08.03 - Programma Langer Thuis

Met het Uitvoeringsplan Wonen op maat zetten we in op activiteiten die bijdragen aan het bevorderen van de doorstroming, het toevoegen van nieuwe woonconcepten in diverse prijsklassen en veilig wonen van ouderen door middel van woningaanpassingen.

20

9.1

Inzet op gemixte leeftijdsgroepen In de nabije toekomst is het belangrijk dat wijkbewoners elkaar kunnen helpen bij informele zorg en welzijn. Of simpeler gezegd ‘een goede buur voor elkaar kunnen zijn’. Het is daarom belangrijk om woonoplossingen te bieden waar mensen van alle leeftijden gemixt wonen. Inzet op geclusterd wonen op maat: Als sprake is van een lichamelijke, verstandelijke of psychische beperking kan wonen op maat een geschikte oplossing zijn. Geclusterd wonen op maat is een combinatie van zware en lichtere vormen van wonen op maat. Hierbij gaat het over een clustering van woonvormen, zoals Beschermd Wonen, Tussenwonen en zelfstandig wonen (met of zonder ambulante begeleiding). Een concentratie van wonen op maat betekent per saldo minder kosten en personeel voor de zorginstellingen dan bij een grotere spreiding van locaties en biedt kansen voor prettig samenleven. Bovendien kan hierbij ook sprake zijn van een mix van vitale bewoners en bewoners met een zorgvraag.

9.2

Inzet op meerdere hofjeswoningen Hofjeswoningen zijn een concept, waarbij er een combinatie wordt gemaakt van de hofjes van vroeger en de gemakken van nu. Het is hierin de bedoeling om veilig te wonen met voldoende privacy en tegelijkertijd de voordelen te hebben van samenwonen. Een hofjeswoningen passen bij mensen die het leuk vinden elkaar te kunnen helpen. Dit is ideaal voor de moderne senior die zelfstandig wil blijven, en niet zondermeer terug kan vallen op mantelzorg of zorg van hun kinderen. Bij hofjeswoningen gaat het in de regel om kleinschalige woonprojecten. Denk hierbij aan 10 tot 50 woningen. Het is ook mogelijk hofjeswoningen te ontwikkelen waarin niet alleen senioren wonen, maar ook gezinnen en jongeren. De kern is dat bewoners elkaar ontmoeten en elkaar helpen.

9.3

Inzet op omzien naar elkaar Of nu sprake is van gemixt wonen, geclusterd wonen of een hofjeswoning. Het is belangrijk dat bewoners elkaar helpen en omzien naar elkaar. Denk aan hulp met boodschappen, iets dragen of pakken, klussen of het tegengaan van eenzaamheid. Maar denk ook aan huiswerkbegeleiding, een keertje oppassen of het verzorgen van elkaars huisdieren. Het ondersteunen van elkaar kan bovendien een belangrijke bijdrage leveren aan het ontlasten van de professionele zorg. Het is daarbij belangrijk om bij een geclusterd woonproject goed na te denken over hoe ontmoeting en het elkaar ondersteunen gestimuleerd kan worden. Tenslotte biedt het kansen voor bijvoorbeeld jongeren of verpleegkundigen om betaalbaar of gesubsidieerd te wonen met als tegenprestatie het bieden van zorg en welzijn aan medebewoners.

9.4

Inzet op doorstroming, woningaanpassingen en inwoning Het bevorderen van doorstroming is geen doel op zich, maar we willen ouderen uit gezondheidsoverwegingen wel bewegen tot doorstroom naar een geschikte woning. Bij een aanvraag voor woningaanpassing brengen we ook de mogelijkheden van verhuizing in beeld, om ouderen te informeren over de mogelijkheden in het wonen. Woningaanpassingen kunnen op verschillende manieren. Denk aan aanpassingen en verbouwingen waardoor toegankelijkheid toeneemt. En bijvoorbeeld als op de begane grond ook primaire voorzieningen als een slaapkamer en badkamer aanwezig zijn. Ook het geschikt maken van woningen waardoor een mantelzorger of zorgstudent kan inwonen willen we verkennen. Dit geldt ook voor het verhuren van een kamer conform het concept ‘onder de pannen’. Immers, hoe beter de woning geschikt is voor het bieden van (in)formele zorg, hoe meer kansen er ontstaan om passende zorg te bieden. Ook hier geldt dat het vaak gaat om gecombineerde inzet van zorg en welzijn. De gemeente Capelle biedt de 21

