Document · PDF

08.04 - Concept Accountantsverslag 2020 Capelle - Versie 27 mei 2021

Commissie Stadsontwikkeling en -Beheer 21 juni 2021, gemeente Capelle Ad IjsselBij agendapunt: Jaarstukken 202010.761 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Gemeente Capelle aan den IJssel Concept accountantsverslag 2020 27 mei 2021 – Concept

Deloitte Accountants B.V. Wilhelminakade 1 3072 AP Rotterdam Postbus 3031 3000 CA Rotterdam Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9830 www.deloitte.nl

Aan de gemeenteraad van de gemeente Capelle aan den IJssel T.a.v. mevrouw drs. T.A. de Mik, raadsgriffier Postbus 70 2900 AB CAPELLE AAN DEN IJSSEL

Beconnummer 110620

Rotterdam, 27 mei 2021 Ons kenmerk: Geachte leden van de raad, Graag bieden wij u hierbij ons accountantsverslag aan met betrekking tot de controle van de jaarrekening 2020 van de gemeente Capelle aan den IJssel. Deze rapportage beschrijft op hoofdlijnen onze controleaanpak en de belangrijkste aangelegenheden die wij tijdens onze controle in overweging hebben genomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening 2020 van de gemeente Capelle aan den IJssel. Bij de jaarrekening 2020 van de gemeente Capelle aan den IJssel zijn wij voornemens een goedkeurende controleverklaring voor getrouwheid en rechtmatigheid af te geven. Onze verantwoordelijkheid is het geven van een oordeel over de door het college van burgemeester en wethouders onder toezicht van de gemeenteraad opgemaakte jaarrekening. De controle van de jaarrekening ontslaat het college of de raad niet van hun verantwoordelijkheden. Onze controle is uitgevoerd in overeenstemming met onze opdrachtbevestiging van 10 november 2020 en ons auditplan dat is besproken met de auditcommissie op 22 september 2020. De controle van de jaarrekening is op dit moment nog niet helemaal afgerond.

Momenteel zijn wij nog in afwachting van de gecontroleerde en gecertificeerde jaarstukken 2020 van de Stichting Centrum Jeugd & Gezin Capelle alsmede de gecontroleerde en gecertificeerde financiële overzichten omtrent de overgedragen regelingen 2020 van de gemeenschappelijke regeling IJsselgemeenten. Na ontvangst en beoordeling van deze controle informatie kunnen wij de accountantscontrole van de gemeente Capelle aan den IJssel pas afronden. Wij bespreken onze bevindingen met de auditcommissie

Wij bespreken deze rapportage graag tijdens de bijeenkomst met uw auditcommissie op 7 juni 2021 en zullen dan ook uw eventuele vragen beantwoorden. Wij hebben de inhoud van dit accountantsverslag afgestemd met uw portefeuillehouder financiën, de gemeentesecretaris, concerncontroller en de betrokken medewerkers Financiën. Hoogachtend, Deloitte Accountants B.V.

J. van Koert MSc RA Op alle opdrachten verricht door Deloitte zijn de ‘Algemene Voorwaarden Dienstverlening Deloitte Nederland, januari 2020’ gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel onder nummer 24362837 van toepassing. Deloitte Accountants B.V. is ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel te Rotterdam onder nummer 24362853. Deloitte Accountants B.V. is a Netherlands affiliate of Deloitte NSE LLP, a member firm of Deloitte Touche Tohmatsu Limited.

Inhoudsopgave

Managementsamenvatting 2020

Managementsamenvatting 5

Belangrijkste bevindingen en observaties

Jaarrekening en jaarverslag

Rechtmatigheid

Sisa en WNT

Grondexploitaties en voorraad gereed product

Overige aangelegenheden

Fraude als onderdeel van onze controle

Interne-beheersingsomgeving en speerpunten van de raad De belangrijkste bevindingen uit onze managementletter 202-

Betrouwbaarheid en continuïteit automatiseringsomgeving

Speerpunten van de gemeenteraad

De financiële positie van uw gemeente De financiële positie van uw gemeente

Het weerstandsvermogen

Overige aangelegenheden Communicatie met het management

Bijlagen Bijlage A: Niet-gecorrigeerde controleverschillen

Bijlage B: Onzekerheden in de controle

Bijlage C: In de controle opgenomen aanpassingen

Bijlage D1: Bevindingen controle SiSa-bijlage 2020

Bijlage D2: Bevindingen SiSa-bijlage Tozo 2020

Bijlage E: Onafhankelijkheid

Gemeente Capelle aan den IJssel | Concept Accountantsverslag 2020

01 Managementsamenvatting

Gemeente Capelle aan den IJssel | Concept Accountantsverslag 2020

Managementsamenvatting 2020

Bevindingen

Kernactiviteiten

1. Identificeren van wijzigingen binnen uw gemeente Tijdens onze interim-controle hebben wij eventuele wijzigingen binnen uw gemeente vastgesteld en is de impact op onze controleaanpak daarvan bepaald. Deze hebben wij gerapporteerd en met u besproken. Na de behandeling van de management letter zijn er geen (significante) wijzigingen geweest.

2. Vaststelling materialiteit

4. Inschatting significante risico’s

3. Reikwijdte

Bij de jaarrekening 2020 van de gemeente Capelle aan den IJssel zijn wij voornemens om een controleverklaring te verstrekken met een goedkeurend oordeel voor getrouwheid en rechtmatigheid. De hierbij gehanteerde materialiteit voor fouten en onzekerheden bedraagt € 2,24 miljoen en respectievelijk € 6,73 miljoen. De rapportagetolerantie bedraagt € 2,24 miljoen.

De reikwijdte van onze controle staat omschreven in de opdrachtbevestiging d.d. 10 november 2020. Er is gedurende het verloop van de controle op geen enkele wijze sprake geweest van een beperking of wijziging in de reikwijdte van onze controle. Onze opdracht is ongewijzigd uitgevoerd. Wij achten de reikwijdte van onze controle voor 2020 voldoende voor de doelstelling van onze controle.

Onze planning beschrijft het proces van risicoinschatting, inclusief nadere informatie over de significante risico’s die wij tijdens deze opdracht hebben geïdentificeerd. Onze bevindingen en conclusies met betrekking tot het door ons onderkende significante risico is vermeld in deze rapportage.

5. Conclusie significante risicogebieden Wij wijzen u op onze conclusies met betrekking tot de significante controlerisico’s. We merken op dat wij geen tekortkomingen hebben geconstateerd ten aanzien van de significante risicogebieden.

Het significante risico dat wij onderkend hebben is het, op grond van de Nadere voorschriften controle- en overige standaarden, veronderstelde risico betreffende ‘Management override of controls’.

• De gemeente Capelle aan den IJssel heeft, ondanks de verschillende beperkende maatregelen als gevolg van COVID-19, het controleproces optimaal weten voor te bereiden. Wij troffen bij aanvang van de jaarrekeningcontrole een volledig en kwalitatief hoogwaardig opsteldossier aan. Dit heeft geleidt tot een efficiënte en kwalitatief hoogwaardige controle. • De bouwgronden in exploitatie betreffende ‘Oeverrijk’ is op grond van haar aard een belangrijk project binnen uw gemeente. Dit omdat de concrete stedenbouwkundige inrichting van het plan nog nader ingevuld moet worden en dit primair “aan de markt” overgelaten wordt. Het project is hierdoor per balansdatum gebaseerd op de algemene kaders die passen binnen het door de Raad vastgestelde kavelpaspoort. Doordat de concrete stedenbouwkundige inrichting nog kan wijzigen kan dit in de toekomst nog leiden tot aanzienlijke wijziging van de benodigde baten en lasten om het project te realiseren. De hiermee samenhangende onzekerheid heeft uw gemeente toegelicht op pagina 281 in de jaarrekening 2020. • In 2020 zijn op vier programma’s de begrote lasten (na wijziging) overschreden. Hoewel deze overschrijdingen primair onrechtmatig zijn, wegen deze gezien de oorzaak ervan en de toetsing aan de gestelde kaders inzake begrotingsrechtmatigheid niet mee in ons oordeel.

