11.01 - Raadsvoorstel -besluit Evaluatie social return 2020 - 2021

Zaaknr:525868

Raadsvoorstel Nummer raadsvoorstel

Portefeuillehouder college / burgemeester griffier /initiatiefnemer raad

739150 Harriët Westerdijk Raadsvergadering

Programma / product / collegewerkplan

4 juli 2022

6b Werk en Inkomen

ONDERWERP Evaluatie social return 2020 / 2021

GEVRAAGDE BESLISSING De Evaluatie social return 2020 / 2021 vast te stellen

WETTELIJKE BASIS / AANLEIDING RAADSVOORSTEL Met de vaststelling van de Najaarsnota 2021 heeft uw raad ingestemd met een structurele ophoging van de formatie ten behoeve van de uitvoering van het social return beleid met 0,43 fte tot 0,83 fte, met daarbij de toezegging van ons college niet eerder over te gaan tot het doen van bijbehorende uitgaven dan na de vaststelling door uw raad van een evaluatie social return (voorstel 0.24).

BEOOGD DOEL / EFFECT Breder uitvoering kunnen geven aan het social return beleid: meer mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan de slag

ONDERBOUWING VAN DE GEVRAAGDE BESLISSING 1. Evaluatie van de doorontwikkeling social return In de afgelopen jaren is met succes gewerkt aan het vormgeven van en het inhoud geven aan het social return beleid. In april 2019 heeft ons college besloten om social return door te ontwikkelen op een aantal punten. Hieronder een korte evaluatie van deze doorontwikkeling: −

−

Verder uitbouwen van het contact met netwerkpartners. Het contact met het Werkplein, Sportief Capelle, Stichting Welzijn Capelle is verder uitgebouwd. We weten elkaar goed te vinden als het gaat om social return en de invulling daarvan. Met Havensteder hebben we contact over gezamenlijke verplichtingen zoals Hoven II. Daarnaast is aangesloten bij het project Sterk door Werk van Havensteder. Hierbij worden contacten gelegd tussen ondernemers met een social return verplichting en de maatschappelijke organisaties in de stad. Meer invulling via sociale werkvoorziening. In de gesprekken met opdrachtnemers over de wijze van invulling van de social return verplichting wijzen we opdrachtnemers op de mogelijkheden die Promen kan bieden om de verplichting in te vullen. De komende tijd gaan we het contact met Promen en met andere regionale sociale werkvoorzieningen intensiveren om elkaar (nog) beter te kunnen vinden. 1

Zaaknr:525868

2

Zaaknr:525868

−

Het uitbreiden van de menukaart voor de invulling van maatschappelijke activiteiten. We proberen constant om maatschappelijke activiteiten binnen de stad te vinden waarmee door de invulling van de social return verplichting in behoefte wordt voorzien. In deze tijd van Corona is het echter lastig om activiteiten zoals bijv gastlessen uit te voeren.

−

Meer inzicht in contract uitnutting en/of meerwerk. Regelmatig wijzigt de opdrachtwaarde of einddatum tijdens uitvoering van de opdracht. Bij raamovereenkomsten bekijken we jaarlijks de omzet. Bij eenmalige opdrachten bekijken we aan het einde of er sprake was van meer- of minderwerk. Deze informatie vragen we aan de vakafdelingen. Het blijft een aandachtspunt om deze informatie tijdig en volledig tot onze beschikking te krijgen.

−

Ondersteuning bij invulling social return binnen Capelse Stichtingen en Krimpen en Zuidplas. Regionaal loopt Capelle voorop, de beide andere gemeenten in het cluster IJsselgemeenten zijn nog in de aanloopfase. Door personele wisselingen blijven zowel Krimpen als Zuidplas achter met de inzet op social return. Er zijn meerdere gesprekken geweest om ook deze gemeenten te bewegen om zich meer in te zetten op dit onderwerp. Vanuit de gemeente Krimpen ligt nu een expliciet verzoek om ondersteuning bij de uitvoering van het (regionale) social return beleid; we staan positief ten aanzien van dit verzoek en gaan hierover het gesprek aan met de gemeente Krimpen aan den IJssel.

−

Regionale aanbesteding registratiesysteem social return. Na een gezamenlijke aanbesteding van alle gemeenten binnen de arbeidsmarktregio Rijnmond, met Rotterdam als penvoerder, is het nieuwe registratiesysteem WIZZR vanaf maart 2020 in gebruik. Het systeem SIRO is per januari 2020 “uit de lucht”. WIZZR systeem wordt door de gemeenten gebuikt om gezamenlijk de inspanningen te kunnen meten en te monitoren. De ondernemers registreren hierin zelf de invulling van hun social return verplichting. Er wordt nu gewerkt aan de zgn handhaafmodule. Hiermee kan het systeem gebruikt worden voor de handhaving van de verplichtingen door signalen, mail of brieven te genereren. Onze gemeente is als eerste uit de regio hierbij aangesloten bij de gemeente Rotterdam. De accountmanager social return is hierbij intensief betrokken, zodat onze belangen goed worden behartigd. De implementatie loopt vanaf juni 2021 en vergt extra inzet van de accountmanager. Het doel van de module is om efficiënter te kunnen werken door het systeem automatisch signalen te laten genereren; tot nu toe is het hel handhaaf proces handmatig ingeregeld.