mogelijkheid om blijversleningen te verstrekken. Door middel van een lening wordt de Capellenaar in staat gesteld haar of zijn woning op tijd toekomstbestendig te maken. 9.5

Nieuwbouw 7.000+ woningen In de monitor ‘Capelle bouwt aan de Stad’ is als ambitie opgenomen om tot en met 2030 7.000 nieuwe woningen te realiseren. Per ontwikkellocatie gaan we de mogelijkheden voor levensloopbestendig bouwen in kaart brengen. Met levensloopbestendig bedoelen we dat in de thuissituatie 24-uurs zorg ontvangen kan worden. Denk hierbij vooral aan een volledig pakket thuis. Dit betekent ook dat de woning rolstoeltoegankelijk moet zijn. Naast de genoemde aantallen uit de ‘Capelle bouwt aan de stad-monitor’ brengen we de komende tijd in kaart waar nog meer ontwikkelmogelijkheden zijn. Mogelijk zullen er voor de periode 2030 – 2050 nog enkele duizenden woningen extra gerealiseerd kunnen wonen. Ook hier geldt dat dit mogelijkheden oplevert voor het toevoegen van levensloopbestendige woningen. Hierdoor ontstaat een geweldige kans om voorgaande ambities voor jong en oud, vitaal en minder vitaal, op het gebied van wonen te realiseren.

9.6

Samenwerken met projectontwikkelaar Veel initiatieven voor wonen op maat worden via een projectontwikkelaar voorgelegd aan de gemeente. Dat betekent dat we vaak reactief zijn. Met het oog op de grote opgave voor wonen op maat is het verstandig de beweging naar een nog meer pro-actieve houding te gaan. Dit betekent dat wij met een ontwikkelaar op zoek moeten naar ‘kanslocaties’. Met de ontwikkelaar en de betrokken deelnemers aan de maatschappelijke tafel wonen op maat kunnen we gezamenlijk de plannen vormgeven. Voor de (potentiële) ontwikkellocaties geclusterd wonen op maat zetten we in principe in op de volgende vormen van geclusterd wonen op maat en minimumaantallen (als richtlijn) en dit vast te leggen in de betreffende gebiedsvisie, gebiedspaspoort en dergelijke. Het gaat om de volgende ontwikkellocaties: a. Barbizon / Roer; b. Rivium; c. Centrum: d. Schollevaar; e. De Linie / De Terp; f. Capelse Brug.

10

Samenwerking en organisatie De gemeente wil toewerken naar een cultuur waarin het vanzelfsprekend is dat partners elkaar opzoeken en weten te vinden, met elkaar sparren en vragen stellen. Samen zetten zij zich in voor de Capellenaar. In regionaal verband delen we onze kennis en expertise om samen te leren en innoveren. We wisselen voortgang uit die we boeken op de aanpak en delen goede voorbeelden. Om de lokale samenwerking te stimuleren, maar ook de verbinding te kunnen leggen naar de regionale projecten die passen bij Thuis in Capelle, kiezen we voor een programmatische aanpak. Met betrokken partners welzijn, zorg en wonen sluiten we aan op bestaande overlegstructuren en optimaliseren deze. Als het gaat om Thuis in Capelle is dit op bestuurlijk niveau het netwerk ‘Capelle en Krimpen verbonden’. En op tactisch niveau de ‘Maatschappelijke Tafel wonen met zorg’. Op operationeel niveau werken we in projectgroepen met professionals, vrijwilligers en inwoners en de wijknetwerken die voortkomen uit Capelle en Krimpen verbonden. 22

