09.01 - Vastgesteld raadsvoorstel en -besluit Vervolg van de Jongeren Perspectief Fonds aanpak – aangepast voorstel

Capelle

Zaaknr: 1759089

Raadsvoorstel Nummer raadsvoorstel

Portefeuillehouder college/ burgemeester griffier/ initiatiefnemer raad

1759170 René van Hemert Raadsvergadering

Programma/ product/ collegewerkplan

10 maart 2025

Programma 6 - Sociaal Domein

ONDERWERP Vervolg van de Jongeren Perspectief Fonds aanpak - Aangepast raadsvoorstel

GEVRAAGDE BESLISSING 1.

2

De Jongeren Perspectief Fonds aanpak in Capelle in 2025 voort te zetten voor de huidige deelnemers en voor 2026 en daarna het verdere vervolg te betrekken bij de integrale afwegingen in het kader van de ombuigingsopgaven bij de Voorjaarsnota 2025; De financiële consequenties voor 2026 van€ 90.000,-- en voor 2027 en verder van€ 131.000,-- te betrekken bij de integrale afwegingen rondom de ombuigingsopgaven in het kader van de Voorjaarsnota 2025.

WETTELIJKE BASIS/ AANLEIDING RAADSVOORSTEL Aanleiding In april 2023 is de gemeente Capelle gestart met een pilot met de aanpak van het Jongeren Perspectief Fonds (JPF), gericht op jongeren met schuldenproblematiek. Dit na een eerdere pilot met een schuldenaanpak voor jongvolwassenen die niet de gewenste resultaten opleverde De JPF-aanpak is bedoeld voor jongvolwassenen met schuldenproblematiek tussen 18 en 27 jaar die niet in aanmerking komen voor een regulier traject. Dit komt doordat zij vaak te weinig afloscapaciteit hebben voor een reguliere schuldregeling Binnen de JPF-aanpak volgen de deelnemers een tweejarig traject waarin gewerkt wordt aan een schuldenvrije toekomst. Dit bestaat uit bestaat uit drie onderdelen: 1. Het saneren van de schulden; 2. Aflossing van de restschuld door middel van een maatschappelijke tegenprestatie; 3. Een intensief begeleidingstraject gedurende twee jaar. Welzijn Capelle voert de trajectbegeleiding binnen de pilot uit, en Schuldhulpverlening van IJsselgemeenten/ Sociale Zaken (verder: SHV) zorgt voor het schuldregelen. De gemeente voert de projectleiding uit. De gemeente is aangesloten bij Stichting JPF die gemeenten ondersteunt bij de JPF-aanpak met bespreking van casuïstiek, kennisbijeenkomsten en monitoring. Wij hebben bij de start van de pilot besloten uiterlijk vierde kwartaal 2024 het vervolg op de pilot te bepalen 1.

Op 17 december 2024 hebben wij besloten uw raad voor te stellen de Jongeren Perspectief Fonds aanpak in Capelle in 2025 voort te zetten voor de deelnemers die gestart zijn in 2023 of 2024 en het verdere vervolg voor 2026 en daarna (inclusief de financiële gevolgen) te betrekken bij de integrale afwegingen in het kader van de ombuigingsopgaven bij de Voorjaarsnota 2025.

1

Djuma documentnummer 1009409

Zaaknr: 1759089

Capelle

Aangepast raadsvoorstel Op 20 januari 2025 is het raadsvoorstel 'Inbedden van de Jongeren Perspectief Fonds aanpak', (documentnummer 1675469) besproken in de commissie Samenleving en Economie. Hierbij bleek enige onduidelijkheid rondom de financiële aspecten van het voorstel en het moment waar vanaf de aanpak een vast onderdeel moet worden van de schulddienstverlening. Ook waren er vragen over de evaluatie van de pilot. Daarop is afgesproken dat wij bij de eerstvolgende commissie een aangepast raadsvoorstel aan uw raad zouden voorleggen. Op deze onderdelen is onderliggend raadsvoorstel aangepast.