• De gevolgen van de COVID-19 pandemie zijn aanzienlijk geweest op de gemeente. Het virus heeft zowel impact gehad op de operationele activiteiten alsmede de financiële positie van de gemeente. De impact over het boekjaar 2020 is uiteengezet in de paragraaf impact coronacrisis op pagina 257 van de jaarrekening 2020. • Het resultaat over het boekjaar 2020 is met een bedrag van 86,8 miljoen aanzienlijk en wordt grotendeels veroorzaakt door de verkoop van de aandelen Eneco à 77,5 miljoen. Volledigheidshalve benadrukken wij, in aanvulling op hetgeen reeds gerapporteerd in de voorjaarsnota 2020, dat het hier gaat om een incidentele opbrengst over het boekjaar 2020 en dat met de verkoop van de aandelen Eneco de structurele dividendgelden, waar deze aandelen recht op gaven, uit de meerjarenbegroting verwijderd zijn. • PM - SOCIAAL DOMEIN NOG NIET AFGEWIKKELD: TOZO en JEUGDWET (CJG)

Kernpunten

• Wij hebben ultimo het moment van opstellen van dit concept accountantsverslag geen niet gecorrigeerde controleverschillen geconstateerd in de jaarrekening 2020. • Wij hebben ultimo het moment van opstellen van dit concept accountantsverslag geen feitelijke niet gecorrigeerde controleverschillen geïdentificeerd met betrekking tot SiSa • Geen niet-gecorrigeerde controleverschillen met betrekking tot de betrekking tot de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT). • Geen belangrijke wijzigingen in de verslaggevingsregels.

Oordeel

• Wij hebben geen bevindingen ten aanzien van de controle op management override of controls

Bij de jaarrekening 2020 van de gemeente Capelle aan den IJssel zijn wij voornemens een goedkeurende controleverklaring voor getrouwheid en rechtmatigheid af te geven. De controle 2020 van de gemeente Capelle aan den IJssel © 2021 Deloitte The Netherlands

Gemeente Capelle aan den IJssel | Concept Accountantsverslag 2020

Managementsamenvatting 2020 Wij hebben onze controle van de jaarrekening 2020 van de gemeente Capelle aan den IJssel uitgevoerd, en geven hierbij een goedkeurende controleverklaring voor getrouwheid en rechtmatigheid af. Met de opdrachtbevestiging 2020, hebt u ons opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2020. Naast de opdrachtbevestiging zijn bepalend (geweest) voor onze controle: •

Het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado).

•

Het Controleprotocol 2020 (op grond van artikel 213 van de Gemeentewet).

•

Het normenkader 2020.

•

Het toetsingskader 2020.

•

Controleprotocol WNT 2020.

Geen significante wijzingen in reikwijdte van de controle De reikwijdte van onze controle staat omschreven in de opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle op geen enkele wijze sprake geweest van een beperking of wijziging in de reikwijdte van onze controle. Onze opdracht is ongewijzigd uitgevoerd. Wij achten de reikwijdte van onze controle voor 2020 voldoende voor de doelstelling van onze controle. Wij zijn onafhankelijk van de gemeente Capelle aan den IJssel Ons zijn geen relaties bekend tussen Deloitte Accountants B.V. en haar zuster- en/of dochterondernemingen of de memberfirms van Deloitte Touche Tohmatsu Limited en hun respectievelijke zuster- en/of dochterondernemingen en de gemeente Capelle aan den IJssel, die naar ons professionele oordeel mogelijk van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Onze volledige onafhankelijkheidsbevestiging is te vinden in bijlage E bij deze rapportage. Geen wijzigingen in de verslaggevingsregels Significante verslaggevingsgrondslagen en de toepassing hiervan zijn zeer belangrijk voor de presentatie van de financiële positie en de resultaten van de gemeente. Daarnaast vereisen zij van het management het toepassen van oordeelsvorming ten aanzien van moeilijke, subjectieve en complexe posities, vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn.

De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van de gemeente zijn uiteengezet in de toelichting in de jaarrekening 2020. Wij hebben het door het management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingspraktijken geëvalueerd, en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Indien nodig, hebben wij specialisten betrokken bij het beoordelen van de toepassing van de juiste methodiek, de aannames, de berekeningen en de consistente toepassing van de betrokken modellen en/of de van toepassing zijnde financiële verslaggeving. Wij zijn van mening dat de verslaggevingspraktijken en de toegepaste inschattingen redelijk zijn en consistent worden gebruikt. COVID-19 COVID-19 (het coronavirus) heeft aanzienlijke financiële en operationele gevolgen gehad voor de jaarrekening 2020 en zal naar verwachting in de komende jaren nog op vele beleidsterreinen impact hebben. Hoe groot deze financiële en maatschappelijke impact voor het boekjaar 2020 is geweest en wat de verwachtingen van de gemeente zijn met betrekking tot deze impact in de komende jaren is toereikend toegelicht in de paragraaf Impact coronavirus op pagina 257 van de jaarrekening 2020. Deze toelichtende paragraaf is tevens in overeenstemming met de notitie “Notitie effecten en risico’s voor decentrale overheden vertaald naar de jaarrekening 2020” van de commissie BADO, die is gepubliceerd d.d.

26 februari 2021.

Gemeente Capelle aan den IJssel | Concept Accountantsverslag 2020

Managementsamenvatting 2020 Verloop en status van de controle

De controle van de jaarrekening 2020 heeft als gevolg van COVID-19 volledig op afstand plaats gevonden. De afstemming tussen de gemeente en het controleteam vanuit Deloitte heeft, hierdoor digitaal plaatsgevonden. Ondanks deze digitale en interactieve manier van werken tijdens de controle alsmede ook de wijze waarop door de gemeente in voorbereiding naar de jaarrekeningcontrole heeft gewerkt om het opsteldossier compleet te krijgen, is de initiële planning van de controle gehaald. Hierbij hebben wij tevens ondervonden dat, als gevolg van de inspanningen van de gemeente, het opsteldossier bij de start van de controle van een kwalitatief hoogwaardig niveau was. Dit heeft de efficiëntie alsmede de kwaliteit van de controle positief beïnvloed. Ondanks de inspanningen van de uw gemeente is de controle op dit moment nog niet afgerond. Dit wordt veroorzaakt dat de informatie van externe partijen, waar uw gemeente afhankelijk van is, nog niet beschikbaar is.

De onderdelen die nog niet afgerond zijn betreft de controle van de lasten die samenhangen met de Jeugdwet, waarvan de activiteiten door de Stichting Centrum Jeugd & Gezin Capelle uitgevoerd wordt en de controle van de lasten die samenhangen met de participatiewet, de Bbz 2004 en de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo), waarvan de activiteiten door de Gemeenschappelijke regeling IJsselgemeenten uitgevoerd worden.

Wij hebben vernomen dat de gecontroleerde en gecertificeerde jaarstukken 2020 van de Stichting Centrum Jeugd & Gezin Capelle naar verwachting medio juni 2021 beschikbaar zijn. De accountantscontrole van de gemeenschappelijke regeling IJsselgemeenten is behoudens de Tozo afgrond. Voor dit onderdeel dient nog een review plaats te vinden door Deloitte bij de tekenend accountant van het Regionaal Bureau Zelfstandigen, welke de Tozo voor de gemeenschappelijke regeling IJsselgemeenten uitvoert. Het is op het moment van opstellen van het accountantsverslag van de gemeente Capelle aan den Ijssel echter nog niet gelukt om een afspraak te maken met de tekenend accountant van het Regionaal Bureau Zelfstandigen. Desondanks vertrouwen wij erop dat deze afspraak op korte termijn plaats zal vinden, zodat de accountantscontrole van de Gemeenschappelijke regeling IJsselgemeenten afgrond kan worden.

