09.05 - Raadsvoorstel -besluit (gewijzigde versie na collegevergadering van 17 december 2024)

Zaaknr:1675469

Raadsvoorstel Nummer raadsvoorstel

Portefeuillehouder college / burgemeester griffier / initiatiefnemer raad

1679151 Harriët Westerdijk Raadsvergadering

Programma / product / collegewerkplan

3 februari 2025

Programma 6 – Sociaal Domein

ONDERWERP Inbedden van de Jongeren Perspectief Fonds aanpak

GEVRAAGDE BESLISSING 1. De Jongeren Perspectief Fonds aanpak in Capelle in 2025 voort te zetten en voor 2026 e.v. te betrekken bij de integrale afwegingen in het kader van de ombuigingsopgaven; 2. De financiële consequenties zijnde € 73.500,- voor 2025 te dekken uit de algemene reserve en dit te verwerken in de Voorjaarsnota 2025.

WETTELIJKE BASIS / AANLEIDING RAADSVOORSTEL In april 2023 is de gemeente Capelle gestart met een pilot met de aanpak van het Jongeren Perspectief Fonds (JPF) na een eerdere pilot met een aanpak voor jongvolwassenen die niet de gewenste resultaten opleverde. De JPF-aanpak is bedoeld voor jongvolwassenen met schuldenproblematiek tussen 18 en 27 jaar die niet in aanmerking komen voor een regulier traject. Dit komt doordat zij vaak te weinig afloscapaciteit hebben voor een reguliere schuldregeling. Binnen de JPF-aanpak volgen de deelnemers een tweejarig traject waarin gewerkt wordt aan een schuldenvrije toekomst. Dit bestaat uit bestaat uit drie onderdelen: 1. Het saneren van de schulden; 2. Aflossing van de restschuld door middel van een maatschappelijke tegenprestatie; 3. Een intensief begeleidingstraject gedurende twee jaar. Welzijn Capelle voert de trajectbegeleiding binnen de pilot uit, en Schuldhulpverlening van IJsselgemeenten / Sociale Zaken (verder: SHV) zorgt voor het schuldregelen. De gemeente voert de projectleiding uit. De gemeente is aangesloten bij Stichting JPF die gemeenten ondersteunt bij de JPF-aanpak en ondersteuning bij de aanpak.

Wij hebben bij de start van de pilot besloten uiterlijk vierde kwartaal 2024 het vervolg op de pilot te bepalen.1 Op 17 december 2024 hebben wij besloten uw raad voor te stellen de Jongeren Perspectief Fonds aanpak in Capelle in 2025 voort te zetten en voor 2026 e.v. te betrekken bij de integrale afwegingen in het kader van de ombuigingsopgaven.

1

Djuma documentnummer 1009409

1

Zaaknr:1675469

BEOOGD DOEL / EFFECT Het doel is een schuldenaanpak specifiek gericht op jongvolwassenen in te bedden in de vorm van de JPF-aanpak. Met de JPF-aanpak kunnen we jongvolwassenen die normaal gesproken tussen wal en schip vallen helpen met hun schulden en hen een toekomstperspectief bieden. Hierbij kunnen wij verergering van problematiek op zowel gebied van schulden als andere leefdomeinen voorkomen. Hiermee heeft de JPF-aanpak ook een preventieve werking en zorgt de investering aan de voorkant voor een kostenbesparing op schuldhulpverlening en andere domeinen op langere termijn.

ONDERBOUWING VAN DE GEVRAAGDE BESLISSING Vanaf 2025 willen wij de JPF-aanpak inbedden. Voor de doelgroep jongvolwassenen is namelijk een specifieke aanpak nodig omdat zij niet in aanmerking komen voor de reguliere schuldhulpverlening vanwege te weinig afloscapaciteit. Dit is ook noodzakelijk vanwege de grote problematiek in Capelle en de gevolgen die schulden hebben voor de jongvolwassenen zelf en voor de maatschappij als geheel. Het JPF biedt een bewezen effectieve aanpak waarbij een investering aan de voorkant grotere baten op zowel individueel als maatschappelijk niveau oplevert. Door de preventieve werking kunnen wij (langdurige) hulpverleningstrajecten voor deze jongeren met bijbehorende kosten in de toekomst voorkomen. Ook uit de ervaringen met de pilot blijkt dat de JPF-aanpak een belangrijke aanpak is voor Capelse jongvolwassenen. Grotere problematiek in Capelle maakt inzet noodzakelijk In Capelle is de schuldenproblematiek groter dan het landelijk gemiddelde: 12,7% van de huishoudens heeft problematische schulden tegenover 8,8% landelijk.2 Jongvolwassenen vormen hierbinnen een belangrijke doelgroep omdat zij financieel kwetsbaar zijn.3 Ook in het New Towns rapport komt naar voren dat zowel jeugdproblematiek als financiële bestaanszekerheid belangrijke aandachtspunten zijn.