BEOOGD DOEL/ EFFECT Het doel is een schuldenaanpak specifiek gericht op jongvolwassenen in de vorm van de JPF-aanpak in te bedden als vast onderdeel in de Capelse schulddienstverlening. Met de JPF-aanpak kunnen wij jongvolwassenen die niet in aanmerking komen voor een schuldregeling helpen met hun schulden en hen een positief toekomstperspectief bieden. Hierbij kunnen wij verergering van problematiek op zowel gebied van schulden als andere leefdomeinen voorkomen. Hiermee heeft de JPF-aanpak ook een preventieve werking en zorgt de investering aan de voorkant voor een kostenbesparing op schuldhulpverlening en andere domeinen op langere termijn.

ONDERBOUWING VAN DE GEVRAAGDE BESLISSING Voortzetting JPF-aanpak Wij willen de JPF-aanpak de komende jaren voortzetten. Voor de doelgroep jongvolwassenen is namelijk een specifieke aanpak nodig, omdat zij niet in aanmerking komen voor de reguliere schuldhulpverlening vanwege te weinig afloscapaciteit. Dit is ook noodzakelijk vanwege de omvangrijke schuldenproblematiek in Capelle en de grote gevolgen die schulden hebben voor de jongvolwassenen zelf en voor de maatschappij als geheel. Het JPF biedt een bewezen effectieve aanpak waarbij een investering aan de voorkant hogere baten dan kosten op zowel individueel als maatschappelijk niveau oplevert. Door de preventieve werking kunnen wij (langdurige) hulpverleningstrajecten voor deze jongeren met bijbehorende kosten in de toekomst voorkomen. Ook uit de ervaringen met de pilot blijkt dat de JPF-aanpak een belangrijke aanpak is voor Capelse jongvolwassenen.

Voortzetting 2025 alleen voor huidige deelnemers, vanaf 2026 nieuwe instroom In 2025 willen wij de JPF-aanpak voortzetten voor de deelnemers die in 2023 of 2024 met een traject zijn gestart (huidige deelnemers). Vanaf 2026 willen wij de aanpak inbedden als vast onderdeel van de Capelse schulddienstverlening, met bijbehorende financiële middelen. Vanaf dat jaar is dan ook weer nieuwe instroom mogelijk tot tien deelnemers op jaarbasis. In 2025 is geen nieuwe instroom van deelnemers mogelijk, in afwachting van de uitkomst van de afwegingen bij de Voorjaarsnota 2025 met verwerking van de uitkomst in de Begroting 2026. Instroom van nieuwe deelnemers in 2025 betekent immers ook extra kosten in 2026 en 2027, omdat het om tweejarige trajecten gaat. Dit terwijl op dit moment onzekerheid is over de beschikbare middelen voor die jaren, met het risico dat de jongeren hun traject niet kunnen afmaken als er geen middelen beschikbaar worden gesteld bij de Voorjaarsnota.

Grotere problematiek in Capelle maakt inzet noodzakelijk In Capelle is de schuldenproblematiek groter dan het landelijk gemiddelde: 13% van de huishoudens heeft problematische schulden tegenover 8,9% landelijk2. Jongvolwassenen vormen hierbinnen een belangrijke doelgroep omdat zij financieel kwetsbaar zijn (2,6%, 110 jongeren van 16-25 jaar)3.

2

1

CBS, Dashboard Schuldenproblematiek in beeld, januari 2024. Nibud, Jongeren en hun geld; CBS, Dashboard Schuldenproblematiek in beeld, januari 2024.

