10.06 - vragen en antwoorden openbare raadsbrede bijeenkomst netcongestie 15 april 2026

Samenvatting vragen en antwoorden commissie openbare bijeenkomst Netcongestie d.d. 15 april jl.

CU - Van Winden: - Er zou een technische oplossing zijn die 30 procent ruimte zou geven om aansluitingen te realiseren. Klopt dit? Reactie: Het betreft hier een speciaal soort coating om de kabels heen en het heeft ook te maken met de temperatuur van de kabels. Door meer de randjes op te zoeken kan meer uit het systeem gehaald worden Het is dus mogelijk om meer uit het net te halen. 30% (extra) ruimte lost overigens lang niet het hele probleem op. PRO - Hartog: Ten opzichte van een half jaar geleden is de situatie verslechterd. - Vraag: Is de belangrijkste maatregel: het zo vroeg mogelijk huisnummers aanvragen? Verder is gesproken over mandaat om versneld een Anterieure Overeenkomst af te spreken. Komt dit met elkaar overeen? Reactie: Nee. Huisnummerbesluit is op dit moment nodig. Na juli kun je nog steeds met een huisnummerbesluit een aanvraag doen en kom je op de wachtlijst. Vanaf 1 oktober kun je al eerder in het proces een aanvraag doen. Dan heb je” dus genoeg aan een anterieure overeenkomst - Vraag: In het actieplan werd gesproken over een pilot in Q2 die in 2026 zou worden uitgevoerd op een bedrijventerrein. Kan daarvan een update worden gegeven? Reactie: Het gaat om een energiehub. Hoe kunnen bedrijven onderling energie opwekken, uitwisselen en opslaan? Eerste resultaten zijn positief.

De Green Business Club Fascinatio is de potentie van een energiehub aan het onderzoeken. - Vraag: De status van de warmtenetten. Hoe gaan we daarmee om? Reactie: In zijn algemeenheid betreft het een complex vraagstuk met veel facetten. Maar voor het elektriciteitsnet is het een positieve ontwikkeling als er een warmtenet komt. Betekent niet dat er geen andere facetten zijn die ook meegenomen moeten worden in de uiteindelijke afweging - Vraag: Er wordt in het plan uitgegaan van goed roteren van energie zonder echt te kijken naar hoe we energie kunnen besparen.

Welke mogelijkheden zijn er om er zo effectief mogelijk mee om te gaan? Zo zijn er meerdere projecten die een bestaande aansluiting hebben. Hoe kunnen we hier “netbewuster” mee omgaan zodat we met bestaande aansluitingen toch de (nieuwe) projecten kunnen realiseren? T.a.v. besparen: Mag je aansluitingen meenemen en kunnen we daar specifiek bij de sporthal iets mee doen? Reactie: Antwoord is in beide gevallen ja. Maar alleen als je op dezelfde locatie sloopt en nieuw bouwt. Energiebesparing is een van de acties in het Capels Actieplan Netcongestie (CAN), dus zeker belangrijk. PRO - Bruijnzeels - Vraag: Wordt Havensteder ook meegenomen ten aanzien van vergoeding/zonnepanelen van huurwoningen? Reactie: We praten met Havensteder over netbewuste maatregelen, zoals netbewust inregelen van warmtepompen. Zonnepanelen zijn niet direct een congestieverzachtende maatregel, tenzij gecombineerd met batterijen. D66 - Hooijkaas - Vraag: Als we energie beter over de hele dag te verspreiden kan dit extra aansluitingen opleveren voor Capelle. Klopt dit of is dit toekomstmuziek? Reactie: Niet per definitie. Het is een landelijk probleem. Als wij ruimte vrijspelen, zou het in andere gemeente terecht kunnen komen. (andersom is ook waar) - Vraag: Energiegemeenschappen/batterijen. Wat doet de gemeente hier zelf mee? Reactie: Het is ‘n vorm van faciliteren van een lokaal energiesysteem.

