09.02 - BBV Kaderstelling Transitievisie Warmte - 365989

Collegevoorstel Openbaar Behandelaar: P. Bakker Afdeling / Unit: SO - Stadsontwikkeling Portefeuillehouder: N.C. van Veen

Vergaderdatum: 9 februari 2021 Behandelwijze: Bespreekstuk Documentnummer: 376227

ONDERWERP Kaderstelling Transitievisie Warmte

SAMENVATTING Vanuit de klimaatopgave en de aardbevingenproblematiek in Groningen heeft de Rijksoverheid besloten dat wij duurzame alternatieven moeten vinden voor de verwarming van gebouwen, warm tapwater en koken. Gemeenten vervullen een regierol in deze warmtetransitie. Op 15 april 2019 heeft de gemeenteraad de Warmtetransitieagenda vastgesteld. Wij werken nu verder aan het opstellen van de Transitievisie Warmte. De randvoorwaarden, uitgangspunten en criteria voor de warmtetransitie in Capelle aan den IJssel zijn bouwstenen voor het opstellen van deze visie. Het college heeft besloten de Kaderstelling Warmtetransitie ter vaststelling voor te leggen aan de gemeenteraad en daartoe het conceptraadsvoorstel en -besluit vastgesteld.

ADVIES OM TE BESLISSEN 1. De gemeenteraad voor te stellen de Kaderstelling Warmtetransitie vast te stellen; 2. Het conceptraadsvoorstel en -besluit inzake de Kaderstelling Warmtetransitie vast te stellen; 3. Het conceptraadsvoorstel en –besluit inzake de Kaderstelling Warmtetransitie ter besluitvorming voor te leggen aan de gemeenteraad.

BESLUIT: 9 februari 2021

Het college besluit conform het voorstel.

1

INHOUD/STREKKING 1. Aanleiding Vanuit de klimaatopgave en de aardbevingenproblematiek in Groningen heeft de Rijksoverheid besloten dat wij duurzame alternatieven moeten vinden voor de verwarming van gebouwen, warm tapwater en koken. Gemeenten vervullen een regierol in deze warmtetransitie. Op 15 april 2019 heeft de gemeenteraad de Warmtetransitieagenda vastgesteld. Wij werken nu aan het opstellen van de Transitievisie Warmte (TVW). Dat doen we in overleg met Stedin, Havensteder, het Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard (HHSK), Eneco en het Energiecollectief Capelle (ECC). Eén van de pijlers van de TVW is een set gedragen uitgangspunten waarop de keuzes die worden gemaakt in het proces worden gebaseerd. Zij zijn te beschouwen als de leidende principes in het samenwerken ofwel de succesfactoren voor een gedragen visie. Daarnaast zijn ook (prioriterings- of selectie)criteria van belang. Dit zijn concrete criteria voor het bepalen van de fasering en prioritering van wijken/buurten waar het logisch is om in beweging te komen. Daarnaast bieden zij, samen met de uitgangspunten, ook een handvat voor de koers die wij willen volgen. Op 6 oktober 2020 hebben wij met uw college en de gemeenteraad gesproken over de uitgangspunten en criteria. Het college heeft verzocht een voorstel voor te bereiden in klein comité met wethouders Van Veen en Struijvenberg.

De gemeenteraad heeft verzocht voor het bepalen van de uitgangspunten uit te gaan van de leidende principes uit de Warmtetransitieagenda. Met dit voorstel stellen wij u voor bijgevoegde kaderstelling ter besluitvorming aan de gemeenteraad voor te leggen. Deze bestaat uit randvoorwaarden, uitgangspunten, criteria en enkele overige zaken. 2. Kaderstelling CO2 reductie is het doel. Wij stellen voor om vast te houden aan de doelstellingen voor energiebesparing en duurzame energieopwekking voor 2030 zoals opgenomen in het Koersdocument Duurzaam Capelle. Einddoel is een CO2 uitstoot van bijna nul in 2050. Het aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving is een middel om deze doelen te bereiken en geen doel op zich. Randvoorwaarden Met het Programma Duurzaamheid en de Warmtetransitieagenda heeft de gemeenteraad op 15 april 2019 besloten om de warmtetransitie in Capelle aan den IJssel op te starten. Op basis hiervan is gestart met haalbaarheidsonderzoeken in Rivium en de Florabuurt e.o. en het in beeld brengen hoe een mogelijk hoofdtracé van een collectief warmtenet in de stad eruit kan zien. Zo leren wij en doen wij ervaringen met de warmtetransitie op. Ook is een isolatieaanpak gestart. Maar om verder in de stad te werken aan de warmtetransitie in Capelle aan den IJssel stellen wij voor dat eerst moet worden voldaan aan de volgende randvoorwaarden: 1.

