12.01 - Raadsvoorstel Actualisatie regiovisie Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond -

Zaaknr:2150979

Raadsvoorstel Nummer raadsvoorstel

Portefeuillehouder college / burgemeester griffier / initiatiefnemer raad

2153128 E.M.C. Faassen Raadsvergadering 2 februari 2026

Programma / product / collegewerkplan Programma 6D

ONDERWERP Actualisatie regiovisie Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond GEVRAAGDE BESLISSING Vaststellen van de geactualiseerde Regiovisie van de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond. WETTELIJKE BASIS / AANLEIDING RAADSVOORSTEL De Jeugdwet verplicht iedere jeugdhulpregio om een actuele regiovisie op te stellen. Met het actualiseren van de regiovisie wordt aan die verplichting voldaan. De wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg verplicht jeugdhulpregio's om volgende thema's uit te werken in de regiovisie: - Aanpak wachttijden; - Bovenregionale samenwerking, waaronder de af- en ombouw van de gesloten jeugdhulp; - Regionale alternatieven voor de gesloten jeugdhulp; - Aansluiting bij landelijke jeugdhulpstructuren; - Realisatie regionale expertiseteams en bovenregionale expertisenetwerken. Een apart Besluit verbetering beschikbaarheid jeugdzorg bevat verschillende onderdelen ter uitwerking van de Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg die deels op 1 januari 2026 en deels op 1 januari 2027 in werking treedt. Na het vaststellen van de regiovisie wordt een uitvoeringsplan opgesteld waarin deze punten concreet worden uitgewerkt en daarmee dus aan de juridische verplichtingen van de Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg en het Besluit wordt voldaan.

BEOOGD DOEL / EFFECT In de regio Rotterdam Rijnmond vinden wij dat jeugdhulp nabij en passend moet zijn. Kinderen en jongeren moeten zoveel mogelijk in hun eigen gezin, school en omgeving opgroeien. Gezinnen uit de regio worden en blijven veerkrachtig en zelfredzaam. Deze regiovisie biedt een kader voor deze ambitie. Samen met de regiogemeenten, jeugdhulpaanbieders en overige partners committeren wij ons aan deze ambitie.

1

Zaaknr:2150979

ONDERBOUWING VAN DE GEVRAAGDE BESLISSING Actualisatie De regiovisie ‘Nabij en Passend’ (2020) van de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond (hierna: GRJR) vormde een belangrijke basis voor het nabij en passend organiseren van de regionaal ingekochte jeugdhulp. De nieuwe regiovisie voor 2026 tot en met 2030 is op hoofdlijnen hetzelfde als de visie uit 2020. De ambitie blijft hetzelfde: jeugdhulp moet nabij en passend zijn, kinderen en jongeren groeien zoveel mogelijk in hun eigen gezin, school en directe omgeving op, en gezinnen worden en blijven veerkrachtig en zelfredzaam. De regiovisie uit 2020 is geactualiseerd en sluit daarmee aan op landelijke hervormingen en maatschappelijke veranderingen. Hierdoor wordt de samenhang tussen regionale en landelijke trajecten versterkt. De visie helpt om koers vast te houden, de juiste keuzes te maken en de jeugdhulp in de regio effectiever en toekomstbestendiger te maken, bijvoorbeeld door verder te kijken dan alleen (jeugd)zorg.

1) Wettelijke verplichtingen en ontwikkelingen zoals de Hervormingsagenda Jeugd en de Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg; 2) De ongewenste groei in het gebruik van jeugdhulp in de regio Rijnmond; 3) De druk op middelen, prioriteiten en schaarste die hierdoor is ontstaan; 4) De GRJR start in 2027 een nieuwe inkoopperiode, wat in 2029 tot nieuwe regionale contracten gaat leiden; 5) Maatschappelijke en inhoudelijke uitdagingen zoals afnemende sociale cohesie, prestatiedruk of de invloed van sociale media, die tot vraag naar jeugdhulp leiden. Leidende principes Om jeugdhulp nabij en passend te organiseren, zijn in 2020 vijf leidende principes door het Algemeen Bestuur van de GRJR opgesteld. Deze leidende principes blijven hetzelfde en de geactualiseerde regiovisie sluit aan op deze principes: -

Jeugdigen hebben een (t)huis en kunnen naar school; Ouders en opvoeders zijn blijvend, de hulpverlening sluit aan bij wat zij nodig hebben; We doen wat helpt; We luisteren naar de vraag van het kind en spreken de taal van de jeugdige; We streven altijd naar passende hulp: gewoon is goed genoeg.