Gemeente Capelle aan den IJssel | Concept Accountantsverslag 2020

02 Belangrijkste bevindingen en observaties

Gemeente Capelle aan den IJssel | Concept Accountantsverslag 2020

Belangrijkste bevindingen en observaties

Jaarrekening en jaarverslag

Wij hebben vastgesteld dat de grondslagen van de jaarrekening aanvaardbaar zijn en dat het jaarverslag verenigbaar is met de jaarrekening.

Jaarrekening en jaarverslag De jaarstukken 2020 van uw gemeente bestaan uit: • Het jaarverslag 2020, waaronder de programmaverantwoording en de paragrafen. • De jaarrekening 2020, waaronder het overzicht van baten en lasten met toelichting, de balans met toelichting, de SiSa bijlage en het overzicht met taakvelden. • De Bijlagen De programmaverantwoording vormt samen met de verplicht voorgeschreven paragrafen (over o.a. het weerstandsvermogen en risicobeheersing, bedrijfsvoering en verbonden partijen) het jaarverslag. In de programmaverantwoording wordt informatie opgenomen met betrekking tot de vragen: wat hebben wij gedaan, wat hebben wij bereikt en wat heeft het gekost? Op basis van Nederlandse wetgeving en de Nadere Voorschriften Controle- en Overige Standaarden (NVCOS) 720 is de accountant verplicht bepaalde werkzaamheden uit te voeren met betrekking tot het jaarverslag en de andere informatie die in de jaarstukken is opgenomen. Als onderdeel van deze vereisten hebben wij de volgende werkzaamheden uitgevoerd: • Wij hebben vastgesteld dat het jaarverslag de vereiste informatie bevat op basis van artikel 24 lid 2, artikel 25 en artikel 26 BBV.

• Wij hebben, voor zover wij kunnen beoordelen, vastgesteld dat verklaringen van het bestuur in het jaarverslag en de andere informatie zoals opgenomen in de jaarstukken verenigbaar zijn met de beweringen en verklaringen die in de jaarrekening zijn opgenomen. • Wij hebben vastgesteld dat de verklaringen in het jaarverslag overeenstemmen met de resultaten van de uitgevoerde controlewerkzaamheden. De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van uw gemeente zijn uiteengezet in de grondslagen van de jaarrekening 2020.

Gemeente Capelle aan den IJssel | Concept Accountantsverslag 2020

Belangrijkste bevindingen en observaties

Rechtmatigheid

Er is sprake van een begrotingsoverschrijdingen op een viertal programma’s, welke niet meetellen voor het oordeel van de accountant. Wij hebben tevens geen Europese aanbestedingsfouten geconstateerd.

Begrotingsoverschrijding

Begrotingsoverschrijdingen

Naast de controle op de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening 2020, hebben wij de begrotingsrechtmatigheid gecontroleerd. De toe te passen normen voor dit begrotingscriterium zijn gebaseerd op de artikelen 189, 190 en 191 van de Gemeentewet en moeten door de gemeenteraad zelf nader worden ingevuld en geconcretiseerd. Dit gebeurt door middel van de begroting en via de verordening op het financieel beheer ex artikel 212 van de Gemeentewet.

Programma 0 “Bestuur en Ondersteuning”

€ 1.534.000,-

Programma 5A “Vrije tijdsbesteding”

€ 9.000,-

Het systeem van budgetbeheer en -bewaking moet waarborgen dat de baten en lasten binnen de begroting blijven en dat belangrijke wijzigingen of dreigende overschrijdingen tijdig worden gemeld aan de raad, zodat zij tijdig (binnen het begrotingsjaar) een besluit kan nemen. Een systeem met onvoldoende waarborgen voor tijdige melding aan de gemeenteraad van budgetoverschrijdingen heeft het risico in zich dat inbreuk wordt gemaakt op het budgetrecht van de raad als toezichthoudend orgaan.

Programma 6B “Werk en Inkomen”

€ 315.000,-

Het begrotingscriterium is verder verfijnd en uitgewerkt in de Kadernota 2018 van de Commissie BBV. Wij hebben bij de controle op de jaarrekening vastgesteld dat er sprake is van een begrotingsoverschrijding op de vijf programma’s. In alle vijf de gevallen hebben wij vastgesteld dat er sprake is van overschrijdingen die niet meetellen voor het oordeel van de accountant. Uw gemeente heeft de aard van de overschrijdingen alsmede de reden van het niet meewegen van de overschrijdingen in het accountantsoordeel op een adequate wijze toegelicht op pagina 323 van de jaarrekening.

Programma 6C “Wet Maatschappelijke € 424.000,Ondersteuning” Programma 6D. “Jeugdhulp”

€ 115.000,-

De geconstateerde kostenoverschrijdingen op de programma’s die formeel als onrechtmatig worden aangemerkt, hebben geen gevolgen voor de strekking van onze controleverklaring.

Rechtmatigheid Europese aanbestedingen Om de rechtmatigheid van de gedane inkopen vast te stellen, wordt er jaarlijks door uw gemeente een analyse op alle inkopen verricht. Van de inkopen die op grond van hun aard en/of omvang opvallen in deze analyse wordt vervolgens de rechtmatigheid gecontroleerd door de interne controleurs van uw gemeente. Ten behoeve van de accountantscontrole 2020 is deze analyse eveneens uitgevoerd. Naar aanleiding van de verrichte controlewerkzaamheden hebben wij in alle door ons gecontroleerde posten vastgesteld dat de Europese aanbestedingsrichtlijnen op de juiste wijze zijn nageleefd door uw gemeente. Wij merken tevens op dat, ten opzichte van voorgaand boekjaar, uw organisatie en interne controleafdeling goede stappen heeft gezet ten aanzien van dossiervorming en de reproduceerbaarheid van de controlewerkzaamheden. Dit is een mooie stap om in 2021 tot de rechtmatigheidsverantwoording door het college te komen. © 2021 Deloitte The Netherlands

Gemeente Capelle aan den IJssel | Concept Accountantsverslag 2020

Belangrijkste bevindingen en observaties

Sisa-bijlage en WNT verantwoording

Wij hebben geen fouten en/of onzekerheden WNTverantwoording 2020 geconstateerd.

Sisa Bijlage Wij hebben de SiSa-bijlage gecontroleerd op basis van de nota Verwachtingen accountantscontrole SiSa 2020. Hierbij evalueren wij de getrouwheid en rechtmatigheid van de in de SiSa-bijlage verantwoorde gegevens (indicatoren).Wij willen benadrukken dat u als gemeente zelf verantwoordelijk bent voor de volledigheid van de te verantwoorden indicatoren zoals opgenomen in de SiSa-bijlage. Indien een ‘0’ is ingevuld, zijn wij bij uw organisatie nagegaan of deze ‘0’ terecht is ingevuld. U heeft dit aan ons bevestigd. De (verplichte) tabel met fouten en onzekerheden in de specifieke uitkeringen is opgenomen in bijlage D van dit accountantsverslag. Tijdens de controle hebben wij geen financiële fouten geconstateerd. Ten opzichte van voorgaand boekjaar zijn in de jaarrekening van uw gemeente een fors aantal nieuwe SISA-regeling opgenomen, dit betreffen: -

Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek;

Regeling specifieke uitkering Reductie Energiegebruik

Regeling specifieke uitkering Extern Advies Warmtetransitie

Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) _gemeentedeel 2020

Specifieke uitkering voor lokale Sportakkoorden (Regeling Sportakkoord)

Wij hebben tijdens de controle specifiek aandacht gehad voor deze nieuwe regelingen. Wet normering topinkomens (WNT) De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) is met ingang van 2013 van toepassing en vervangt tegelijkertijd de Wopt (Wet openbaarmaking uit publieke middelen gefinancierde topinkomens). Doelstelling van de wet is te verhinderen dat instellingen in de publieke en semipublieke sectoren rechtens in staat zijn bovenmatige bezoldigingen toe te kennen. Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt. De algemene bezoldiging voor een topfunctionaris mag voor 2020 niet meer bedragen dan € 201.000 per jaar. Daarnaast dienen gemeenten de salarissen openbaar te maken van overige medewerkers (inclusief - wanneer aan bepaalde voorwaarden is voldaan - ingehuurd personeel) die een bezoldiging ontvangen boven deze norm. Ten slotte stelt de WNT een aantal overige eisen, zoals een maximale ontslagvergoeding voor topfunctionarissen van € 75.000,-.