Capelle aan den IJssel onderschrijft het landelijke doel om onze CO2 uitstoot drastisch te verminderen. Aardgasvrij is daarin geen doel op zich, maar een middel. Wij zetten daarom maatregelen in die relatief snel veel resultaat boeken, waar wij achteraf geen spijt van hebben en het meest kostenefficiënt zijn (de hoogste CO 2 reductie per €). Daarbij denken wij voor de gebouwde omgeving met name aan gebouwen isoleren om aardgasverbruik te reduceren. Wij hebben daarnaast oog voor de (technologische) ontwikkelingen rondom kernenergie en waterstof, maar zijn ons bewust dat inzet hiervan in de gebouwde omgeving voor 2030 niet aan de orde is. 2. Het Rijk moet gemeenten de juiste condities geven om aardgasvrij te kunnen realiseren met en voor onze inwoners. Dit sluit ook aan bij de voorwaarden die de VNG heeft gesteld aan het zetten van haar handtekening (mede namens Capelle aan den IJssel) onder het klimaatakkoord: −

Gemeenten en hun partners krijgen de juiste bevoegdheden om hun regierol ook daadwerkelijk te kunnen uitvoeren;

2

−

−

Het tempo waarin gemeenten met de uitvoering aan de slag kunnen, is afhankelijk van de mate waarin de energietransitie haalbaar en betaalbaar is voor de samenleving (wij stellen voor hier voor Capelle aan den IJssel aan toe te voegen dat alternatieven voor aardgas woonlastenneutraal moeten zijn op het moment van overstappen); Een vergoeding voor de toename in uitvoeringslasten voor gemeenten.

Wij willen de samenwerking opzoeken met andere (regio)gemeenten voor lobby richting het Rijk om bovenstaande punten te bereiken. Uitgangspunten Op verzoek van de gemeenteraad zijn wij bij het bepalen van de uitgangspunten uitgegaan van de leidende principes van de Warmtetransitieagenda. Die hebben wij tegen het licht gehouden in relatie tot de randvoorwaarden en algemene ontwikkelingen. Op basis daarvan stellen wij voor om de volgende uitgangspunten te hanteren: A. Wij gaan zo efficiënt mogelijk met energie om; B. Alternatieven voor aardgas moeten woonlastenneutraal zijn; C. In gebieden waar stadsverwarming voor de hand ligt voert de gemeente regie én blijft ruimte voor individuele oplossingen; D. Initiatieven van Capellenaren die aan de slag willen met aardgasvrij krijgen ondersteuning; E. De warmtetransitie pakken wij op in samenwerking en afstemming met omliggende gemeenten. Wij stellen verder voor om in de Transitievisie Warmte vast te leggen dat in uitvoeringsplannen naast warmte ook expliciet aandacht moet worden besteed aan de koude vraag/koeling. Criteria Gelet op de randvoorwaarden en de uitgangspunten gaan wij na hoe wij extra energiebesparing kunnen realiseren uit andere oplossingen dan aardgasvrij, zoals isolatie en het stimuleren van hybride oplossingen, om de vastgestelde ambities voor 2030 te behalen.

Een eerste verkenning laat zien dat de opgave fors is: 133 TJ. Om een dergelijke besparing te realiseren moet gedacht worden aan forse isolatiestappen bij 7.000 tot 10.000 woningequivalenten gecombineerd met 5.000 tot 7.000 woningequivalenten die een hybride warmtepomp plaatsen. Wij werken uit welke acties en maatregelen mogelijk/nodig zijn om dit te realiseren. Daarbij houden wij rekening met knelpunten in de huidige isolatieaanpak. Daarnaast willen wij in beeld brengen of deze strategie risico’s heeft voor het kunnen aanhaken van Capelle aan den IJssel op ontwikkelingen rondom regionale warmte. Wij komen in de TVW op beide zaken terug. Pas als aan de gestelde randvoorwaarden is voldaan, pakken wij door met het aardgasvrij maken van buurten/wijken. Om te komen tot logische plekken hanteren wij daarbij de volgende (selectie)criteria: 1. de meest robuuste wijken/buurten uit analysemodellen; 2. wijken/buurten waar koppelkansen met andere opgaven liggen; 3. wijken/buurten met ‘energie’ van Capellenaren. Overige zaken Daarnaast vinden wij overige zaken nog van belang in de warmtetransitie, maar wij stellen voor dit te regelen op andere plekken dan in de TVW of dit wordt geregeld door landelijke regelgeving.

In de afspraken met de huidige (en toekomstige) exploitant(en) van stadsverwarming stellen wij voor de volgende zaken mee te nemen, waarbij landelijke regelgeving leidend is: 1. De bestaande stadsverwarming wordt vergroend (100% duurzame warmte in 2050); 2. Er wordt geen houtige biomassa gebruikt als warmtebron voor stadsverwarming (dit geldt ook voor initiatieven van Capellenaren: die ondersteunen wij niet als houtige biomassa de warmtebron is).

3

Wat betreft de marktordening bij stadsverwarming stellen wij voor de kaders te volgen die de Rijksoverheid hier wettelijk aan stelt. 3. Vervolgstappen Als de raad de kaderstelling vaststelt, gebruiken wij deze als bouwsteen voor de TVW. Wij nemen iets meer tijd voor het opstellen van de TVW dan eerder voorzien. De concept TVW willen wij voor de zomer ter consultatie aan de raad voorleggen. Vervolgens willen wij de concept TVW na de zomervakantie ter inzage leggen en eind 2021 ter besluitvorming aan de raad voorleggen.

FINANCIEN Dit voorstel heeft geen financiële consequenties. Wij brengen de financiële consequenties in beeld van de opgave om 133 TJ extra energiebesparing te realiseren.

JURIDISCH ADVIES N.v.t.

ONDERNEMINGSRAAD N.v.t.

COMMMUNICATIE Als de gemeenteraad de kaderstelling vaststelt, communiceren wij hier op de gebruikelijke manier over. Ook stellen wij de betrokken stakeholders op de hoogte.

BIJLAGEN − −

Concept raadsvoorstel -besluit; Kaderstelling warmtetransitie.

4