De gevolgen van schulden onder jongvolwassenen zijn ingrijpend: - Individuele gevolgen: Schulden vormen dit een ernstige barrière om een toekomst op te bouwen, wat ook problemen geeft op andere leefgebieden. Door schulden komen jongvolwassenen niet of moeilijk toe aan (het zoeken naar) werk, het afronden van de opleiding en kunnen zij psychische problemen krijgen. - Maatschappelijke gevolgen: jongvolwassenen met schulden zijn vaker langdurig afhankelijk van bijstand en andere hulpverlening, wat zorgt voor extra kosten voor de gemeenten en de maatschappij Omdat reguliere schuldregelingen vaak niet toegankelijk zijn voor jongvolwassenen, vallen zij tussen wal en schip. Dit versterkt hun problematiek. Een alternatieve aanpak, zoals de JPF-aanpak, is dus noodzakelijk. De JPF-aanpak is een bewezen succesvolle aanpak met meer baten dan kosten De JPF-aanpak is een bewezen succesvolle integrale aanpak die specifiek is ontwikkeld voor de jongvolwassenen die normaal gesproken tussen wal en schip vallen. Met deze aanpak kunnen we de jongvolwassenen wel helpen en maatwerk bieden waardoor we ervoor zorgen dat jongvolwassenen uit de schulden kunnen komen én zij stappen maken op andere leefgebieden.

Bovendien werkt de JPF-aanpak preventief door deze jongvolwassenen met de JPF-aanpak te ondersteunen voorkomen wij dat deze jongeren op een later moment in (langdurige) hulpverleningstrajecten terecht komen. De JPF-aanpak levert de maatschappij en gemeente hierdoor uiteindelijk meer baten dan kosten op. Volgens impactmetingen bespaart de JPF-aanpak ongeveer € 21.000,- aan maatschappelijke kosten

2 CBS, Dashboard Schuldenproblematiek in beeld, januari 2023. 3 Nibud, Jongeren en hun geld

2

Zaaknr:1675469

per jongvolwassene. Dit zijn besparingen op korte en lange termijn op o.a. bijstand, hulpverlening en gezondheid. De kosten van een traject zijn ongeveer € 11.000,- per jongvolwassene. Uiteindelijk zijn de baten van de JPF-aanpak per jongvolwassene dus ongeveer € 10.000,- hoger dan de kosten.4 Beste aanpak voor Capelle Ook in Capelle zien wij dat de JPF-aanpak goede resultaten en baten oplevert. De JPF-deelnemers in Capelle hebben vaak te maken met complexe problematiek waarvoor de JPF-aanpak juist voor ontwikkeld is. De Capelse deelnemers maken grote stappen maken naar een schuldenvrije toekomst en werken aan problematiek op andere leefgebieden. Zo gaat tijdens deelname aan het JPF-traject een deel van de JPF-deelnemers werken of weer een opleiding volgen en stromen daardoor (uiteindelijk) uit de bijstand. Dit zorgt voor minder bijstandskosten. Belangrijk aandachtspunt is dat een groot deel van de Capelse JPF-deelnemers een of meer kinderen heeft. De JPF-aanpak zorgt door de preventieve werking ook voor een betere toekomst voor deze kinderen. Door de ouders van deze kinderen te helpen met de JPF-aanpak vermindert de stress en problematiek in een gezin waardoor bijv. jeugdhulp (met bijbehorende kosten) voorkomen kan worden. Hoewel sommige gemeenten andere alternatieve aanpakken aanbieden voor jongvolwassenen, is de JPF-aanpak het meest passend voor Capelle.

Zo zijn er zijn onder andere alternatieven met minder trajectbegeleiding terwijl uit de Capelse ervaring juist blijkt dat voldoende trajectbegeleiding essentieel is voor het succes van een traject. Bovendien biedt het JPF een bewezen aanpak met goede resultaten, specifiek voor jongvolwassenen met complexe problematiek zoals we die in Capelle veel hebben. Ten slotte is meerwaarde van de JPF-aanpak (ten opzichte van een alternatief) dat wij gebruik kunnen maken van het kennisnetwerk van het JPF.