Wij hebben geen fouten geconstateerd met betrekking tot de naleving van de WNT en/of met betrekking tot de publicatieverplichtingen van de WNT.

Gemeente Capelle aan den IJssel | Concept Accountantsverslag 2020

Belangrijkste bevindingen en observaties

Grondexploitaties

Op deze pagina hebben wij overige aangelegenheden opgenomen ten aanzien van de jaarrekening 2020.

Totale boekwaarde bouwgronden in exploitatie (in miljoen euro)

Grondexploitaties en voorraad gereed product De balanspost met de belangrijkste schattingselementen in de jaarrekening van de gemeente Capelle aan den IJssel betreft de voorraad onderhanden werk, waaronder bouwgronden in exploitatie (grondexploitaties). Hoewel de financiële ratio per 31 december 2020 voor de grondexploitatie slechts 2% is, wat door de Provincie Zuid Holland in de signaleringswaarden voor het toezicht geclassificeerd wordt als “minst risicovol”, is deze balanspost relevant voor de accountantscontrole door de schattingselementen die zich bevinden in de ramingen van de nog te realiseren baten ad € 21,5 miljoen en lasten ad € 12,1 miljoen. De nog te realiseren baten en lasten vormen tezamen met de boekwaarde Overige de basis voor aangelegenheden de waardering in de jaarrekening, of te wel het resultaat van de projecten, wat leidt tot een voorziening indien verwacht wordt dat het project verlieslatend is of leidt tot (tussentijdse) winstname bij een verwachte winst.

Ten behoeve van de waardering van de bouwgronden in exploitatie per balansdatum, dient de gemeente per individuele grondexploitatie te bepalen of de boekwaarde plus de in de toekomst nog te realiseren kosten en opbrengsten, naar de beste inschatting, terugverdiend zal worden. De gemeente Capelle aan den IJssel schat per 31 december 2020 in dat de totale omvang van de niet terug te verdienen kosten op de gehele grondexploitatie € 4,8 miljoen is. Hiervoor is een voorziening getroffen. Deze voorziening is voor een bedrag ad € 1,0 miljoen in mindering gebracht op de bouwgronden in exploitatie. Het resterende deel is van deze verliesvoorzienig is aan de passiva zijde van de balans gepresenteerd voor een bedrag ad € 3,8 miljoen. Dit is in overeenstemming met het Besluit Begroting en verantwoording. Het controleproces van de waardering van de voorraad onderhanden werk De risico’s voor de grondexploitaties zijn in essentie terug te brengen tot vijf P’s: • Planning: is de tijdsplanning van de projecten afgestemd op de (on)mogelijkheden in de markt. Immers, de marktbehoefte bepaalt welke projecten op welk moment te realiseren zijn. • Programmering: in de afgelopen jaren hebben economische ontwikkelingen geleid tot belangrijke wijzigingen in vooral de woningbehoefte.

Is er een kritische analyse van de ‘mix’ van woningen (huur, koop, vrije kavel appartementen, etc.) in de projecten, in relatie tot de huidige marktvraag in de gemeente? • Prijs: de verkoopprijzen van woningen en dus van grond hebben langere tijd onder druk gestaan. Deze situatie is omgeslagen naar een grote vraag naar woningen en grond waardoor de grondprijs zich in een hoog tempo positief ontwikkeld. Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd en welke grondprijzen bovenwaarts moeten worden bijgesteld als gevolg van de grotere vraag en de positieve marktontwikkelingen? • Plankosten: door de toenemende vraag naar woningen hiermee dus eveneens naar bouwcapaciteit is er sprake van een toenemende stijging van de bouwkosten. Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd en welke prijzen bovenwaarts moeten worden bijgesteld als gevolg van de grotere vraag en de hierbij behorende prijsontwikkelingen? © 2021 Deloitte The Netherlands

€7,00 €6,00 €5,00 €4,00 €3,00 €2,00 €1,00 €2015

2016

2017

2018

2019

2020

Ontwikkeling boekwaarde Zoals uit het overzicht op te maken is, is de boekwaarde van de bouwgronden in exploitatie van de gemeente Capelle aan den IJssel in de afgelopen jaren toegenomen. Dit wordt met name veroorzaakt door de aantrekkende woningmarkt en, mede hiermee samenhangende, toename van activiteiten op het gebied van (woning)bouwprojecten.

Gemeente Capelle aan den IJssel | Concept Accountantsverslag 2020

Belangrijkste bevindingen en observaties

Grondexploitaties

Op deze pagina hebben wij overige aangelegenheden opgenomen ten aanzien van de jaarrekening 2020.

Grondexploitaties en voorraad gereed product

Parameters: zijn de parameters voor kosten en opbrengstenstijgingen oppertuun beredeneerd vanuit de huidige situatie en de best mogelijke inschatting inzake de toekomstige ontwikkeling van de grondprijzen en plankosten? De 5 P’s vormen de basis voor de actualisatie van de grondexploitaties zoals opgenomen in uw paragraaf grondbeleid. •

Bij onze beoordeling van de door de gemeente gehanteerde veronderstellingen voor actualisatie van de grondexploitaties, zijnde vooral de uitgangspunten voor de planning (fasering), programmering, het prijsbeleid, maar ook de parameters voor kosten- en opbrengstenstijging en de gehanteerde rekenrente (rente omslagmethode), hebben wij het volgende in overweging genomen: • Of de afzonderlijke veronderstellingen redelijk lijken, onderling afhankelijk en intern consistent zijn, en of de veronderstellingen redelijk lijken wanneer ze collectief of in samenhang met andere veronderstellingen worden beschouwd. • Of de veronderstellingen in de markt de waarneembare veronderstellingen op passende wijze weerspiegelen; met andere woorden: is er consistentie met de algemene economische omgeving en de economische omstandigheden in/bij de gemeente? • Of de veronderstellingen aansluiten op de (vastgestelde) plannen (besluiten) van de raad. • Of de veronderstellingen consistent zijn met de ervaringscijfers van de gemeente (met andere woorden: is historische informatie representatief voor toekomstige situaties?).

De grondexploitaties zijn door u voor de jaarrekening 2020 opnieuw doorgerekend (geactualiseerd), en waar nodig zijn door u de verwachtingen bijgesteld, waarmee tevens is beoordeeld of het onderhanden werk in de jaarrekening op een juiste wijze is gewaardeerd, en of er mogelijk een (aanvullende) verliesvoorziening moet worden getroffen.

