08.02 - BBV Jaarrekening 2021, concept Begroting 2023 en 1e wijziging Begroting 2022 Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond - 806147

Collegevoorstel Openbaar Behandelaar: F.E. van Boven Afdeling / Unit: BCO - Beleidsadviseurs Veiligheid Portefeuillehouder: P. Oskam

Vergaderdatum: 31 mei 2022 Behandelwijze: Bespreekstuk Documentnummer: 806160

ONDERWERP Jaarrekening 2021, concept Begroting 2023 en 1e wijziging Begroting 2022 Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

SAMENVATTING Het Dagelijks Bestuur van de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (VRR) heeft u conform artikel 36 van de Gemeenschappelijke Regeling haar concept Begroting 2023 toegestuurd. Ook de concept eerste wijziging begroting 2022 wordt u voor een zienswijze aangeboden. Gemeenteraden hebben tot en met 3 augustus 2022 gelegenheid een zienswijze kenbaar te maken. Woensdag 11 mei 2022 heeft het Algemeen Bestuur VRR het Jaarverslag 2021 vastgesteld, welke u ter kennisname wordt aangeboden (artikel 34b Wet gemeenschappelijke regelingen). Het college heeft besloten de gemeenteraad voor te stellen kennis te nemen van de Jaarrekening 2021, geen zienswijze bij het dagelijks bestuur kenbaar te maken ten aanzien van de concept 1e begrotingswijziging 2022 en de concept Begroting 2023 en daartoe het conceptraadsvoorstel en besluit vastgesteld.

ADVIES OM TE BESLISSEN 1. De gemeenteraad voor te stellen: a. kennis te nemen van de Jaarrekening 2021 van de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (VRR); b. geen zienswijze bij het dagelijks bestuur van de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (VRR) kenbaar te maken ten aanzien van de concept 1e begrotingswijziging 2022 en de concept Begroting 2023; c. de conceptbrief aan het Dagelijks Bestuur van de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond vast te stellen; 2. Het conceptraadsvoorstel en -raadsbesluit inzake de concept 1e begrotingswijziging 2022, de conceptbegroting 2023 en jaarrekening 2021 Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond vast te stellen. 3. Het conceptraadsvoorstel en -raadsbesluit inzake de concept 1e begrotingswijziging 2022, de conceptbegroting 2023 en jaarrekening 2021 Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond ter besluitvorming voor te leggen aan de gemeenteraad. 4. De financiële consequenties van de concept 1e begrotingswijziging 2022 en de concept Begroting 2023 voor Capelle ten bedrage van € 119.787,-- in 2023, € 188.314,-- in 2024, € 225.821,-- in 2025 en € 231.274,-- vanaf 2026 te betrekken bij de afwegingen in het kader van de Voorjaarsnota 2022.

BESLUIT: 31 mei 2022

Het college besluit conform het voorstel.

1

INHOUD/STREKKING Jaarverslag 2021 (ter kennisname) Het jaar 2021 is voor de VRR het tweede jaar op rij waarin zij betrokken is geweest bij de bestrijding van de Covid-pandemie. Naast Covid ging ook het reguliere werk van de VRR door. In 2021 werd bij ongeveer dertig incidenten opgeschaald naar crisismanagement, waarbij een aparte crisisstaf de leiding over de incidentbestrijding neemt. In Capelle aan den IJssel ging het om twee branden in november 2021. De brand met een dodelijk slachtoffer aan het Reviusrondeel en de accubrand bij Felyx die gepaard ging met veel rookontwikkeling. Laatstgenoemd incident is met de commissie Bestuur, Veiligheid en Middelen geëvalueerd op 24 januari 2022. Afgesproken is onder meer de actualisatie van het lokale brandveiligheidsbeleid naar voren te halen. De brandweer is in Capelle aan den IJssel in 2021 41 keer met spoed gealarmeerd, in 66% van de gevallen waren zij binnen 8 minuten aanwezig. De ambulance is in 2021 voor 2.739 spoedmeldingen gealarmeerd, in 92% van de gevallen waren zij binnen 15 minuten aanwezig. In 2021 is ook een ontwikkelagenda opgesteld (zie verder bij de concept Begroting VRR 2023). Het jaarverslag 2021 sluit met een tekort van N 196K.