2. Resultaten social return 2018 - 2021 De hier onderstaand genoemde resultaten betreffen zowel de sr-verplichtingen opgelegd door de gemeente als door de GR IJsselgemeenten. De gegevens komen uit het regionale registratiesysteem WIZZR. Een aantal gemeenten binnen de regio werkt nog niet met het systeem of heeft het systeem nog niet volledig gevuld (o.a. Krimpen aan den IJssel en Zuidplas). De daadwerkelijke inzet zal mogelijk hoger liggen. Gemiddeld percentage sr-verplichting In de Spelregels social return is een gemiddeld percentage van 5% van de opdrachtwaarde bepaald. We kijken per aanbesteding welk percentage proportioneel is. Zo kent de afdeling Stadsbeheer veel korte opdrachten met een hoge opdrachtwaarde, hier wordt meestal 2 of 3% opgenomen als srverplichting. Ook bij aanbestedingen voor leveringen is het percentage vaak lager. Hierdoor is het percentage gemiddeld lager dan genoemde 5%. Berekeningswijze Nu we werken met het regionale registratiesysteem WIZZR wordt ook de rapportage in de regio geharmoniseerd. De jaarcijfers vanaf 2018 zijn op dezelfde wijze opgebouwd voor alle regiogemeenten. Het Werkgevers-servicepunt Rijnmond (WSPR) stelt de rapportages op. Met deze harmonisatie worden de cijfers anders berekend dan voorheen.

3

Zaaknr:525868

Tot en met 2017 werd gekeken naar de totale opdrachtwaarde en de totale som van alle verplichtingen. Bij de invulling van de social return verplichting in de vorm van arbeidsparticipatie werd gekeken naar de inzetdatum van een kandidaat. Vanaf 2018 worden de contractsom en de verplichting berekend per jaarschijf. Hierbij wordt berekend welk deel van de opdrachtwaarde en verplichting binnen een bepaald jaar valt. Bij de inzet wordt niet gekeken naar de datum van inzet, maar naar de datum van registratie in WIZZR. Door te kijken naar de datum van registratie is er een vast ijkpunt, dit voorkomt dat cijfers nog moeten worden aangepast nadat erover is gerapporteerd. Bij de jaarcijfers 2021 is bijvoorbeeld gekeken naar de registratiedatum 31-12-2021; alle gegevens die op die datum ingevoerd waren, tellen mee voor het ‘resultaat’ over 2021. Totaaloverzicht 2018-2021 Met deze nieuwe manier van berekenen zien de cijfers van 2018 tot en met 2021 er als volgt uit: omschrijving contractsom social return verplichting gemiddeld % arbeidsparticipatie arbeidsontwikkeling inkopen bij sociale ondernemers inkopen bij sociaal werkbedrijf maatschappelijke activiteiten sancties totale realisatie excl sancties % gerealiseerd Aantal lopende dossiers

2021 € 36.575.759 € 1.597.174

2020 € 40.856.047 € 1.645.911

2019 € 36.480.068 € 1.303.876

2018 € 34.591.701 € 1.271.272

4,4 % € 1.375.660 € 0 € 8.398

4,0 % € 1.305.342 € 0 € 5.670

3,6 % € 1.758.040 € 0

3,7 % € 1.134.245 € 0 € 0

€

222.375

€

199.141

€

253.815

€

40.491

€

38.415

€

220.471

€

259.555

€ 10.975 € 1.646.924

€ 51.827 € 1.548.567

€ 5.725 € 2.011.870

€ 105.730 € 1.611.531

103,1 % 137

94,1 % 111

154,3 % 96

126,8 % 81

De fluctuatie in de contractsom en verplichting door de jaren heen wordt o.a. veroorzaakt doordat er korte eenmalige contracten zijn die binnen een jaar zijn afgerond, zoals bijvoorbeeld vaak voorkomt bij Stadsbeheer. Ook het aantal afgeronde aanbestedingen in een jaar heeft invloed op de contractsom en daarmee ook op de verplichtingen. arbeidsparticipatie totaal aantal personen ingezet bij Capelse contracten waarvan woonachtig in Capelle woonachtig in Capelle inzet op regio contracten

2021 156

2020 140

2019 169

2018 175

42

26

30

36

107

79

107

135

Besparing op Participatiewet en IOAW uitkeringen Bij de social return verplichtingen gaat het er om dat mensen voor een langere of kortere termijn aan het werk zijn en al of niet uit de uitkeringssituatie gaan; vooral gaat het erom dat er werkervaring wordt opgedaan wat daarna makkelijker kan leiden tot een vaste baan en duurzame uitstroom.