Belangrijkste verschillen tussen regiovisie 2020 en de geactualiseerde regiovisie De geactualiseerde regiovisie neemt een duidelijk standpunt in over uithuis- en uitschoolplaatsingen: in de regio willen wij minder uithuisplaatsingen en minder uitstroom naar speciaal onderwijs. Uithuisplaatsingen moeten worden voorkomen, tenzij de veiligheid van de jeugdige ernstig in gevaar is. Om leerachterstanden te voorkomen moeten jeugdigen verbonden blijven met hun school. Ook wordt in de geactualiseerde visie aandacht besteed aan de pedagogische basis in het gezin, de buurt en op school. Samenhang met aanpalende domeinen is daarbij van groot belang. Jongeren die bijna achttien worden moeten tijdig worden begeleid naar passende ondersteuning waarbij de wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), Wet langdurige zorg (Wlz), Werk en Inkomen en de Zorgverzekeringswet kunnen ondersteunen. Passende hulp betekent niet altijd jeugdhulp. Om jeugdigen effectief te helpen is samenwerking tussen organisaties als scholen, lokale teams en jeugdgezondheidszorg (JGZ) van groot belang. In de regio moet iedereen verantwoordelijkheid nemen, van elkaars expertise gebruik maken en zorgen voor een warme overdracht naar de pedagogische basis.

2

Zaaknr:2150979

Verder verplicht de nieuwe wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg iedere jeugdhulpregio om de volgende punten mee te nemen in de regiovisie: - Aanpak wachttijden; - Bovenregionale samenwerking, waaronder de af- en ombouw van de gesloten jeugdhulp; - Regionale alternatieven voor de gesloten jeugdhulp; - Aansluiting bij landelijke jeugdhulpstructuren; - Realisatie regionale expertiseteams en bovenregionale expertisenetwerken. In het nog te stellen uitvoeringsplan wordt uitgewerkt hoe de regio hier uitvoering aan gaat geven. Onderlinge verwachtingen Om verder te komen met de leidende principes en uitgangspunten van deze regiovisie is gezamenlijke inzet en verantwoordelijkheid van alle partijen nodig. Gemeenten moeten betrouwbare opdrachtgevers zijn die sturen op effectiviteit. Dit vereist durf om te leren en te vernieuwen. Van de aanbieders wordt verwacht dat zij zich actief committeren aan de regiovisie. De inzet moet zich richten op het goed analyseren van het achterliggende probleem en het tijdig begeleiden naar basisvoorzieningen en het sociaal netwerk. Overige partners zoals onderwijs, jeugdgezondheidszorg en maatschappelijke organisaties spelen een belangrijke rol in het vroegtijdig signaleren van problemen, het bieden van preventieve steun en het versterken van de pedagogische basis.

Van de GRJR wordt verwacht dat er gezamenlijk wordt gestuurd op effectiviteit en dat van elkaar wordt geleerd op basis van data en praktijkervaringen. In lijn met het rekenkamer onderzoek pakt de GRJR ook verantwoordelijk op het gebied van contractmanagement en regionaal toezicht. Aansluiting met Capelle De GRJR organiseert de specialistische regionale zorg en voert contractmanagement uit, maar is zelf beleidsarm. Voor het nastreven van de punten uit de regiovisie zijn gemeenten beleidsmatig dus zelf aan zet. In Capelle wordt met het Programma Tegen de Stroom In ingezet op het versterken van de Capelse pedagogische basis om zo de instroom naar (specialistische) jeugdhulp zo veel mogelijk in te perken. In Capelle stimuleren wij samenwerking in de wijk zodat opvoed- en opgroeivraag vroeg worden opgepakt door bijvoorbeeld scholen, jongerenwerk of sportverenigingen. De verbinding tussen deze partijen is daarin essentieel. Verder is Capelle een proeftuingemeente voor het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. Het Toekomstscenario is een landelijke meerjarige ontwikkeling gericht op de verbetering van de kinden gezinsbescherming in Nederland. Het Toekomstscenario streeft naar een eenvoudiger stelsel waarbij sprake is van veiligheidsvraagstukken en aandacht is voor alle gezinsleden en hun omgeving.

Als proeftuin leren wij aan de hand van casuïstiek hoe de werkwijze en processen in Capelle verbeterd kunnen worden voor gezinnen die met onveiligheid te maken krijgen. Door de actieve bijdrage aan de inhoud van de regiovisie sluit de geactualiseerde versie goed aan op de weg die Capelle al is ingeslagen.

FINANCIELE CONSEQUENTIES / WIJZE VAN DEKKING Het vaststellen van de regiovisie heeft geen financiële gevolgen. Vanaf 2029 start de nieuwe inkoop voor de specialistische regionale zorg. In 2026 zet de GRJR de eerste stappen voor de nieuwe inkoopperiode. De regiovisie biedt wel een kader zodat de inkoop aansluit op de gezamenlijke ambities.

