08.05 - Antwoordbrief op Adviesraad sociaal domein

Capelle

Adviesraad Sociaal Domein T.a.v. de heer E. Bückmann Rivierweg 111 2903 AR CAPELLE AAN DEN IJSSEL

datum

kenmerk

8juni2021

508689/508727

uw kenmerk/brief van

doorkiesnummer

(010) 284 8596

onderwerp

behandeld door/e-mail

advies over concept-Beleidskader Aanpak Armoede en Schulden 2021-2024

m.korsten@capelleaandenijssel.nl

mw. M. Korsten

Geachte heer Bückmann, Wij danken u voor het advies van de Adviesraad sociaal domein over het conceptBeleidskader aanpak armoede en schulden 'Doen wat werkt' 2021-2024. Graag spreken wij onze waardering uit voor uw inbreng, betrokkenheid en de waardevolle overleggen met de leden van uw werkgroep Armoede en Schulden ter voorbereiding op uw advies. Uw advies bevat een aantal adviezen en aandachtspunten Wij geven hieronder onze reactie op uw advies. Reactie op algemeen oordeel Wij zijn verheugd te lezen dat u in het algemeen positief oordeelt over de insteek en inhoud van het concept-Beleidskader. U noemt specifiek de verwevenheid van armoede en schulden met andere levensterreinen, het belang van een preventiegerichte aanpak en maatwerk als belangrijke ingrediënten. De Adviesraad vindt deze vanwege de nadelige gevolgen van de coronapandemie nog eens extra van belang en raadt ons aan 'de impact voorop te stellen en focus te houden'. In het licht van mogelijke bezuinigingen maakt u zich daarbij zorgen over de uitvoerbaarheid van de plannen voor de aanpak van armoede en schulden. Wij onderschrijven het belang van focus houden en delen uw zorg over de mogelijke gevolgen de bezuinigingen. Vooralsnog is echter nog niet duidelijk hoe de bezuinigingen gaan uitpakken.

Daarvoor werken wij de komende maanden aan een agenda voor de langere termijn, om op basis daarvan weloverwogen keuzes te kunnen maken.

Wilt u bij beantwoording het kenmerk vermelden. Rivierweg 111

Telefoon: 14010

Postbus 70 2900 AB Capelle aan den IJssel www.capelleaandenijssel.nl gemeente@capelleaandenijssel.nl

Telefax: 010 - 2848800 BTVV nummer: 001877045B05 IBAN: NL41 INGB0006691797 BIC nummer: INGBNL2A

Behorende bij brief nummer: 508689/508727

pagina: 2 van 5

Reactie per advies/aandachtspunt Advies 1: 'Belangrijke informatie over armoede en schulden in meerdere talen beschikbaar stellen om de doelgroep beter te bereiken. Met aandacht voor zowel de moeilijkheidsgraad van de gebruikte taal als digitale vaardigheden'. Reactie: Uw advies om belangrijke informatie over armoede en schulden in meerdere talen beschikbaar te stellen, nemen wij over. Dit betreft overigens alleen de hoofdonderwerpen, om mensen op weg te helpen en zo nodig zich met vrijwilligers dan verder kunnen informeren of laten ondersteunen. Wij gaan niet alle voorlichtingsmiddelen vertalen, omdat wij juist willen bevorderen dat anderstalige Capellenaren de Nederlands taal leren als duurzame investering voor henzelf om goed mee te kunnen in de samenleving. Wij onderschrijven de aandacht die u vraagt voor de voorlichting voor begrijpelijke taal en digitale vaardigheden. Dit geldt al langere als uitgangspunt in onze voorlichting. Zo is Capelle begin 2020 aangesloten bij de Direct Duidelijk Brigade. Vanuit het project Duidelijke Taal worden formulieren en aanvraagprocessen nagelopen om overbodige stappen te verwijderen en de formulieren zo duidelijk en eenvoudig mogelijk te maken.