2

Zaaknr: 1759089

Capelle

Ook in het New Towns rapport 4 komt naar voren dat zowel jeugdproblematiek als financiële bestaanszekerheid belangrijke aandachtspunten voor Capelle zijn. De gevolgen van schulden onder jongvolwassenen zijn ingrijpend: Individuele gevolgen: Schulden vormen een ernstige barrière om een toekomst op te bouwen, wat ook problemen geeft op andere leefgebieden. Door schulden komen jongvolwassenen niet of moeilijk toe aan (het zoeken naar) werk, het afronden van de opleiding en kunnen zij psychische problemen krijgen. Maatschappelijke gevolgen: jongvolwassenen met schulden zijn vaker langdurig afhankelijk van bijstand en andere hulpverlening, wat zorgt voor extra kosten voor de gemeenten en de maatschappij. Omdat reguliere schuldregelingen vaak niet toegankelijk zijn voor jongvolwassenen, vallen zij tussen wal en schip. Dit versterkt hun problematiek. Een alternatieve aanpak, zoals de JPF-aanpak, is dus noodzakelijk.

De JPF-aanpak is een bewezen succesvolle aanpak met meer baten dan kosten De JPF-aanpak is een bewezen succesvolle integrale aanpak die specifiek is ontwikkeld voor de jongvolwassenen met schuldenproblematiek. Met deze aanpak kunnen we de jongvolwassenen wel helpen en maatwerk bieden waardoor we ervoor zorgen dat ze uit de schulden kunnen komen én stappen vooruit maken op andere leefgebieden. Bovendien werkt de JPF-aanpak preventief en voorkomt dat deze jongeren op een later moment in langdurige en kostbare hulpverleningstrajecten terechtkomen. De JPF-aanpak levert de maatschappij en gemeente hierdoor uiteindelijk meer baten dan kosten op. Volgens impactmetingen bespaart de JPF-aanpak ongeveer€ 21 000,- aan maatschappelijke kostenper jongvolwassene. Dit zijn besparingen op korte en lange termijn op o.a. bijstand, hulpverlening en gezondheid. De kosten van een traject zijn ongeveer€ 11.000,- per jongvolwassene Uiteindelijk zijn de baten van de JPF-aanpak per jongvolwassene dus ongeveer € 10.000,- hoger dan de kosten5.

Beste aanpak voor Capelle - Positieve bevindingen uit de pilot Ook in Capelle zien wij dat de JPF-aanpak goede resultaten en baten oplevert. De belangrijkste bevindingen zijn als volgt: Achttien jongeren in traject: In december 2024 zaten achttien jongvolwassenen in het traject, waarvan twaalf met een SHV-beschikking. Voor vier deelnemers was al een algeheel akkoord. Dat betekent dat zij schuldenvrij zijn op het moment dat zij de tegenprestatie afronden. Voor drie andere deelnemers was een algeheel akkoord aanstaande. Eén deelnemer heeft zijn tegenprestatie al afgerond en is dus volledig schuldenvrij. Buiten het schuldregelen krijgen alle deelnemers training in financiële vaardigheden om herhaling van de financiële problemen te voorkomen. Onder andere door budgetcoaching, budgettraining of een Budgetmaatje. Ook wordt budgetbeheer ingezet. Naast deze achttien jongeren in traject zijn gesprekken gevoerd met in totaal ruim dertig jongeren. Een deel van deze dertig jongeren is niet in traject gekomen, om uiteenlopende redenen als het niet voldoen aan de voorwaarden (o.a. herhaaldelijk niet nakomen van afspraken, alleen sprake van een studieschuld met goed verdienende partner, verhuizing). Winst op meerdere leefgebieden: Bij alle jongvolwassenen in traject is sprake van problematiek op meerdere leefgebieden.

Veel deelnemers hebben een problematische gezinssituatie of hebben die gehad wat problematiek veroorzaakt op gebied van opvoeding, huiselijk geweld en mentale gezondheid. De ervaringen met de pilot laten zien dat met behulp van de JPF-aanpak zij grote stappen voorwaarts maken op zowel financieel vlak als andere gebieden. De leefgebieden waarop de meeste vooruitgang wordt geboekt zijn: Toestroom naar opleiding of werk: drie deelnemers zijn begonnen aan een opleiding en één deelnemer is via een traject van het Werkplein doorgestroomd naar een betaalde baan. Vier jongvolwassenen volgen momenteel nog een traject bij de werkcoach waarbij zij samen op zoek gaan naar een betaalde baan.