FINANCIELE CONSEQUENTIES / WIJZE VAN DEKKING De kosten voor de JPF-aanpak bedragen in totaal € 131.000,- per jaar. Dit is gebaseerd op tien startende jongvolwassenen per jaar die tweejarig traject volgen, en een caseload van 20-25 jongvolwassenen. De kosten bestaan uit het lidmaatschap voor JPF, trajectbegeleiding (SWC), het schuldregelen (SHV), saneringskredieten en aanvullende. In onderstaand overzicht zijn deze kosten uitgesplitst. Onderdeel

Kosten5

Lidmaatschap JPF

€ 6.000,-

Trajectbegeleiding

€ 83.000,-

Schuldregelen

€ 22.000,-

Saneringskredieten

€ 10.000,-

Aanvullende instrumenten6 Totaal

€ 10.000,€ 131.000,-

Voorgesteld wordt het voor 2025 nog benodigde bedrag van€ 73.500,- te dekken uit de algemene reserve en dit te verwerken in de Voorjaarsnota 2025. Voor 2026 en verder is structureel € 131.000,per jaar nodig. Het al dan niet voortzetten van de Jongeren Perspectief Fonds aanpak voor 2026 e.v. en de financiële consequenties daarvan zal betrokken worden bij betrokken bij de integrale afwegingen in het kader van de ombuigingsopgaven.

4 Purpose, JPF effectmeting 2021 – Een praktijkmeting die de effecten van het Jongeren Perspectief Fonds in beeld brengt. Mei

2021. 5 De berekening is op basis van huidige salarissen en kosten. Mogelijk wordt dit nog geïndexeerd voor 2025 en verder. 6 Inzet die aanvullend nodig is voor de jongeren. Dit is maatwerk. Bijvoorbeeld de inzet van budgetbeheer.

3

Zaaknr:1675469

REACTIES VAN DERDE / FORMELE INSPRAAK EN ZIENSWIJZEN / COMMUNICATIE Na besluit van de gemeenteraad over het inbedden van de JPF-aanpak en het beschikbaar stellen van de middelen hiervoor, is het advies een persbericht op te stellen. Daarnaast zetten wij verschillende communicatiekanalen in voor het bereiken van de jongvolwassenen.

VOORTRAJECT De pilot met het JPF loopt inmiddels bijna 2 jaar. Eind 2024 hebben we met uitvoeringspartners teruggeblikt en zijn de eerste resultaten op een rij gezet. Daarnaast is gesproken met een aantal gemeenten die een alternatieve aanpak voor jongvolwassenen aanbieden. Op basis hiervan stellen wij voor om de Jongeren Perspectief Fonds aanpak in Capelle in 2025 voort te zetten en voor 2026 e.v. te betrekken bij de integrale afwegingen in het kader van de ombuigingsopgaven n Capelle in de dienstverlening op te nemen.

VERVOLGTRAJECT Voor de huidige JPF-deelnemers binnen de pilot lopen de trajecten door om de pilot af te ronden. De trajecten van de huidige deelnemers lopen tot uiterlijk 2026 (aangezien een traject 2 jaar duurt). Voor de structurele inbedding van de JPF-aanpak zijn aanvullende middelen nodig. Deze worden betrokken bij de afwegingen in het kader van de Voorjaarsnota 2025. Na besluit voor aanvullende middelen kunnen weer nieuwe jongvolwassenen in een JPF-traject stromen.

RAADSCOMMISSIE Commissie Samenleving en Economie d.d. 20 januari 2025

BIJLAGE(N) WELKE TER KENNIS VAN DE RAAD WORDEN GEBRACHT N.v.t.

NADERE INFORMATIE / TECHNISCHE VRAGEN BIJ Aliem Daalderop, Adviseur financiële bestaanszekerheid, tel. 0623824463; email: a.daalderop@capelleaandenijssel.nl

Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester,

mr. A.H.P. van Gils

drs. J.J. Manusama

4

Zaaknr:1675469

Raadsbesluit De raad van de gemeente Capelle aan den IJssel; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 17 december 2024;

BESLUIT: 1. de Jongeren Perspectief Fonds aanpak in Capelle in 2025 voort te zetten en voor 2026 e.v. te betrekken bij de integrale afwegingen in het kader van de ombuigingsopgaven; 2. de financiële consequenties zijnde € 73.500,- voor 2025 te dekken uit de algemene reserve en dit te verwerken in de Voorjaarsnota 2025.

Vastgesteld in de openbare vergadering van 3 februari 2025 De griffier, de voorzitter,

5