09.01 - Verantwoording visie op vrijwillige inzet ‘Oog voor elkaar in Capelle’ 2017-2020 (principebesluit) - 405139 421997

Collegevoorstel Openbaar Behandelaar: E.D. Wittenberg Afdeling / Unit: SL - Samenleving Portefeuillehouder: M.E. Wilson

Vergaderdatum: 2 maart 2021 Behandelwijze: Bespreekstuk Documentnummer: 421997

ONDERWERP Verantwoording visie op vrijwillige inzet ‘Oog voor elkaar in Capelle’ 2017-2020 (principebesluit)

SAMENVATTING In Capelle zien wij vrijwilligerswerk als de basis van een sociaal krachtige samenleving. Als gemeente hechten wij grote waarde aan vrijwilligers en hebben wij oog voor hun inzet en verhalen. Daarom dragen wij sinds eind 2016 met onze visie op vrijwillige inzet zorg voor een zo optimaal mogelijke ondersteuning en waardering van vrijwilligers. Belangrijk is dat wij duidelijk weten te maken dat iedereen – van jong tot oud - van waarde is en kan zijn. Met andere woorden, er is altijd iets voor iedereen te doen. Wij voeren een actief beleid om vrijwillige inzet te faciliteren, waarderen en ondersteunen en wij adviseren vrijwilligers(organisaties) waar mogelijk. De verantwoording Visie ‘Oog voor elkaar in Capelle’ 2017-2020 blikt terug op in hoeverre de voorgenomen plannen de afgelopen periode zijn uitgevoerd en wat daarmee is bereikt. De algemene conclusie is dat de inzet van de gemeente Capelle en Welzijn Capelle via de drie beleidsdoelen: − flexibilisering vrijwillige inzet; − het verstevigen van de infrastructuur; − het promoten en waarderen van vrijwillige inzet; een positieve bijdrage heeft geleverd en de basis vormt van een integraal en toekomstbestendig vrijwilligersbeleid. Het college heeft o.a.

in principe besloten de notitie verantwoording visie op vrijwillige inzet ‘Oog voor elkaar in Capelle’ 2017-2020 vast te stellen en de visie’ met twee jaar te verlengen tot en met 2022.

ADVIES OM TE BESLISSEN 1. De notitie verantwoording visie op vrijwillige inzet ‘Oog voor elkaar in Capelle’ 2017-2020 in principe vast te stellen; 2. Op basis van de verantwoording in principe te concluderen dat: a. het merendeel van de ambities van het beleidsplan is gerealiseerd; b. de ingezette koers op basis van de gekozen beleidsaanpak succesvol is te noemen; c. deze koers samen met de genoemde aanbevelingen betrokken zullen worden bij het opstellen van een nieuw beleidskader voor 2022 en verder; 3. In principe de visie op vrijwillige inzet ‘Oog voor Elkaar in Capelle’ met twee jaar te verlengen tot en met 2022. 4. De onder beslispunt 1, 2 en 3 genoemde principebesluiten ter consultatie voor te leggen aan de gemeenteraad; 5. Na consultatie van de gemeenteraad een definitief besluit te nemen over de notitie verantwoording visie op vrijwillige inzet ‘Oog voor elkaar in Capelle’ 2017-2020, inclusief de daarin opgenomen aandachtspunten en aanbevelingen en het verlengen van de visie op vrijwillige inzet ‘Oog voor Elkaar in Capelle’ tot en met 2022. BESLUIT: 2 maart 2021

Het college besluit conform het voorstel. 1

INHOUD/STREKKING Het kader Visie op vrijwillige inzet ‘Oog voor elkaar in Capelle’ In december 2016 heeft de gemeenteraad de visie op vrijwillige inzet ‘Oog voor elkaar in Capelle’ vastgesteld (Verseon BBV 838000). De eerste integrale gemeentelijke visie over dit onderwerp met als hoofddoelstelling: ‘Wij hebben oog voor onze vrijwilligers en ondersteunen, faciliteren en waarderen hen waar mogelijk, zodat zij zich kunnen blijven inzetten voor onze samenleving en anderen kunnen stimuleren om naar elkaar en hun omgeving om te zien’. Ons beleid is er op gericht om het onze Capellenaren zo makkelijk en aantrekkelijk mogelijk te maken om zich vrijwillig in te zetten. Onze ambitie leidde dan ook tot de keuze voor drie doelen. Uit deze doelstellingen hebben wij speerpunten geformuleerd, waarmee wij vrijwillige inzet in onze gemeente waar nodig en noodzakelijk zullen omarmen, faciliteren en waarderen. Deze verantwoording volgt de drie doelen uit de visie op vrijwillige inzet: 1. Flexibilisering vrijwillige inzet; 2. Verstevigen van de infrastructuur; 3. Blijvend waarderen en promoten van de vrijwillige inzet. Uitvoering vrijwilligersbeleid Vanaf 2017 is het welzijnswerk ondergebracht in de Stichting Welzijn Capelle. Een deel van de uitvoering van het vrijwilligersbeleid valt hiermee vanaf dat moment onder de hoede van de stichting.