€6.000

€5.000

€4.000

Overzicht nog te realiseren baten en lasten per project (bedrag * € 1.000) Nog te realiseren opbrengsten Nog te realiseren kosten

€3.000

€2.000

€1.000

€-

Tussentijdse winstneming In 2016 (en 2019) heeft de commissie BBV de notitie Grondexploitaties gepubliceerd. Hierin is opgenomen dat voor winstneming de ‘percentage of completion (POC) methode’ moet worden toegepast. Hierbij geldt dat indien aan een aantal voorwaarden is voldaan winst moet worden genomen. Voor toepassing van de POC methode is het van belang dat het resultaat betrouwbaar kan worden geschat en er moet sprake zijn van verkochte grond en gerealiseerde kosten. Op grond van het BBV heeft uw gemeente in het boekjaar 2020 € 1,96 miljoen winst genomen op de grondexploitaties (2019: €1,16 miljoen). De winstname heeft met name op betrekking de grondexploitaties Fascinatio, Couwenhoek Wonen, Tennispark en Rubenssingel).

Gemeente Capelle aan den IJssel | Concept Accountantsverslag 2020

Belangrijkste bevindingen en observaties

Grondexploitaties

Op deze pagina hebben wij overige aangelegenheden opgenomen ten aanzien van de jaarrekening 2020.

Grondexploitaties en voorraad gereed product Belangrijkste bevindingen waardering grondexploitaties Oeverrijk en de Meeuwensingel zijn financieel gezien belangrijke projecten binnen uw gemeente waarvoor planmatig nog geen concrete invulling geformaliseerd is. Bij deze projecten is te constateren dat de plannen op dit moment, gebaseerd zijn op de algemene kaders die middels het stedenbouwkundige plan gesteld zijn. De daadwerkelijke c.q. concrete uitwerking van de plannen wordt (binnen deze kaders) middels aanbestedingen neergelegd bij marktpartijen. Voor de project Oeverrijk is deze aanbesteding c.q. marktconsultatie in het boekjaar in voorbereiding gegaan en heeft tot dusver (nog) niet geleid tot overeenstemming die nadere invulling (financieel en stedenbouwkundig) zou kunnen geven aan de projecten. Betreffende het project Meeuwensingel is uw gemeente momenteel in onderhandeling met een ontwikkelaar welke eveneens grond binnen het plangebied in eigendom heeft. De huidige waardering van dit project is dan ook gebaseerd op een residuele grondwaardeberekening (lees taxatie) die aansluit bij de huidige, door de gemeenteraad vastgestelde, kaders van het project. Anders dan voorgaand boekjaar is het uitgangspunt van het project dat er sprake is van een beoogde verkoop in huidige staat. Hierdoor is het project, anders dan voorgaand boekjaar, verantwoord als “voorraad gereed product”.

In 2020 is duidelijk geworden dat de gemeente Capelle aan den IJssel zelf geen transformatie van de locatie zal gaan uitvoeren. Wel is de gemeente betrokken bij de verdere planvorming en zal zij in de buitenruimte verschillende werkzaamheden verrichten. Hiervoor wordt zij door de (beoogde) ontwikkelaar naar verwachting gecompenseerd. Het project Meeuwensingel is hierdoor een faciliterend project geworden, waarvan de voorbereidingskosten verantwoord zijn als “verhaalbare kosten” onder de overlopende activa. Dit is toegelicht op pagina 284 van de jaarrekening 2020.

Wij hebben op grond van de door ons verrichte werkzaamheden inzake de waardering van de projecten vastgesteld dat uw gemeente: • Beschikt over actuele ramingen van de nog te realiseren baten en lasten. • Beschikt over een deugdelijke onderbouwing van de gehanteerde uitgangspunten in de grondexploitaties. • Externe deskundigheid heeft ingeschakeld ter onderbouwing van de geraamde grondprijzen en grondopbrengsten. • Het niveau van de nog te maken plan- en civiele kosten op niet onaannemelijk is. De uitgangspunten die in de grondexploitaties c.q. projecten en dus in de jaarrekening zijn verwerkt, zijn door ons beoordeeld en als aannemelijk aangemerkt. Echter neemt dit niet weg dat er een onzekerheid bestaat rondom de financiële effecten die voor kunnen vallen bij een nadere stedenbouwkundige uitwerking van deze projecten. Om deze reden is de onzekerheid nader uiteengezet in de toelichting op de grondexploitaties in de jaarrekening. © 2021 Deloitte The Netherlands

Gemeente Capelle aan den IJssel | Concept Accountantsverslag 2020

Belangrijkste bevindingen en observaties

Overige aangelegenheden

Op deze pagina hebben wij overige aangelegenheden opgenomen ten aanzien van de jaarrekening 2020.

Sociaal domein (3 decentralisaties) Voor de jaarrekeningcontrole 2020 hebben wij – met inachtneming van de Audit Alert Sociaal Domein van de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) – de door uw gemeente getroffen maatregelen om te komen tot een getrouwe en rechtmatige besteding van de zorg in natura (Wmo en Jeugd) geëvalueerd. De gemeente Capelle aan den IJssel heeft in 2020 net als in eerdere jaren de getrouwheid (inclusief prestatielevering) en de rechtmatigheid van de PGB-bestedingen zelfstandig vastgesteld. In dit kader heeft de gemeente een klanttevredenheidsonderzoek uitgevoerd, een verbijzonderde interne controle uitgevoerd op de juiste en rechtmatige toekenning van PGB-budgetten, en een analyse uitgevoerd op de bestedingen versus de budgetten. Hierbij zijn de afwijkingen verklaard. Op grond hiervan heeft de gemeente toereikende interne-controle werkzaamheden uitgevoerd om de onzekerheden rondom de PGB-bestedingen weg te nemen. Uw gemeente voert de jeugdwet uit via de GR Jeugdhulp Rijnmond en Stichting CJG Capelle aan den IJssel, in samenwerking met een aantal andere gemeenten. De WMO heeft uw gemeente volledig in eigen beheer. Voor beide onderdelen is uw gemeente voor de getrouwe en rechtmatige verantwoording deels afhankelijk van de gecontroleerde verantwoordingen van de zorgleveranciers.

Jeugdwet CJG Capelle - volgt.

Bij de Wmo hebben wij vastgesteld dat er geen sprake is van het ontbreken van gecontroleerde verantwoordingen van de zorgleveranciers. Hierdoor hebben wij voor 2020 geen onzekerheden geconstateerd ten aanzien van het sociaal domein.

TOZO – volgt.

Gemeente Capelle aan den IJssel | Concept Accountantsverslag 2020

Belangrijkste bevindingen en observaties

Fraude als onderdeel van onze controle

Geen wijzigingen in onze initiële inschatting van het frauderisico en geen aanwijzingen voor fraude

Fraude als onderdeel van onze controle De beoordeling door het college van burgemeester en wethouders van het risico van materiële fouten in de jaarrekening als gevolg van fraude of overtreding van wet- en regelgeving Het college van burgemeester en wethouders is primair verantwoordelijk voor het voorkomen en ontdekken van fraude en voor de naleving van wet- en regelgeving. Recente ontwikkelingen laten zien dat de handhaving van anticorruptie-wetgeving aan globalisering onderhevig is, waardoor ook gemeenten in toenemende mate te maken krijgt met anti-corruptieregels. Als onderdeel van onze controle hebben wij het college verzocht inzicht te geven in de eigen inschatting van het risico dat de jaarrekening een materiële afwijking zou kunnen bevatten als gevolg van fraude of overtreding van wet- en regelgeving (corporate compliance), inclusief de aard, omvang en frequentie van deze inschattingen, het proces dat de directie daarbij hanteert, alsook de communicatie daarover met het personeel en met de auditcommissie. Tijdens deze gesprekken heeft het college aangegeven zich bewust te zijn van frauderisico’s, waaronder het belang van corporate compliance en de analyse van corruptievraagstukken. De meest recente frauderisicoanalyse van uw gemeente dateert uit 2020.