Gemeente staat er in basis positief tegenover. D66 - Kersten - Vraag: Eind maart is er onderzoek uitgekomen van CE Delft. (Rapport lokale flex (?)) Er kan regionaal heel veel (blijkt uit het onderzoek) en er kan heel veel gestimuleerd worden bij burgers (bijv. elektrische auto’s). Is dit in overeenstemming met wat in Capel actieplan staat? Mevr. Kersten mist dit een beetje. Wat kan er op korte termijn aan gedaan worden? Reactie: het rapport komt overeen met wat in het CAN staat. (maatregelen zijn echter niet van de ene op andere dag uit te voeren) - Vraag: Een ander onderzoek (april) geeft aan dat we ons net 10 tot 30% meer kunnen belasten door de technische maatregelen. Wordt daar ook al naar gekeken? Reactie: Rapport is inderdaad bekend en is een positieve denkrichting.

-

-

Vraag: We kunnen als gemeente zelf ook e.e.a. bewerkstelligen in de openbare ruimte (bijvoorbeeld andere type lantaarnpalen) Worden dit soort maatregelen ook meegenomen? Reactie: Het geven van het goede voorbeeld en zelf ook kijken naar onze belasting is een belangrijk punt in actieplan. Lantaarnpalen zijn geen grote belasting op het net, maar bv. het netbewust maken van het gemeentehuis wordt onderzocht. Vraag: Als we piekmomenten naar beneden krijgen, mogen we die ruimte dan ook zelf inzetten? Reactie: Zie eerder antwoord.

D66 - Stegeman. - Vraag: Elk jaar is sprake van autonome groei. Waar zit die groei in? Reactie: Dat we elk jaar meer elektriciteit gebruiken is feitelijk niet waar. Het gaat om de piek. Elk jaar wordt de piek wel hoger (allemaal min of meer op zelfde moment). Maar heel veel processen worden efficiënter. Omdat we veel tegelijk gebruiken komt er autonome groei in de piek. (hele hoge pieken op hetzelfde moment) - Vraag: Huisaansluitingen zijn in heel veel gevallen te zwaar. Kunnen we die verlagen? Reactie: Nee. Waar wel naar gekeken wordt door netbeheerders is of grootgebruikers teruggebracht kunnen worden in aansluiting als aantoonbaar geen gebruik wordt gemaakt. CDA - Den Engelsman - Vraag: Er is een samenwerkingsovereenkomst met Stedin. Waar staan we ten opzichte van de regio? Ook in relatie tot plaatsen andere trafohuisjes. Wordt dit nu op de lange baan geschoven? In hoeverre kunnen we inschatten waar Capelle staat v.w.b. plaatsen van die huisjes? Reactie: Stedin heeft model waarbij de hele regio in kaart is gebracht en ook de belasting op alle deelvlakken. Zij kunnen precies zien waar de grootste druk wordt verwacht in de regio en waar ze als eerste in actie moeten komen.

- Vraag: Eerder is gevraagd om te kijken naar Kabelgoottegels (dit wordt straks meegenomen in het laadpalenbeleid): als mensen toch een thuisbatterij hebben: zijn kabelgoottegels dan nu een maatregel die toch meegenomen kan worden? Reactie: Het laadpalenbeleid moet nog geschreven worden, maar e.e.a. heeft zeker potentie om netcongestie te verzachten. - Vraag: Is er een prioriteringslijst? (bijvoorbeeld scholen boven woningbouw o.i.d.) Reactie: Dit wordt nagekeken. Wordt nog afgestemd met provincie. CDA - Van Buren