Het tekort wordt vooral veroorzaakt door hogere salarislasten door de cao-verhoging en hogere brandstofprijzen en resulteert ook in een vermindering van de weerstandscapaciteit (beschikbaar eind 2021: 188K). Bij dit laatste spelen ook de hoge kosten voor opvang van asielzoekers een rol. In de komende vijftien jaar wordt de algemene reserve weer opgebouwd naar een voldoende niveau. De stand van de kosten FLO bedraagt na aftrek van het voorschot N 155K per 31-12-2021. Capelle aan den IJssel maakt gebruik van een vijfjaarsafrekening, welke in de begroting 2023 onderdeel wordt van de basiszorg. Naar verwachting volgt daarom eind 2022 een eindafrekening voor de FLO, waarvoor op dit moment in de begroting van Capelle aan den IJssel nog 216K is gereserveerd. U wordt geadviseerd de gemeenteraad voor te stellen kennis te nemen van de Jaarrekening VRR 2021. Concept 1e wijziging begroting 2022 De begroting 2022 is in het voorjaar 2021 opgesteld en in juli 2021 vastgesteld door het Algemeen Bestuur VRR. In deze wijziging op de begroting 2022 is een aanpassing door het wijzigen van het inwoneraantal (N12) verwerkt. Sinds het najaar 2021 stijgen de energieprijzen significant, rekening wordt gehouden met een stijging van de brandstofprijzen ad 500K. Ook zijn de loonkosten bijgesteld conform de nieuwe cao voor de gemeenten, 1,5% vanaf januari 2022 en 2,4% vanaf april 2022.

De prognose voor het boekjaar 2022 is V389K, na onttrekking ad 4,1M aan bestemmingsreserves. De te verrekenen FLO per 31-12-2022 bedraagt N 216K. Risico’s In het begin van dit boekjaar is de oorlog tussen Rusland en Oekraïne uitgebroken en coördineert de VRR de opvang van vluchtelingen. De hiermee gepaard gaande kosten worden op € 11 miljoen geschat (Capelse aandeel ongeveer 600K). De VRR gaat er van uit dat de kosten van dit risico door het Rijk respectievelijk COA worden vergoed. De positie van brandweervrijwilligers is op juridische gronden niet meer houdbaar. In de nabije toekomst kan niet meer worden gewerkt met gekazerneerde vrijwilligers. Op nationaal niveau is onderzoek gedaan naar consequenties en een bijhorende aanpak. Het risico voor de VRR wordt geschat op € 3 miljoen (Capels aandeel 165K). Vooralsnog wordt uitgegaan van compensatie door het Rijk. U wordt voorgesteld de gemeenteraad voor te stellen geen zienswijze kenbaar te maken op de concept 1e wijziging begroting VRR 2022.

2

Concept begroting VRR 2023 De concept begroting VRR 2023staat geheel in het teken van de ontwikkelagenda VRR en het voorstel voor de herfinanciering. Het takenpakket van de VRR is in ruim 10 jaar aanzienlijk verbreed. Missie en visie zijn ongewijzigd, maar het takenpakket en de strategische doelen zijn door externe ontwikkelingen (bijvoorbeeld verstedelijking – hoogbouw, de klimaat- en energietransitie, digitalisering, informatisering en robotisering, Covid-19) wel gewijzigd en uitgebreid. De extra taken hebben niet altijd geresulteerd in extra bijdragen van de gemeenten aan de VRR. Uit onderzoek blijkt dat dit ten koste is gegaan van de vakbekwaamheid van medewerkers en dus van hun veiligheid. Door onvoldoende paraatheid en slagkracht kan daarnaast onnodig schade en leed bij incidenten ontstaan. In opdracht van het Algemeen Bestuur heeft de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (VRR) daarom een ontwikkelagenda uitgewerkt voor de komende jaren. Ten aanzien van de scenario’s uit de Ontwikkelagenda heeft het Algemeen Bestuur erkend dat de basisdienstverlening van de VRR op orde gebracht moet worden om te voldoen aan de huidige eisen en is 8 december 2021 een voorgenomen besluit genomen tot uitvoering van scenario 2 (Basis op orde) en de financiële consequenties te verwerken in de Kadernota 2023.

