snippergroen. PZH geeft aan zich te kunnen vinden in het overzicht incidentele baten en lasten. Zie voor een volledig overzicht van de in de Financiële begroting. Doorgevoerde ombuigingen 2026 en overige mutaties PZH geeft aan de opgenomen baten van subsidies en OZB opbrengsten van de zachte woningbouw als niet reëel aan te merken. Daarnaast heeft PZH in hun brief Financieel toezicht begroting 2026 aan de GRJR aangegeven dat PZH voor de gemeentelijke begrotingen uitgaat van de in de GRJR opgenomen adviesbegroting. PZH verzoekt de gemeenten die afwijken hiervan een onderbouwing aan te leveren. Als dit onvoldoende lukt, word door PZH bij de beoordeling van de begroting uitgegaan van de raming zoals in opgenomen door de GRJR. De door de gemeente opgenomen bedrag voor de verbonden partij GRJR is € 1.554.362 lager dan aangegeven door de GRJR in hun september 2025 prognose. Hiervoor is door de gemeente een onderbouwing aangeleverd bij PZH. Wij gaan ervanuit dat deze onderbouwing voldoende is voor PZH.

Inzetten van een onttrekking aan de algemene reserve Een definitieve beoordeling van PZH op de Begroting 2026 vindt plaats na vaststelling door de gemeenteraad en na inzending van de Begroting 2026. Om te voorkomen dat in de definitieve beoordeling meerdere posten als niet reëel worden aangemerkt, wordt voorgesteld om € 2.000.000 te onttrekken aan de Algemene reserve. Deze € 2.000.000 wordt door PZH voor 2026 nog gezien als een structurele dekkingsmiddel en voorkomt een eventueel erratum op de Begroting 2026 in december 2025. een onttrekking aan de Algemene reserve wordt ook door PZH geadviseerd. Structureel begrotingssaldo

2026

2027

2028

2029

Structureel begrotingssaldo excl. onttrekking € 2 mln. in 2026

2.826

2.931

-5.047

-7.076

Onttrekking aan de algemene reserve in 2026

2.000

0

0

0

Te ontvangen subsidies

-750

-750

-750

-750

OZB opbrengsten zachte woningbouw

-360

-360

-360

-360

Structureel begrotingssaldo

3.716

1.821

-6.157

-8.186

Mutaties in de algemene reserve Onderstaand is het verloop van de algemene reserve weergegeven. De belangrijkste mutatie is de onttrekking van € 50 miljoen als ombuigingsmaatregel voor het vormen van twee reserves kapitaallasten, de reserve Kapitaallasten bestaande investeringen en de reserve Kapitaallasten toekomstige investeringen voor respectievelijk € 39,4 miljoen en € 10,6 miljoen. Het bedrag van € 39,4 miljoen is ingezet om de jaarlijkse afschrijvingslasten in de exploitatie op bestaande investeringen met € 1,2 miljoen te verlagen. Verloop van de Algemene reserve (bedragen x € 1.000) Stand

Saldo eind 2024 144.004

Saldo eind 2025 144.004

Saldo eind 2026 143.599

Saldo eind 2027 97.513

Saldo eind 2028 101.531

Saldo eind 2029 97.194

Mutaties: - Inzet dekking negatief resultaat

-4.431

- Vormen van reserves kapitaallasten - Geprognosticeerd begrotingssaldo Stand eind jaar

-2.000 -50.000

144.004

4.026

5.914

4.018

-4.337

-5.926

143.599

97.513

101.531

97.194

91.268

3

Zaaknr: 2072264

Kapitaallastenreserves Algemeen Als onderdeel van de Overige ombuigingen (Alg.2), Basis op orde, zijn twee kapitaallastenreserves ingesteld. Met deze bestemmingsreserves wordt een deel van de jaarlijkse afschrijvingen van investeringen gedekt. Hierdoor worden de lasten op de begroting vanaf 2026 verlaagd zonder dat dit ten koste gaat van de investeringsruimte en het begrotingssaldo. Vanuit de Algemene reserve is € 50 mln. beschikbaar gesteld. Hiervan is € 39,4 mln. toegevoegd aan kapitaallastenreserve I ter dekking van afschrijvingen op bestaande investeringen en € 10,6 mln. aan kapitaallastenreserve II ter dekking van afschrijvingen op toekomstige investeringen. De reserves worden zodanig beheerd dat deze voldoende zijn om de toekomstige afschrijvingslasten mee te dekken. Kapitaallastenreserve I Kapitaallastenreserve I is ingezet voor de dekking van de afschrijvingen op enkele bestaande investeringen. Dit zijn investeringen met relatief hoge boekwaarden en lange afschrijvingstermijnen (Comeniuscollege, IJsselcollege, Aquapelle, De Olijfboom en Wijkontsluiting Schollevaar). De gezamenlijke boekwaarde hiervan is € 39,4 mln. Dit is dus gelijk aan het saldo van Kapitaallastenreserve I. Met deze reserve wordt vanaf 2026 € 1,2 mln. Bespaard. Kapitaallastenreserve II Kapitaallastenreserve II bevat € 10,6 mln.

Deze reserve kan worden aangewend ter dekking van afschrijvingen op toekomstige investeringen. De inzet van deze kapitaallastenreserve is bedoeld voor investeringen met een hoge afschrijvingstermijn van minimaal 40 jaar zodat over een lange periode de kapitaallastenreserve dekking biedt voor de afschrijvingslasten in de exploitatie. Als in de enige jaren het jaarrekeningsaldo ruimte biedt om deze kapitaallastenreserve op te hogen dan is dat mogelijk. Het aanvullen en inzetten van de kapitaallastenreserve moet goedgekeurd worden door de gemeenteraad. De inzet moet expliciet zijn vermeld in het raadsvoorstel. Het gebruik van de reserve voor andere doeleinden, zoals operationele kosten of andere niet-gerelateerde uitgaven, is niet toegestaan.

JURIDISCH ADVIES N.v.t.

ONDERNEMINGSRAAD De ondernemingsraad ontvangt een kopie van de concept Begroting 2026.

COMMMUNICATIE Er wordt een persbericht uitgestuurd over de Begroting 2026 en er wordt een persmoment georganiseerd.

BIJLAGEN 1. Conceptraadsvoorstel en -besluit; 2. Concept Begroting 2026 inclusief concept aanbiedingsbrief.

4