4

Bureau Louter e.a.,'Zorgen voor New Towns', 2024. '' Purpose, JPF effectmeting 2021 - Een praktijkmeting die de effecten van het Jongeren Perspectief Fonds in beeld brengt. Mei 2021.

3

Zaaknr: 1759089

Capelle

Mentale gezondheid: drie deelnemers zijn gestart met therapie (traumaverwerking, borderline en depressie) tijdens het JPF-traject. Wonen: Twee deelnemers hebben een eigen woning gevonden en twee jongvolwassenen komen in aanmerking voor urgentie door de ondersteuning bij hun schulden. Kinderen/gezin: Opvallend voor Capelle is dat acht van de jongvolwassenen in traject een of meer kinderen hebben, daarnaast is één deelnemer is in verwachting. In totaal gaat dit om 47% van de deelnemers. Landelijk heeft maar 25% van de deelnemers aan een JPF-traject een of meer kinderen. De JPF-aanpak zorgt door de preventieve werking ook voor een betere toekomst voor deze kinderen. Door de ouders van deze kinderen te helpen met de JPFaanpak vermindert de stress en problematiek in een gezin waardoor bijv. jeugdhulp (met bijbehorende kosten) voorkomen kan worden. Jongvolwassenen zien het JPF-traject als waardevol: De jongvolwassenen ervaren het JPF-traject als helpend. Ze vinden de trajectbegeleiding erg waardevol, o.a. doordat er één aanspreekpunt is, ze alle stappen samen met de trajectbegeleider doorlopen en de trajectbegeleider hen voortdurend blijft motiveren. Dit biedt vertrouwen en rust.

Alternatieve werkwijzen Bij verschillende gemeenten is navraag gedaan over ervaringen met alternatieve werkwijzen. Kenmerkend voor deze aanpakken is de (veel) lagere inzet op trajectbegeleiding, terwijl uit de Capelse ervaring juist blijkt dat voldoende trajectbegeleiding -vanwege de complexe problematiekessentieel is voor het succes. Meerwaarde van de JPF-aanpak (ten opzichte van een alternatief) is ook dat wij gebruik kunnen maken van het kennisnetwerk van het JPF.

Samenvattend De positieve bevindingen vanuit de JPF-pilot, in combinatie met landelijk onderzoek naar de JPF-aanpak waaruit de effectiviteit van de JPF-aanpak blijkt, vormen de basis voor ons voorstel aan uw raad om de Capelse JPF aanpak te vervolgen. De komende jaren monitoren wij daarbij de resultaten en bevindingen van deze aanpak, evenals onderzoeken en pilots voor andere werkwijzen voor jongeren en schulden Waar nodig passen we de Capelse JPF-aanpak daar op aan. Het overzicht hierboven van de bevindingen uit de pilot is een lichte en praktische, maar tegelijk afdoende evaluatie. Een uitgebreider evaluatie heeft (te) weinig meerwaarde en vraagt extra ambtelijke inzet. Een grondiger evaluatie is bovendien ook pas mogelijk op een later moment, namelijk zodra alle jongeren uit de pilot klaar zijn met hun traject. Dat is eind 2026. Dit betekent dat al die tijd geen nieuwe jongeren geholpen kunnen worden, wat onwenselijk is.