-

-

-

-

-

Vraag: Op welke niveaus bevinden de problemen zich in Capelle? (laag/hoog/midden spanning of op alle 3?) Reactie: Op alle niveaus Vraag: Hoe groot is kans om tot een warmtenet te komen? Reactie: Eerder beantwoord. Vraag: Met betrekking tot het bepalen van pieken; is dat een optelsom van downloaden en uploaden? Reactie: Nee. We hebben een congestie op afname. Het betreft dus puur congestie op gebruik. Piek op opwek is hele andere piek. Vraag: Er wordt voorbijgegaan aan de “koninklijke” route. (eerst gebiedspaspoort vaststellen, dan anterieure overeenkomsten) Hoe zit dit en wat kan de raad? Reactie: Zie wethouder hieronder. Vraag: Wat is de kwaliteit van de transformatorhuisjes? Reactie: Momenteel wordt er gewerkt aan een handboek om te bepalen: hoe bepalen we de locaties? en wat geven we welke kwaliteit? De kwaliteit is deels geborgd door landelijke wetgeving. Vraag: Ten aanzien van het lokale energienet? Wat is de eigendomssituatie waarin zo’n net zich moet bewegen? Reactie: zie verderop in dit document.

Echt voor Capelle - Van der Heide - Vraag: Hoe wordt gekeken naar ander gebruik van energie binnen bouwplannen? T.a.v. meenemen bestaande aansluitingen en kunnen we daar mee spelen? Reactie: De plint is in de oude situatie een risico. In de nieuwe situatie kan hier een uitzondering voor gemaakt worden en moeten we gaan aantonen dat het een onlosmakelijk geheel is; dus niet woningen in de toren bouwen zonder ook de plint uit te bouwen. Daarmee krijgt alles dezelfde prioriteit. En dat is dus positieve situatie. - Vraag: Hoe kijkt u aan tegen wijkbatterijen en ander soorten opslag? Reactie: Dit is zeker iets wat meegenomen wordt in de Capelse energievisie die dit jaar wordt opgesteld. - Vraag: Wordt er gekeken naar ‘delen met de buren?’: kunnen we dit? Reactie: Nee. (er is ander spanningsniveau aan de andere kant gemeentegrens) - Vraag: Ten aanzien van “Handoekjes leggen” Wat is de kans dat we op die lijstjes voorkomen? Wellicht is het beter even pas op de plaats te houden? Reactie: Intern is men goed voorbereid op het proces. (zie ook de raadsvoorstellen die eraan komen). Pas op de plaats betekent dat de ruimte naar andere gemeenten gaat, niet dat het probleem minder groot wordt. - Vraag: Verschil tussen transport en opwek?

Dit is een belangrijk verschil. Probleem zit niet in de piek in de opwek. Probleem zit in de piek in de afname. (in de winter). Als je de zonnepanelen uit zou zetten blijft het probleem dus bestaan. Je kunt zelfs zonnepanelen inzetten op een manier dat het probleem wordt verzacht. Leefbaar - Kerver - Vraag: Hoe kunnen we om wachtlijsten heen werken? Hoe kunnen we de druk maximaal opvoeren om ook door externe factoren hoger op lijstjes terecht te komen of om meer projecten als maatschappelijke prioriteit te kenmerken? Reactie: Een deel ligt vast in nationale wetgeving. Meer prioriteit geven kan niet. We kunnen wél meer druk zetten op provincie en rijk. - Vraag: Het Capels Actieplan? Welke acties gaan we uitvoeren en op welke termijn? En hoe zitten we in de prioritering? Reactie: In het actieplan zit ook planning. Het is bedoeling dat hier periodiek een update van wordt gegeven. - Vraag: Hoe kunnen we met bijv. parallel plannen zo snel mogelijk aanvragen doen? Reactie: We zijn dit al aan het doen. - Vraag: In verband met de anterieure overeenkomsten. Hoe voorkomen we dat we ons als raad klem zetten en welke beweegruimte is er nog? Reactie: Zie beantwoording wethouder in deze notitie. - Vraag: Wat merkt de gewone Capellenaar hier nu van? En wat merkt de Capelse onderneming ervan? Reactie: Op korte termijn: je kunt na 1 juli geen uitbreiding van je aansluiting thuis krijgen.