Voor Capellenaren die minder digitaal vaardig zijn er alternatieven als een papieren aanvraag, hulp bij invullen van formulieren via de wijkwinkels en buurtmoeders en het volgen van trainingen om de digitale vaardigheden te verbeteren. Advies 2: 'Speciale aandacht bij medewerkers voor de gevolgen van schaarste en stress bij chronisch zieken in het kader van financiële problematiek'. Reactie: Wij onderkennen het belang van de speciale aandacht van medewerkers voor chronisch zieken dat u bij het thema 'Verbinden financiële problematiek gezondheid(s)achterstanden) benoemt. Wij gaan er hierbij van uit dat dit ook betrekking heeft op mensen met een beperking. U geeft terecht aan dat veel van deze mensen zowel op gezondheidsvlak als op financieel gebied vaak een tekort ervaren en raadt aan deze kennis te benutten in hun ondersteuning. Dat wil zeggen, mensen bewust maken van hun mogelijkheden grip te krijgen en te houden op de diverse aspecten van hun leven. Wij menen dat in Capelle daar de afgelopen periode al een aantal goede stappen in is gezet. De betrokken partijen werken vanuit de insteek van 'positieve gezondheid', waarbij de focus in de ondersteuning niet gericht is op wat niet kan, maar wat op wel mogelijk is. Bovendien wordt hierbij ook gekeken naar andere levensdomeinen die van invloed zijn op de gezondheid, zoals bestaanszekerheid.

Het concept van positieve gezondheid is ook de komende tijd uitgangspunt bij de deskundigheidsbevordering van de medewerkers. Ter bevordering van de financiële zelfredzaamheid geven we de mensen onder andere voorlichting over de mogelijkheden om - al dan niet met hulp - hun financiële zaken op orde te houden, financiële regelingen aan te vragen en aan te sluiten bij de collectieve zorgverzekering. Advies 3: 'In de verbinding met het thema eenzaamheid is naast verdere uitwerking van de lange termijn ook op korte termijn actie nodig'. Reactie: U constateert dat nog niet duidelijk is wat het Beleidskader beoogt wat betreft de verbinding met het thema eenzaamheid. U adviseert om ook voor de korte termijn te bepalen wat al gedaan kan worden, vooral omdat de coronacrisis eenzaamheid en financiële problematiek actuele thema's maakt. In het afgelopen jaar hebben wij met onze partners en de Alliantie Een tegen eenzaamheid diverse activiteiten en ondersteuning geboden op het gebied van eenzaamheid en bestaanszekerheid. Dat doen wij ook nu de coronamaatregelen nog steeds van kracht zijn. Wij houden daarbij goed de vinger aan de pols bij onze maatschappelijke partners. Wij bepalen gezamenlijk wat voor de komende periode, dat wil zeggen 2021-2022, de beste kansen zijn voor activiteiten die zowel eenzaamheid als financiële problematiekaanpakken.

Hoewel niet als zodanig benoemd, leveren de huidige activiteiten voor de aanpak van eenzaamheid en financiële problematiek overigens nu ook al profijt op voor beide thema's. Bijvoorbeeld de activiteiten georganiseerd door de Alliantie tegen Eenzaamheid waar deelname gratis of tegen lage prijs plaatsvindt.

Behorende bij brief nummer: 508689/508727

pagina: 3 van 5

En de nieuwe subsidieregeling ontmoeten die gericht is op het stimuleren van duurzame ontmoetingen op maat door activiteiten die in het bijzonder toegankelijk zijn voor Capellenaren met weinig geld. Andere voorbeelden zijn de maatjesprojecten 'Alleen is maar Alleen' voor kwetsbare ouderen, de Kerstpakkettenactie van het Diaconaal Platform Capelle en de serviceclubs en de activiteiten vanuit de Voedselbank rond de feestdagen. Advies 4: "In het kader van preventie meer aandacht besteden aan de financiële opvoeding bij kinderen, met aandacht voor hoe dit gezien wordt in verschil/ende culturen'. Reactie: 'Jong geleerd, is oud gedaan' is ook ons devies als het gaat om financiële opvoeding. In de eerste plaats is dit een taak voor ouders, aangevuld met inzet vanuit de verschillende organisaties zoals het onderwijs, banken, Welzijn Capelle, het CJG en de gemeente zelf. De inzet richt zich hierbij zowel op kinderen en jongeren als op ouders. Voorbeelden van activiteiten zijn de jaarlijkse Week van het Geld en het programma in de Kinderlabs. Het is aan de deskundigheid van de uitvoerende partijen hierbij waar nodig rekening te houden met verschillen in culturele achtergronden. Advies 5: 'Zorg voor de doelgroep jongeren voor extra snelheid en zoek hierbij de verbinding met Werk en Inkomen'.