10.1

Werken vanuit een programma Een programma is een verzameling van tijdelijke inspanningen (projecten, lijnmatige activiteiten en improvisaties) om meerdere geformuleerde doelen te bereiken die zonder coördinatie vanuit dit Programma niet of in veel mindere mate gehaald worden. Een belangrijk verschil tussen een programma en een project is dat bij een project in het bijzonder gaat om een vooraf geformuleerd resultaat. Bij een programma staat vooral het realiseren van vooraf gekozen doelen centraal. In de praktijk wordt vaak gewerkt vanuit programma’s als je meerdere doelen voor elkaar moet krijgen en je daar eigenlijk niet de bevoegdheden voor hebt. Ook geldt in een programma dat de te halen doelen ingewikkeld zijn en met elkaar samenhangen. Thuis in Capelle leent zich daarom goed voor een programma-structuur. Immers geen van de deelnemende partijen heeft bevoegdheden om alle doelen voor elkaar te krijgen en het geformuleerde doel is complex.

10.2

Samenwerking Capelle en Krimpen Verbonden In Capelle werken professionals uit zorg en welzijn aan het verbeteren van de kwaliteit van bestaan bij kwetsbare ouderen en kwetsbare Capellenaren. Wij zijn ervan overtuigd dat de juiste inzet van welzijnsdiensten zorg kan voorkomen of uitstellen. Daarom is het heel belangrijk dat professionals uit zorg en welzijn op wijkniveau samenwerken. Dit begint door elkaar te kennen. Een goed voorbeeld is de samenwerking tussen de praktijkondersteuner van de huisarts met de ouderencoach van Welzijn Capelle. De huisarts merkt dat door de inzet van welzijn het beter gaat met patiënten. In de toekomst is het zaak op wijkniveau stevige netwerken neer te zetten waarin professionals wonen, zorg en welzijn samenwerken om de kwaliteit van bestaan van Capellenaren te vergroten. In Capelle hebben ketenpartners en de gemeenten Krimpen- en Capelle aan den IJssel de handen ineengeslagen in het samenwerkingsverband Capelle en Krimpen Verbonden. Zowel op bestuurlijk strategisch niveau als in de wijken werken we samen. Partijen leggen ook de verbinding met de deelnemers aan de Maatschappelijke tafel wonen met zorg. Inmiddels hebben partijen een Routekaart domeinoverstijgende samenwerking opgesteld en gekozen voor een indeling die overeenkomst met de thema’s uit het Integrale Zorgakkoord voor deze regio.

Er is bewust gekozen voor samenwerking tussen Capelle en Krimpen omdat verschillende aanbieders werken voor zowel Capellenaren als Krimpenaren (Leliezorggroep, De Zellingen, IJssellandziekenhuis). Verder kunnen we door deze samenwerking wat meer gewicht bieden in de samenwerking met Rotterdam in het kader van het Integrale Zorgakkoord.

10.3

Passende zorg en welzijn in een krappe arbeidsmarkt Overal in Nederland is er personeelsgebrek in de zorg. Ditzelfde geldt ook in veel andere sectoren zoals ondersteunende welzijn en hulpverlening. De tijd van concurrentie is dan ook voorbij. Het is belangrijk dat we regionaal samenwerken om personeel te behouden en aan te trekken. Het verbinden van het onderwijs en werkgevers is daarom bijzonder belangrijk. Een andere oplossing kan zijn om werkzoekenden te begeleiden naar werk in de sectoren zorg en welzijn. Zowel in het netwerkoverleg Capelle en Krimpen Verbonden als in de regionale samenwerking Rotterdam, Krimpen- en Capelle aan den IJssel en het Zilveren Kruis in het kader van het Integraal Zorg Akkoord is het inspelen op deze krappe arbeidsmarkt punt van overleg en samenwerking.