In onze voorgaande rapportages hebben wij u geattendeerd op het belang van periodieke frauderisicoanalyses, bijvoorbeeld met gebruikmaking van de ‘fraudedriehoek’, als vast onderdeel van de interne-beheersingsomgeving. Wij constateren dat omtrent dit punt in uw organisatie voldoende aandacht is en dat de frauderisicoanalyse een jaarlijks terugkerend karakter heeft gekregen. Wij onderschrijven nogmaals het belang hiervan om dit ook in de toekomst te blijven continueren. Dit belang wordt verder onderschreven doordat uw gemeente de komende jaren verschillende onderwerpen op de agenda heeft staan die een grote impact zullen hebben op de interne beheersing van de belangrijke bedrijfsprocessen binnen de gemeente. Dit betreft onder andere de implementatie van een nieuw financieel pakket (vanaf medio 2021), de verdere ontwikkeling van het Rivium maar ook de veranderende manier van werken zoals die met de coronacrisis geïntroduceerd is. Gezien de impact van deze onderwerpen op de huidige inrichting van de processen alsmede de mogelijke verschuiving van (fraude)risico’s binnen deze processen en de hiermee samenhangende noodzaak tot het heroverwegen van de maatregelen van interne beheersing binnen de processen, verzoeken wij u hier in de komende jaren expliciet aandacht aan te besteden.

Deze aandacht dient zich onder andere te vertalen in het blijvend zichtbaar her-evalueren van de interne beheersing van de kritische processen waar deze onderwerpen impact op hebben alsmede het jaarlijks blijven actualiseren van de frauderisicoanalyse van uw gemeente. Geen wijzigingen in onze initiële inschatting van het frauderisico en geen aanwijzingen voor fraude De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij het college van burgemeester en wethouders, inclusief het invoeren en onderhouden van interne beheersingsmaatregelen met betrekking tot de betrouwbaarheid van de financiële verslaggeving, de werking en de efficiency van de bedrijfsvoering en de naleving van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving. Als accountant verkrijgen wij een redelijke, maar geen absolute, zekerheid dat de jaarrekening als geheel geen afwijkingen van materieel belang bevat, als gevolg van fraude of fouten. Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten. Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of het doorbreken van de interne beheersing.

Onze controle is uitgevoerd met een hoge maar geen absolute mate van zekerheid, waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle fouten en fraudes hebben ontdekt. Wij hebben deze accountantscontrole professioneel-kritisch uitgevoerd en professionele oordeelsvorming toegepast in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, de ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen. © 2021 Deloitte The Netherlands

Druk

Gemeente Capelle aan den IJssel | Concept Accountantsverslag 2020

03 Internebeheersingsomgeving en speerpunten van de gemeenteraad

Gemeente Capelle aan den IJssel | Concept Accountantsverslag 2020

Interne-beheersingsomgeving

De belangrijkste bevindingen uit onze managementletter 2020

Verbeterpunten in de interne beheersing

Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij in het najaar van 2020 een interim-controle uitgevoerd. Deze interim-controle is primair gericht op de opzet, het bestaan en de werking van maatregelen van administratieve organisatie en interne beheersing (AO/IB), voor zover van belang voor onze controle op de betrouwbaarheid en rechtmatigheid van de in de jaarrekening opgenomen gegevens. De bevindingen naar aanleiding van de interim-controle hebben wij opgenomen in onze managementletter 2020 d.d. 14 januari 2021. Wij hebben in onze managementletter 2020 geconcludeerd dat de interne beheersing van de processen die wij hebben beoordeeld bij de gemeente Capelle aan den IJssel in de basis op orde is. De belangrijkste bevindingen naar aanleiding van de interim controle hebben betrekking op de processen inzake grondexploitaties, factuurverwerking en handmatige betalingen. Deze bevindingen en aanbevelingen hebben voornamelijk betrekking op het verder verfijnen van de interne beheersingsmaatregelen die reeds aanwezig zijn binnen de processen én op het versterken van de basis die nodig is om in de nabije toekomst naar een systeemgerichte controleaanpak toe te kunnen groeien. De afwikkeling van de bevindingen zullen wij bij de accountantscontrole 2021 beoordelen.

Als gevolg van personele wisselingen is het de organisatie namelijk niet gelukt om bij de actualisatie van de grondexploitaties ten behoeve van de jaarrekening 2020 c.q. voorjaarsnota 2021 al invulling te geven aan de verdere verfijning van de interne beheersing. Dit punt schuift derhalve door naar de accountantscontrole 2021. Voor de accountantscontrole 2020 betekent dit dat wij onze geplande gegevensgerichte controleaanpak op de waardering van de grondexploitaties gehandhaafd hebben.

De bevindingen naar aanleiding van deze controle hebben wij opgenomen in onze managementletter 2020.

Gemeente Capelle aan den IJssel | Concept Accountantsverslag 2020

Interne-beheersingsomgeving

Betrouwbaarheid en continuïteit automatiseringsomgeving

Verbeterpunten in de interne beheersing

De gemeente heeft de afgelopen jaren veel geïnvesteerd in nieuwe en verbeterde versies van de applicaties die in de financiële processen worden gebruikt. In het kader van de accountantscontrole op de jaarrekening 2020 hebben wij aandacht besteed aan de relevante algemene beheersgebieden (GITC’s) betreffende de belangrijkste applicaties. Op het moment van het uitvoeren van deze werkzaamheden waren enkele verbeterinitiatieven nog onderhanden. Onze adviezen dienen dan ook in deze context gelezen te worden en te worden betrokken (waar nodig) bij de bestaande verbeterinitiatieven. Overall gezien concluderen wij dat onze bevindingen nadrukkelijk en op een gestructureerde wijze zijn opgepakt en voor een groot gedeelte ook zijn afgewikkeld. Dit zien wij als een positieve ontwikkeling. In het kader van de interim-controle van 2020 hebben wij specifiek aandacht besteed aan de follow-up van de eerder gerapporteerde IT-bevindingen, waarbij wij hebben gekeken naar de applicaties Decade, GWS4ALL, Windows AD en Proactis. Wij hebben ons hierbij hoofdzakelijk op de onderstaande controles gericht: •

Wijzigingsbeheer: Beheersmaatregelen die waarborgen dat enkel geautoriseerde wijzigingen worden doorgevoerd, en dat deze wijzigingen op een adequate wijze zijn getest voordat ze naar productie worden gebracht.

•

Logische toegang: Beheersmaatregelen die waarborgen dat enkel geautoriseerde personen toegang hebben tot de IT-systemen, en enkel voor zover dat nodig is uit hoofde van hun functie.

•

Beheersing serviceproviders: Beheersmaatregelen die waarborgen dat de wederzijdse verantwoordelijkheden helder zijn, er toezicht gehouden wordt op het naleven van afspraken, en de continuïteit van de dienstverlening is gewaarborgd.

De uitkomsten zijn door ons gerapporteerd in de managementletter 2020. In de managementletter hebben wij gerapporteerd dat ten aanzien van de periodieke review van autorisaties en rollen binnen de verschillende applicaties verdere aandacht benodigd is. Uw organisatie heeft hieromtrent echter wel stappen gezet en zal naar verwachting in 2021 de verbeteringen volledig geïmplementeerd hebben. Verder heeft de organisatie forse stappen gezet omtrent het monitoren van logging die uw organisatie op haar meest kritische processen heeft geïmplementeerd. Periodiek worden deze logfiles gecontroleerd door de medewerkers van de gemeente op eventuele onbedoelde activiteiten. Voor het boekjaar 2020 is niet gesteund op de effectiviteit van de algemene IT-controls en applicatie controls in het kader van de jaarrekeningcontrole. Dit was, gezien het feit dat de gemeente op dit moment bezig is met de implementatie van een nieuw financieel pakket, vooraf ook de verwachting. Over de interne beheersingsmaatregelen die in de huidige geautomatiseerde omgeving als niet toereikend aangemerkt zijn, zullen wij in de loop van het komende boekjaar met uw organisatie in gesprek gaan zodat deze op een adequate wijze geïmplementeerd kunnen worden in het nieuwe financiële pakket. Hierover zijn reeds ook afspraken gemaakt.