Daarbij is gevraagd om een gefaseerde opbouw van de kosten in de jaren 2023 tot en met 2026, en is voorgesteld de financiële verdeelsleutel te wijzigen. Het Dagelijks Bestuur VRR heeft op 21 december 2021 de concept Kadernota 2023 behandeld en besloten deze voor de zienswijzeprocedure voor te leggen aan de deelnemende gemeenteraden. Uw gemeenteraad is meerdere keren geïnformeerd/ betrokken bij het proces van de Ontwikkelagenda. − 26 mei 2020 is de raad via de collegebrief geïnformeerd over het proces van de Ontwikkelagenda; − 14 september 2020 heeft de heer Littooij van de VRR in de raadscommissie BVM een presentatie gegeven over het Ontwikkeltraject VRR; − 1 februari 2021 heeft in de commissie BVM een consultatie plaatsgevonden naar een Capelse input voor de Ontwikkelagenda; − 1 december 2021 heeft de VRR een gecombineerde informatieavond Ontwikkelagenda georganiseerd voor de gemeenteraden van Schiedam, Capelle aan den IJssel, Westvoorne, Brielle en Hellevoetsluis. − 7 maart 2022 besloot uw raad geen zienswijze uit te brengen op de Kadernota VRR 2023, waarin verwerkt de financiële consequenties van scenario 2 (Basis op orde), en een gewijzigde financiële verdeelsleutel.

De consultatie van 1 februari 2021 leidde tot draagvlak voor het voorstel van uw college voor input namens Capelle aan den IJssel: − De basiszorg van de VRR dient op orde te zijn (van hoog niveau dus); − De begroting van de VRR dient meerjarig dekkend te zijn; − Voorbereiding op nieuwe crisis: insteek om risico’s zoveel mogelijk proactief en preventief te voorkomen; − Bij nieuwe middelen/ functies: wat is de toegevoegde waarde op het veiligheidsniveau; − Aanvullend is het idee geopperd van een innovatiebudget (met plafond) voor de VRR. Scenario 2 Ontwikkelagenda Op 8 december 2021 heeft het AB VRR een voorgenomen besluit genomen tot uitvoering van scenario 2 (Basis op orde). In scenario 2 worden de volgende thema’s benoemd: 1. Verbeteren vakbekwaamheid; 2. Versterken piketorganisatie; 3. Anticiperen op het stelselherziening Omgevingsrecht; 4. Hoogbouwbrandbestrijding; 5. Multi Intelligence Center (MIC); 6. Door ontwikkelen netwerkfunctie Veiligheidsregio; 7. Voorbereiden op gevolgen klimaatverandering; 8. Beperken maatschappelijke impact digitale verstoring; 9. Energietransitie;

3

10. Doorontwikkeling informatievoorziening en informatiebeveiliging. 11. Een MIC beoogd informatie die wel ergens beschikbaar is, maar niet (tijdig) bekend bij de hulpverleningsdiensten, alsnog te ontsluiten voor de hulpverleners. Thema 1 en 2 vallen onder de basiszorg op orde. Thema 3, 7, 8 en 9 richten zich op de voorbereiding op nieuwe crisis. Scenario 2 van de Ontwikkelagenda leidt voor Capelle aan den IJssel tot structurele meerkosten, na ingroei ad N 404K vanaf 2026. Financiële Verdeelsleutel De huidige financiële verdeelsleutel is in 2010 vastgesteld en gebaseerd op een categoriale indeling van de gemeenten (grootstedelijk, stedelijk – historisch of jong, kleinstedelijk en landelijk). Geconstateerd is dat de koppeling van de bijdrage aan de VRR met de uitkering uit het sub-cluster van het gemeentefonds in de praktijk niet aanwezig is. Een nieuwe kostenverdeelsleutel die gebaseerd is op een verdeling naar evenredigheid van de inkomsten uit het gemeentefonds brengt herverdeeleffecten ten opzichte van de huidige verdeling met zich mee. Om gemeenten voldoende tijd te geven om zich daar op aan te passen is uitgewerkt dat in de jaren 2023 tot en met 2026 in 4 gelijke stappen van 25% in wordt gegroeid van het oude naar het nieuwe model.