Reactie: Uw advies noemt dat er nog steeds jongeren met problematieken op verschillende terreinen zijn die tussen wal en schip vallen en dat het noodzakelijk is hen zo snel mogelijk op weg te helpen om op eigen benen te kunnen staan. Dit thema was een van de gesprekonderwerpen van de consultatie van de gemeenteraad, maatschappelijke partners en ervaringsdeskundigen eind vorig jaar. Mede op basis van de uitkomsten van deze raadpleging is dit thema uitgewerkt in het Beleidskader Werk en Inkomen 2021-2024. Inzet hierbij is onder meer de voortzetting van de bestaande sluitende aanpak voor (dreigende) vroegtijdig schoolverlaters om hen zo snel mogelijk weer op school en/of aan het werk te hebben. Omdat de problemen echter vaak verder gaan dan opleiding en inkomen, is een bredere, samenhangender aanpak nodig waarbij ook zaken als de overgang van 18- naar 18+, gezondheid en huisvesting mee worden genomen. De komende beleidsperiode benutten we om, samen met onze maatschappelijke partners, te bepalen wat verder nodig en mogelijk is om deze groep jongvolwassenen beter te kunnen helpen. Advies 6 en Advies 8: 'Blijf bij de brede inzet voor het versterken van de schuldenaanpak scherp op impact en focus' en 'Houd in de uitwerking van het beleid rekening met het doenvermogen van de mensen in de uitvoering en de mogelijke effecten van stress en schaarste (van tijd) die kunnen optreden'.

Reactie: U geeft aan een brede inzet op schuldenproblematiek te ondersteunen, maar wijst daarbij op het belang om door middel van evaluatie van de verschillende activiteiten voor de toekomst meer focus aan te brengen. U wijst in het bijzonder op het belang hiervan voor de medewerkers die inwoners met schulden begeleiden en te maken hebben met een steeds complexer werkveld. Dit kan volgens u als gevolg van de stress die dit oplevert, ten koste gaan van de kwaliteit van het werk en daardoor van de ondersteuning van de mensen met schulden. Wij zien net als u de noodzaak van juiste keuzes maken: wat moeten wij wel doen, en wat niet? Welke inzet is het meest effectief en waar helpen wij - binnen de beschikbare capaciteit en budgetten - de Capellenaren het beste mee? Met daarbij natuurlijk ook oog voor de medewerkers, zodat zij op een plezierige manier hun werk kunnen doen. Hun inzet is immers onmisbaar voor een goede schulddienstverlening. Bij de verdere inrichting van de Capelse schulddienstverlening stellen we een zo effectieve mogelijke aanpak centraal, waarbij we ook de belangen van de medewerkers in overweging nemen. Wij nemen dit punt mee in onze gesprekken met de uitvoeringspartners, waaronder Welzijn Capelle en GR IJsselgemeenten Sociale Zaken.

Advies 7: 'Start met nazorg/voorkomen van recidive al tijdens een traject, door te werken aan het probleemoplossend vermogen en praktische zaken die nodig zijn voor een duurzame toekomst zonder geldstress'.