3

Zaaknr:2150979

Bij uitvoering van de regiovisie kan een verschuiving van kosten plaatsvinden, bijvoorbeeld naar WMO of het voorliggende veld. Bij het opstellen van het uitvoeringsplan brengt de GRJR eventuele financiële consequenties van de regiovisie in kaart. REACTIES VAN DERDE / FORMELE INSPRAAK EN ZIENSWIJZEN / COMMUNICATIE De commissie Samenleving en Economie heeft op 1 oktober 2025 in een gezamenlijke themabijeenkomst met de gemeenten Krimpen aan den IJssel en Lansingerland input gegeven op het conceptstuk. De Adviesraad Sociaal Domein (hierna: ASD) heeft op 22 oktober 2025 op verzoek advies uitgebracht over de regiovisie. De ASD heeft meerdere aandachtspunten meegegeven, onder andere: kwaliteitsborging bij leren en vernieuwen, domeinoverstijgend werken, datamonitoring, werken volgens de principes van de Hervormingsagenda Jeugd en de rol van onderaannemers. Deze aandachtspunten worden meegenomen bij: 1) De verdere uitwerking van de regiovisie in het uitvoeringsplan; 2) Het formuleren van de regionale inkoopstrategie in 2026; 3) De evaluatie van de GRJR die in 2025 en 2026 plaatsvindt; 4) Lokale plannen zoals het Programma Tegen de Stroom In. Ook heeft op 5 november 2025 een gesprek plaatsgevonden met de Capelse Jongerenraad (hierna: CJR). De CJR benadrukt het belang van het luisteren naar de stem en wens van het kind in jeugdhulptrajecten.

De regio onderschrijft dit en dit is verwerkt in de regiovisie.

VOORTRAJECT De totstandkoming van deze regiovisie is het resultaat van intensieve (sub)regionale samenwerking. Bij het opstellen van de regiovisie is afgestemd met jeugdigen, jeugdhulpaanbieders, gecertificeerde instellingen, onderwijs, Veilig Thuis, de Raad voor de Kinderbescherming en overige partners. De commissie Samenleving en Economie heeft tijdens het opstellen van de regiovisie input kunnen geven op het concept. Op 1 oktober 2025 vond hiervoor een gezamenlijke themabijeenkomst met de gemeenten Krimpen aan de IJssel en Lansingerland plaats. De opgehaalde input is meegegeven aan het schrijfteam en mede op basis hiervan is het conceptstuk aangescherpt en aangepast.

VERVOLGTRAJECT Na vaststelling van de regiovisie door alle dertien GRJR-gemeenten wordt de regiovisie in 2026 verder uitgewerkt in een uitvoeringsplan. Dit uitvoeringsplan zal de basis vormen voor domein overstijgende afspraken in de regio tussen de betrokken partijen. Door het verbinden van deze domeinen kan de regio Rijnmond een duurzame aanpak realiseren voor de problemen die jeugdigen en gezinnen ervaren met opgroeien en opvoeden. Het uitvoeringsplan moet uiteindelijk ook door alle dertien colleges van de GRJR worden vastgesteld. Zoals eerder in dit raadsvoorstel al genoemd is de GRJR beleidsarm en zijn gemeenten dus beleidsmatig zelf aan zet. In Capelle geven wij onder andere met het Programma Tegen de Stroom In en als proeftuin voor het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming al uitvoering aan de principes die in de regiovisie zijn opgenomen. Bij het opstellen van het uitvoeringsplan zorgen wij dat het uitvoeringsplan aansluit op de Capelse plannen. Verder biedt de regiovisie een kader voor de nieuwe inkoopperiode vanaf 2029. In 2026 zet de GRJR hiervoor de eerste stappen.

4

Zaaknr:2150979

RAADSCOMMISSIE Commissie Samenleving en Economie d.d. 19 januari 2026 BIJLAGE(N) WELKE TER KENNIS VAN DE RAAD WORDEN GEBRACHT -

Regiovisie Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond; Advies Adviesraad Sociaal Domein.

NADERE INFORMATIE / TECHNISCHE VRAGEN BIJ Bosse Klingenberg, b.klingenberg@capelleaandenijssel.nl (06 21567021)

Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester,

R. Elling

drs. J.J. Manusama.

5

Zaaknr:2150979

Raadsbesluit De raad van de gemeente Capelle aan den IJssel; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 6 januari 2026;

BESLUIT: 1. Vaststellen van de geactualiseerde Regiovisie van de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond.

Vastgesteld in de openbare vergadering van 2 februari 2026 De griffier, de voorzitter,

6