4

Zaaknr:525868

Om inzicht te krijgen in de directe besparing (op sociale uitkeringen) die de inzet van social return oplevert, zijn de ingezette uren per doelgroep op een rij gezet. Om de directe besparing vast te stellen, kijken we naar mensen die een uitkering ontvangen onder de Participatiewet en de IOAW. Er wordt gekeken naar mensen uit Capelle, Krimpen en Zuidplas (GR IJsselgemeenten). Berekening 2021 De inzet van de 32 mensen wonend binnen het GR IJsselgemeenten gebied, met een Participatiewet of IOAW uitkering in 2021, op alle contracten: 17.453 ingezette uren / 1.836 uur per jaar = 9,5 fte 9,5 fte x € 15.357 = € 145.892 directe besparing op het BUIG budget Berekening 2020: De inzet van de 28 mensen wonend binnen het GR IJsselgemeenten gebied, met een Participatiewet of IOAW uitkering in 2020, op alle contracten: 18.878 ingezette uren / 1.836 uur per jaar = 10.3 fte 10.3 fte x € 15.433 = € 158.960 directe besparing op het BUIG budget Naast de directe besparingen is er ook sprake van indirecte besparingen, bijvoorbeeld doordat een WW'er via social return een baan krijgt en geen beroep doet op re-integratie dienstverlening en tevens gedurende een periode werkervaring en werkritme opdoet. Ook zorgt het meedoen aan de maatschappij voor een verbetering in het welzijn van mensen en verlaging van zorgkosten.

Naast de invulling van de social return verplichting door arbeidsparticipatie zijn er nog andere invullingsmogelijkheden zoals arbeidsontwikkeling, inkopen bij sociaal werkbedrijf, inkopen bij sociale ondernemingen en maatschappelijke activiteiten. Bij deze mogelijkheden gaat het om bijvoorbeeld: het geven van een gastles, inzet van Promen (sociaal werkbedrijf), geven van trainingen en inkopen bij sociale ondernemingen. In 2021 is de totale waarde van deze mogelijkheden € 271.264. In 2020 is de totale waarde van deze mogelijkheden € 243.226. Social return fonds Aan het einde van een contractperiode dient de opdrachtnemer de opgelegde verplichting te hebben ingevuld. Bij het overgrote deel loopt dit in de pas. Als de opdrachtnemer de verplichting aan het einde van de overeenkomst niet of niet volledig heeft ingevuld, dan volgt een handhavingstraject om de verplichting alsnog ingevuld te krijgen, met uiteindelijk een ‘sanctie’ van 125% van het openstaande bedrag. Ook zijn er bedrijven met een kleine verplichting die het bedrag storten of die hebben afgesproken jaarlijks een bedrag te storten. Het social return fonds is opgericht om deze gelden in te storten.

Het is de bedoeling dit geld te gebruiken om mensen met afstand tot de arbeidsmarkt dichterbij een reguliere baan te brengen, bijvoorbeeld door een training, hulpmiddel of daadwerkelijke een (tijdelijke) baan of leerwerkplek. Er zijn tot en met 31 december 2021 totaal 21 ‘sancties’ opgelegd voor een totaalbedrag van € 180.532. Hiervan zijn 3 facturen nog niet betaald. Dit betekent dat er eind 2021 daadwerkelijk een bedrag van € 73.656 in het fonds is gestort. Tot nu toe zijn er geen betalingen gedaan vanuit het fonds. Op dit moment wordt bekeken hoe we het geld zo goed mogelijk kunnen besteden; bijvoorbeeld door de inzet van iemand uit de doelgroep ter ondersteuning van het accountmanagement.

FINANCIELE CONSEQUENTIES / WIJZE VAN DEKKING

REACTIES VAN DERDE / FORMELE INSPRAAK EN ZIENSWIJZEN / COMMUNICATIE

5

Zaaknr:525868

VOORTRAJECT

VERVOLGTRAJECT

RAADSCOMMISSIE Commissie Bestuur, Veiligheid en Middelen van 13/14 juni 2022

BIJLAGE(N) WELKE TER KENNIS VAN DE RAAD WORDEN GEBRACHT − − − − − − −

Spelregels social return 2019 Brochure evaluatie social return Rapportage Capelle aan den IJssel 2021 Rapportage GR IJsselgemeenten 2021 WIZZR jaarrapportage 2020 Capelle WIZZR jaarrapportage 2020 Krimpen aan den IJssel WIZZR jaarrapportage 2020 Zuidplas

NADERE INFORMATIE / TECHNISCHE VRAGEN BIJ Ingrid van Groenestein, accountmanager social return, i.e.van.groenestein@capelleaandenijssel.nl,

Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester,

A.L. Duijmaer van Twist

mr. P. Oskam

6

Zaaknr:525868

Raadsbesluit De raad van de gemeente Capelle aan den IJssel; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 29 maart 2022; gelet op voorstel 0.24 Najaarsnota 2021;

BESLUIT: De Evaluatie social return 2020 / 2021 vast te stellen.

Vastgesteld in de openbare vergadering van 4 juli 2022 De griffier, de voorzitter,

7