De ondersteuning van vrijwilligers door Welzijn Capelle is vastgelegd in een dienstverleningsovereenkomst. Hierin zijn twee doelstellingen uit de visie op vrijwillige inzet verwerkt. Jaarlijks worden er prestatieafspraken gemaakt waar het team Vrijwillige inzet van Welzijn Capelle voor dat jaar inzet op pleegt. Het team Vrijwillige inzet bestaat sinds 2018 uit 3 coördinatoren, de manager Welzijn & Zorg en bovenwijkse functies, en de vrijwilligers van het Vrijwilligersinformatiepunt (Vip). Verantwoording visie op vrijwillige inzet “Oog voor elkaar in Capelle 2017-2020 De voorliggende verantwoording blikt terug op in hoeverre de voorgenomen plannen voor de drie beleidsdoelen zijn uitgevoerd en wat daarmee is bereikt. Op basis hiervan zijn aanbevelingen gedaan voor 2021 en verder. Voor de verantwoording zijn zowel cijfermatige gegevens als kwalitatieve informatie gebruikt. Hierin is ook de inbreng van vrijwilligers(organisaties) en Welzijn Capelle verwerkt. Conclusies per doelstelling Vrijwilligerswerk doen is leuk en iedereen die iets voor een ander doet is van waarde. Dat vrijwilligersorganisaties gefaciliteerd en gewaardeerd moeten worden, daar zijn wij het in Capelle over eens. Het aanbod van Welzijn Capelle is dan ook divers en uitgebreid.

Er is advies op maat, via de vacaturebank kan je als organisatie je vacature plaatsen en op zoek gaan naar nieuwe vrijwilligers en van het goed gewaardeerde deskundigheidsaanbod wordt veel gebruik gemaakt. Wij hebben in Capelle de basis van een integraal en toekomstbestendig vrijwilligerswerkbeleid gelegd. Deze is wat ons betreft – naast het bepalen van een aantal nieuwe nuances- op orde. Een conclusie die in 2019 gedeeld werd door een landelijke jury, waarna de gemeente Capelle aan den IJssel door het NOV uitgeroepen werd tot Vrijwilligersgemeente van het jaar. De drie doelen, flexibilisering, verstevigen van de infrastructuur en het promoten en waarderen van vrijwillige inzet zijn na vier jaar nog steeds actueel. Wij willen de aankomende tijd inzetten op het vergroten van de effectiviteit van ons beleid. Wij stellen daarom voor de looptijd van deze nota met 2 jaar te verlengen tot eind 2022. Op een aantal onderdelen blijven de resultaten (nog) uit of heeft de aandacht nog niet gelegen. Dit gaat onder andere om het beter vasthouden van de vrijwillige energie, de bekendheid van het dienstenaanbod vrijwilligersondersteuning en het doorontwikkelen van de vacaturebank en de website Capelledoet van Welzijn Capelle. Hier wordt de komende 2 jaar de focus op gelegd binnen het vrijwilligersbeleid. Waar het gaat om de inzet van Welzijn Capelle, kan dit binnen de huidige opdracht.

2

Doelstelling 1 flexibilisering van de vrijwillige inzet Wij willen (potentiele) vrijwilligers activeren, uitdagen, verleiden en toerusten én hen behouden (bereidheid, bekwaamheid en beschikbaarheid). Dit betekent dat Capelse vrijwilligersorganisaties kennis hebben van de veranderingen binnen het vrijwilligersveld. Cijfers laten zien dat het aantal Capellenaren dat iets doet voor een ander (incidentele of structureel) is gestegen, van 23 procent in 2015 naar 30 procent in 2019. Welzijn Capelle heeft zich ingespannen om de bewustwording van de (potentiele) vrijwilliger op gang te brengen door onder meer het organiseren van meerdere netwerkbijeenkomsten en het ontwikkelen van een instrument gericht op bemiddeling in geval van eenmalige, incidentele vacatures. Welzijn Capelle heeft met wisselend succes de vrijwilligersorganisaties ondersteund in hun zoektocht naar toekomstbestendigheid. In algemene zin kan geconcludeerd worden dat het een uitdaging blijft om een manier te vinden waarop Capelse vrijwilligersorganisaties geadviseerd en ondersteund kunnen worden. Belangrijkste aandachtspunten zijn: − Het vinden van vernieuwende manieren om de behoefte te peilen, welke vragen er leven onder de Capelse organisaties en daar vraaggericht op acteren. Het borgen van organisatieadvies is in dit kader van groot belang.