Gemeente Capelle aan den IJssel | Concept Accountantsverslag 2020

Interne-beheersingsomgeving

Speerpunten van de gemeenteraad – Betrouwbaarheid en voorspelbaarheid investeringskredieten - IBOR

Speerpunten van de gemeenteraad

Als speerpunt voor de controle 2020 heeft u ons gevraagd specifiek aandacht te besteden aan een drietal speerpunten. Over de stand van zaken betreffende de rechtmatigheidsverantwoording en de deugdelijkheid van de geactualiseerde frauderisicoanalyse hebben wij reeds in onze managementletter d.d. 14 januari 2021 gerapporteerd. Over de totstandkoming van de jaarschijven van de investeringskredieten rapporteren wij in dit accountantsverslag, waarbij specifiek aandacht is gevraagd voor de IBOR (integraal beheer openbare ruimte) kredieten.

De totstandkoming van de jaarschijven van de investeringskredieten

Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole 2020 hebben wij vanuit de gemeenteraad specifieke aandachtspunten meegekregen voor de controle waarover zij specifiek geïnformeerd zou willen worden. In dit onderdeel van het accountantsverslag gaan wij nader in op deze specifieke aandachtspunten.

Via de IBOR kredieten stelt u de financiële kaders voor de uitvoering van investeringen in de openbare ruimte. Projecten die onder deze kredieten vallen betreffen onder andere rioleringswerken en het herinrichten van wegen, straten en pleinen. De begrote jaarlijkse lasten voor de investeringen in deze objecten wordt gevoed door de uitkomsten van de periodieke schouwen die gedaan worden naar de staat van deze objecten versus het gewenste kwaliteitsniveau ervan, wat u als gemeenteraad heeft vastgesteld. De uitkomsten van deze schouwen worden geregistreerd in het onderhoudssysteem van de afdeling IBOR en vertaald naar een planning (wanneer dienen de werkzaamheden op basis van de schouw uitgevoerd te worden) en de benodigde financiële middelen (wat gaat het kosten om te komen tot het vastgestelde kwaliteitsniveau). De uitkomsten hiervan worden opgenomen in het IBOR, wat iedere vijf jaar geactualiseerd wordt en mondt uit in benodigde kredieten per jaar. Financieel gezien worden de kostenramingen, onderliggend aan de IBOR kredieten, opgesteld door de ambtelijk beheerder van het betreffende object, waarbij input gevraagd wordt bij het interne ingenieursbureau. Op basis van de te verrichten werkzaamheden wordt aan de hand van volume (bijvoorbeeld zand, stenen, etc.) en de eenheidsprijzen de kostenraming bepaald.

Wij hebben vernomen dat deze eenheidsprijzen gebaseerd zijn op de landelijke normen. Bij grote projecten worden eveneens externe gespecialiseerde bureaus ingeschakeld bij het opstellen van de projectcalculaties. Wanneer wij kijken naar het tijdig en conform de kredietraming uitvoeren van de werkzaamheden constateren wij dat jaarlijks overschotten bestaan op de IBOR kredieten. Dit betekent concreet dat er minder geld uitgegeven wordt, dan dat er wordt geraamd. Tijdens de gesprekken die wij gevoerd hebben met de ambtelijke organisatie hebben wij vernomen dat de voornaamste oorzaak van deze onderschrijdingen gelegen is in het feit dat de planning van de in een jaar uit te voeren projecten niet gehaald wordt. Dit betekent dus niet dat er sprake is van te hoge investeringsramingen, maar door vertraging waardoor de kosten in volgende begrotingsjaren alsnog gemaakt worden. Als oorzaken worden gegeven:

•

Aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt voor specialisten, waardoor de personele bezetting circa 20% lager is dan de begrote formatie op de afdeling stadsbeheer. Deze krapte zorgt ook voor vertraging bij de nutsbedrijven waar de gemeente Capelle aan den IJssel afhankelijk van is bij de uitvoering van projecten.

•

Burgerparticipatie wat voor een langere doorlooptijd zorgt van ontwerp – realisatie, waardoor projecten later in de tijd pas tot uitvoering komen.

•

Gemeente brede projecten (zoals bijvoorbeeld RIVIUM en het Centrumplan Capelle) zorgen voor een verdere druk op de planning van stadsbeheer.

Wij merken hierbij op, dat het beeld wat geschetst wordt door de afdeling, breed herkenbaar is bij gemeenten.

Gemeente Capelle aan den IJssel | Concept Accountantsverslag 2020

Interne-beheersingsomgeving

Speerpunten van de gemeenteraad – Betrouwbaarheid en voorspelbaarheid investeringskredieten - IBOR

Speerpunten van de gemeenteraad

De vertraging die in de projecten opgelopen wordt, is ook waarneembaar in de tussentijdse rapportages die door de afdeling opgesteld worden, de Managementrapportage’s, en de informatievoorziening die aan u verstrekt wordt, zoals de voorjaarsnota en najaarsnota. Hoewel de vertragingen in de projecten uit de tekstuele toelichtingen in de rapportages op te maken is, wordt via deze voortgangsrapportages de focus primair gelegd op de financiële verantwoording en sturing op de jaarschijven van het betreffende begrotingsjaar. Dit mondt uit in het verschuiven van de uitgaven naar volgende begrotingsjaren. Analyses van de financiële voorgang van projecten in relatie tot oorspronkelijk benodigde kredieten is hierdoor niet of nauwelijks inzichtelijk in de rapportages, waardoor het beeld kan ontstaan dat de raming van de projectkosten structureel te hoog is, terwijl dit niet het geval hoeft te zijn. Om een beter inzicht te krijgen in de werkelijke kosten van de investeringsprojecten die onder de IBOR kredieten vallen, adviseren wij u dan ook om in overweging te nemen om de informatievoorziening aan de Raad anders in te richten waarbij de focus, naast de uitputting van de jaarschijf, eveneens ligt op de gerealiseerde kosten per project over de verschillende boekjaren heen.

Aanvulling van de informatievoorziening kan een beter inzicht geven in de betrouwbaarheid van de kostenramingen, maar geeft daarentegen eveneens de effecten weer van vertragingen in de tijd. Wij noemen dit expliciet omdat het vertragen in de tijd eveneens een effect heeft op het kostenniveau van de investeringen, doordat vertragen betekent dat kostenniveaus van de vervaardigingskosten en personeelskosten aan stijging onderhevig worden. Wij hebben vernomen dat de analyse wel per project gemaakt worden op afdelingsniveau, maar dat deze effecten nu niet betrokken worden bij de financiële verwerking van de vertragingen in de informatievoorziening naar de raad.

Gemeente Capelle aan den IJssel | Concept Accountantsverslag 2020

04 De financiële positie van uw gemeente

Gemeente Capelle aan den IJssel | Concept Accountantsverslag 2020

De financiële positie van uw gemeente Saldo van baten en lasten (x 1.000.000)

In dit hoofdstuk geven wij op hoofdlijnen een samenvatting het gerealiseerde resultaat van uw gemeente over het jaar 2020 en de ontwikkelingen in het eigen vermogen.