pagina: 4 van 5

Behorende bij brief nummer: 508689/508727

Reactie: Al tijdens een traject werken wij waar nodig aan de kennis, houding en gedrag van een cliënt om een toekomst zonder geldzorgen mogelijk te maken, Dit gebeurt onder andere door de financiële hulpverleners van Welzijn Capelle, de schuldhulpverleners van GR IJsselgemeenten Sociale Zaken en door de vrijwilligers van de wijkwinkels, de Budgetmaatjes en taalcoaches. Advies 9: 'Maak maatwerk de basis en stel scherp vast wat dit is in gemeente Capelle aan den IJssel, hoe dit in de praktijk uitgevoerd moet worden en hoe op maatwerk gestuurd en gemonitord wordt'. Reactie: Het voor u meest zwaarwegende advies gaat over het leveren van maatwerk. Volgens u mag dit sterker terugkomen in het Beleidskader, met daarbij aandacht voor de organisatie van maatwerk en de sturing daarop. Wij hebben dit advies overgenomen door in het Beleidskader (bij beleidslijn 2e) duidelijker te maken wat wij onder maatwerk verstaan bij de aanpak van armoede en schulden en hoe dit de komende periode een vervolg krijgt. 'Maatwerk' is al sinds enige jaren een belangrijk uitgangspunt in beleid en uitvoering binnen het sociaal domein, ook in Capelle. Kortweg verstaan wij onder maatwerk: het bieden van passende ondersteuning op alle relevante levensdomeinen aan een persoon die hulp nodig heeft, zodat deze persoon de ondersteuning krijgt die nodig is om zo goed mogelijk te kunnen meedoen in de samenleving.

Bij het bepalen van de nodige ondersteuning gaan wij uit van wat een persoon zelf kan doen of met behulp van mensen uit de eigen omgeving. Daarbij houden we rekening met wet- en regelgeving, maar kijken nadrukkelijk naar de ruimte die dit biedt. Niet zozeer rechtmatigheid, maar doelmatigheid staat voorop. Of, zoals u aangeeft, handelen vanuit de geest van de wet, in plaats van de letter van de wet. Het werken volgens deze benadering is niet van de ene op de andere dag gerealiseerd. Maatwerk bieden' is veelzijdig en varieert van eenvoudig {bijvoorbeeld een aanvraag voor bijzondere bijstand) tot ingewikkeld (zoals hulp voor een multi-probleem gezin met schulden). Ook moeten medewerkers leren omgaan met de ruimte om samen met de hulpvrager breder te kijken naar de best mogelijke oplossing. Toch hebben we bij de aanpak van armoede en schulden de afgelopen periode belangrijke vorderingen gemaakt met maatwerkgericht werken. Voorbeelden zijn het Maatwerkbudget van Welzijn Capelle, de werkwijze van de Omgekeerde toets door GR IJsselgemeenten Sociale Zaken en de brede beoordeling bij aanmeldingen voor schulddienstverlening. Ook in de uitvoering op het gebied van onder meer de Wmo, Welzijn, Jeugd(zorg) en Gezondheid is inhoud gegeven aan het maatwerkprincipe, bijvoorbeeld door in de afwegingen voor hulp rekening te houden met de bestaanszekerheid van de hulpvrager.

Ook de komende periode staat maatwerkgericht werken centraal, waarbij maatwerk en versterking van de samenhang tussen de beleidsterreinen hand in hand gaan. De monitoring en sturing op dit onderwerp vindt plaats via de gebruikelijke afspraken met de partijen die in opdracht van de gemeente uitvoering geven aan het armoede- en schuldenbeleid. Tot slot Wij danken u nogmaals voor uw bijdrage en zetten graag onze prettige samenwerking met u voort. Bijgevoegd vindt u ons besluit over het concept-Beleidskader. Besluitvorming over het nieuwe Beleidskader door de gemeenteraad staat gepland voor 12 juli 2021, met behandeling in de raadscommissie Samenleving en Economie op 21 of 22 juni 2021. U bent van harte welkom hierbij al toehoorder aanwezig te zijn. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

/

Hoogachtend, het college van burgemeester en wethouders, de secretari~ de burgemeester,

AL Duijmaer van Twist

Behorende bij brief nummer: 508689/508727

pagina: 5 van 5

Bijlagen: collegebesluit en raadsvoorstel concept-Beleidskader aanpak armoede en schulden 'Doen wat werkt' 2021-2024; concept-Beleidskader aanpak armoede en schulden 'Doen wat werkt', 2021-2024; concept-Uitvoeringsplan aanpak armoede en schulden 'Doen wat werkt', 2021-2022.