− Het nog beter vasthouden van vrijwillige energie (bereidheid, bekwaamheid en beschikbaarheid.) Het activeren van de potentiele vrijwilliger en het stimuleren van vrijwillige inzet door de Capellenaar vereist een constante creatieve inspanning. We willen hier vanuit ons beleid blijvend inzet op plegen. Doelstelling 2 Verstevigen van de infrastructuur Wij bieden en verstevigen de infrastructuur die past bij de variëteit van vrijwillige inzet. Wij constateren dat Welzijn Capelle uiting geeft aan haar rol als makelaar en een steeds meer gebalanceerd aanbod aan vacatures biedt op de website Capelledoet. Zo steeg het aantal organisaties op Capelledoet van 46 in 2017 naar 96 in 2019. Wij zien dat het aanbod en de werking van de vacaturebank is nog niet in evenwicht is en zetten daarom in 2021, binnen de afspraken met SCW, in op een doorontwikkeling van de vacaturebank. Van april 2019 tot maart 2020 is in het Huis van de Wijk- Schenkel gestart met het concept Vip in de wijk. Door te weinig (professionele) capaciteit is dit concept met ingang van 2020 gestopt. Welzijn Capelle zal vanaf 2021 het concept Vip in de wijk op meerdere plaatsen realiseren. Het biedt meer mogelijkheden voor laagdrempelige kennismaking en om matches “in de buurt” te laten plaatsvinden.

Welzijn Capelle heeft een trainingskalender ontwikkeld waar een zeer divers palet aan vraaggerichte trainingen op aangeboden wordt. Welzijn Capelle stimuleert de Capelse vrijwilligersorganisaties om zoveel mogelijk elkaars trainingen gebruik te maken. In 2019 hebben 171 vrijwilligers kunnen kiezen uit 29 trainingen. In 2020 stonden 45 trainingen op de planning. Uiteindelijk zijn ondanks de restricties die Covid-19 met zich meebracht 15 trainingen uitgevoerd met 102 deelnemers. Bijna de helft van het trainingsaanbod is gratis te volgen en de feedback is zeer positief. De bewonersenquête 2019 wees uit dat tweederde van de Capellenaren niet bekend is met de ondersteuningsmogelijkheden (Capelledoet, Vrijwilligersinformatiepunt en het kenniscentrum) van Welzijn Capelle. Slechts 1 op de 10 vrijwilligers heeft gebruik heeft gemaakt van een van de voorzieningen van Welzijn Capelle. Belangrijkste aandachtspunten zijn: − Het realiseren van het concept Vip in de wijk op meerdere plekken in Capelle. − Het doorontwikkelen van de vacaturebank (in ‘look en feel’), extra inzet in de screening van vacatures in aansluiting op de wensen van het veld. Betere communicatie over en bekendmaking van het dienstenaanbod van het team vrijwillige inzet.

Doelstelling 3 Blijvend waarderen en promoten van de vrijwillige inzet Wij waarderen de vrijwilliger en de vrijwilligersorganisaties en dat doen wij op verschillende manieren, door aandacht te schenken aan NLdoet, de vrijwilligersprijzen uit te reiken en deel te nemen aan de nationale vrijwilligersprijzen. De gemeente heeft in 2019 de eervolle vermelding ‘Vrijwilligersgemeente