11

Actielijnen vormen het Programma Thuis in Capelle! In de voorgaande hoofdstukken zijn we ingegaan op de aanleiding voor dit programma, de doelen en doelgroep, de inhoudelijke themalijnen en Samenwerking en organisatie. Om dit Programma 23

de komende jaren te realiseren werken we met verschillende actielijnen. Deze actielijnen vormen de basis voor het nader uit te werken uitvoeringsprogramma Thuis in Capelle! Daarmee doen we recht aan het werken vanuit een programma waarin een verzameling van tijdelijke inspanningen (projecten, uitvoeringsplannen en lijnmatige activiteiten) moeten leiden tot realisatie van de onder hoofdstuk 5.1 geformuleerde doelen. Actielijnen Thuis in Capelle: Actielijn bewustwording en cultuuromslag Actielijn versterken preventie en welzijn Actielijn versterken (informele) zorg Actielijn versterken wonen Actielijn samenwerken en organisatie 11.1

Actielijn 1: Bewustwording en cultuuromslag Wat Brede publiekscampagne

Dialoog met Capellenaren Ben van Waarde Ontwikkelen personas

Informatievoorziening

Omschrijving Het informeren van inwoners en professionals over de veranderende zorg en welzijn. Dit doen we via verschillende media en door verschillende berichten (uniform en maatwerk) In gesprek gaan met inwoners om te horen wat zij nodig hebben en wat zij kunnen betekenen Het via de website en facebook bewust maken van wat er komt kijken bij ouder worden Personas zijn fictieve personages die een representatieve afspiegeling vormen van de doelgroep Langer Thuis. Dit ondersteunt communicatie en bewustwording Passende informatie in de wijkwinkels en digitale informatievoorziening over wonen, welzijn en zorg.

24

In samenwerking met Capelle en Krimpen Verbonden Krimpen, Rotterdam en Zilveren Kruis ihkv Integraal Zorgakkoord

Capelle en Krimpen Verbonden

Marktpartij die uitvoert Adviesraad Sociaal Domein Marktpartij die uitvoert

Welzijn Capelle Capelle en Krimpen Verbonden

11.2

Actielijn 2: Versterken Preventie en Welzijn Wat Bevorderen gezonde leefstijl

Valpreventie bij ouderen

Welzijn op recept

Ouderencoaching

Jong en oud verbinden

Mentaal welbevinden waaronder voorkomen eenzaamheid Vroegsignalering verbeteren

Omschrijving Het voorkomen van overgewicht, het stimuleren van gezond bewegen, eten en sporten en voorkomen van ongezonde gewoontes zoals roken. Zowel GALA als het IZA dragen hierin bij. Het op basis van het GALA en IZA ontwikkelen van een ketenaanpak waardoor ouderen minder snel vallen

Het inzetten van welzijn om zorgvragen te verminderen. Dit is een van de acties uit het GALA. Het inzetten van de ouderencoaching voor snelle inventarisatie van problemen en de toeleiding naar oplossingen in het eigen netwerk, activiteiten, informele zorg of professionele zorg en welzijn. De middelen GALA voor het versterken van de sociale basisinfrastructuur bieden mogelijkheden. Het starten van projecten waar jong en oud elkaar ontmoeten. Bijvoorbeeld op interessegebied of omdat zij elkaar als maatje helpen. Het voorkomen van eenzaamheid onder jong en oud. Het verbinden en verbuursamen. Het eerder herkennen van zorgwekkende signalen zodat eerder passende welzijn of zorg kan worden geboden en 25