€ 100 € 50

Het gerealiseerd resultaat 2020

Exploitatieresultaat 2020

Rekening 2020

Begroting 2020

Totale baten

304.075

303.235

Totale lasten

216.093

221.332

-€ 50 2017 2018 2019 2020

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

87.982

81.903

6.079

Saldo mutaties reserves

-1.208

1.548

2.756

86.775

83.455

Afronding Gerealiseerd resultaat

€0

Verschil

Mutaties in reserves (x 1.000.000) € 10 €5

3.320

€0

De exploitatie over 2020 laat een voordelig gerealiseerd saldo van baten en lasten van € 88,0 miljoen zien, ten opzichte van een begroot voordelig saldo van € 81,9 miljoen. Dit is een verschil van afgerond € 6,1 miljoen. Hier staat ten opzichte van de begroting een nadeel op de mutaties in reserves tegenover van € 2,8 miljoen. Per saldo is sprake van een verschil ten opzichte van de begroting 2020 van € 3,3 miljoen. Het grootste voordeel in de baten doet zich voor in het programma 6B Werk en Inkomen (€ 1,7 miljoen) en het grootste nadeel op programma 8 Stadsontwikkeling (€ 2,8 miljoen). De grootste afwijkingen in de lasten doen zich voor in programma 8 Stadsontwikkeling (€ 4,2 mln, lagere lasten t.o.v. begroot) en programma 2 verkeer, Vervoer en Waterstaat (€ 1,8 mln, lagere lasten t.o.v. begroot). Voor een gedetailleerd inzicht in de afwijkingen en de verklarende toelichting hierbij, verwijzen wij u naar de toelichtingen per programma, onderdeel “overzicht van baten en lasten”, zoals opgenomen in de programmaverantwoording in uw jaarstukken 2020.

-€ 5 2017

2018

2019

2020

Gerealiseerd resultaat (x 1.000.000)

€ 100 € 80 € 60 € 40 € 20 €0 2017

2018

2019

Gemeente Capelle aan den IJssel | Concept Accountantsverslag 2020

2020

De financiële positie van uw gemeente De ontwikkelingen van het vermogen: De vermogenspositie van de gemeente Capelle aan den IJssel ontwikkelt zich positief In het BBV, de verslaggevingsregels van gemeenten, wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen resultaatbepaling en resultaatbestemming. Alle baten en lasten dienen via het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening te lopen. Er mogen geen baten of lasten rechtstreeks in het eigen vermogen worden gemuteerd. Het feitelijke saldo van baten en lasten in een jaar wordt weergegeven als het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten. Daarnaast kent de gemeente ook het gerealiseerde resultaat. Dit is het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten plus of min de tussentijdse resultaatbestemmingen. Deze bestemmingen bestaan uit de in de loop van het jaar gedane onttrekkingen uit reserves minus de tussentijdse stortingen in de reserves. De stortingen in dan wel onttrekkingen aan reserves vinden plaats op basis van door u genomen besluiten. Het gerealiseerde resultaat is dus mede het gevolg van de politieke besluitvorming.

Eigen vermogen (in € 1.000)

2020

2019

2018

2017

2016

Eigen vermogen per 1 januari

84,4

83,6

86,6

87,6

78,7

Tussentijdse resultaatbestemming

-/- 1,2

-/- 6,3

-/-7,4

-/- 4,7

-/- 5,7

Gerealiseerd resultaat

86,8

7,1

4,4

3,7

14,6

Totaal (‘saldo van baten en lasten’)

88,0

0,8

-/- 3,0

-/- 1,0

8,9

Eigen vermogen per 31 december

172,4

84,4

83,6

86,6

87,6

Wij zien dat uw reservepositie ten opzichte van het landelijk gemiddelde solide is te noemen. Uw schuldquote is laag ten opzichte van andere vergelijkbare gemeenten in de omgeving. Relatief hoge reserves en een lage schuldpositie betekent derhalve een sterke vermogenspositie van de gemeente Capelle aan den IJssel. De financiële uitgangspositie van de gemeente Capelle aan den IJssel is goed. De reservepositie is in 2020 verder versterkt door de incidentele verkoopopbrengst van de aandelen Eneco en de schulden zijn fors afgenomen als gevolg van het aflossen van een deel van de lening portefeuille in 2020. De komende jaren gaat deze financiële positie echter wijzigen. Uw gemeente heeft een omvangrijke investeringsagenda door onder andere de geplande investeringen in huisvesting onderwijs. Daarnaast zien wij dat het steeds lastiger wordt de begroting structureel in evenwicht te houden en zien wij de risico’s toenemen. Denk hierbij aan de moeilijk in te schatten gevolgen van Covid-19, maar ook aan de ontwikkelingen in het sociaal domein en van de algemene uitkering. Uw investeringsagenda in relatie tot uw uitdagingen en risico’s in de exploitatiebegroting vragen om veel geld.

Wanneer u de schulden beheersbaar wil houden, de rentelasten in de begroting en de belastingen voor de burger niet te veel wil laten toenemen, is het belangrijk niet in te teren op de reservepositie en de begroting wat betreft het saldo van baten en lasten in evenwicht te houden. Dit vergt een lange termijnvisie en discipline wat betreft de ontwikkeling en flexibiliteit (o.a. rente en afschrijving) van de begroting, het gebruik en de inzet van reserves en bankschulden. Wij onderschrijven dan ook het belang van de periodieke gesprekken die uw gemeente op alle niveaus voert over het gewenste financiële beleid en vinden de analyses die uw gemeente op dit onderwerp uitvoert van een hoog niveau. © 2021 Deloitte The Netherlands

Gemeente Capelle aan den IJssel | Concept Accountantsverslag 2020

Het weerstandsvermogen

Het weerstandsvermogen is fors gestegen Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit vanwege ingeschatte risico’s.

Weerstandscapaciteit (in miljoen) € 200

De door uw gemeente berekende beschikbare weerstandscapaciteit bedraagt, inclusief het voorstel tot resultaatbestemming, € 172,4 miljoen (2019: € 84,4 miljoen). Er is dus sprake van een forse stijging van de beschikbare weerstandscapaciteit in 2020 ten opzichte van 2019.

€ 150

De inventarisatie van risico’s die in de paragraaf Weerstandsvermogen (in het jaarverslag) is opgenomen, geeft een indicatie van de financiële omvang van de belangrijkste (specifieke) risico’s, inclusief een kans-inschatting van het zich voordoen van het geïdentificeerde risico, om zo de benodigde weerstandscapaciteit te kunnen bepalen. Daarbij wordt een doorlopend inzicht gegeven in de grootste risico’s (qua financiële impact en kans) voor uw gemeente, en wordt aangegeven welke risico’s zijn verdwenen en/of nieuw zijn geïdentificeerd. Ook wordt een inhoudelijke toelichting gegeven op nieuw gedefinieerde en gewijzigde risico’s in de top van de grootste risico’s. Naast deze risico’s loopt de gemeente verschillende risico’s als gevolg van de COVID-19 situatie. De impact hiervan wordt nader uiteengezet op pagina 257 van de jaarrekening 2020.

€ 50

€ 100

€0

20162017201820192020

Beschikbaar Benodigd

Uw gemeente heeft op basis van deze risico-inventarisatie door middel van een simulatie berekend wat de benodigde weerstandscapaciteit is bij het vastgestelde zekerheidspercentage. Hieruit volgt een gekwantificeerd bedrag aan benodigde weerstandscapaciteit van afgerond € 30,3 miljoen (2019: € 24,5 miljoen).Ten opzichte van 2019 is sprake van een stijging van de gekwantificeerde risico’s met per saldo € 6,8 miljoen.

Ratio weerstandscapaciteit

De sterke stijging van de beschikbare weerstandscapaciteit en de relatief beperkte stijging van de benodigde weerstandscapaciteit leiden ertoe dat de ratio van het weerstandsvermogen ultimo 2019 is toegenomen naar 5,7 in 2020 (2019: 3,5).

15,50

Voor meer gedetailleerde informatie over uw weerstands-positie verwijzen wij u naar paragraaf “Weerstandsvermogen en risicobeheersing” in uw jaarverslag 2020.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10264175/1