Buiten eigen huis: op korte termijn geen openbare laadpalen. In de stad: geen groei van aansluitingen. Denk verder aan uitdagingen bijv. in onderwijshuisvesting. Leefbaar - Van der Male - Vraag: Er wordt versnelling voorgesteld. Maar als dat gepaard gaat met maatschappelijke prioriteiten van voorzieningen. Bestaat dan niet het risico dat (versneld) gebouwd wordt zonder voorzieningen? Reactie: Hergebruiken van wat er is is een kans. Bij grote ontwikkelingen zullen we idd moeten kijken naar woningen om aan te sluiten maar ook al naar het andere wat nodig is. Leefbaar - Lauw

-

Vraag: Stedin en Tennet hadden deze problematiek toch kunnen zien aankomen? Zijn ze niet in gebreke te stellen? Reactie: Ze zagen het inderdaad aankomen. Het had eerder en voortvarender aangepakt kunnen worden. (alleen dan had het ook eerder geld gekost en nog niets opgeleverd)

Leefbaar - Vrouwenraets - Vraag: Momenteel is het standpunt “Nieuwe wijken ja – laadpalen nee”. Gaan we straks nieuwe wijken bouwen waar geen laadpalen staan? Reactie: In andere antwoorden meegenomen. VVD - Safavi Nic - Vraag: Bewustwordingscampagne. Hoe wordt dit uitgevoerd? Wordt er regionaal samengewerkt? Reactie: Bewustwording is moeilijk. We moeten het breder dan Capelle alleen zien. We hebben ook lokale kanalen waar we gebruik van kunnen maken. - Vraag: Capels actieplan: kunnen we daar periodieke over gerapporteerd worden zodat we de voortgang kunnen blijven volgen? Reactie: In andere antwoorden meegenomen. - Vraag: In relatie tot versnelling van het mandaat|: Hoe zorgen we als raad dat we straks niet voor voldongen feiten staan? Reactie: Is in andere antwoorden meegenomen. - Vraag: Hoe nemen we de Capellenaar goed mee in alle bouwplannen? (Participatie is echt heel belangrijk) Reactie: In andere antwoorden meegenomen. - Vraag: Gebiedspaspoort dreigt nu pas vastgesteld te worden ná de overeenkomst. Hier moet de raad wél een goed handvat krijgen dat de raad toch goed kan blijven sturen. In hoeverre is dit geregeld? Reactie: In andere antwoorden meegenomen. VVD - Van der Vorm - Vraag: Moeten we ook niet letten op het mogelijk (teveel) opwekken? Reactie: Congestieprobleem komt door teveel afname en niet doordat we teveel opwekken.

Opwekken is ook onderdeel van het verzachten. Dit moeten we op slimme manier doen. Dus deels in vorm van opslag. SGP – Oudshoorn

-

-

-

-

Door het versnellen van de procedure rondom de anterieure overeenkomsten moeten we wel de zorgvuldigheid in acht blijven houden. Graag aandacht voor het niet blindstaren op de versnelling. Vraag: In hoeverre lost het 50 KV station het congestieprobleem nu op? Reactie: Op dit moment is één voldoende. Op hoger en/of lager niveau lost het niets op. Vraag: Hoeveel risico lopen we dat Capelse maatregelen opgebruikt worden door andere gemeenten? Reactie: In andere antwoorden meegenomen. Vraag: Netbewust bouwen (en leven en werken) kan veel oplossen. Is er voldoende stimulans voor bedrijven om ‘netbewuster’ te gaan bouwen? Reactie: Netbeheerders hebben middelen en routes voor beloningen. Moet je wel gaan bouwen als er geen voorzieningen zijn? In andere antwoorden meegenomen. (benut wat er is en netbewust bouwen zijn belangrijke elementen)