FINANCIELE CONSEQUENTIES/ WIJZE VAN DEKKING Vanwege de inhoudelijke aanpassingen van het raadsvoorstel, is ook de financiële paragraaf aangepast. Hierbij is rekening gehouden met het wijzigingsvoorstel uit de Najaarsnota 20246 voor de overheveling van€ 52.000 voor de JPF-aanpak, verdeeld over 2025 (€ 11.000,--) en 2026 (€ 41.000,--) voor de afronding van de (tweejarige) trajecten die in 2023 of 2024 zijn gestart (= de groep huidige deelnemers). De kosten voor de JPF-aanpak bedragen vanaf 2026 in totaal € 131.000,-- per jaar. Dit is gebaseerd op tien startende jongvolwassenen per jaar die tweejarig traject volgen, en een caseload van 20-25 jongvolwassenen. De kosten bestaan uit het lidmaatschap voor JPF, trajectbegeleiding (Welzijn Capelle), het schuldregelen (SHV), saneringskredieten (SHV) en aanvullende instrumenten.

2025: alleen voor huidige deelnemers, geen nieuw budget nodig In 2025 vervolgen we de JPF-aanpak voor de huidige deelnemers (gestart in 2023 of 2024). Er is geen nieuwe instroom en er is geen nieuw budget nodig. De ondersteuning van de groep huidige deelnemers wordt bekostigd vanuit budgetten die al verstrekt zijn aan de uitvoeringspartners Welzijn Capelle en GR IJsselgemeenten. Het hiervoor genoemde bedrag van€ 11 000,-- voor 2025 uit de Najaarsnota 2024 is bedoeld ter bekostiging van de opdracht uitgevoerd door GR IJsselgemeenten. Voor 2025 zijn nog extra kosten voor het lidmaatschap JPF (€ 6.000,--) en aanvullende instrumenten 6

Wijzigingsvoorstel 6B.3 Overhevelen budget schuldenaanpak jongeren JPF

4

Capelle

Zaaknr: 1759089

(€ 10.000,-) Voor deze kosten is dekking vanuit het reguliere budget voor de schuldenaanpak (kostenplaats 6630048). 2026 en verder: instroom nieuwe deelnemers, nieuw budget nodig Vanaf 2026 kunnen jaarlijks weer tien nieuwe jongeren instromen. Naast de nieuwe instroom is ook jaarlijks een groep jongeren die doorstroomt vanuit voorgaande jaren vanwege de tweejarige looptijd van een traject. De caseload op jaarbasis is 20-25 jongeren. Ondanks het lager aantal jongeren dat doorstroomt naar 2026 en 2027 omdat in 2025 geen nieuwe instroom is, is de caseload in 2026 en 2027 niet lager omdat het merendeel van de huidige deelnemers gestart is in 2024, met afronding van hun traject in 2026. Bovendien moet begin 2026 het werven van nieuwe deelnemers opnieuw opgestart worden, na een jaar stilstand op dat vlak. Dit vraagt extra capaciteit. Vanaf 2026 is nieuw budget nodig om de JPF-aanpak te kunnen vervolgen. Voor 2026 is in totaal een bedrag nodig van€ 131.000,-. Vanuit de Najaarsnota 2024 is al een bedrag beschikbaar van € 41.000,-. Dit betekent dat voor 2026 nog een nieuw budget nodig is voor een bedrag van € 90.000,-. Vanaf 2027 is jaarlijks nieuw budget nodig voor een bedrag van€ 131.000,-. Raming extra kosten JPF-aanoak 2025 en verder 2025

2026

2027 e.v.

€ 6.000

€ 6.000

€ 6.000

Trajectbegeleiding SWC

€0

€ 83.000

€ 83.000

Schuldregelen SHV

€ 11.000

€ 22.000

€ 22.000

€0

€ 10.000

€ 10.000

€ 10.000

€10.000

€ 10.000

€ 131.000

€131.000

-

Kostenonderdeel ~-

--

-·

----

Lidmaatschap JPF

Saneringskredieten SHV ------

Dekking

-

---

--

·-

------ -

-

- --------- - ---

€ 17.000 ----

-·- -·--------

-· ----

-----

Aanvullende instrumenten7 Totaal

-

----

------

----

---

Budget brede schuldenaanpak kp 6630048 (waaronder het bedrag van€ 11.000 NJN 2024)

Budget brede schuldaanpak kp 6630048, voor bedrag van € 41.000 NJN 2024. Resterend bedrag van€ 90.000 via voorstel VJN 2025.