In samenwerking met Sportief Capelle Welzijn Capelle Capelse Huisartsen Diëtisten Regionale deelnemers Integraal Zorgakkoord Sportief Capelle Welzijn Capelle Capelse Huisartsen Diëtisten IJssellandziekenhuis Regionale deelnemers Integraal Zorgakkoord Welzijn Capelle IJssellandziekenhuis Capelse Huisartsen Welzijn Capelle Capelse Huisartsen Capelle en Krimpen Verbonden

Nader bepalen

Alliantie tegen eenzaamheid Capelle en Krimpen Verbonden Capelle en Krimpen Verbonden

verergering van problematiek wordt voorkomen

11.3

Actielijn 3: Versterken (informele) zorg Wat Dementievriendelijk Capelle

Omschrijving Het versterken van ondersteuning aan mensen met dementie en hun mantelzorgers. Maar ook het nemen van fysieke maatregelen waardoor zij bijvoorbeeld de weg vinden in een winkelcentrum. Versterken van Het bieden van passende mantelzorgondersteuning mantelzorgondersteuning en en respijtzorg vormen van respijt (hetzij overdag hetzij ’s nachts) om te voorkomen dat de mantelzorger overbelast raakt Onderzoeken Mantelzorgers hebben mogelijkheid hierdoor op een vast moment geïndiceerde in de week of maand even tijd nachtopvang – gekoppeld voor zichzelf en vooral om een aan dagopvang ononderbroken nachtrust te hebben. Hierdoor raken zij minder snel oververmoeid Vrij toegankelijke Het op basis van het rapport individuele begeleiding – van Berenschot aanbieden als voorliggende van vrij-toegankelijke algemene voorziening. individuele begeleiding Hierdoor is individuele begeleiding laagdrempeliger en breed beschikbaar. Dit voorkomt indicatiestelling en bureaucratie. Een pilot is inmiddels gestart onder regie van het Wmo-loket. Vrijwilligerswerk tegen Verkennen mogelijkheid om vergoeding jongeren zorggerelateerd vrijwilligerwerk te laten doen tegen een vergoeding. Hierdoor kan dit concurrerend zijn ten opzichte van een ‘reguliere’ bijbaan.

26

In samenwerking met Dementieketen Capelle en Krimpen

Netwerkoverleg mantelzorgondersteuning

Dementieketen Capelle en Krimpen Capelle en Krimpen Verbonden

Wmo-loket Berenschot

Capelse Jongerenraad Gemeente Welzijn Capelle

11.4

Actielijn 4: Versterken wonen Wat Inzetten op het realiseren van een of meerdere Knarrenhoven

Onderzoek van een pilot voor een Serviceplusflat voor mensen van 55 jaar en ouder. Eventueel aangevuld met juist enkele jongere bewoners.

Per ontwikkellocatie gaan we de mogelijkheden voor levensloopbestendig bouwen in kaart brengen

11.5

Omschrijving Vinden van enkele locaties waarop een Knarrenhof ontwikkeld kan worden. Vervolgens vindt de realisatie bij voorkeur plaats door en voor de toekomstige bewoners In de gemeenschappelijke ruimte van het complex worden uiteenlopende activiteiten gericht op ontmoeten en vitaliteit georganiseerd. Bewoners worden ook aangemoedigd en ondersteund om eigen activiteiten op te zetten en te begeleiden. In het complex wordt alle zorg geboden door één zorgorganisatie. De komende jaren zijn er op verschillende locaties in de stag mogelijkheden voor de realisatie van meer dan 7.000 woningen. Hierin betrekken we de opgave voor levensloopbestendig en geclusterde woonvormen

In samenwerking met Projectontwikkelaar Nader te bepalen

Gemeente Havensteder Organisatie voor thuiszorg en welzijn

Stadsontwikkeling Samenleving

Actielijn 5: Samenwerking en organisatie Wat Capelle en Krimpen Verbonden versterken

Omschrijving Bevorderen van het welbevinden en een gezonde leefstijl van Capellenaren en Krimpenaren door het domeinoverstijgend organiseren van toekomstbestendige zorg en welzijn. Doelgroep is vooralsnog kwetsbare ouderen. 27

In samenwerking met Organisaties voor zorg, welzijn en wonen, verenigd in Capelle en Krimpen Verbonden.