Wethouder Schaatsbergen Hij gaat in op: - De Koninklijke Capelse weg. Er is in verleden afgesproken om een bepaald proces te lopen. (o.a. ook geen kavelpaspoort) Routering is: Visie – gebiedspaspoort – overeenkomsten. Voorstel wordt om af te wijken van Capelse koninklijke weg. En dus het College mandaat te geven om nu al de nodige anterieure overeenkomsten af te sluiten met ontwikkelaars die nu al in beeld zijn. Hoe wordt de raad dan aangehaakt? Gebiedspaspoorten worden wel nog steeds gemaakt. Daarin zit ook nog steeds het participatietraject. Ook zal een tekst worden opgenomen in de anterieure overeenkomst dat de anterieure overeenkomsten toch altijd ondergeschikt blijven aan de uitkomst van het gebiedspaspoort. Raad behoudt dus altijd het laatste woord. Daar verandert niets in. Wel dus in de volgorde van behandeling. Er wordt daarmee wel meer beroep op de raad gedaan. VVD - Safavi-Nic Vraag: Waarom gaat een ondernemer hier mee akkoord? (als hij helemaal geen zekerheid heeft in geval overeenkomst altijd ondergeschikt blijft aan gebiedspaspoort?) Er wordt van hen een risico gevraagd? Reactie: Is goede vraag.

Raad heeft politieke primaat en behoud dat. Als 1 oktober niet wordt gehaald hoeven we deze discussie niet te voeren. Het is dus een uitdaging. SGP - Oudshoorn Vraag: Is dat (overeenkomst ondergeschikt maken aan paspoort) wel een juridisch haalbare kaart? Hij heeft niet zozeer de angst of een onderneming wel in gaat stappen. Onderneming heeft er immers ook belang bij Het is poging om dingen voor elkaar te krijgen dus ondernemer heeft er ook baat bij als het doorgaat. Vraag blijft bij dhr. Oudshoorn: Is het juridisch haalbaar? Vraag: Kunnen op basis van een intentieverklaring projecten aangemeld worden voor een stroom-aanluiting? Reactie: Intentieovereenkomsten zijn niet voldoende volgens dhr. Bunnik. Wel wordt bekeken of er verschillende versies van overeenkomsten kunnen worden voorgelegd. Ook zal de suggestie worden meegenomen om de mogelijkheid van verschillende versies van de anterieure overeenkomsten te onderzoeken. Leefbaar: Lauw Vraag: Wat is de zekerheid voor de netbeheerders als e.e.a. in de raad nog kan worden wordt afgeketst.? Reactie: Dit probleem/dilemma zal worden meegenomen bij het vervolg van de discussie Vraag aan weth. Geissler: Hoe kom je op het juiste lijstje terecht Met aanvragen die op 1 oktober binnenkomen/gekomen zijn? Reactie: Dit is momenteel nog onderwerp van gesprek. De al dan niet deelname in een warmtebedrijf wordt momenteel ook nog onderzocht.

2e termijn CU- van Winden. Er zijn mogelijkheden om te onderzoeken of het net zwaarder belast kan worden. Zou graag zien dat die oplossing onderzocht zou worden. PRO - Hartog

Doet suggestie om de transformatiehuisjes kunstig te versieren ter nagedachtenis van Cees de Jong. D66 - Kersten – D66 Vraag: In relatie tot het onderzoek waar we mogelijk 10 tot 30% kunnen verzwaren. Is het juridisch mogelijk om die ruimte vooraf te reserveren? Reactie: dit is niet mogelijk. D66 - Stegeman Heeft het verzoek om het prioriteitenlijstje transparant te houden. Dit punt wordt meegenomen richting gebieds -en netbeheerder. CDA - Van Buuren Vraag: m.b.t. Eigenaarschap lokaal energienet Reactie: In de Capelse energievisie is een van de uitgangspunten dat lokale opwekking en opslag voor het merendeel lokaal eigendom wordt. De opbrengsten komen dus uiteindelijk toe aan de Capellenaar. Echt voor Capelle – van der Heide Had vraag gesteld of bestaande aansluitingen meegenomen konden worden. In hoeverre zou dit in conflict kunnen komen met de rechten die een ondernemer heeft die in het bestemmingsplan opgenomen zijn. Reactie: Het conflict is er eigenlijk niet. De partij die de aansluiting afneemt van de netbeheerder is daarvoor verantwoordelijk. Evt. gevolgen voor netcongestie komen niet ten laste van de gemeente.