Vergelijkbaar met de werkwijze bij grote herverdeeleffecten in het gemeentefonds, wordt de ingroei gemaximeerd en wel op € 4,25 per inwoner per jaar. Dat betekent dat de gemeente Goeree-Overflakkee 2 jaar langer de tijd krijgt om in te groeien. De nieuwe financieringssystematiek leidt voor Capelle aan den IJssel tot een structureel voordeel, na ingroei tot V 181K vanaf 2026. In de voorliggende concept Begroting VRR 2023 worden meerdere ontwikkelingen gelijktijdig gepresenteerd. Het gaat om de hierboven beschreven introductie van scenario 2 uit de Ontwikkelagenda en de voorgestelde nieuwe financiële verdeelsleutel. Daarnaast is in de concept begroting 2023 het volgende uitgewerkt: − Accres voor de begroting 2023 ad + 4,8 %; − Indexering op de bijdrage Ontwikkelagenda ad + 3,4%; − De individuele kosten FLO worden per 2023 onderdeel van de primaire bijdrage aan de VRR (basiszorg); − De kosten voor bluswatervoorzieningen (doorbelasting aan Evides) worden vanaf 2023 individueel belast aan de betreffende gemeenten. Ten opzichte van de Kadernota 2023 is extra opgenomen: − Actualisatie van de geschatte regionale FLO-kosten vanaf 2023 (die vanaf 2023 financieel deel uitmaken van de kosten voor basiszorg). Voor Capelle aan den IJssel leidt dit tot de volgende wijzigingen:

4

Omtrent bovengenoemde wijzigingen (Ontwikkelagenda en nieuwe kostenverdeelstaat) bent u geïnformeerd bij de (eenmalige) zienswijzeprocedure op de Kadernota VRR 2023. Op 7 maart 2022 besloot uw gemeenteraad geen zienswijze uit te brengen op de Kadernota VRR 2023. De invoering van de Ontwikkelagenda wordt al in 2022 gestart. Voor 2022 geldt dat de combinatie van de grote capaciteitsinzet voor de Oekraïne-crisis, stijgende prijzen en een krappe algemene reserve er toe leiden dat er echter een temporisering van de activiteiten van de Ontwikkelagenda zal plaats vinden. Genoemde wijzigingen (Ontwikkelagenda en nieuwe kostenverdeelstaat) zijn inmiddels reeds meegenomen in het voorstel voor uw Voorjaarsnota 2022. De vaststelling van de begroting 2023 VRR vindt pas in september 2022 plaats, waarna pas sprake is van formele wijzigingen. Gezien echter dat de VRR geen zienswijzen van gemeenteraden op de Kadernota 2023 VRR heeft ontvangen (wel vragen naar aanleiding van), is er voldoende grondslag die een behandeling in uw Voorjaarsnota 2022 legitimeren. De toename in de VRR-begroting door het accres (+ 4,8%) wordt, evenals voor andere verbonden partijen, aangemeld voor uw begroting 2023 vanwege de relatie met de middelen in het gemeentefonds voor deze indexering.

U wordt voorgesteld de gemeenteraad voor te stellen geen zienswijze kenbaar te maken bij het Dagelijks Bestuur op de voorliggende concept begroting VRR 2023 en de conceptbrief aan de VRR vast te stellen.

FINANCIEN De bijdrage aan de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond wordt gedekt via taakveld 1.1. Brandweer en Rampenbestrijding. De conceptbegroting 2023 VRR leidt tot meerkosten. De meerkosten van de begroting 2023, betreffende de kosten van de Ontwikkelagenda inclusief de indexering hiervan en de gevolgen van de nieuwe kostenverdeelsleutel, zijn als wijzigingsvoorstel opgenomen in de Voorjaarsnota 2022 (respectievelijk voor de jaren 2023, 2024, 2025, 2026 en verder, 120K, 188K, 226K en 231K). De meerkosten als gevolg van de verhoging door het accres van 4,8% en de reële FLO kosten wordt betrokken bij de actualisatie van uw begroting 2023.

JURIDISCH ADVIES Niet van toepassing.

ONDERNEMINGSRAAD Niet van toepassing.

COMMMUNICATIE Niet van toepassing.

BIJLAGEN − − − − −

Conceptraadsvoorstel en -besluit; Ingekomen brief Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (VRR) d.d. 22 april 2022; Jaarrekening 2021 VRR; Concept 1e wijziging begroting 2022 VRR; Concept begroting 2023 VRR.

5