3

van het jaar’ gekregen. Twee Capelse vrijwilligers zijn in 2019 en 2020 genomineerd voor de nationale titel Vrijwilliger van het jaar. De wethouder Vrijwillige Inzet heeft tussen 2017 en 2020 17 koffieestafettes afgelegd en is op een informele manier in gesprek gegaan met diverse vrijwilligersorganisaties. In 2018 en 2019 is de gemeentelijke digitale en schriftelijke dienstverlening versimpeld en verbeterd. In 2020 is de vereenvoudigde waarderingssubsidieregeling vrijwilligers vastgesteld waarmee een bredere doelgroep bediend wordt en recht gedaan wordt aan de manier waarop de gemeente vrijwilligers wil waarderen. Het aantal aanvragen stijgt jaarlijks, voor 2017 deden 81 organisaties een beroep op de regeling, voor 2021 waren dat 94 organisaties. Vrijwilligerswerk en het promoten daarvan is daarom ‘samenlevingsbreed’ terug te zien binnen verschillende gemeentelijke beleidsonderwerpen zoals bij de Week van de Duurzaamheid, via de alliantie ‘Een tegen eenzaamheid’, via het sportbeleid. maar ook via de Instagram posts van onze wethouder Vrijwilligere inzet worden regelmatig achtergrondartikelen en nieuwsberichten over vrijwilligerswerk gedeeld. Media-aandacht draagt niet direct bij aan een toestroom van vrijwilligers. Maar zorgt er wel voor dat potentiele vrijwilligers verleid worden na te denken iets te doen voor een ander.

Naast deze positieve aandacht, willen we ook de mentale en fysieke winst van vrijwilligerswerk onderstrepen. Voor 2021 en verder willen wij structureel meer nadruk op positieve communicatie over vrijwillige inzet leggen, met name door storytelling. Belangrijkste aandachtspunten zijn: − Voortdurende inzet op positieve communicatie (waaronder het benadrukken van gezondheidsvoordelen) – zowel vanuit de gemeente als Welzijn Capelle- bijvoorbeeld door storytelling. Doorkijk: Kwantitatieve en kwalitatieve opvolging vanaf 2021 Wij vinden het belangrijk om zowel kwalitatief als kwantitatief invulling te geven aan de opvolging van het vrijwilligersbeleid. De kwantitatieve opvolging gebeurt door de tweejaarlijkse bewonersenquête waarin we het volgende terug zouden willen zien: − In Capelle aan den IJssel doet 30 procent van de inwoners incidenteel of regelmatig iets voor een ander volgens de bewonersenquête 2019. Wij willen dit aantal met 5 procent verhogen naar 35 procent in 2021. − De ondersteuningsmogelijkheden voor vrijwilligerswerk van Welzijn Capelle waren in 2019 bekend bij 30 procent van de Capellenaren, in 2021 willen we dit aantal met 10 procent verhogen. De kwalitatieve opvolging komt voort uit de koffie-estafettes met vrijwilligers organisaties, de overleggen met het team Vrijwillige inzet van Welzijn Capelle en uit de jaarrapportage die wij van hen ontvangen.

In 2021 willen wij een behoefte-onderzoek houden onder vrijwilligers en – organisaties. De input van mogelijke gewijzigde inzichten en wensen zal gebruik worden voor het verder bijsturen en optimaliseren van de advisering en ondersteuning van zowel de gemeente als Welzijn Capelle. Vervolgtraject Na het principebesluit van uw college over de verantwoording wordt deze ter consultatie voorgelegd aan de gemeenteraad. Na verwerking van deze reactie zal het college een definitief besluit over de Verantwoording kunnen nemen. Als de gemeenteraad instemt met de verlenging van de looptijd van de visie op vrijwillige inzet met twee jaar, zal het nieuwe kader vrijwillige inzet naar verwachting in het vierde kwartaal 2022 gereed zijn voor besluitvorming door uw college en de raad.

FINANCIEN De uitvoering van de waarderingssubsidie en de WA- en ongevallenverzekering vrijwilligers heeft plaatsgevonden binnen de het beschikbare budget. Voor de uitvoering van het vrijwilligerswerkbeleid was in de Meerjarenbegroting 2017-2020 binnen Programma 6 Sociaal Domein een bedrag van N152 beschikbaar. Voor 2021 en verder is een bedrag van N 154 beschikbaar.

4

JURIDISCH ADVIES N.v.t.

ONDERNEMINGSRAAD N.v.t.

COMMMUNICATIE De rapportage wordt gedeeld met Welzijn Capelle en de geïnterviewde vrijwilligers(organisaties) Voor de communicatie naar pers, inwoners en andere belangstellenden wordt er een persbericht verzonden en een bericht op de gemeentelijke website geplaatst.

BIJLAGEN −

Verantwoording Visie op vrijwillige inzet ‘Oog voor elkaar in Capelle’ 2017-2020;

5