·---

Via voorstel VJN 2025

Raming voor 2026 en 2027 en verder is op basis van prijspeil 2025, exclusief de indexeringen en aanpassing tarieven. *Deze budgetten zijn onderdeel van de lopende opdrachten voor Welzijn Capelle en GR IJsselgemeenten (tot en met 31 december 2025) voor de uitvoering van de pilot

Voorgesteld wordt de extra benodigde bedragen voor 2026 van € 90.000,-- en voor 2027 en verder van€ 131 000,- te betrekken bij de integrale afwegingen rondom de ombuigingsopgaven in het kader van de Voorjaarsnota 2025. REACTIES VAN DERDEN/ FORMELE INSPRAAK EN ZIENSWIJZEN/ COMMUNICATIE Na besluit van de gemeenteraad over het structureel inbedden van de JPF-aanpak en het beschikbaar stellen van de middelen hiervoor, is het advies een persbericht op te stellen Daarnaast zetten wij verschillende communicatiekanalen in voor het bereiken van de jongvolwassenen.

VOORTRAJECT De pilot met het JPF loopt inmiddels bijna twee jaar. Eind 2024 hebben we met de uitvoeringspartners teruggeblikt en zijn de eerste resultaten op een rij gezet. Daarnaast is gesproken met een aantal gemeenten, die een alternatieve aanpak voor jongvolwassenen aanbieden.

7

Inzet die aanvullend nodig is voor de jongeren. Dit betreft met name budgetbeheer.

5

Capelle

Zaaknr: 1759089

VERVOLGTRAJECT Voor de huidige JPF-deelnemers binnen de pilot lopen de trajecten door tot uiterlijk 2026 (aangezien een traject twee jaar duurt). Voor de structurele inbedding van de JPF-aanpak zijn aanvullende middelen nodig. Deze worden betrokken bij de afwegingen in het kader van de Voorjaarsnota 2025. Na een positief besluit voor aanvullende middelen kunnen weer nieuwe jongvolwassenen in een JPF-traject instromen.

RAADSCOMMISSIE Commissie Samenleving en Economie van 17 februari 2025

BIJLAGE(N) WELKE TER KENNIS VAN DE RAAD WORDEN GEBRACHT Conceptraadsvoorstel en -besluit 'Vervolg Jongeren Perspectief Fonds - aangepast raadsvoorstel' versie wijzigingen gearceerd, 4 februari 2025 (documentnummer 1759170) Collegevoorstel en -besluit 'Vervolg Jongeren Perspectief Fonds aanpak', 17 december 2024 (documentnummer 1675474) Conceptraadsvoorstel en -besluit 'Inbedden van de Jongeren Perspectief Fonds aanpak', 17 december 2024 (documentnummer 1679151)

NADERE INFORMATIE/ TECHNISCHE VRAGEN BIJ Marjan Korsten, unit Maatschappelijke Zorg en Participatie, tel (06) 2188 7088, e-mail mkorsten@capelleaandenijssel nl

Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester,

MR. AH P. VAN GILS

DRS. J.J. MANUSAMA

6

Capelle

Zaaknr: 1759089

Raadsbesluit De raad van de gemeente Capelle aan den IJssel; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 4 februari 2025;

BESLUIT:

1.

de Jongeren Perspectief Fonds aanpak in Capelle in 2025 voort te zetten voor de huidige deelnemers en voor 2026 en daarna het verdere vervolg te betrekken bij de integrale afwegingen in het kader van de ombuigingsopgaven bij de Voorjaarsnota 2025;

2.

de financiële consequenties voor 2026 van€ 90.000,- en voor 2027 en verder van€ 131.000,- te betrekken bij de integrale afwegingen rondom de ombuigingsopgaven in het kader van de Voorjaarsnota 2025.

Vastgesteld in de openbare vergadering van 10 maart 2025, de griffier, de voorzitt

.::-

/

(

7