Samenwerking met het onderwijs

Het verder versterken van de samenwerking tussen Capelse organisaties voor zorg en welzijn met de beroepsopleidingen op MBOen HBO-niveau. Alsook de samenwerking met de Hogeschool Rotterdam om de overstap van opleiding naar werk in zorg en welzijn zo goed mogelijk te maken Toeleiding naar Het project ‘welslagen’ en werken in zorg en andere mogelijkheden welzijn benutten om werkzoekenden via een verkort traject de kans op een leerwerkbaan als Verzorgende IG/MMZ niveau 3 te bieden. Het realiseren van een Hiervoor heeft De Vijverhof Domoticahuis Capelle concrete plannen op haar en Krimpen waar locatie in Capelle. Alle aanbieders al hun aanbieders in Capelle kunnen mogelijkheden hier de mogelijkheden gezamenlijk tonen aan samenbrengen en de bedoeling inwoners en is dat deze voorziening breed professionals zorg en toegankelijk is voor welzijn professionals en inwoners uit Capelle en Krimpen Verkennen van het Veel voorzieningen zijn tijdelijk collectief aanbieden nodig zoals bijvoorbeeld een van hulpmiddelen in transportrolstoel. In plaats van een leenvoorziening. altijd een indicatie te verstrekken op basis waarvan inwoners de voorziening voor zich zelf krijgen, kan lenen soms een passend, duurzamer en voordeliger alternatief zijn. Versterken Versterken van de al ingezette samenwerking tussen samenwerking tussen WLZ, WMO en ZVW.

professionals van het Wmoloket met professionals in het veld (onder meer de casemanagers dementie) om te komen tot een zo passend mogelijke indicatie voor hun cliënt. Het voeren van verkennende gesprekken met als doel het ontschotten van de inzet uit middelen WLZ, WMO en ZVW. Bijvoorbeeld door 28

Welzijn Capelle Organisaties voor Zorg Opleidingen Hogeschool

Capelle en Krimpen Verbonden Samenwerkingspartners regionale aanpak Integraal Zorgakkoord.

De Vijverhof Organisaties voor zorg en welzijn

Wmo-loket Samenleving Nader te bepalen

Gemeente Rotterdam, Krimpen en Capelle. Zilveren Kruis.

integrale indicering of een warme overdracht als een Capellenaar vanuit de Wmo doorstroomt in een voorziening die uit de WLZ wordt bekostigd.

12

Thuis in Capelle in tijdsperspectief Wat willen we wanneer bereiken? De periode waarin wij de doelstellingen van Thuis in Capelle willen bereiken is betrekkelijk lang. In 2030 willen we ons hoofddoel hebben bereikt. In onderstaand schema zoomen we in op dit tijdspad en de vraag wanneer we waar willen staan. Fasering en prioritering is bijzonder belangrijk. In hoofdlijnen kunnen we de periode tot 2040 opdelen in de volgende fases: 2023 - > planvormingsfase 2024 - > vaststelling programma en start uitvoeringsfase 1 2024 – 2026 - > uitvoeringsfase 1 Realisatie van de geformuleerde doelen en resultaten onder de actielijnen 1 – 5 2026 – 2028 - > uitvoeringsfase 2 2028 – 2030 - > uitvoeringsfase 3 2030 Realisatie doelstelling Thuis in Capelle 2030 – 2040 Continueren, bijstellen, nieuwe planvorming. Het werken met drie uitvoeringsfasen biedt de mogelijkheid om te prioriteren en te faseren. In uitvoeringsfase 1, in de periode van 2024 tot 2025 voeren we de Actielijnen 1 tot en met 5 uit. En maken we een plan voor uitvoeringsfase 1.

29